Onyo Dhidi ya Kutokuamini

"Angalieni, ndugu zangu, usiwepo katika mmoja wenu moyo mbovu wa kutokuamini, katika kumwacha Mungu aliye hai." -WAEBRANIA iii. 12.

TOFAUTI kati ya sura ya tatu na ya nne ya waraka huu ni dhahiri sana. Ya kwanza ni kama siku ya Novemba yenye huzuni, ambapo mandhari yote imelowa kwa mvua inayonyesha kwa kasi, na majani yanayooza yananyesha chini kwa wingi ili kupata kaburi juu ya udongo wenye unyevu na matope. Ya pili ni kama siku tulivu na iliyo wazi katikati ya kiangazi, ambapo asili inafurahia raha ya utulivu chini ya vipapaso visivyo na kikomo vya jua. Kuna tofauti kubwa kati yao kama vile kati ya sura ya saba na ya nane ya Waraka kwa Warumi.

Lakini kila sura inawakilisha uzoefu wa maisha ya ndani ya Kikristo. Labda wengi wa Wakristo huishi na kufa katika sura ya tatu, kwa hasara yao isiyo na kikomo. Ni wachache kiasi wanaovuka na kuingia katika sura ya nne. Lakini kwa nini, msomaji, usivuke mstari wa mpaka leo, ukiacha milele nyuma uzoefu wenye uchungu, usioridhisha ambao umekuwa kanuni ya kawaida ya kuwako kwako? Toka nje ya jangwa, ambamo umetangatanga kwa muda mrefu sana. Kukaa kwako huko hakukusababishwa na tamaa yoyote ya Mungu, wala na uteuzi wowote wa hiari wake, wala na udhaifu wowote wa asili wa tabia yako; bali na kushindwa fulani kuzito kwa upande wako, katika utaratibu wa maisha ya ndani.

Kinyume kabisa cha uzoefu wako wa huzuni hadi sasa ni Kristo, utajiri wa Kristo usiochunguzika; kufanywa mshiriki wa Kristo: kwa maana Kristo ndiye Nchi ya Ahadi itiririkayo maziwa na asali, ambamo tunakula mkate bila uhaba, na kuchuma zabibu na makomamanga na mizeituni ya baraka ya kiroho iliyo adimu.

UZOEFU WA JANGWANI. Kamwe taifa halikushika nafasi yenye fahari zaidi kuliko wana wa Israeli asubuhi ile waliposimama wakiwa washindi kwenye fukwe za Bahari ya Shamu. Nguvu ya jeuri ilikuwa imevunjwa kwa mfululizo wa miujiza ya ajabu. Ushujaa wa Misri ulikuwa umezama kama risasi katika maji makuu ya mauti. Na jua lilipochomoza nyuma ya milima ya Edomu, likipiga njia ya kumetameta katika kioo kilichong'aa cha bahari, lilifunua safu ndefu za maiti zilizosukumwa hadi ukingoni mwa maji. Nyuma, Misri iliachwa milele. Juu, wingu jororo, gari la Mungu, hema kwa uwepo wake. Mbele, Nchi ya Ahadi. Watu wengi tayari walikuwa wakiota mashamba ya mizabibu na ya mizeituni, na makao yaliyokaa, ambayo yote yalikuwa ndani ya safari nyepesi ya miezi miwili au mitatu.

Lakini kati ya wanaume wale laki sita, waliojaa ushindi na tumaini, wawili tu ndio waliokusudiwa kuiona nchi itiririkayo maziwa na asali; na hao si hadi miaka arobaini yenye taabu ilipopita polepole. Na wengine wote wakawaje? Ole! mizoga yao ilianguka jangwani. Badala ya kupumzika katika kaburi fulani la jamaa katika Nchi ya Ahadi, miili yao ilichukuliwa mmoja mmoja na kulazwa katika ukiwa wa jangwa; mchanga ndio sanda yao; upweke ndio kaburi lao la fahari. Ilichukua miaka arobaini kwa wote kufa. Na ili kukamilisha hili lazima kulikuwa na kiwango kikubwa cha vifo. Jinsi mazishi hayo yasiyokoma yalivyokuwa ya huzuni! Jinsi sauti za daima za maombolezo ya Kimashariki zilivyokuwa za kuchosha zikiugua kambini kote! Si ajabu kwamba Zaburi ya tisini, iliyoandikwa katikati ya mandhari kama hiyo, ni ya huzuni isiyoelezeka!

