Vumbi la Uhalisia

"Hili laweza kuhesabiwa kuwa faida yetu kubwa kuliko zote, yaani kujifunza upya kutokuwa kwetu na uwezo wo wote hata kikamilifu kiasi kwamba lile fundisho la zamani la utumishi, 'Siwezi kumwongoa nafsi zaidi ya niwezavyo kuumba nyota,' laja kuwa ufunuo wa kutisha, ili Mungu peke yake atukuzwe siku ile."

Mch. Walter Searle, Afrika.


TUMETOKA kurudi tu kutoka kijiji cha Wapariah. Sasa yaone yote pamoja nami. Mkusanyiko wa ajabu kiasi gani wa vibanda vidogo, vilivyotupwa ovyo hapa na pale; nyuso zenye hofu nusu, na urafiki nusu; wengine wakikimbilia ndani na wengine nje; nasi twajiuliza ni nyumba ipi tuielekee.

"Twaweza kuingia?" Kwa pamoja wakajibu, "Ingieni! oh, ingieni!" nasi tukaingia. Ni chumba kidogo, chembamba kama utepe. Upande mmoja kuna moto uwakao juu ya ardhi; moshi hutafuta njia yake kupitia paani, na chungu cha wali kilichowekwa juu ya mawe matatu chachemka kwa furaha. Hapa hakuna hofu ya unajisi. Hawapendi tuguse wali wao wala kuwaona wakiula, lakini hawajali sisi kuwamo chumbani ambamo wapika.

Upande wa pili wa kile chumba chembamba kuna zizi la mbuzi, si safi sana; na kando ya upande mmoja kuna kitu cha udongo kilichoinuliwa ambapo yaonekana jamaa hulala. Upande huu na ncha zote mbili vimeezekwa kwa mianzi ya mtende wa palmyra. Ni mikavu na hupasuka kwa mguso, nawe waigusa kila uinukapo, hivyo vipande vyake huanguka daima na kusaidia kutapanya nafasi ya wazi iliyo chini.

Mpariah mzee sana, lakini mtoto aliye mikononi mwake ni mwana wa tabaka la Wapandaji wa Mitende ya Palmyra. Nyuso zote mbili—ya yule kikongwe na ya yule mtoto mchanga—ni za kawaida kabisa. Mtoto ni "Mkristo," napaswa kueleza, na wazazi wake ni Wakristo wa kweli, la sivyo yule mwanamke Mpariah asingeruhusiwa kumgusa.

Watoto wachanga watano wa hatua mbalimbali za usumbufu wanatambaa huku na huku juu ya kipande hiki cha sakafu; hupiga kelele wakati wote. Nusu dazeni ya vikongwe wenye sura za kizuzu husongana kupitia mlango wa chini, na kukazia macho na kubadilishana maneno. Vijana watatu wasio na jambo maalum wamejinyoosha upande wa mbali wa jukwaa karibu na mbuzi. Msichana mchangamfu, aliye na mapambo mengi kuliko ilivyo kawaida miongoni mwa Wapariah, anachochea moto ncha ya karibu na mlango; hutupa kijiti au viwili tunapoingia, na kuharakisha mbele kuleta mkeka. Twaketi juu ya mkeka, naye aketi kando yetu; na maswali ya kawaida huulizwa na kujibiwa kama utangulizi. Yuko kikongwe mmoja si safi sana anayetafuna beteli kwa bidii; mwingine mwenye mdomo mkubwa mno, ambao huushika wazi daima; mwingine mwenye sauti kubwa sana na nywele zisizoelezeka. Lakini husikiliza vema kiasi hata mbuzi anapoleta kigeugeu kwa kutoa neno, na mtoto mchanga—kidogo cha kuchekesha katika ngozi yake nzuri ya kahawia na bangili—apiga kelele, na fikira za kila mtu huelekea kwake.

Mbuzi anatulia, mtoto sasa yumo mikononi mwa mamaye; hivyo twaendelea pale tulipoishia, nami namtazama yule msichana mchangamfu, na kuona kwamba husikiliza kama mtu aelewaye. Aonekana bora kidogo; seeley yake ya rangi ya waridi ni safi, na vito viwili vikubwa vya dhahabu vimo katika kila sikio; ana mkufu mdogo wa dhahabu shingoni mwake, na bangili za fedha na pete za vidole vya miguu. Wengine wote ni wachafu bila matumaini na wasio na nuru kabisa, lakini husikiliza kama vile watu wengi wasikilizavyo kanisani, kwa namna fulani ya uso wa saburi. Ndilo jambo linalofaa kufanywa.

