Sura 23 · dakika 8 za kusoma
Damu ya Kristo
Pasipo kumwaga damu hakuna ondoleo." -WAEBRANIA 9:22.
Kuzunguka na kuzunguka dirisha hili la kale linaloelekea zamani (mst. 15-28) umefungwa uzi mwekundu wa damu. Mara kumi na mbili, angalau, neno hili zito, hili la kutisha, latokea. Shetani mwenyewe aonekana kukiri kwamba limejaliwa nguvu fulani ya siri; la sivyo kwa nini awalazimishe wafuasi wake wengi wenye taabu kuchanganya kila neno wanenalo kwa kurejea kwake? Mwanadamu hawezi kuitazama damu wala kuinena bila uzito usio wa kukusudia; isipokuwa, kwa kweli, amezizulia baadhi ya silika za ndani kabisa za nafsi yake, au kwa kuizoea amejifunza dharau. Nasi twahisi tunaposoma sura hii, kana kwamba tumeingia katika kiini kabisa cha siri iliyo kuu kuliko zote, uzito ulio mkubwa kuliko uzito wote, msiba wa kutisha kuliko misiba yote au mauaji ya wafia-imani au taratibu za dhabihu. Vua viatu miguuni mwako; kwa maana mahali tunaposimama pamoja sasa ni patakatifu.
Damu inazidi kutambuliwa kuwa mojawapo ya viungo muhimu zaidi vya mwili wa mwanadamu. Utafiti wa kisayansi na mwingineo unaelekea zaidi na zaidi kuthibitisha maneno ya kale, ambayo huenda yalifafanuliwa katika vyuo vya Misri, mahali ambapo Musa alijifunza elimu iliyoendelea zaidi ya wakati wake, kabla hayajatiwa muhuri wa uvuvio, "damu ndiyo uhai"; "uhai wa mwili u katika damu" (Kumbukumbu 12:23; Walawi 17:11). Twajua kwamba chembe nyekundu za damu hutimiza kazi muhimu ya kuchukua oksijeni ya hewa ili kuteketeza tishu zinazooza, na kuwasha moto katika kila sehemu ya mwili wa mwanadamu. Lakini ni nani awezaye kueleza kazi zote za siri za vibonge visivyo na hesabu wala rangi vielea katika mikondo ya damu, ambavyo huenda vimeungana kwa undani na kiini hasa cha uhai wetu? Ni jambo la hakika kwamba damu iliyodhoofika humaanisha uhai uliochakaa; damu iliyoharibika humaanisha uozo na maradhi; damu inayopwa humaanisha uhai unaofifia. Juhudi ya kwanza ya tabibu ni kupapasa mpigo wa damu; hali ugonjwa ulio hatari kuliko yote ni kutiwa sumu kwa damu. Damu ndiyo uhai. Nayo damu iliyomwagika ni uhai uliomiminwa kutoka chanzo na chemchemi yake.
Basi, hakuna kitu ndani ya mwanadamu chenye thamani kuliko damu. Akitoa hiyo, atoa kilicho bora zaidi alicho nacho. Damu yake ndio uhai wake-ndio vyote alivyo navyo; nalo ni tendo tukufu mtu awapo tayari kutoa zawadi hii kuu kwa ajili ya wengine. Ni hili ambalo huangazia ushetani wa vita, na kutupa mng'ao wa muda wa utukufu juu ya askari walio wagumu na wakali kupita wote, kwamba wapo tayari kutoa uhai wao kwa mafuriko ya damu, ili kumrudisha nyuma adui atoke katika makao na nyumbani na nchi ya baba. Ndiyo sababu wanawake wamehifadhi leso zilizochovywa katika damu iliyotiririka juu ya kizingiti cha mnyongaji kutoka mishipa ya wafia-imani kwa ajili ya uhuru au dini. Ndiyo sababu watu waonyesha bila kutetemeka madoa ya damu juu ya panga zilizofutwa katika kusudi takatifu la uhuru; au juu ya bendera zilizochanika zilizoongoza vita dhidi ya majeshi ya Upagani au Upapa. Ndiyo sababu mwanahistoria wa Kanisa haoni kuwa ni jambo la unyeti mno kurejea mara kwa mara ile damu iliyotiririka mito mito usiku wa kuamkia Vespers ya Sicilia, na siku ya Mtakatifu Bartholomayo mweusi. La, twajivunia damu ambayo watu watukufu wameimwaga kama maji juu ya nchi. Hakuna hata mmoja wetu aliye nyeti mno asiweze kukaa kwa shangwe juu ya usemi huu.