Uzoefu wa jangwani ni ishara, miongoni mwa mambo mengine, ya kutotulia, kukosa lengo, na tamaa zisizotoshelezwa. Kutotulia: hema zilikuwa zikibomolewa daima ili zisimikwe tena karibu mahali palepale. Wao walikuwa na uchovu wa daima; wala hawakuruhusiwa kuingia katika pumziko la Mungu. Kukosa lengo: walitangatanga jangwani katika njia ya nyika; hawakuona mji wa kukaa. Tamaa zisizotoshelezwa: wenye njaa na kiu, nafsi yao ilizimia ndani yao.

Lakini jinsi hii inavyoonyesha kwa uwazi maisha ya wengi miongoni mwetu! Maisha yanapita haraka sana kutoka kwetu, lakini bila kufikia bora! Ni Wakristo wachache jinsi gani wanaoonekana kujifunza siri ya pumziko la ndani! Ni wengi jinsi gani walio wahanga wa manung'uniko na kutoridhika; au wanaoumwa na nyoka wa wivu na hamaki, wa chuki na nia mbaya! Uzoefu ulio karibu wa wote unasimulia habari za nadhiri zilizovunjika na matumaini yaliyonyauka, za kutangatanga bila kusudi, za kushindwa kunakojirudia. Daima kubomoa na kupiga kambi! Daima kuzungukwa na upeo ule ule wa kuchosha, mchanga, na hapa na pale mtende! Daima kulishwa chakula kile kile, hata nafsi ikakichukia! Maisha yanapita katikati ya wasiwasi na kukatishwa tamaa kwenye ghadhabu na uchovu wa kuwako, hata tunasema pamoja na Sulemani, "Ubatili wa ubatili, yote ni ubatili."

Mojawapo ya mapigo ya jangwa ni dhoruba ya mchanga, wakati upepo wa moto umebeba vumbi jepesi laini, ambalo hupata njia yake ndani ya macho na kinywa na mapafu; likipenya nguo, likichoma ngozi, na kufanya maisha yasivumilike karibu kabisa. Ni mfano mzuri wa udhia mdogo, kero ndogo ndogo, kundi la daima la miuguzo kama ya mbu, ambao huvamia mazingira yetu yenye starehe zaidi, na kutufanya tuulize kama maisha yanastahili kuishiwa.

Kisha kuna pia sarabi. Wakati kutoka mbali vichaka vya kijani vinaonekana kumvutia msafiri aliyechoka, ambaye, afikapo, hukuta matumaini yake yamedanganywa na kiu yake ikidhihakiwa. Hii ni ishara ya vikatisho tamaa ambavyo hujiweka wazi kwavyo wale ambao daima wanatafuta kheri fulani ya kidunia ili kupunguza taabu na huzuni za maisha yao, badala ya kutafuta ushirika na msaada uliobarikiwa wa Kristo aliye hai. Wanasafiri mbele, wakidhani kwa kila hatua kwamba wanakaribia chemchemi jangwani mwao; lakini, wanapokaribia, jengo la matumaini yao hufifia hewani.

