Sura 15 · dakika 8 za kusoma
Haiwezekani Kuwarejeza Kwenye Toba
"Maana hao waliokwisha kupata nuru, na kukionja kile kipawa cha mbinguni, na kushirikishwa Roho Mtakatifu, na kulionja neno jema la Mungu, na nguvu za zamani zijazo, hata wakianguka, haiwezekani kuwafanya upya tena hata wakatubu; kwa kuwa wamsulibisha Mwana wa Mungu mara ya pili kwa nafsi zao, na kumfanyia fedheha dhahiri."-WAEBRANIA vi. 4-6.
Mwandishi mtakatifu anataja misingi minne ya msingi: Toba kwa matendo yaliyokufa, ambayo katika utaratibu wa zamani iliwakilishwa kwa ubatizo mbalimbali, au maoshi; Imani kwa Mungu, iliyofananishwa kwa kuweka mikono juu ya vichwa vya dhabihu za mateka; Ufufuo wa wafu; na Hukumu ya milele. Kisha anakusudia si kuiweka tena, bali kuiacha. Lakini hakuna wazo lolote la kuitelekeza. Misingi mikuu ambayo kwayo Mungu huokoa nafsi ni ile ile katika kila zama, nayo ni ya lazima kabisa.
Twaweza kuiacha tu kama vile mtoto aiachavyo jedwali la kuzidisha, aliposhalijua vema, lakini ambalo ndilo msingi wa masomo yote yatakayofuata; kama vile mmea uachavyo mzizi, unapofikia kuwa kichaka kikubwa cha fahari, ambacho hupata uhai wake wote kutoka katika asili ile ya chini; na kama vile mjenzi auachavyo msingi, ili apandishe jiwe juu ya jiwe, naye hutegemea msingi kwa uzito zaidi, akiisha kuuacha kwa umbali mkubwa chini yake. Nasi twafundishwa sababu kwa nini misingi hii haiwekwi upya. Kufanya hivyo kungekuwa bure; kusingefaa kwa jambo lolote jema; kungewaacha katika hali ile ile ilivyowakuta wale walioiasi imani. Hivyo twaongozwa kwenye mojawapo ya vifungu ambavyo roho nyeti zimevigeuza kuwa mateso na uchungu wao wenyewe; kama vile watu wawezavyo kutoa sumu kali kabisa kutoka katika baadhi ya maua matamu kupita yote.
TWAWEZA KUFIKA MBALI KIASI GANI, NA HALI TUKAANGUKA. Wanafunzi hawa walioasi walikuwa wamepata nuru (mst. 4). Walikuwa wameongozwa kuiona dhambi yao na hatari yao, hali ya muda ya dini ya Kiyahudi, heshima na utukufu wa Mwokozi. Waebrania wengine wangaliweza kuwa hawajui, mikunjo ya pazia ikiwaning'inia kwa uzito juu ya macho yao; lakini kwao wao isingaliwezekana kamwe kuwa hivyo, kwa kuwa walikuwa wamesimama katikati ya nuru ya adhuhuri ya Injili, nao walikuwa wamepata nuru.
Vivyo hivyo yaweza kuwa kwetu. Si kama mshenzi, ainamiaye sanamu yake, au azururaye nyikani; si kama mfuasi wa Konfusio, Buddha, au Muhamadi, apapasaye katika giza-jua la asili au kubuni-buni kwa dini; si kama makumi ya maelfu katika nchi yetu wenyewe, ambao mioyo yao ni myeusi kama ile machafuko ambayo Mungu aliamuru mwanga wa kwanza uangaze ndani yake: sisi tumepata nuru. Twaweza kujua ya kuwa sisi ni wenye dhambi; twaweza kuwa tumejifunza tangu utoto mpango wa wokovu; twaweza kuzifahamu siri za ufalme wa mbinguni, ambazo malaika wanatamani kuzichungulia: na hali twaweza kuanguka.
Waebrania hawa, wanaotajwa hapa, pia walikuwa wamekionja kile kipawa cha mbinguni. Kipawa hicho ni kipi? Nasikia sauti, ambayo twaijua vema, ikinena kutoka kisimani cha Sikari, ikisema: "Maji nitakayokupa yatakuwa ndani yako, yakibubujika hata uzima wa milele." Ni uhai wa Mungu ndani ya nafsi; ni Kristo mwenyewe; naye yu radhi kuwa ndani yetu, kama chemchemi isiyokauka, isiyozuiwa wakati wa ukame, isiyoganda kwa baridi, ikirukaruka juu, kwa uzuri mpya na hai, kama chemchemi fulani ya moto ifanyayo bustani ya peponi katika mzingo wa aktiki.
