Sura 18 · dakika 10 za kusoma
Ukuu Usio na Kifani wa Kristo
"Naye aweza kuwaokoa kabisa wao wamjiao Mungu kwa yeye, kwa kuwa yu hai siku zote ili awaombee."-WAEBRANIA 7:25.
SURA hii yapasa kusomwa chini ya utambuzi mzito wa dhambi, ili ieleweke na kuthaminiwa ipasavyo. Ni mwenye dhambi aliye na dhamiri hai ndiye ahitajiye Kuhani. Twaweza kuridhika kabisa na Kristo akiwa Mwalimu, Mfadhili, Mtu Mkamilifu, hata tunapojiona jinsi tulivyo mbele za Mungu; lakini maono hayo yanapotolewa kwetu, mioyo yetu hulia kwa kilio kikuu na kichungu mno kumtafuta Kuhani, awezaye kutusimamia mbele za Mungu, na kumsimamia Mungu mbele yetu.
Kuna uhitaji wa dharura wa utambuzi mpya na uhakika juu ya hali yetu ya udhambi, kwa wasioamini na kwa wale wanaojidai kuwa Wakristo pia. Mtazamo hafifu juu ya dhambi huzaa mtazamo mwepesi juu ya dhabihu ya Kalvari, juu ya uhitaji wa upatanisho, na juu ya adhabu ya kutisha ijayo juu ya ukosaji wa makusudi. Kama watu wangalifahamu kweli dhambi ni nini, wasingalinena kwa wepesi hivyo juu ya ukombozi wao kamili kutoka kwayo; wakichanganya, kama wafanyavyo, zile dhambi chache wazitambuazo na wingi wa uovu ubakiao ndani ya asili yao, kama tope lililo chini ya ziwa lililo angavu, lisilohitaji ila kutibuliwa ili lijidhihirishe. Na kama watu wangalizihisi kweli dhambi zao, kungalikuwa na mkimbilio wa pamoja kuiendea ile Damu ya thamani na kumwendea kuhani pekee kwa ondoleo na msamaha.
Si rahisi kwamba maneno haya duni yaweze kubadili mwelekeo wa mkondo; lakini, ingaliwezekana kuwafikia wingi mkubwa wa wahubiri wa siku hizi, mtu angeliwasihi wayaweke kando maandishi yao ya kifasihi, mabishano yao na wanamageuzi, mashairi na usemi wao wa kupendeza, na kuulazimisha ufundishaji mkali wa Neno la Mungu ugonge dhamiri na maisha ya wanadamu. Na waishambulie dhambi kama dhambi. Na wazishughulikie dhambi za makutaniko yao waziwazi, kama vile Mboeri amlengavyo mtu wake kwa risasi yake. Na waonyeshe jinsi Mungu aionavyo dhambi tuzidharau hivyo. Na mara tutakaporudi kwenye mtindo wa zamani wa kuhubiri, tutaona uamsho wa uongofu wa zamani. Hakuna faida ya kulalamika, hali sisi wenyewe ndio wa kulaumiwa. Asili ya mwanadamu haijabadilika. Sheria ya Mungu haijageuka. Kilio cha dhamiri kimekandamizwa, hakikunyamazishwa. Tena tutasikia habari za makutano waliochomwa mioyoni, wakilia kwa rehema. Na ndipo ukuhani wa Kristo, kama ulivyoelezwa hapa, utapata thamani mpya.
YEYE NI KUHANI MKUU (mstari 4). Ukuu wake jinsi ulivyo, wadhihirika katika tukio linalotajwa hapa. Akiwa amejaa furaha ya ushindi, akiwaleta pamoja naye wafungwa wote na mali zote ambazo Kedorlaoma alikuwa amezikwapua kutoka Sodoma, mzee Ibrahimu alikuwa amekaribia kufikia kambi yake mwenyewe. Lakini alipokaribia Salemu, ambako amani na haki vilikaa chini ya utawala wa Melkizedeki, alikutana na mtu huyu mtakatifu, akichukua mikononi mwake alama takatifu za mkate na divai: mfano ufaao wa yule ambaye mara nyingi hutulaki katika njia ya maisha, tunapochoka kwa mapambano, au tunapoingia katika jaribu la hila, naye hututia nguvu upya kwa mkate wa mwili wake, na divai ya damu yake. Naye Ibrahimu alipiga magoti ili apokee baraka mkononi mwake, akampa zaka za vitu vyote (Mwanzo 14:19, 20).