"Tumefanywa washiriki wa Kristo." Maneno haya yaweza kumaanisha ama kwamba waamini wote pamoja hushiriki utimilifu wa Yesu, au kwamba wote hushiriki pamoja naye utimilifu wa Mungu. "Warithi wa Mungu, warithi pamoja na Kristo." Lakini tafsiri ipi iwayo iliyo sahihi, wazo hilo ni la kusaidia lisiloelezeka. Yesu Kristo ni Nchi yetu ya Ahadi, na Yoshua wetu wa kutuongoza huko. Yeye hutupa pumziko. Ndani yake mna mabustani na mashamba ya mizabibu, na kila namna ya vitu vya thamani. Faraja yake kwa huzuni yetu; pumziko lake kwa uchovu wetu; nguvu zake kwa udhaifu wetu; usafi wake kwa uchafu wetu; msaada wake uliopo daima kwa uhitaji wetu. Ee Yesu mbarikiwa, hakika ni ajabu ya mbinguni jinsi tunavyokuthamini kidogo hivyo!

CHANZO CHA UZOEFU WA JANGWANI. Hawakuweza kuingia kwa sababu ya kutokuamini. Tazama jinsi kutokuamini kunavyoinua kizuizi kinachotufungia nje ya baraka. Huenda umerithishwa mali; lakini kama hutaamini habari hiyo na kuiomba, hutafaidika nayo. Kikosi cha malaika chaweza kuwa kinapita nyumbani kwako, wakiwa na baraka mikononi mwao ambazo zingekutajirisha milele; lakini kama hutaamini habari kwamba wako njiani, hutatoka nje kuwalaki au kuwakaribisha. Tabia njema yaweza kujitokeza katika jirani unamoishi, au katika jamii unamotembea; lakini kama hutaamini ndani yake, hutapata kichocheo wala faraja yoyote kutoka kwa ushawishi wake wa upole na wa msaada. Basi lolote Kristo awezalo kuwa, na hata jinsi alivyo karibu, hatakuwa kitu kwako mpaka utakapojifunza kumtumaini.

Kuna hali tatu ambazo kutokuamini hustawi ndani yetu, kama ilivyokuwa kwa wana wa Israeli: walinung'unika.

Mlipuko wa kwanza ulikuwa katika jangwa la Sini (Kut. xvi.), ndani ya siku chache tangu Kutoka. Hapakuwa na mkate. Vyakula vilivyoletwa haraka kutoka Misri vilikuwa vimekwisha. Walikuwa na vyombo vyao vya kukandia, lakini hapakuwa na unga wa kukanda. Hapakuwa na mpango wa ugavi wa chakula. "Mkutano wote wa wana wa Israeli wakawanung'unikia Musa na Haruni jangwani: wana wa Israeli wakawaambia, Laiti tungalikufa kwa mkono wa Bwana katika nchi ya Misri, tulipoketi karibu na zile sufuria za nyama, tulipokula mkate hata kushiba; kwa maana mmetutoa nje na kutuleta katika jangwa hili, ili kuua mkutano huu wote kwa njaa."

Mlipuko wa pili ulikuwa Refidimu (Kut. xvii.). Hapakuwa na maji. Vijito vichache vya jangwani vilikuwa marundo ya mawe yenye kuunguza, wala hapakuwa na jani hata moja la mimea lililotetema katika jua kali linalowaka. Na tena sauti za huzuni za kutoridhika zilisikika watu waliponong'ona imani yao kwamba wametolewa Misri ili waangamie huko.

Lakini mlipuko ulio mzito zaidi ulitokea muda mfupi baada ya kuondoka Sinai (Hes. xiii.). Milima ya kijani ya Palestina hatimaye ikatokea machoni, na wapelelezi wakatumwa mbele kuipeleleza nchi. Baada ya siku arobaini walirudi wamebeba matunda matamu; lakini walikuwa na habari ya kusimulia juu ya nguvu na ngome za Wakanaani, iliyowajaza watu hofu; na "watu wote wakawanung'unikia Musa na Haruni, wakasema, Laiti tungalikufa katika nchi ya Misri." "Naam, waliidharau nchi ile ipendezayo, hawakuliamini neno lake; bali walinung'unika katika hema zao, wala hawakuisikiliza sauti ya Bwana. Kwa hiyo aliwainulia mkono wake, ya kwamba atawaangamiza jangwani" (Zab. cvi. 24-26). Moyo unaonung'unika, unaolalamika ni ule ambao tayari umeanza kutokuamini uongozi wenye hekima na upendo wa Kristo, na ambamo kutokuamini kutastawi.

