Adhabu ya Kufundisha

Yeye ambaye Bwana ampenda humrudi, na kumpiga kila mwana amkubaliye."

WAEBRANIA 12:6.

NI vigumu sana kudhani kwamba yupo atakayesoma maneno haya ambaye hajakinywea kikombe kichungu cha dhiki. Wengine huenda hata wamevumilia vita vikuu vya mateso. Kikosi baada ya kikosi kimepangwa safu, kikavunja majeshi yake juu ya nafsi iliyojitoa. Yametujia kwa namna mbalimbali, lakini kwa namna moja au nyingine yametujia sisi sote. Huenda nguvu zetu za mwili na afya yetu zimedhoofika njiani; au tumeteswa kwa maumivu yasiyoelezeka akilini au mwilini; au tumelazimika kumwona mpendwa wetu akiteleza taratibu kutoka katika mkono wa upendo wetu, uliohukumiwa kusimama bila nguvu na bila msaada kando. Katika hali nyingine, dhiki imetujia katika kutafuta riziki yetu ya kila siku, iliyopatikana kwa shida na maumivu, huku hangaiko lisipoondoka muda mrefu mioyoni mwetu, wala uhitaji majumbani mwetu. Kwa wengine, nyumba zilizokuwa zimejaa sauti za furaha kama misitu wakati wa masika ilivyojaa waimbaji wenye sauti tamu, sasa zi tupu na kimya. Ah, jinsi vivuli vya huzuni visivyo na kikomo! jinsi mfululizo wa maumivu ulivyo mrefu! Ni wangapi waliao pamoja na Mtunga-Zaburi, "Mawimbi yako yote na maji yako yamepita juu yangu!

Twaweza kuiona wazi sababu ya mateso haya yote. Mwenendo wa asili umevurugika. Dhambi ya mwanadamu imemweka si yeye mwenyewe tu, bali mwenendo wote wa asili katika mgongano na mapenzi na sheria ya Mungu; hata unaugua na kuwa na utungu katika maumivu yake. Ubinafsi pia umemtenga mwanadamu na wenzake, ukimchochea akusanye kila awezalo kukamata kwa ajili yake mwenyewe, bila kujali mateso machungu ya wale wanaomzunguka, na bila kuyaangalia masikitiko yao. Hali nyuma ya mwenendo wote wa asili kuna utendaji usiokoma wa pepo waovu, ambao, kama ilivyokuwa kwa Ayubu, huenda wanapanga hila juu yetu, wakifurahia uovu wowote, ambao, kwa sababu kubwa fulani, wameruhusiwa kuutenda ili kutudhuru.

Kuna njia mbalimbali ambazo kwazo dhiki yaweza kuvumiliwa. Wengine huidharau (mst. 5). Wanakataa kukiri sababu yoyote ndani yao ya kupewa kwake. Wanalikataa somo lililokusudiwa kuwafundisha. Wanajifanya wagumu katika kutojali kwa kiburi, wakiamua kuivumilia kwa ujasiri wa dharau na wa kukata tamaa. Wengine huzimia chini ya hiyo (mst. 5). Wanakuwa wenye kukata tamaa na wenye moyo mzito, au wanapoteza moyo na tumaini. Kama Mlegevu, hukatishwa tamaa mara, na kutoka katika Bwawa la Kukata Tamaa kwa gharama ndogo iwezekanavyo kwao; au, kama Mwoga na Kutokuamini, hurudi nyuma kutokana na ngurumo ya simba. Imetupasa kunyenyekea. Tukikiinua kikombe kwa unyenyekevu na utii midomoni mwetu; kwa utulivu na tumaini tukisema "Amina" kwa kila wimbi na mawimbi; kwa upendo tukijaribu kujifunza somo lililoandikwa katika ukurasa wa jaribu; na kujiinamisha kama matete ya ukingo wa mto mbele ya tufani ikaziyo ya jaribu. Lakini hii, ijapokuwa ndiyo njia pekee ya kweli na salama, si rahisi hata kidogo.