Sasa nasema nao, na hata nifikapo katikati hakuna asemaye lo lote, ghafula yule msichana asema, "Tuna vidole kumi, si kimoja tu!" jambo la kushangaza kiasi kwamba nasimama na kujiuliza afikiria nini. Nilikuwa nikinena juu ya kondoo mmoja aliyepotea kati ya mia moja. Hilo lahusiana nini na kidole kimoja na kumi? Aendelea kueleza, "Nimeyasikia haya yote kabla. Nina dada aliye Mkristo, na mara moja nilikaa naye, nikasikia yote juu ya dini yenu, nami nikahisi moyoni mwangu kwamba ni njema. Lakini kisha nikaolewa" ("nikafungwa," alisema), "na bila shaka nikayasahau; lakini sasa nakumbuka, nami nasema kama kumi wa watu wetu watajiunga na kuingia katika Njia yenu, hilo litakuwa jema, lakini kutakuwa na faida gani mmoja kwenda? Kuna faida gani kidole kimoja kujisogeza chenyewe? Yahitaji kumi kufanya kazi ya siku."

"Kama kumi kati yenu mngekuwa na kipindupindu, nami nikawaletea dawa ya kipindupindu, mngesema, 'Sitaitumia isipokuwa wale wengine tisa waitumie pia'?" nikajibu. Acheka na wengine wacheka, lakini kwa wasiwasi kidogo. Hawapendi sana taja hii ya kipindupindu kile kiogofyacho; kifo cha mwili ni cha kutisha zaidi mbeleni kuliko kifo cha nafsi. "Mngeitumia, kisha wengine, wakiona yawafaa, labda wangeitumia pia"; nasi twajaribu kukazia lengo la mfano huo. Lakini lengo huchoma, na kuchoma si jambo la kupendeza.

Wale wanaume watatu waanza kuparaza miguu yao na kunena juu ya mambo mengine; yule mama mkwe mzee apendekeza beteli kwa wote, na kutupa majani yenye sura chafu kwa mwaliko wa kusisitiza tushiriki. Watazamaji mbalimbali watoa maneno, na yule msichana ajishughulisha na mtoto wake. Lakini afikiri; mtu aweza kuona kumbukumbu za zamani zimechochewa. Mwishowe kwa kuugua ainuka, atazama pande zote za lile kundi dogo lisilojali, aenda kwenye meko, na kupuliza moto. Hii yamaanisha afadhali tuseme salaam; hivyo twasema nao wasema, wakiongeza lile la kawaida "Nenda uje."

Itakuwa rahisi zaidi kuwasaidia watu hawa kutoka viwango vyao vya chini kuliko itakavyokuwa kuwasaidia mabwana wao wa daraja za juu za maisha. Lakini kufanya jambo lo lote la kweli au la msingi miongoni mwa makundi yote mawili ya watu si rahisi kamwe kabisa.

"Yahitaji Ile Hali Kamilifu kupuliza kiasi cha unywele kutoka katika Vumbi la Uhalisia."

Yahitaji zaidi. Yahitaji Mungu. Yahitaji Mungu kufanya jambo lo lote mahali po pote. Jana tulikuwa tukitembelea kimojawapo cha vijiji vya Tabaka, na bibi mmoja mzee, aonekanaye kutujali kweli, alisema angependa sana kuushika mkono wangu katika wake; "lakini," akaeleza, "asubuhi hii mmojawapo wa watoto wa mahali hapa aliinama juu ya ukingo wa birika ili kunywa, akaanguka ndani na kuzama; hivyo nimekwenda kuomboleza pamoja na watu wake, nami sasa nimerudi kutoka kuoga, wala sijisikii kuweza kuoga tena." Kama angenigusa ingempasa aoge ili kuondoa unajisi. Bila shaka nikamhakikishia kwamba naelewa kabisa, lakini alipokuwa ameketi pale ndani ya inchi mbili kutoka kwangu, na hata hivyo akihifadhi kwa uangalifu zile inchi mbili za nafasi wazi zisiguswe, nikahisi jinsi kilikuwa kitu kidogo umbali huu ulioumbwa na tabaka, si zaidi ya "Vumbi la Uhalisia" juu ya uso wa mfumo wa maisha yake; na hata hivyo, "kulipuliza hata kiasi cha unywele, hakuna kinachohitajika pungufu ya pumzi ya nguvu za Mungu." "Njoo, Ee Pumzi, ukapulize!" twalia. Hakuna kingine kitakachofaa.