"Walimwacha Mungu aliye hai." Mungu ni Makao na Chanzo cha uzima. Kutoka kwake, kama kutoka chemchemi, vitu vyote hupata kuwako kwavyo, nguvu, na uzuri. Kama Israeli wangalibaki katika muungano hai naye, hapangalikuwa na upungufu katika mahitaji yao; na kungalikuwa na neema ya kutosha kuwafanya watu kuwa watulivu na wenye pumziko na wenye nguvu katikati ya dhiki na taabu hizi. Lakini walimwacha. Walidhani wangeweza kujitendea vyema zaidi wenyewe. Waliiacha Chemchemi ya maji ya uzima, wakapanda milimani ili kujichongea wenyewe visima vilivyovunjika, yaani, vilivyopasuka, ambavyo havingeweza kushika maji. Mwamba uliowazaa waliusahau; na hivyo wakawa kama mvinje wa jangwani, ukaao nyika za ukiwa zisizokaliwa na watu, tofauti na mti ambao mizizi yake hulishwa na mito, na matawi yake huvuli vizazi.

Na tujiulize kama kumekuwa na kurudi nyuma kwoyote katika dini ya mioyo yetu, sala kidogo, ukaribu mdogo katika kuenenda kwetu na Mungu, furaha ndogo katika ibada ya nyumba yake; kwa maana, kama ni hivyo, kutokuamini kwa hakika kutajidhihirisha, kama uyoga unaonenepa juu ya udongo wenye unyevu na uvundo. Kutokuamini hakuwezi kuishi katika mwanga wa jua wa ushirika na Mungu.

Walishindwa kujifunza mafunzo ya wakati uliopita. Hawakuukana wakati uliopita. Wangalikuambia kwa macho yenye kumetameta habari ya ajabu ya wokovu. Lakini hawakuutumaini upendo na hekima ya Mungu; hawakuzitegemea ahadi zake alizozirudia kwamba kwa hakika kabisa angewaingiza kama alivyokuwa amekwisha kuwatoa; hawakupata katika wakati uliopita dhamana kwamba hangewapungukia wala kuwaacha. Huko Sini wangalisema, "Alitupa miili hii yenye tamaa na mahitaji haya: twaweza kumtumaini kuiruzuku chakula. 'Baba yetu wa mbinguni anajua ya kuwa twahitaji hivi vyote.'" Huko Mara wangalisema, "Alitupa mana, hakika aweza kutosheleza kiu yetu." Huko Parani wangalisema, "Mungu ameahidi kutupa nchi; na hivyo, ijapokuwa Wakanaani wana nguvu, na miji yao ina maboma hata mbinguni, tutathubutu kumwamini." Badala ya hili walilia, "Alilipiga jabali, maji yakabubujika; na vijito vikafurika. Je! aweza kutoa mkate pia? Aweza kuwapa watu wake nyama?"

Tunapopita katika maisha, imetupasa kuhifadhi mioyo yetu kwa uangalifu kwa kumbukumbu ya wema mkuu wa Mungu, na kuchota kutoka wokovu wa zamani uhakikisho kwamba hatatuacha kamwe, wala hatatutupa. Je! ametuvusha Bahari ya Atlantiki ili atuache tuzame katika mtaro? Je! amekuwa nasi katika taabu sita ili atuache katika ya saba? Je! ameokoa, naye hawezi kutuhifadhi? Je! ametukomboa kutoka jehanamu, naye hawezi kutufikisha mbinguni?

"Upendo wake wakati uliopita watukataza kudhani

Atatuacha mwishoni katika taabu tuzame;

Kila Ebenezeri tamu tuliyo nayo katika kumbukumbu

Huthibitisha radhi yake njema ya kutusaidia hata mwisho kabisa."