Kunyenyekea katika dhiki kwaweza tu iwapo twaweza kuiona ndani yake mkono wa Baba wa roho (mst. 9). Maadamu twaziangalia sababu za pili, watu au vitu, kuwa ndicho chanzo na asili ya huzuni zetu, tutajaa kwa zamu hasira iwakayo na huzuni isiyo na tumaini. Lakini tutakapofikia kufahamu kwamba hakuna litakalotupata isipokuwa kama Baba yetu aruhusuvyo, na kwamba, ijapokuwa majaribu yetu yaweza kuanzia katika chanzo cha chini fulani, hata hivyo yanakuwa mapenzi ya Mungu kwetu mara yanaporuhusiwa kutufikia kupitia ulinzi wa uwepo wake unaotuzunguka, ndipo twatabasamu katikati ya machozi yetu; twaubusu mkono mpendwa utumiao mwingine kuwa fimbo yake; twatambua kwamba maumivu ya kila dakika yanaanzia katika moyo wa Baba yetu; nasi tumepumzika. Yuda aweza kuonekana akichanganya kikombe, na kukiweka midomoni mwetu; lakini pamoja na hayo ndicho kikombe atupacho Baba yetu tunywe, nasi je, hatutakinywa? Sehemu kubwa ya utungu hupita kutoka katika majaribu ya maisha mara tuutambuapo mkono wa Baba yetu; ndipo------

Dhiki huwa adhabu ya kufundisha. Kuna tofauti kubwa kati ya haya mawili. Dhiki yaweza kutoka katika chanzo kiovu na kisicho cha kirafiki; adhabu ya kufundisha ni kazi ya Baba, ambaye huwaonea shauku watoto wake wadogo, akitamani kuondoa katika tabia zao kila kisichopendeza na kisicho kitakatifu, na kuweka ndani yao ufanani kamili na tabia na mapenzi yake. Lakini, kabla hujaweza kuufaidi faraja ya maneno haya, na nikuulize kwa bidii, ewe msomaji wangu, kama wewe ni mwana? Hakuna walio watoto katika maana tunayoinena sasa, ila wale waliozaliwa katika jamaa ya kimungu kwa kuzaliwa mara ya pili, kwa neema ya Roho Mtakatifu. Katika kuzaliwa huku, imani ndiyo ishara na alama ya hakika; kwa maana imeandikwa: "Wale wamwaminio jina lake wamezaliwa, si kwa damu, wala si kwa mapenzi ya mwili, wala si kwa mapenzi ya mtu, bali kwa Mungu." Je, wewe ni mwana? Je, Roho hushuhudia pamoja na roho yako kwamba umezaliwa na Mungu? Je, waweza kutazama juu usoni pake na kulia, "Aba, Baba"? Ikiwa ndivyo, umezungukwa na uangalizi mwororo na wenye upendo wa Baba yako. Hakuna kiwezacho kukufikia bila kupita katika ukingo wa ulinzi wake. Basi, dhiki ikiuweka mkono wake mkali juu ya mkono wako, ;ikikuzuia, ndipo uwe na hakika kwamba lazima kwanza imepata ruhusa kutoka kwa Yule akupendaye bila kikomo, naye yu radhi kukuweka wewe na yeye mwenyewe katika maumivu kwa sababu ya faida kubwa aliyoiwekea moyo wake.

