Sura 28 · dakika 12 za kusoma
Kujivua kwa Ajili ya Mbio
"Basi na sisi, kwa kuwa tunazungukwa na wingu kubwa la mashahidi namna hii, na tuweke kando kila mzigo mzito, na dhambi ile ituzingayo kwa upesi; na tupige mbio kwa saburi katika yale mashindano yaliyowekwa mbele yetu, tukimtazama Yesu, mwenye kuanzisha na mwenye kutimiza imani yetu." WAEBRANIA 12:1, 2.
Wakati, katika kampeni yake ya Misri, Mfalme Napoleon alipokuwa akiwaongoza majeshi yake kupitia jirani ya Piramidi, aliyaelekezea kidole yale mabaki yaliyofifia ya enzi kuu ya kale, akasema, "Enyi askari, karne arobaini zinawatazama kutoka juu!" Vivyo hivyo, katika sura iliyotangulia wameitwa mbele ya fikira zetu wema na wakuu, wafia dini, waungamaji, manabii, na wafalme wa zamani. Tumeongozwa kupitia vijia vya kaburi la Mungu, na kuamriwa tusome majina na maandishi ya makaburi ya wale ambao Mungu hakuwaonea haya. Tumehisi imani yetu ikizidi kuwa na nguvu tulipoyasoma na kuyatafakari maandishi yenye kuhamasisha; na sasa, kwa mguso mmoja tu, roho hizo takatifu zaonyeshwa kama zilizopita kutoka uwanjani na kuingia katika safu zilizojaa watu, ambako kutoka huko wanautazama mwendo tunaoukanyaga leo. Walikuwa mashahidi wa ulazima, asili, na nguvu ya imani. Ni mashahidi pia wa maisha yetu na mapambano yetu, ushindi wetu na kushindwa kwetu, ya nyuma yetu na ya sasa.
Nazo zafananishwa na wingu. Mojawapo ya picha nzuri zaidi ulimwenguni ni ile ya Madonna de San Sisto huko Dresden, inayomwonyesha Mwokozi mchanga mikononi mwa mamaye, akiwa amezungukwa na mawingu, ambayo hayakuvutia usikivu wa pekee mpaka hivi karibuni; lakini vumbi lililokusanyika la karne nyingi lilipoondolewa, yalionekana kuwa yametengenezwa kwa nyuso za malaika elfu nyingi zisizohesabika. Hakika hii ndiyo fikira ya mwandishi aliyevuviwa aponenapo juu ya "wingu kubwa la mashahidi namna hii."
Katika baadhi ya kumbi kubwa zaidi za michezo za nyakati za kale, watazamaji waliketi safu juu ya safu hata kufikia idadi ya elfu arobaini au hamsini; na kwa fikira ya mpiganaji alipotazama pande zote juu ya umati huu mkubwa wa nyuso za wanadamu, uliopambwa kwa rangi za namna nyingi na za fahari, makutano haya makubwa ya jamii yake lazima yalionekana kama mawingu, yaliyotengenezwa kwa vipande vidogo sana visivyohesabika, lakini vyote pamoja vikifanya jumla moja kuu, na kuogeshwa katika rangi kama zile zinazotupwa juu ya mawingu wakati wa mapambazuko au machweo na jua lililo sawa na upeo.
Kama kabla ya wakati huu Wakristo hawa Waebrania walikuwa wamesitasita, na kuelekea kuachilia bidii yao, wangalitikiswa na kuchochewa kwa namna ya ajabu kwa fikira kwamba waliishi chini ya uangalizi wa karibu wa roho za wafu wenye nguvu. Kwetu sisi pia onyo hilihili latuhusu.
MWENDO WA KASI WA MAISHA YA KIKRISTO. "Na tupige mbio." Hatupaswi kuketi kimya tukichukuliwa na mkondo. Hatupaswi kukawia na kuzengea kama watoto warudio kutoka matembezi ya kiangazi. Hatupaswi hata kutembea kama watu wenye hatua ya kipimo. Twapaswa kupiga mbio. Wala hatupaswi kupiga mbio tu kama wale waongezao mwendo wao hata kuwa lukuku rahisi; twapaswa kupiga mbio kama watu washindanao katika mashindano. Wazo la mashindano kwa kawaida ni ushindani; hapa ni mkusanyiko wa nia tu, umoja wa lengo, na ukali wa moyo.