Kama tungependa kujilinda dhidi ya kutokuamini, imetupasa kuiimarisha imani yetu kwa kurudia daima habari ya matendo ya Mungu ya wakati uliopita; na hivyo kupitia mkondo wa kumbukumbu, vilele vya maisha yetu vitapeleka amana zao za msaada uliobarikiwa ili kutuimarisha katika mahangaiko na matatizo yetu ya kila siku. "Bwana ametukumbuka, atatubariki." "Kwa maana, ikiwa tulipokuwa adui tulipatanishwa na Mungu kwa mauti ya Mwanawe, zaidi sana, tukiisha kupatanishwa, tutaokolewa katika uzima wake."

Ulikuwa na furaha katika utoto wako; siku zako za mwanzo ziliwekwa katika fremu ya dhahabu; lakini wapendwa wametoweka, kama kivuli cha mwaloni kutoka vichaka vya msituni, nawe wajihisi bila ulinzi na mpweke: lakini Mungu wa utoto wako hatakuwa na mawazo madogo juu yako kuliko katika siku zile za furaha zilizopita.

Umepiga hatua kutoka nje juu ya maji, na dhoruba inapokutisha, karibu unatamani ungerudi nyuma; lakini yeye aliyekuwa nawe katika bandari nzuri atakuwa karibu nawe kadhalika pepo zinapovuma kwa hasira na mawimbi yanapopaza sauti zao. Uko karibu kubadilisha zile sufuria za nyama za Misri kwa nchi mpya ya Kanaani, pamoja na ahadi yake iliyobarikiwa; na njiani, moyo na mwili hulegea mbele ya mandhari mapya na yasiyojaribiwa yanayokutisha na kukutatiza: lakini yeye aliyekuokoa kutoka kwa Farao aweza kukukinga na Amaleki; yeye aliyeipasua Bahari ya Shamu ataigawanya Yordani.

MAONYO YALIYOVUVIWA. " Angalieni, ndugu zangu, usiwepo katika mmoja wenu moyo mbovu wa kutokuamini, katika kumwacha Mungu aliye hai." Kutokuamini ni mtoto, si wa kichwa, bali wa moyo. Ni vyema sikuzote kujua chanzo cha ugonjwa, ndipo tabibu awezapo kuushambulia ndani ya ngome yake. Kama kutokuamini kungekuwa kiumbe cha akili yetu, ingetupasa kukabiliana nako huko kwa hoja; lakini kwa kuwa ni zao la hali mbaya ya moyo, ya moyo mbovu, imetupasa kukabiliana nako huko.

"Hii," asema William Law, "ni kweli ya milele, ambayo huwezi kuitafakari kupita kiasi, kwamba akili daima hufuata hali ya moyo; na moyo wako ulivyo, ndivyo ilivyo akili yako. Kama moyo wako umejaa hisia, za toba, na za imani, akili yako itashikamana upande wa moyo wako; lakini kama moyo wako umefungwa katika mauti na ukavu, akili yako itafurahia si kitu ila pingamizi kavu na mawazo ya kubuni."

Jilinde dhidi ya moyo mbovu. Kama moyo ungekuwa katika hali njema, imani ingekuwa ya asili kwake kama maua wakati wa masika; au kama tabasamu juu ya uso wa utoto wenye afya na usio na hatia. Mara moyo unapoingia katika hali mbaya-ukificha dhambi; ukithamini mambo ambayo usingeyasamehe kwa wengine, lakini ukayaachilia ndani yako mwenyewe; ukiruhusu mawazo na tamaa zisizo takatifu kubaki bila kuzuiwa na bila kuhukumiwa, ndipo, jihadhari! kwa maana moyo kama huo hauwezi tena kumwamini Mungu. Kichwa chake huzunguka; macho yake hupofuka; nao uko katika hatari kubwa ya kuanguka bila kurudishika.