Kila adhabu ya kufundisha ina Kusudi. Hakuna kitu chenye kuponda kabisa katika huzuni kama kujihisi mwenyewe ukichukuliwa na maji kwa huruma ya wimbi fulani la bahati, likikusukuma mbele hata ufuo usiojulikana. Lakini utulivu mkuu hututulia tunapotambua kwamba maisha ni shule, ambamo tunafundishwa na Baba yetu mwenyewe, ambaye huweka masomo yetu kama aonavyo kwamba tunayahitaji. Askari-mkufunzi ana kusudi katika kila zoezi; mwalimu wa muziki, lengo katika kila daraja; mkulima, mwisho katika kila njia ya kilimo. "Kwa maana bizari haipurwi kwa chombo chenye ncha kali, wala gurudumu la gari halizungushwi juu ya jira; bali bizari hupigwa kwa fimbo, na jira kwa ufito." Vivyo hivyo Mungu ana kusudi katika kila maumivu anayoturuhusu kuyasikia. Hakuna la bahati wala la kujaribu-jaribu wala la kubadilika-badilika katika kushughulika kwake na walio wake.

Makusudi ambayo adhabu ya kufundisha huyatimiza ni mbalimbali sana. Bila shaka twajua kwamba adhabu ya dhambi zetu imewekwa juu ya kichwa cha Mbadala wetu mkuu; na kwamba, kwa hiyo, tumeondolewa milele katika matokeo yake ya adhabu. Lakini ijapokuwa ni hivyo, mara nyingi adhabu ya kufundisha hufuata baada ya kutenda kwetu makosa; si kwamba twaikomboa dhambi kwa kuteswa, bali ili tulazimishwe kuiangalia katika nuru yake ya kweli. Katikati ya maumivu tunayoteswa twalazimishwa kuyapitia yaliyopita yetu. Uzembe, kutokuwa macho, kutokuomba ambako kumekuwa kukitenda kazi ndani yetu hupita taratibu mbele ya akili zetu. Twaona mahali tulipokuwa tukipotea kwa miezi au miaka mingi. Twagundua jinsi tulivyokuwa tukimhuzunisha kwa kina na bila kukoma Roho Mtakatifu wa Mungu. Twaona kwamba utengano ulikuwa ukipanua ufa kati ya Mungu na nafsi zetu, ambao, kama ungeliendelea zaidi, ungeleta uharibifu wa kimaadili. Huenda hatuioni kamwe tabia yetu ya kweli mpaka nuru ififiapo katika mandhari, na mawingu yatandapo mbinguni, na upepo uinukapo kwa kuugua kuizunguka nyumba ya maisha yetu.

Nyakati za dhiki huongoza kwenye kujichunguza mioyo, nasi twazidi kuzitambua dhambi ambazo hatukuzifikiri hata kidogo. Na hata kama kosa laweza kuungamwa na kuondolewa, maadamu dhiki idumupo kuna hali ya moyo na akili iliyotulizwa, iliyo bora kabisa kwa ukuaji wa kiroho. Hatuwezi kuisahau dhambi yetu maadamu pigo la Mwenyezi lilivyo juu ya nafsi yetu; nasi twalazimishwa kudumisha tabia ya kukesha kutakatifu ili isije ikatokea tena.

Tena ni katika dhiki tujifunzako ushirika ule wa mateso ya Kristo na huruma ile kwa wengine ambayo ni ya kupendeza sana katika Wakristo wa kweli. Ile si tabia iliyo bora kupita zote ambayo, kama picha za Kichina, haina asili ya kivuli. Hata Kristo aliweza tu kujifunza utii kwa mambo aliyoyateswa, au kuwa Kuhani Mkuu mkamilifu kwa jaribu la majaribu. Na ni kwa kadiri gani ndogo tuwezavyo kuingia katika vilindi vya ndani vya nafsi yake, tusipoikanyaga njia zenye vivuli, au kulala kifudifudi katika vichaka vya faragha vya Gethsemane! Sisi tujaribuo kuzituliza huzuni za wanadamu lazima sisi wenyewe tuijue huzuni, na kuwa watu wa masikitiko.

Basi uwe na hakika kwamba hakuna maumivu ya dakika hata moja upewayo kuyachukua ambayo yangeliweza kuepukwa. Kila moja yamekuwa jambo la kufikiriwa na Mungu kabla ya kuruhusiwa kuja, na kila moja yataondolewa mara utume wake unaohitajika utakapotimizwa.