Maisha kwa dhati - ndilo wazo. Lakini jinsi tunavyoonekana kuwa mbali nalo! Na tofauti iliyoje iliyopo kati ya bidii yetu katika mambo mengine yote, na katika kujitoa kwetu kwa Mungu na kwa mwanadamu! Tu tayari vya kutosha kujiunga katika mkumbo wa ushindani wa biashara, katika mbio za kutafuta mali, katika mabishano ya moto ya siasa, na katika maisha ya kijamii katika kufuatia anasa; lakini, ah! jinsi tunavyolegea upesi mambo yanapokuwa swali la kiasi gani tu tayari kufanya kwa ajili ya Mungu! Jinsi watu walio karibu nasi walivyo na bidii! Newton akiinamia matatizo yake hata upepo wa usiku wa manane uzitandaze juu ya kurasa zake majivu ya moto wake uliozimika zamani. Reynolds akiketi, brashi mkononi, mbele ya turubai yake kwa saa thelathini na sita mfululizo, akiziita ziwe hai sura za urembo zilizoonekana kufurahi kuja. Dryden akitunga katika majuma mawili tu Wimbo wake wa Sikukuu ya Mtakatifu Cecilia. Buffon akivutwa kutoka usingizi wake apendao aende kwenye masomo yake apendayo zaidi. Na mwandishi wa wasifu aandikaye tabia hizi mwenyewe akiamka na mapambazuko kujiandaa kwa mahitaji ya wadhifa wake.
Katika ulimwengu kama huu, na kwa somo kama letu, hatupaswi kuwa walegevu na wazembe; bali waliojitoa, wenye shauku, tuliomezwa na upendo mtakatifu kwa Mungu, na kwa shauku kwa ajili ya roho za watu. Ndipo tungefanya maendeleo katika kulijua Neno la Mungu, na kuyaingia maneno ya mmoja wa wanariadha wakubwa wa kiroho waliopata kuishi: "Neno moja nalifanya . . . nakaza mwendo, niifikilie mede kwa ajili ya thawabu ya mwito mkuu wa Mungu katika Kristo Yesu."
TWAPASWA KUPIGA MBIO BILA MIZIGO. Mwendo huu wa kasi waweza kudumishwa tu tunapopiga mbio bila kulemewa na tukiwa huru. Sasa, bila shaka sote tungekubali ulazima wa kujivua dhambi; lakini katika maisha yetu yote kuna mizigo ambayo si dhambi. Dhambi ni kile ambacho katika asili yake hasa, na sikuzote, na kikitendwa na yeyote yule, ni uvunjaji wa sheria ya Mungu, ni ukiukaji wa mapenzi ya Mungu. Lakini mzigo ni kitu ambacho chenyewe au kwa mwingine kinaweza kuwa hakina madhara, au hata halali, lakini katika hali yetu wenyewe ni kizuizi na pingamizi.
Kila mwamini lazima aachwe aamue mwenyewe ni upi mzigo wake wa pekee. Hatuwezi kuhukumiana. Kilicho mzigo kwa mmoja si mzigo kwa wote. Lakini Roho Mtakatifu, akiulizwa na kuombwa aufunue kizuizi cha bidii na mwendo wa kasi wa maendeleo ya nafsi katika mambo ya kimungu, hatakosa kukionyesha kwa upesi na bila kukosea. Na huu ndio ubora wa mafundisho ya Roho Mtakatifu: sikuzote ni dhahiri. Kama una hisia ya jumla isiyo dhahiri ya kukata tamaa, yamkini ni kazi ya adui mkuu wa roho; lakini kama unatambua kizuizi kimoja na mzigo unaozuia mwendo wako, ni karibu hakika ni kazi ya Roho wa Mungu, akuongozaye kuachilia kitu kinachopunguza maendeleo yako katika maisha ya kiroho.
Hakuna mtu ambaye angefikiri kudumisha mwendo wa kasi wa juu akiwa amelemewa na mizigo. Vijana wapigao mbio kwa ajili ya tuzo hutawanya njiani mavazi waliyoyatupa kwa haraka yao ya shauku. Kungekuwa na shida ndogo katika kudumisha roho yenye ukali na moto kama tungekuwa waaminifu zaidi katika kushughulikia mazoea na ulaji anasa unaotushikamana na kuzuia hatua zetu. Maelfu ya Wakristo ni kama vyombo vilivyojaa maji. Haviwezi kuzama; lakini vimelowana sana kwa kutokupatana na hali ya kidunia na uovu ulioruhusiwa hata vyaweza kuvutwa kwa shida tu hata bandari ya mbinguni.