Angalieni, basi; kesheni na kuomba; jijaribuni wenyewe kwamba mmekuwa katika imani; jithibitisheni wenyewe! Jiwekeni wazi kwa nuru ipenyayo ya Roho wa Mungu. Sitawisheni moyo mnyofu na mwema. Ukafiri mwingi wa siku hizi hutokana na kutopenda kwa mwanadamu kumwendeleza Mungu katika ujuzi wake. Mashaka mengi zaidi yaweza kufuatishwa kwenye chumba cha sala kilichopuuzwa kuliko kwenye hoja za makafiri au kumbi za walimwengu. Kwanza, watu humwacha Mungu; kisha wamkana. Na, kwa hiyo, kwa sehemu kubwa, kutokuamini hakutashindwa na mahubiri hodari juu ya ushahidi, bali na mapigo ya nyumbani yanayochoma sehemu za deraya hata kufikia nafsi iliyo ndani. "Linda moyo wako kuliko yote uyalindayo, kwa maana ndiko zitokako chemchemi za uzima."

Jilinde hasa dhidi ya ugumu wa moyo. Mioyo migumu ni ile isiyoamini; kwa hiyo jihadhari na kuwa jiwe kwa moyo. Mioyo iliyo migumu kuliko yote ilikuwa laini wakati mmoja, na iliyo laini kuliko yote yaweza kuwa migumu. Chaki ambayo sasa hushika makombe ya visukuku ilikuwa tope jororo wakati mmoja. Mkono wenye sugu wa kazi ngumu ulikuwa umejaa vishimo laini wakati mmoja. Muuaji wakati mmoja alitetemeka alipoponda mnyoo, akiwa mvulana. Yuda lazima alikuwa wakati mmoja kijana mwororo na anayeguswa kwa urahisi.

Lakini mioyo hugumu taratibu, kama kuganda kwa bwawa katika usiku wenye baridi kali. Mwanzoni mchakato huo hauwezi kutambuliwa na yeyote ila jicho lililozoea. Kisha kunakuwa na utando membamba wa barafu, mwembamba hata pini au sindano ingeanguka chini yake. Hatimaye utahimili kijiwe, na, kama majira ya baridi bado yashikilia utawala wake usiovunjika, mtoto, mtu, umati, gari litafuata. Tunakuwa wagumu kupitia hatua za mchakato usiotambulika.

Kusikia daima kweli bila kuitii. Kujua lililo bora na kutenda lililo baya. Kuthamini mambo yasiyo matakatifu yanayoonekana mazuri kama malaika. Kukataa kuungama lililo baya na kukiri lililo jema. Mambo haya yote hugumisha. Jihadharini na udanganyifu wa dhambi! Jiangalieni wenyewe! Onyaneni ninyi kwa ninyi kila siku.

Jilinde dhidi ya moyo usio na msimamo. Hii ndiyo dhambi ambayo waraka huu huupinga hasa. Wako wengi wanaotuzunguka ambao hukumbatia jambo jipya kwa hamu; lakini shida inapokuja, kama ijavyo sikuzote, kama kutua kwa nyumba, kunakuwa na kulegea. Imetupasa kushika sana ujasiri wetu na fahari ya tumaini letu kwa uthabiti hata mwisho. Twaweza kuwa washiriki wa Kristo tu ikiwa tutashika sana mwanzo wa uthabiti wetu imara hata mwisho.

Imetupasa kuangalia si moyo wetu wenyewe tu, bali na moyo wa ndugu zetu; na kuonyana sisi kwa sisi kila siku, tukilindana kila mmoja na mwenzake, na kutafuta kuihuisha ibada iliyodhoofika na kulihuisha tumaini lililozimia. Na tuyaangalie mambo haya leo. Sasa ni wakati wa Mungu. Roho Mtakatifu asema, Leo. Kila siku ya kuahirisha ni hatari, kwa sababu mchakato wa kugumu unazidi kuwa wa mazoea. Leo rudisha ulichokichukua isivyo halali; sahihisha lililopotoka, endeleza lililo sawa. Leo acha tabia fulani mbaya, pumbao fulani lisilo takatifu, urafiki fulani usio halali. Leo nyoosha mkono kufikia utimizo fulani zaidi wa ile ithali njema inayokuashiria. Leo iache jangwa milele, na uingie kwa imani Nchi ya Ahadi.