Nidhamu ya pekee ni ushahidi wa upendo wa pekee (mst. 6). Yatugharimu kidogo zaidi kuwatupia mlundo la vitu vyetu wale tuwapendao kuliko kuwasababishia maumivu. Kujishibisha ni ishara si ya upendo mkuu bali wa upendo mwembamba. Moyo upendao kweli na kwa hekima utavumilia maumivu ya kusababisha maumivu, utajitia katika hatari ya kuhukumiwa vibaya, hautatetemeka mbele ya kusingiziwa na kulaumiwa; ambako kwa hayo yote upendo mdogo zaidi ungalijiepusha kwa tahadhari. Ni kwa sababu Baba yetu atupenda hutuadhibu. Asingelijitwika taabu kubwa hivi kwa ajili yetu kama tusingelikuwa wapendwa moyoni mwake. Ni kwa sababu sisi tu wana ndipo hujiweka kutupiga. Lakini ee, jinsi ateswavyo sana ashikapo ule mjeledi wa kamba ndogo! Lakini, likaribishe kila pigo; kwa maana kila uchungu na maumivu hukulilia kwamba unapokelewa katika mduara wa ndani wa upendo.

Waombaji wa msaada wake wa uponyaji walipomjia Bwana wetu, mara nyingi aliharakisha kwenda kando yao. Lakini pindi moja alikawia siku mbili zaidi mahali alipokuwa. Alithubutu kukabili shuku ya kupuuza na lawama ya upendo ya upendo uliofiwa, kwa sababu aliwapenda Martha na dada yake na Lazaro. Aliwapenda mno hata asiridhike kwa kuwatendea mambo madogo, au kufunua vipande tu vya utukufu wake mkuu. Alitamani kuwatajirisha kwa ufunuo wake wa thamani wa uzima wa ufufuo. Lakini mwisho wake ungeweza kufikiwa tu kwa gharama ya huzuni isiyoelezeka, hata mauti. Lazaro sharti afe, na kukaa siku mbili kaburini, kabla ya muujiza wake mkuu kabisa kutendeka. Na hivyo aliliacha wingu la ngurumo lipasuke juu ya nyumba aliyoipenda, ili apate kuiangazia nuru iliyofumuka kuwa upinde wa mvua wa utukufu wa rangi mbalimbali.

Ikiwa umejiliwa kwa namna ya pekee na mateso, ambayo huwezi kuyahusisha na kudumu katika uzembe au kupuuza, basi uchukue kwamba u mmoja wa wapendwa wa Mbinguni. Si, kama watu wadhanivyo, mtoto wa bahati na neema ya kidunia, aliyejaliwa vipawa kwa wingi wa kupita kiasi, ndiye apendwaye zaidi na Mungu; bali mara nyingi zaidi ni mtoto wa umaskini na maumivu na msiba na mvunjiko wa moyo. "Basi kama mkiwa hamna kurudiwa, ambako wote wamekushiriki, ndipo mmekuwa wana wa haramu, wala si wana halali." Ee, ninyi mkwepao fimbo, anzeni kujiuliza kwa dhati kama kweli mmezaliwa mara ya pili!

Maumivu yamejaa matokeo ya thamani (mst. 10, 11). " Si kwa furaha bali kwa huzuni: lakini baadaye." Jinsi lilivyojaa maana lile neno "baadaye." Ni nani awezaye kukadiria baraka mara mia kutoka katika kila dakika ya maumivu? Zaburi ni machozi yaliyogandamana. Nyaraka mara nyingi ziliandikwa gerezani. Waalimu wakuu kabisa wa wanadamu wamejifunza masomo yao yenye msaada zaidi katika shule ya huzuni. Tabia zilizo tukufu kabisa zimefuliwa katika tanuru. Matendo yatakayoishi milele, kazi bora za sanaa na muziki na fasihi, yametokea katika zama za dhoruba na tufani na uchungu upasuao moyo. Na vivyo hivyo ndivyo ilivyo kwa nidhamu yetu ya kidunia. Matokeo yaliyoiva kabisa huzaliwa na huzuni. "Njia ya huzuni, na njia hiyo peke yake, Yaongoza hadi nchi ambako huzuni haijulikani."