Kwa nini, basi, tusite kunena juu ya damu ya Kristo? Ilikuwa damu ya kifalme. "Yake mwenyewe" (mst. 12); naye alikuwa Mfalme kweli. Ilimwagwa kwa hiari: "Alijitoa mwenyewe" (mst. 14). Ilikuwa safi "damu isiyo na hatia," "isiyo na doa" (mst. 14). Ilikuwa ya dhabihu. Hakufa kama shahidi, bali kama Mwokozi (mst. 26). Ilitiririka kutoka kichwani mwake, kilichozungukwa na miiba, ili ipatanishe dhambi za mawazo; kutoka mikononi na miguuni mwake, iliyogongomewa kwa nguvu, ili ilipie dhambi za matendo na mwenendo; kutoka ubavuni mwake, ili ifute dhambi za mapenzi yetu, na pia ituambie juu ya upendo wake wa kina na wa moto, usioweza kuzuiliwa ndani ya vyumba vinne vya moyo wake, bali ulazimika kupata njia kwa kuanguka juu ya nchi. Kwa nini tuione haya damu ya Kristo? Hakuna usemi mwingine utakaokusanya kwa urahisi au kwa utoshelevu mawazo yote yaliyochangamana katika kifo cha Kristo. Uhai; uhai uliomwagwa; uhai uliomwagwa kwa jeuri; uhai uliomwagwa kwa jeuri, na kama dhabihu; uhai upitao kwa jeuri, na kwa namna ya dhabihu, ili uwe wimbi ambalo nasi sote lazima tuiname chini na kunywa, tukitaka kuwa na uhai ndani yetu (Yohana 6:53-56).
"Huyu ndiye aliyekuja kwa maji na damu; si kwa maji tu, bali kwa maji na damu" (1 Yohana 5:6). Ee, maneno ya thamani, yanayokumbusha tukio lile lisiloweza kusahaulika kamwe, ambapo, kufuatia ncha kali ya mkuki wa askari, ilitoka damu na maji kutoka moyo uliopasuka wa Mwokozi (Yohana 19:34). Kama ingalikuwa maji tu, tungaliangamia. Maji yaweza kuwafaa wenye dhambi wanaoheshimika-wadeni wa senti hamsini, Mafarisayo, wasio wenye dhambi kama watu wengine. Lakini baadhi yetu twahisi maji hayangefaa hata kidogo. Dhambi zetu zimetiwa rangi ndani sana, zimekita sana, zimeshikilia sana, hata kwamba hakuna kitu ila damu kingeweza kutuweka huru. Ni lazima damu itupatanishe. Ni lazima damu itusafishe. Kwa maneno mengine, ni lazima uhai umwagwe ili kutukomboa, uhai kama ule umiminikao kutoka nafsi yenyewe ya Mwana wa Mungu.
Lakini kuna maana ya ndani ambamo damu ile inatiririka, ikiosha, ikisafisha, na kuilisha nafsi, katika kizazi chote. Kama kijito cha jangwani, yatufuata. "Yanena" ikimsihi Mungu kwa ajili ya mwanadamu, na mwanadamu kwa ajili ya Mungu (12:24). "Yatusafisha," si kama tendo moja lililopita, bali kama tukio la daima katika nafsi ya mwaminio, likiondoa dhambi ya karibuni, na kuzuia maasi ya asili yetu mbovu (1 Yohana 1:7). Ni kinywaji cha nafsi zote za utauwa; na uwepo wake wa daima na nguvu yake huoneshwa vema na kuonekana kunakoendelea juu ya meza ya ushirika ya kanisa kwa divai, imwambiayo mwabudu kwamba damu ya Kalvari, iliyomwagwa mara moja, wala haitamwagwa tena, ni mpya na yenye nguvu kama zamani, au kama divai imiminwayo upya ndani ya kikombe. Watu na waseme watakalo, kumwagwa kwa damu ya Kristo ni mfano halisi wa jambo la milele katika Nafsi ya Mungu, nalo ni sharti la lazima kwa uhai wa afya wa mwanadamu.
Yaisafisha dhamiri iliyotiwa unajisi kwa ukamilifu zaidi ya majivu ya ndama iliyowasafisha kimwili wale waliokuwa najisi kwa taratibu (mst. 14). Kwa nini, basi, wachukua daima utambuzi wa dhambi? Ungama dhambi papo hapo, kila uifahamupo. Dai damu ya kunyunyiziwa, na uende mara moja kumtumikia Mungu aliye hai.
Iliondoa dhambi ya utaratibu uliotangulia. Ilikuwa kwa sababu ya kifo kilichopaswa kuteswa Kalvari ndipo Mungu mtakatifu aliweza kusamehe makosa na kukubali huduma zisizo kamili za watakatifu wa Agano la Kale. Kivuli cha msalaba kilianguka nyuma, na pia mbele. Nayo ni kwa sababu ya lile alilolitenda Yesu ndipo wote wameokolewa, walioingia ndani ya lango la lulu, au watakaoingia (mst. 15, na linganisha Warumi 4:24).