Je, hili halithibitishi ukuu wa Melkizedeki? Walawi na makuhani kwa kweli waliruhusiwa kutwaa zaka kwa ndugu zao; lakini kuhani huyu mtukufu haoni tatizo lolote kutwaa zaka kwa mtu wa kabila jingine. Alipaa juu ya mipaka finyu ya kabila au damu, naye alikuwa tayari kuutimiza utumishi wake kwa uangalifu ule ule kwa mgeni kama kwa watu wake mwenyewe. Mtazamo huu usio na ubaguzi, wa kupendeza ulimwengu wote, wenye moyo mpana juu ya wajibu wake kwa mwanadamu kama mwanadamu ni alama ya kweli ya ukuu. Na katika hili adhihirisha kipengele cha ukuu wa Bwana wetu mpenzi, ambaye ukuhani wake unaruka juu ya mipaka iwezayo kuwekwa na utaifa au uzao, naye ashughulika na mwanadamu kama mwanadamu; nawe, msomaji, na mimi, ikiwa tu tutamwendea.
Zaidi ya hayo, kwa kuwa mkuu lazima ambariki mdogo, ni dhahiri kwamba Ibrahimu, ijapokuwa alikuwa mkuu na mwema, rafiki wa Mungu, na mpokeaji wa ahadi, lazima alihisi kwamba Melkizedeki alikuwa mkuu kuliko yeye, la sivyo asingalimtendea kwa heshima ya namna hiyo (Waebrania 7:6, 7). Kweli, basi, mtu huyu mtakatifu alikuwa mwakilishi ufaao wa Bwana wetu mbarikiwa, ambaye watukufu wote wa mbinguni na duniani wampigia magoti; wakikiri kwamba yeye ni Bwana; na kumwekea wakfu, si sehemu ya kumi tu, bali vyote walivyo navyo na walivyo.
YEYE NI KUHANI MKUU ALIYE MKUU KULIKO HARUNI AU WANAWE. Ibrahimu alipopiga magoti chini ya mkono ule wa kifalme na wa kikuhani, hakufanya hivyo kwa ajili yake mwenyewe peke yake, bali kama mtu mwakilishi. Akiwa wa kwanza na kichwa cha kabila lake, wazao wake walihesabiwa pamoja naye katika tendo lake. Kwa hiyo Lawi, apokeaye zaka, alilipa zaka ndani ya yule mzee; na, kwa kufanya hivyo, milele akatwaa nafasi ya pili akiwa mdogo, na wa daraja la pili.
"Simama," apaza sauti mpingaji; "kama wathibitisha udogo huu wa ukuhani wa Kiyahudi kuliko ule wa Melkizedeki, wafanya dai lenye matokeo mapana kiasi cha kuhitaji uthibitisho zaidi. Je, una hakika kabisa kwamba hivi ndivyo usemavyo?"
"Bila shaka," ndilo jibu; "kama sivyo, kwa nini kungekuwa na tangazo lenye mkazo namna hiyo katika Zaburi za Daudi juu ya kuja kwa Kuhani mwingine muda mrefu baada ya ukuhani wa Kiyahudi kuanza kutenda kazi? 'Kama ukamilifu ungaliwezekana kwa ukuhani wa Walawi, kulikuwa na haja gani tena ya kuinuka kuhani mwingine kwa mfano wa Melkizedeki, wala asiitwe kwa mfano wa Haruni?'"
"Lakini ngoja," apingaji aingilia tena; "kama utaubatilisha ukuhani wa Walawi, kwa lazima wafanya badiliko katika sheria ile yote ya taratibu iliyokaa juu ya ukuhani kama tao juu ya jiwe lake la msingi. Je, u tayari kufagia mfumo ulio na heshima namna hiyo, uliohifadhiwa kwa uchaji namna hiyo, ngome ya dini, taasisi ya Mungu?"
"Niko tayari kwa hili," ndilo jibu; "zile amri zilizotangulia zihusuzo dhabihu na ibada na taratibu zitalazimika kuondoka. Zilikuwa za muda na zisizo kamili. Mifano, si hali halisi; vielelezo, si vyombo vyenyewe; vivuli, si kitu chenyewe. Havikukamilisha kitu chochote. Kazi yake ilikuwa kuleta tumaini lililo bora zaidi; lakini, sasa kwa kuwa hili limekuja, zaweza kutanguliwa na kuwekwa kando."