Lakini wengine huridhika kutokupokea, ila kukionja tu. Ndivyo watu hawa walivyofanya. Waliuonja utamu wa Kristo. Walikuwa na mtazamo wa juujuu upitao ndani ya moyo wake. Kama askari wa Gideoni, walikwapua matone machache mikononi mwao kutoka mto wa Mungu, kisha wakaharakisha njia yao. Hivyo twaweza kuwa na furaha fulani katika mawazo ya Kristo. Mateso yake huugusa moyo; uzuri wake huvuta; historia yake husisimua na kutia moyo. Lakini ni kuonja tu; na hali twaweza kuanguka. Pia walikuwa wameshirikishwa Roho Mtakatifu. Haisemwi kwamba walikuwa wamegeuzwa, wamezaliwa upya, au wamejazwa na Roho Mtakatifu. Msemo huu ni wa pekee sana, nao umetumika kwa sababu mwandishi mtakatifu hakuweza kuthibitisha lolote la mambo haya juu yao, na hali alikuwa na shauku kuonyesha ya kuwa walikuwa wameletwa chini ya mvuto wake wa neema. Kwa mfano, alikuwa amewasadikisha juu ya dhambi, amejitahidi nao, amewajaza maonyo na maombi, kwa hofu na tumaini. Nao walikuwa wamemtii kiasi cha kuacha baadhi ya dhambi zao na kujivika sura ya nje ya Ukristo.
Zaidi ya hayo, walikuwa wamelionja neno jema la Mungu, na nguvu za zamani zijazo. La kwanza kati ya haya ni dhahiri ni Maandiko; na la pili ni usemi wa kawaida kwa ajili ya zama tunazoishi, ambazo, pamoja na nguvu zake zote za kiroho, zilikuwa zimeanza kusisimua mioyo ya watu wakati maneno haya yalipoandikwa. Walipenda mahubiri mema; Biblia ilikuwa imejaa mvuto na fahari; walikuwa wamewasikia manabii, na kuwaona mitume wa zama za Pentekoste. Yote haya yalikuwa yamechambuliwa, yamepimwa, na kuhesabiwa; na hali walikuwa katika hatari ya kurudi nyuma. Basi na tuangalie sana!
NI NINI KUANGUKA MBALI? Ni jambo kubwa zaidi kuliko kuanguka tu. Mtoto halisi wa Mungu aweza kuanguka, kama alivyoanguka Daudi au Petro; lakini kuna tofauti kubwa kati ya kuanguka na kuanguka mbali. Uzoefu huu wa mwisho hauwezi kumjia mwamini halisi kuliko gharika ya pili ya maji iwezavyo kuijia dunia; lakini kwa hakika utaibaini iliyo bandia na ya uongo.
Kuanguka mbali ni kurudi nyuma kutoka katika kukiri kwa nje kwa Ukristo, si kwa muda, bali kwa mwisho kabisa; si kutokana na dhambi fulani ya ghafula, bali kwa sababu kichocheo cha kwanza cha nje kimeisha, wala hakuna uhai wa kweli upigao moyoni, wa kutengeneza au kuhuisha ujitoaji wa maisha ulioyeyuka. Ni kufanana na sayari zile zizururazo, ambazo hazikung'aa kamwe kwa nuru yao wenyewe, bali kwa nuru iliyoakisiwa ya jua fulani la katikati; lakini, zikiisha kukatika kutoka kwa kamba yake iongozayo, hukimbia mbali zaidi na zaidi katika weusi wa giza, bila cheche moja ya uhai wala joto wala nuru. Ni kurudi kama mbwa kwenye matapishi yake, na kama nguruwe kwenye uchafu wake; kwa sababu mageuzi yalikuwa ya nje na ya muda tu, na tabia za mbwa au nguruwe hazikubadilishwa kamwe kwa kazi ya neema ya Roho Mtakatifu. Ni kuwa Yuda mwingine; kutenda dhambi juu ya Roho Mtakatifu; kupoteza bidii yote ya hisia, tamaa yote ya mambo bora, nguvu yote ya hisia laini; na kuwa mgumu kabisa na uliokufa, kama sakafu tunayoikanyaga, au silaha iliyoshikwa na kutu ining'inayo katika kuta za ngome ya kale.