Jambo fulani katika mazungumzo yetu likaleta swali juu ya tabia ya Yesu, na, tulipojaribu kumweleza kidogo cha uzuri wa Bwana wetu mpendwa, macho yake meusi yakawaka. "Ni mzuri kama nini!" alisema; "lazima awe mzuri kama nini!" Alionekana "karibu kushawishika," lakini tulijua ni karibu tu, si kabisa; kwa maana bado hajui uhitaji wake wa Mwokozi, hana hisia ya dhambi. Wakati mwingine, ni kweli, hilo huja baadaye; lakini twaona kwamba kama nafsi itapinga zile nguvu kubwa za upinzani ambazo zitaletwa juu yake mara moja kama ikigeukia hata kidogo kwa Kristo, lazima pawe na usadikisho uliofanywa ndani yake; hakuna kitu kilicho cha juujuu kama hisia, kiwe cha kuthamini au cha tumaini au cha upendo kiasi cho chote, kitakachostahimili mkazo ule.

Hivyo, ingawa macho ya mwanamke huyu mpendwa hujaa machozi asikiapo juu ya bei ya maumivu Aliyoilipa, na ingawa husikiliza kwa furaha tusomapo na kunena naye na kuomba, hata hivyo twajua kazi haijaingia ndani, nasi twafanya "maombi yetu ya kina" kwa ajili yake, na kuendelea.

Katika India wanaume lazima wafanye kazi miongoni mwa wanaume, na wanawake miongoni mwa wanawake, lakini nyakati fulani, katika mahali papya, kama nilivyokwisha eleza, twapaswa kusimama na kunena na wanaume kabla hawajaturuhusu kupita. Kwa mfano, alasiri moja niliviziwa njiani nikielekea kwa wanawake na mkuu wa nyumba niliyokuwa nikiitembelea, mzee mwema wa aina ya kawaida, mwenye adabu lakini akipinga. Aliomba kuviona vitabu vyangu. Nilikuwa na Biblia, kitabu cha nyimbo, na kitabu cha beti zihusuzo Kweli, zilizonakiliwa kutoka fasihi ya kale ya Kitamil. Alikirukia hiki. Kisha akaanza kuimba zile beti kwa namna yao isiyoigika, na kwa sauti hiyo wazee wengine kadhaa wakakusanyika kando ya baraza, hata upesi dazeni moja au zaidi wakawa wanasikiliza kwa ule uso wa kuthamini waonekanao kuutunza kwa ajili ya mashairi yao wapendayo.

Baada ya yule msomaji kuimba beti dazeni moja au zaidi, alisimama ghafula na kuniuliza kama kweli naipenda. Bila shaka nikasema naipenda mno, na ni laiti ningejua zaidi, kwa maana fasihi ya kale ya Kitamil ni somo lililo kamili nafsini mwake, na beti hizi nzuri za kale nilizonakili zilikuwa masazo tu kutoka juzuu mbili kubwa, zilizojaa hekima ya Mashariki.

Sasa wote walikuwa marafiki kabisa, nasi tukaingia katika mazungumzo. Mmoja wa kundi alishikilia kwamba kuna vitu vitatu vya milele pamoja—Mungu, Nafsi, na Dhambi. Dhambi imefungwa ndani ya nafsi milele, kama kutu ilivyo asili ndani ya shaba. Yaweza kuondolewa hatimaye kwa kutafakari kwa nguvu juu ya Mungu, na kwa kutenda matendo magumu ya sifa. Lakini mazoezi haya wote walikiri kwamba hayapatani na maisha ya kawaida ya watu wengi, na kwa jumla hayawezekani kutendeka. Na hivyo ukweli ni huu, kutu ya dhambi hubaki.

Nakumbuka furaha niliyokuwa nayo nilipogundua kwamba Isaya 1:25 hutumia mfano huu huu; kwa maana neno lililotafsiriwa "takataka" katika Kiingereza ni neno la kawaida la kutu katika Kitamil; hivyo mstari huusoma hivi, "Nitaugeuza mkono wangu juu yako, na kukusafisha kabisa, ili kuiondoa kutu yako."

Wengi wa wengine walishikilia maoni yaliyo kinyume kabisa. Mbali na Nafsi na Dhambi kuwa vya milele pamoja na Mungu, kwa kweli havipo kabisa. Vyote viwili ni vya udanganyifu. Kuna kitu kimoja tu kilichopo. Ni ile Roho ya Kiungu, nayo haina utu wala sifa zo zote za kibinafsi. Kuwako kwote kunakoonekana kuwa cha peke yake ni cha udanganyifu. Kutafakari, kwa aina ile ile inayozama iliyoshikiliwa kuwa ya lazima na yule mwingine, ndiyo njia pekee ya kufikia hatua ya nuru iongozayo kwenye kuzamishwa tena ndani ya asili ya Kiungu, ambamo hatimaye twaungana, na kupoteza kile kilichoonekana kuwa utambulisho wetu wa peke yetu. Twapotea ndani ya Mungu, kama tone lipoteavyo ndani ya bahari.