Je, kuna kitu chochote katika maisha yako kinachotawanya nguvu zako kutoka mambo matakatifu, kinachokufanya usiwe na hamu ya kuomba na kusoma Biblia, kinachoinuka mbele yako katika nyakati zako bora, na kikuletea hisia ya jumla ya wasiwasi na fadhaa? kitu ambacho wengine wanakihesabu kuwa hakina madhara, na kukiruhusu, na ambacho zamani hukuona sababu ya kuhangaikia, lakini ambacho sasa wakiangalia kwa hisia ya kujilaumu? Yamkini kabisa ni mzigo tu."
Je, kuna kitu chochote ndani ya duara la utambuzi wako ambacho juu yake yakupasa kubishana na nafsi yako, au ambacho hupendi kukichunguza, ukikichukulia kama vile mtu aliyefilisika achukuliavyo vitabu vyake ambavyo hana hamu ya kuviingia, au kama mtu apendaye anasa achukuliavyo dalili za kwanza za kufifia kwa nguvu za uhai ambazo hujaribu kuzificha nafsi yake? Mara nyingi twajiruhusu wenyewe mambo ambayo tungekuwa wa kwanza kuyahukumu kwa wengine. Mara kwa mara twajikuta tukishughulika kutafuta sababu za ujanja kwa nini mwenendo fulani ambao ungekuwa mbaya kwa wengine ni wa halali kwetu sisi wenyewe. Mambo hayo yote yaweza kuhesabiwa kuwa mizigo. Yaweza kuwa urafiki uliozidi kunyakua moyo; zoea linalonyonya nguvu zetu kama vile shina kuu linavyonyonya nguvu za kuzaa matunda za mti; shughuli, tafrija, mchezo, mfumo wa kusoma, njia ya kutumia wakati, wenye kuvutia mno na kunyakua mno, na kwa hiyo wenye madhara kwa nafsi - ambayo hujaribiwa kutembea wakati inapopaswa kupiga mbio, na kuzengea wakati inapopaswa kuharakisha.
Lakini, wewe wauliza, Je, si ishara ya udhaifu, na je, haitaelekea kwenye udhaifu, kuwa sikuzote tukiachilia mambo haya na yanayofanana nayo? Hakika, wewe walia, maisha yatakuwa maskini na tasa yanapovuliwa namna hii vitu vyake vya thamani. Sivyo. Haiwezekani kukataa kitu chochote kwa amri ya maisha ya ndani bila kuongeza nguvu zake kwa wingi mno; kwa maana huongezeka kwa kujisalimisha, na hupata nguvu kwa dhabihu. Na kwa kila kitu kisichostahili kinachoachwa hufuata mara moja utajirisho wa roho, ambao ndio fidia ya kutosha na isiyobadilika. Mwanariadha kwa furaha huyaacha mengi ambayo watu wengine huyathamini, na yaliyo ya kupendeza kwake, kwa sababu nia yake imekazwa juu ya tuzo; naye huhesabu kwamba atalipwa vya kutosha kwa taabu zote za mazoezi kama ataruhusiwa kuichukua, ijapokuwa ni ukanda ambao hatauvaa kamwe, au kikombe ambacho hatakitumia kamwe. Si zaidi sana kwa furaha ambavyo tungepaswa kuwa tayari kuachilia yote yanayozuia kufikia kwetu, si kile kidude kisicho na hakika cha mwanariadha, bali tuzo ya hakika, taji isiyoharibika, tabasamu na "vema-umefanya" la Bwana wetu!