Kwetu sisi laonekana jambo dogo; lakini lilikuwa la umuhimu mkubwa mno kwa wale walioambiwa hapa. Kwao ukuhani na taratibu za Kiyahudi vilikuwa zaidi ya dini ya serikali; vilikuwa ndiyo dini yenyewe. Mapokeo, desturi, kuheshimu mababu, kupenda na kushikamana binafsi, vifungo hivi vyote vilipasa kukatwa kwa nguvu, walipolazimishwa kukiri uthabiti wa hoja hii iliyovuviwa isiyoweza kupingwa. Kama Yesu kweli ndiye yule Kuhani aliyenenwa na Daudi katika Zaburi 110-na katika hili halikuonekana shaka kwa sababu mara nyingi ilitumika kwake (Mathayo 22:44; Matendo 2:34)-basi hapangekuwa na shaka kwamba ukuhani wake ulikuwa bora kuliko wa Haruni; na kwamba mfumo mzima ambao ukuhani wa Walawi ulikuwa sifa yake ya msingi lazima upite mbele ya mfumo ule ukusanyikao kumzunguka nafsi na kazi ya Bwana Yesu.
Yatupasa kutofautisha kati ya sheria ya kimaadili na ile ya taratibu: ya pili ni ya kupita, nayo ilitimizwa katika Yesu Kristo; ya kwanza, bila shaka, ina nguvu ya kudumu na ya milele, iliyoandikwa katika dhamiri ya mwanadamu na katika utawala wa ulimwengu.
Twaweza kukaa kitambo kidogo tu hapa ili kuonyesha jinsi ilivyo upumbavu kwa kuhani wa Kiroma au wa Kianglikana kuyategemeza madai yake juu ya mfano wa Agano la Kale. Kufanya hivyo ni kukiri udogo wao mbele ya ukuhani pekee unaotambuliwa katika zama hizi za sasa. Wako katika hali mbaya. Wabane kwa ajili ya kibali cha kuwako kwao. Wakinukuu Ufunuo 1:6, basi sote tuna haki sawa ya kuvaa mavazi yao na kutimiza utumishi wao. Wakinukuu Mambo ya Walawi, basi wameangamia bila tumaini; kwa maana ukuhani ule umekwisha tanguliwa. Wakati unakuja ambapo watu wake wote watalazimika kukana uhusiano na watu wale ambao madai yao hayana msingi, au mabaya zaidi, ya udanganyifu; na kuingilia kusikoruhusiwa katika utumishi mtakatifu wa Kristo. Ole! nafsi maskini, zilizodanganywa na kunyonywa nao!
YEYE NI MKUU KULIKO MAKUHANI WOTE WAKUU. Kwa sababu alifanywa kuhani kwa kiapo cha Mungu (mistari 20, 21). Makuhani wa kawaida hawakuwa na uthibitisho wa namna hiyo juu ya uteuzi wao; bali yeye kwa kiapo. Yehova aliapa, wala hatabadili nia yake. Uteuzi wake ni wa mwisho, kamili, usiobadilika. Hauwezi kamwe kutanguliwa, kama ule wa Haruni ulivyotanguliwa. Mbingu na nchi zaweza kupita, lakini huo hautapita.
Kwa sababu adumu milele. Ukuhani wake ndio ule ambamo hupiga nguvu ya uzima usio na mwisho (mstari 16). Yashuhudiwa juu yake, kwamba yu hai. "Tazama," alisema, "mimi ni hai hata milele na milele." Ni tofauti gani na makuhani wote wa kibinadamu, ambao juu ya makaburi yao waweza kuandikwa daima maneno haya ya kaburi, "Hawakuruhusiwa kuendelea kwa sababu ya mauti." Mmoja mmoja huzeeka na kufa: jicho, ambalo mara nyingi lilikuwa na machozi, hufumbwa; moyo husimama tuli; mikono, ambayo mara nyingi iliinuliwa katika kutoa ondoleo, hukunjwa kwa unyenyekevu juu ya kifua, kama vile ikiomba msamaha. Lakini yeye adumu hai milele. Na kutokana na uzima huu wa kudumu kuna matokeo mawili yaliyobarikiwa. Kwa upande mmoja, ana ukuhani usiohamishika (mstari 24); kwa upande mwingine, aweza kuwaokoa kabisa wao wamjiao Mungu kwa yeye (mstari 25). Hakuna mpaka kwa wokovu wake, hakuna kizuizi ambacho hawezi kukivuka. Kabisa katika wakati, na katika tabia, na katika hali ya kukata tamaa, waweza kuwa katika mojawapo ya miisho ya dunia; lakini utainuliwa hata kwenye kiwango cha juu kabisa cha utukufu. Hata kabisa-kutoka dhambi za mawazo pamoja na za neno na tendo; hata kabisa, katika kutakasa mawazo na makusudi ya moyo.