Lathibitisha agano. Hakuna agano lililothibitishwa zamani za kale, ila kwa damu. Mungu alipofanya agano na Ibrahimu, wahanga watano waligawanywa katikati, wakifanya njia, ambamo ishara ya moto ya uwepo wa Mungu ilipita. "Ni lazima kuwepo kifo cha yeye aliyelifanya agano." Na kwa kufuata desturi hii ya kale, agano la kwanza lilitiwa muhuri kwa dhati kwa damu (mst. 18, 19). Jinsi lazima liwe imara na thabiti agano lile ambalo Mungu ameingia na Mdhamini wetu kwa niaba yetu! Damu ya Yesu ni uthibitisho usioweza kukanushwa wala kuvunjwa. Mapenzi yote ya Mungu yamefunguliwa kwetu tangu Yesu alipokufa. Twaweza kudai tutakalo. Sisi tu warithi wake, warithi wa utajiri wa Ndugu yetu Mkubwa, Yesu.
Yaifungua njia ya kuingia patakatifu. Lile alilolifanya kuhani mkuu kila mwaka kwa kimini, Kristo amelifanya mara moja (mst. 24, 25, 26). "Aliifia dhambi mara moja." Kwa sababu ya damu yake mwenyewe iliyomwagwa, aliingia mara moja kwa ajili ya wote katika mahali patakatifu halisi, akijitokeza mbele za uso wa Mungu kwa ajili yetu akiwa Kuhani Mkuu wetu, na kuiacha njia wazi milele kwa wale wathubutuo kufuata. "Vitu vya mbinguni vyenyewe" vyahitaji kusafishwa; si kwa sababu ya uovu wowote uliomo ndani yavyo, bali kwa sababu vinatumiwa na kukanyagwa daima na watu wenye dhambi. Lakini sasa, ijapokuwa ni hivyo, kuna nguvu katika kazi ya Yesu ipingayo daima unajisi wetu, na kutuwezesha kumkaribia Mungu kwa ujasiri na kukubaliwa.
Iliondoa dhambi. "Mara moja kwa ajili ya wote." "Mara moja katika mwisho wa dunia." Si kwa kila utaratibu, bali kwa taratibu zote. Si kwa kizazi kimoja, bali kwa vizazi vyote Si kwa wachache, bali kwa ajili ya "wengi," ikijumlisha wingi wa idadi ambayo hakuna mtu awezaye kuihesabu ya jamaa kubwa ya wanadamu. Kama vile dhambi ya mwaka ya taifa ilivyochukuliwa jangwani na mbuzi wa kutolewa, na kuondolewa, ndivyo dhambi yote ya jamii ya wanadamu ilivyokusanywa juu ya kichwa cha Yesu. Alifanywa kuwa dhambi. Kama vile tabibu angeweza kuwaziwa akijitwika mwenyewe magonjwa yote ya wagonjwa wake, ndivyo Yesu alivyojivutia mwenyewe na kuzichukua dhambi zote za wanadamu. Yeye alikuwa upatanisho kwa ajili ya ulimwengu wote. Naye alipokufa, aliidondosha dhambi kama jiwe katika vilindi vya usahaulifu. Naye aliiondoa dhambi. Neno la Kiyunani lina nguvu sana; kuangamiza, kuifanya si kitu, kuifanya kana kwamba haikuwako kamwe. Dhambi, katika nia na kusudi la Mungu, imeondolewa kabisa kama deni lilipwalo. Haleluya! mbinguni na duniani (Ufunuo 5:9; 1:5). Lakini ijapokuwa hii ni kweli ya milele kwake yeye asiyejua tofauti zetu za wakati, hata hivyo itafaa tu kama jambo halisi kila mwenye dhambi mmoja mmoja anapodai riziki hii ya ajabu, akiungama dhambi yake, na kutambua kwamba sasa hakuna tena hukumu ya adhabu, kwa sababu Mwana-Kondoo wa Mungu ameichukua dhambi yake na ya ulimwengu. Je, sasa utathubutu kuihesabu hii kuwa kweli kwako, si kwa sababu unaihisi, bali kwa sababu Mungu ameisema? Thubutu kurudia 1 Petro 2:24, na Isaya 53:5, ukibadili "yangu" badala ya "yetu.
"Jinsi zilivyo za ajabu kujitokeza huku kutatu! Alijitokeza mara moja katika mwisho wa dunia akiwa dhabihu. Ajitokeza sasa mbinguni akiwa Kuhani. Atajitokeza mara ya pili pasipo dhambi kwa wokovu; kama vile zamani kuhani mkuu, mwishoni mwa siku ya upatanisho, alivyotoka na mikono iliyonyoshwa kuwabariki watu. Ee, tuwe tukimtazamia, ili tusikose ono lenye mng'ao wala baraka ya upole ya amani!