Kuna picha ya kale ya Kiholanzi ya mtoto mdogo akiangusha kidoli chake kipendwa kutoka mikononi mwake; na, kwa mtazamo wa kwanza, kitendo chake chaonekana kisichoeleweka, hata, kwenye pembe ya picha, jicho lavutwa kwa njiwa mweupe akipeperusha mbawa zake kuelekea ile mikono iliyoachwa mitupu iliyonyoshwa. Vivyo hivyo tu tayari kuachilia mengi mara tunapouona utajiri wa kiroho unaotuita. Na hii ndiyo njia ya kweli ya kufikia kujiweka wakfu na kujisalimisha. Usikae kamwe upande wa kuacha, bali upande wa kupokea . Weka akilini maana ya neno la kale la Kiebrania la kujiweka wakfu, kuujaza mkono. Hakutakuwa na shida nyingi kuwafanya watu waitoe mikono yao mbao, majani, na mabua kama wataona kwamba kuna nafasi ya kuijaza kwa hazina zing'aazo kutoka nyuso au maisha ya wengine, au zinazowaita kutoka ukurasa wa Maandiko. Ulimwengu watuhurumia, kwa sababu waona tu kile tunachokiacha; lakini ungezuia huruma yake kama ungeweza pia kuona jinsi tunavyopokea kwa wingi "kipimo kizuri, kilichoshindiliwa na kusukwasukwa hata kumwagika, kitiwacho vifuani mwetu."
TWAPASWA KUWEKA KANDO DHAMBI ITUSHIKAMANAYO. "Na tuweke kando dhambi ile itung'ang'aniayo kwetu kwa ukaribu namna hii" (R.V.). Mara nyingi twayarejea maneno haya; hakuna sentensi ya Biblia iliyo midomoni mwetu mara nyingi zaidi; lakini je, hatuyanukuu vibaya tunapoyatenga na muktadha wake? Twapaswa kuyasoma kama sehemu ya hoja kuu ipitayo katika sura iliyotangulia, na ambayo maneno haya ni kilele na upeo wake wa fahari. Hoja hiyo imejikita katika somo la imani. Kisa baada ya kisa kimetolewa cha matendo ya mashujaa wa hadithi ya Kiebrania; na imeonyeshwa kwamba katika kila kimoja imani ilikuwa ndio sababu ya siri na nguvu ya kutosha. Uhusiano wa karibu kati ya sifa ile ing'aayo na maneno ya mwanzo ya sura ifuatayo waonyeshwa na neno "Basi," ambalo hata lapinga uingiliaji wa kipumbavu wa mgawanyiko tuliolazimishwa katika tafsiri yetu ya Kiingereza. Na hakika ni jambo la asili kabisa kushikilia kwamba dhambi ile itushikamanayo kwa ukaribu si kitu kingine ila dhambi ya kutokuamini, ambayo ni ncha iliyo kinyume kabisa na imani iliyosifiwa sana.
Kama hiyo ni tafsiri sahihi, yaangaza nuru mpya juu ya kutokuamini. Si udhaifu tena, ni dhambi. Watu mara nyingine hubeba mashaka yao, kama vile ombaomba wabebavyo mtoto mlemavu au mgonjwa, ili kuchochea huruma ya wafadhili. Lakini hakika kuna aina ya kutokuamini ambako hakupaswi kupokea huruma, bali karipio. Ni dhambi ambayo yahitaji kutubiwa kama dhambi, kupingwa kama dhambi, na kupokea kama dhambi utakaso wa Kristo.
Kutokuamini kwaweza, kama ilivyokuwa kwa Tomaso, kuchipuka kutokana na matatizo ya kiakili na ya kimaumbile. Lakini haya hayataiongoza nafsi kujivuna kuwa yawapita wengine kwa ufahamu; wala kuachilia ushirika wa wengine wenye maumbile yenye furaha zaidi; au, zaidi ya yote, kuacha zoea la kuomba kwa siri. Badala yake kutaleta hali ya moyo iliyo kinyume kabisa na ile roho ya kujiamini kupita kiasi na ya kiburi itawalayo sana kati ya wasioamini wa nyakati zetu.