Kwa sababu ya tabia yake isiyo na lawama. Mtakatifu kwa Mungu; asiye na madhara kwa mwanadamu; asiye na unajisi moyoni; aliyetengwa na wenye dhambi katika maisha. Asiyehitaji kutoa dhabihu kwa ajili yake mwenyewe, kama makuhani walivyofanya sikuzote kabla ya kutoa kwa ajili ya kutaniko; asiyehitaji kufanya marudio ya kila siku au ya kila mwaka ya ile dhabihu na sadaka kamili iliyotolewa mara moja msalabani (mistari 26, 27).
Kwa sababu ya utukufu wa Nafsi yake (mstari 28). Utumishi wa upatanishi haukabidhiwi tena kwa mtu, au kundi la watu, waliozungukwa na udhaifu. Tazama! kupitia safu zing'aazo za viumbe atokea Mwana, Nuru itokayo katika Nuru, Mwenzi wa Yehova, aliye sawa na Mungu, aliye mmoja na Baba na Roho katika Utatu ubarikiwao milele. Amewekwa wakfu kwa dhati kwa kazi hii ya kupatanisha na kuokoa wenye dhambi. Mbingu zote zasikia na kukithibitisha kiapo. Na hakika yatupasa kutafakari vyema ni thamani gani lazima tunayo katika fikira za Mungu, na hatima yetu ni nini, wakati shauri letu linaposimamiwa, katikati ya heshima hizo takatifu, na Yeye aliye Mtukufu hivyo, aliye na fahari hivyo, aliye wa kimungu hivyo, kama Kuhani Mkuu, ambaye sasa angoja rufaa ya mwenye kutubu aliye mnyenyekevu kuliko wote katika jamii ya wanadamu. "Kuhani Mkuu wa namna hii ndiye alitufaa."
"HATA KABISA." Macho yaweza kuangukia maneno haya, yaliyochoka kwa kulia, ya wale waliokaribia kufikishwa katika kukata tamaa kwa sababu ya ukubwa na ukali wa dhambi zao. Si tu kwamba kumbukumbu ya yaliyopita huonekana nyeusi mno hata isiweze kusamehewa, bali mazoea ya zamani hujirudia tena na tena bila kikomo; yakidhihaki maazimio yaliyo imara kupita yote, na kuupiga chini uhai wa ndani wa nafsi. Nyakati kama hizo twaelekea kuwaonea wivu viumbe vya mimea na wanyama, visivyoweza kutenda dhambi; au wingi wa watoto wapendwa waliochukuliwa nyumbani kwa Mungu kabla ya wakati ambao uasi wa kujua na vita vingaliweza kuipasua mioyo yao ya utoto. Lakini ukubwa wa dhambi yetu sikuzote ni mdogo kuliko ukubwa wa neema ya Mungu. Pale moja iongezekapo, ile nyingine huongezeka zaidi sana. Tukishuka hata vilindi vya milima na kuugusa moyo wa vilindi, kina zaidi ya vyote ni rehema ya Mungu ikombozayo. Upendo na neema na nguvu za Yesu ni kubwa kuliko mahitaji yetu yasiyoweza kunenwa. Mwamini yeye tu, yeye "aweza kuwaokoa kabisa"; naye yu tayari kadiri awezavyo.
Wako wengi siku hizi waliojaa maswali juu ya moyo safi, kadiri ambayo twaweza kuokolewa kutoka dhambi, na dhana kama hizo. Kwa hawa twasema: Acheni kuufikiri utakaso, na mfikirini yeye Atakasaye; jizuieni kubashiri juu ya ukombozi, na mshughulikieni yeye Mkombozi; msiwe na hamu kubwa hivyo juu ya hali ya wokovu, bali mruhusuni Mwokozi aingie moyoni mwenu; na mwe na hakika kwamba maadamu yeye yumo ndani, atatenda tokeo lenye manufaa namna hiyo, hata dhambi, iwe na nguvu kiasi gani, itapoteza mara moja nguvu yake juu ya nafsi iliyosukumwa na dhoruba ijayo kwa yeye kumwendea Mungu, chanzo cha utakaso.