Utakatifu ni zao la huzuni, unapotakaswa kwa neema ya Mungu. Si kwamba huzuni kwa lazima hutufanya watakatifu, kwa maana hilo ni haki ya Roho wa Mungu; na, kwa kweli, wateswa wengi ni wagumu na wenye kunung'unika na wasiopendeza. Bali huzuni hutuandaa kugeuka kutoka katika vikengeusho vya dunia ili kupokea zile nguvu za neema ya Mungu ambazo hutenda kazi zaidi mahali ambapo nafsi imetulia na kimya, ikiketi katika chumba kilichotiwa pazia na kilicho na giza, huku mateso yakiushughulisha mwili au akili. Ni nani miongoni mwetu asiyehisi radhi kuteswa, iwapo tu zao hili la thamani litapatikana, kwamba tupate kuwa "washirika wa utakatifu wake" ?

Tunda ni zao jingine (mst. 11). Ni wapi, wadhani, ambapo Mkulima wa roho huyaona mara nyingi zaidi matunda ayapendayo sana, na kusikia sauti za tumaini lililo kuu kabisa? Si mahali ambapo vipawa vyake ni vingi kupita kiasi, bali mahali vilipo haba kabisa. Si ndani ya kumbi za tamaa iliyofanikiwa au anasa iliyoshiba, bali katika vibanda vya umaskini, na vyumba vilivyowekwa wakfu kwa maumivu yasiyokoma. Yenye rutuba karibu kiajabu ni udongo wa huzuni. Ya lazima kupita hesabu yote ni kisu cha kupogolea cha maumivu.

Zihesabu, kama ukipenda, aina za thamani za tunda. Kuna saburi, ivumiliayo mapenzi ya Baba; na tumaini lionalo mkono wa Baba nyuma ya kifuniko kikali; na amani, ikaayo kimya, ikiridhika na mpango wa Baba; na haki, ijifananishayo na matakwa ya Baba; na upendo, ushikamanao kwa ukaribu zaidi kuliko kamwe na moyo wa Baba; na upole, utendao kwa upole na wengine, kwa sababu ya tuliyojifunza juu yetu wenyewe.

Wala si kwa muda mrefu sana. Yesu, aliyeustahimili msalaba na aibu na kutemewa mate, sasa ameketishwa mkono wa kuume wa kiti cha enzi cha Mungu. Karibuni sisi nasi tutatoka katika dhiki ile kuu, ili tuketi kando yake. Kila chozi likifutwa kwa busu; kila mpwito wa utungu ukikomeshwa; kila kumbukumbu ya maumivu ikitulizwa kwa dawa ya Mungu ya raha. Matokeo yatakuwa yetu milele. Lakini huzuni na kuugua, ambavyo huenda vilikuwa wenzetu wa kila siku hata malango ya mji wa mbinguni, vitakimbia tutakapokanyaga kizingiti chake, visivyoweza kuwapo katika utukufu ule ung'aao. "Na Mungu atafuta kila chozi katika macho yao; wala mauti haitakuwapo tena, wala maombolezo, wala kilio, wala maumivu hayatakuwapo tena." "Kwa maana nayahesabu mateso ya wakati huu wa sasa kuwa si kitu kama utukufu utakaofunuliwa kwetu." "Kwa maana dhiki yetu nyepesi, iliyo ya kitambo kidogo, yatutendea utukufu wa milele uzidio kuwa mwingi sana." "Kwa hiyo inueni mikono iliyolegea, na magoti yaliyodhoofika."