Lakini kutokuamini kwingi hutokana na sababu za kimaadili. Nafsi hukosana na Mungu, na kusema kwamba haina hakika kama kuna Mungu. Madirisha huachwa yafunikwe na uchafu, kisha huitilia shaka kama jua linang'aa. Nguvu za maisha ya ndani hukwama kwa kutelekezwa, na kukataa kufanya kazi yake iliyowekwa ya kufunua yaliyo ya kiroho na yasiyoonekana. Tungekuwa na hekima zaidi kama tungeshughulikia sehemu kubwa ya kutokuamini kwa nyakati zetu kama ugonjwa wa maisha ya kiroho, kuliko wa akili. Chanzo chake kwa sehemu kubwa ni cha kimaadili. Usiwaweke wasioamini kusoma ushahidi; bali waonyeshe kwamba hali ya mioyo yao ndiyo sababu ya kweli ya giza na kutokuamini kwao. Mungu amempa kila mmoja wetu nguvu za kuitambua kweli yake, ambazo hakika zitaiona na kuipenda; na pale ilipo kinyume, mara nyingi ni kwa sababu ya upotovu fulani wa kimaadili, kwa boriti fulani jichoni, kwa ulaji anasa fulani wa siri, unaoharibu utambuzi wote wa kiroho. Ondoa dhambi unayoijua. Soma Biblia, ujapoutilia shaka uvuvio wake. Ngoja. Omba. Ishi kwa kadiri ya nuru yote uliyo nayo. Nako kutokuamini kutaanguka kama majani ya zamani yaangukavyo kutoka miti ya kijani kibichi wakati wa masika.
Bila shaka kutakuwa na matatizo katika maisha yetu yote ya kuzuia maendeleo yetu ya kuelekea mbinguni: matatizo kutoka upinzani wa adui zetu; matatizo kutoka ndani ya mioyo yetu wenyewe. Tutahitaji saburi na uvumilivu wa muda mrefu tunapoikanyaga njia yetu iliyowekwa. Lakini kuna vyanzo viwili vya faraja vilivyo wazi kwetu.
Na tukumbuke kwamba mwendo umewekwa mbele yetu na Baba yetu wa mbinguni, ambaye kwa hiyo anaijua ukali wake wote na ufinyu wake, naye atazidisha neema yote kwetu, ya kutosha kwa mahitaji yetu. Kuyafanya mapenzi yake ni pumziko na mbingu.
Na "tumtazame Yesu." Mbali na kushindwa na kufanikiwa kwa nyuma; mbali na sifa na lawama za wanadamu; mbali na vipande vya dhahabu vilivyotawanyika njiani, na maua yanayopamba pande zote mbili. Usitazame mara kwa mara tu, bali jipatie zoea la kutazama sikuzote, hata iwe jambo la asili kutazama juu kutoka kila kazi ya kila siku, kutoka kila chumba, kijapokuwa kidogo, kutoka kila mtaa, ujapokuwa umejaa watu, hata uso wake mpendwa, mtulivu, mtamu; kama vile mkaaji wa pwani za kaskazini za ziwa la Geneva aelekeavyo sikuzote kutazama juu kutoka kitabu au kazi yoyote ambayo usikivu wake umeshughulikiwa, ili kuutazama fahari na utukufu wa mnyororo mtukufu wa vilele vilivyofunikwa na theluji katika pwani za mbali zaidi. Na kama laonekana gumu kupata hali hii ya kudumu, mwamini Roho Mtakatifu aiumbe ndani ya nafsi yako.
Zaidi ya yote, kumbuka kwamba pale unapokanyaga ndipo Bwana wako alipokanyaga wakati mmoja, akipambana na matatizo na huzuni zako, ijapokuwa bila dhambi; na si muda mrefu utakuwa pale alipo sasa. Kaza jicho lako, basi, juu yake asimamapo kukukaribisha na kukupa thawabu; na pambana katikati ya yote, ukitiwa moyo na tabasamu lake, na kuvutwa ubavuni pake, nawe utaona mizigo na kutokuamini vikianguka karibu bila kutambulika na vyenyewe.
Hii ndiyo njia pekee ambayo kwayo roho zaweza kushawishika. Bishana nazo; zihimize; jaribu kuzilazimisha - nazo zitashikamana zaidi na mizigo inayozuia hatua zao. Lakini waonyeshe Yesu katika uzuri na uvutio wa nafsi yake na kazi yake, nako kutakuwa na kulegea kwa asili kwa vizuizi; kama vile theluji iliyokuwa ikiinamisha majani hata nchi iyeyukavyo wakati jua lianzapo kung'aa. Nao Mungu hachukui kamwe kitu chochote kwetu, bila kutupa kitu kilicho bora zaidi. Huiondoa ishara, ili atupe uhalisia; huvunja kivuli, ili atupe uhalisi; hutuweka huru kutoka ya asili na ya kibinadamu, ili atupe ya kimungu. Ee nafsi, mwamini: na uthubutu kuachilia, upate kupokea; kuvuliwa, upate kuvikwa!