KWA NINI HAIWEZEKANI KUWAREJEZA WATU WA NAMNA HII KWENYE TOBA. Angalia, hakuna lolote linalonenwa hapa juu ya kile Mungu awezalo kufanya. Swali pekee ni kuhusu mipaka ya uwezo wa mwanadamu, na njia za kawaida za kuathiri nia za wanadamu. Angalia pia, hatuambiwi kwamba Mungu hakuweza kuwaokoa wale walioanguka mbali; bali kwamba haiwezekani kutumaini kuwa mtu aliyepitia mambo yale yaliyokwisha kuelezwa, na hali ameiasi imani, aweza kufikiwa au kuguswa na hoja au vishawishi vyovyote ambavyo ni silaha zizoeleweka katika ghala la silaha za Injili. Kama hoja zenye nguvu kupita zote zimeletwa juu ya dhamiri bila mafanikio; kama baada ya itikio dogo fulani, lililotoa matumaini ya mambo bora, imerudi tena katika usingizi na ukosefu wa hisia wa hali yake ya awali, hakuna lolote zaidi lililobaki kufanywa. Hakuna kitu chenye nguvu zaidi kuliko kilio cha moyo uliovunjika wa Kalvari, na ngurumo kutoka kilele cha Sinai; na, kama haya yamejaribiwa bila mafanikio, hakuna hoja iliyobaki iwezayo kuigusa dhamiri na kuuamsha moyo. Kama watu hawa wasingaliwahi kufikiwa na maombi haya, kungalikuwa na tumaini fulani kwao; lakini tumaini gani laweza kuwapo sasa, kwa kuwa, kwa kupitia hayo bila athari ya kudumu, wamekuwa wagumu zaidi katika mchakato huo kuliko walivyokuwa hapo mwanzo?
Tazama mtu aliyevutwa kutoka katika ziwa la barafu, na kuletwa hospitalini. Mara nguo za sufu za moto zawekwa; viungo vyasuguliwa; kila njia ijulikanayo kwa sayansi ya kisasa ya kurejesha uhai yatumika. Mwanzoni yaonekana kana kwamba vifaa hivi vitafanya kazi, kuna mtetemeko na miondoko ya kutukutika; lakini, ole! hivi karibuni hutulia, naye daktari-mpasuaji atikisa kichwa chake kwa huzuni. "Je, huwezi kufanya lolote lingine?" "Hapana," ajibu; "Nimetumia kila njia niwezayo kuibuni; na kama hizi zikishindwa, haiwezekani kurejesha uhai tena."
Kifungu hiki hakina uhusiano wowote na wale wanaoogopa isije ikawahukumu. Kuwapo kwa wasiwasi huo, kama kile kilio kilichomdhihirisha mama halisi katika siku za Sulemani, kwathibitisha pasipo shaka yoyote ya kuwa wewe si mmojawapo aliyeanguka mbali kupita uwezekano wa kurejezwa kwenye toba. Kama bado unaguswa na mahubiri ya Injili, na una shauku ya kutubu, na uko katika hofu ya utauwa isije ukawa mtupwa, jipe moyo! hizi ni ishara za kuwa kifungu hiki hakikuhusu wewe. Kwa nini ujitie ugonjwa kwa dawa ya mtu mgonjwa? Lakini kama unazidi kuwa mgumu na usiye na hisia chini ya kuhubiriwa kwa Injili, tazama katika kifungu hiki uone maangamizi yako, usipozuia haraka hatua zako.
MFANO WA KIASILI (mst. 7). Tazama shamba lile, lililoko mahali pazuri, lililotayarishwa kwa kilimo cha uangalifu na taabu nyingi: mbegu njema yatawanywa kwa mkono wa ukarimu; mvua yalinyeshea mara kwa mara; jua lalibusu; majira, yapitapo, yalibembeleza lizae matunda. Mwanzoni ingeonekana kana kwamba lilikuwa karibu kutimiza matarajio yaliyokuwa yakitunzwa kwa uhuru. Lakini tazama, kijani kile kifunikacho uso wake chageuka kuwa mavuno ya michongoma na miiba. Mwenye shamba ambaye kwa ajili yake lilitayarishwa aja kulitembelea. "Nini," apaza sauti, "umefanya yote uwezayo, hili, na lile, na jingine?" "Yote," ndilo jibu. Kisha uamuzi warudi, mkali na wenye huzuni, "Ni bure kutumia muda zaidi au uangalifu. Liache kwa hatima yake. Yasiote matunda juu yake tangu sasa na hata milele."
Twaweza kufanana na shamba lile; na hali, madamu kuna cheche ya ujitoaji, msisimko wa shauku takatifu, kuugua kwa ajili ya maisha bora, kutamani kuwa mwenye toba na mtakatifu, bado kuna tumaini. Mkulima Mkuu hatatutupa, madamu kuna sifa moja ya ukombozi katika hali yetu. Hatalivunja tete lililopondeka, wala hatauzima utambi utokao moshi. Hatalegea, wala hatakata tamaa, hata atakapoifanya jangwa kuwa bustani, na nyika kuwa kama peponi pa Mungu.