Baadhi ya wale wanaume walitetea sura ya kweli itukumbushayo Ukalvini uliochanganyikiwa, na wengine kinyume kabisa ni Waarmini wa kupindukia. Wakalvini huonyesha imani yao kwa neno moja lenye kuangaza, Cat-hold, na Waarmini kwa lingine, Monkey-hold. Je, ungeweza kupata mifano bora kuliko hii? Paka humchukua mtoto wake na kumbeba kinywani mwake; mtoto wa paka hutulia tu, paka hufanya yote. Lakini mtoto wa nyani humshika mamaye, na kung'ang'ania kwa nguvu zake zote. Wale walioutazama "cat-hold" nyumbani, na "monkey-hold" huko porini, waweza kuthamini usahihi wa mifano hii miwili.

Lakini ikipita katikati ya kila namna ya Uhindu, hata zikipingana namna moja na nyingine kadiri gani, kuna wazo la msingi la Upantheismu safi na sahili. Na hili huyaeleza mengi ya yale mapingamizi yaliyotajwa, na kutolingana kwingi kunakojitokeza daima na kumchanganya yule ajaribuye kuelewa mwelekeo wa fikira za Kihindu. Hivyo, ingawa wanaume wale wote walithibitisha kwamba kuna Mungu mmoja tu, walikiri kwamba kila mmoja aliabudu miungu kadhaa. Hawakuona jambo lo lote lisilolingana katika hili. Kama vile hewa ilivyo ndani ya kila kitu, ndivyo Mungu alivyo ndani ya kila kitu, kwa hiyo ndani ya alama mbalimbali. Na kama Mfalme wetu alivyo na Manaibu na Magavana mbalimbali wamwakilishao kutawala milki zake kwa jina lake, ndivyo Aliye Juu alivyo na miungu hii midogo, iliyo pungufu kwa nguvu na iliyopo kwa nguvu zake Yeye tu, na Yeye, kwa kuwa ajaza kila mahali, aweza kuabudiwa katika sura zao.

Hoja hii wote kwa pamoja waliinikazia alasiri ile, na ijapokuwa labda majibu mazuri hujitokeza akilini mwako, huenda usione kwamba yalimridhisha yule Mhindu abishiye kwa njia za mantiki za pekee kwa Mashariki, zenye ujanja wa kutosha kuichanganya bongo ya Kimagharibi ipendayo mambo ya vitendo; na kisha—kwa kuwa tu wenye majivuno kama tulivyo wa vitendo—twaelekea kumhurumia yule Mhindu maskini kwa kuwa hafanani nasi; na kama hatuna huruma kabisa, twanung'unika kwamba hakuna kitu katika hoja hiyo, ilhali mna mengi ndani yake, ila tu hatuyaoni, kwa sababu hatujawahi kuufikiri ule ugumu unaozungumziwa. Kinyume kabisa, nyakati fulani twapaswa kukutana na aina ya akili kama ile ya mwanafunzi wa Shakespeare wa MacDonald, aliye"kosa lengo dhahiri kwa sababu macho yake yalikuwa makali mno hata yakaliona bila kuliona, yakiwa yamejikaza mbali zaidi yake." Kwa hakika kuna mengi ya kujifunza kabla mtu hajaweza kutumaini kuelewa mzunguko wa uzi wa fikira ambao lazima ufuatiliwe mtu akitaka kufuata utendaji wa akili ya Kihindu. Mtu ye yote aliye na kipawa cha kufungua mafundo ya kiakili asidhani kwamba kipawa chake kingepotea bure katika India!

Neno lililowagusa wanaume wale alasiri ile lilikuwa 1 Yohana 5:11 na 12: "Mungu ametupa uzima wa milele, na uzima huu umo katika Mwana wake. Yeye aliye na Mwana anao uzima; naye asiye na Mwana wa Mungu hana uzima." Nilikuwa nikitamani sana kuwafikia wanawake, lakini walipoanza kuisoma mistari ile na kuuliza juu ya maana yake, sikuweza kwenda bila kujaribu kuwaeleza. Oh, jinsi mtu alivyohitaji wakati ule Kristo awe kwetu Hekima, kwa maana ni hapa hasa mtu aweza kwa urahisi kukosea. Weka ukweli wa uhusiano wa Mungu na nafsi kwa hali ya ndani—"Yeye aliye na Mwana anao uzima"—mbele ya Wahindu wenye kufikiri kama wanaume hawa walivyokuwa, nao watavutwa kabisa; kwa maana Kufanyika Mwili hakuwaletei ugumu wo wote, kama kungemletea Mmohamedi; na labda, kwa mshangao na furaha yako ya ghafula, watasema, ndiyo hasa yale waliyo tayari kuyaamini. "Kristo ndani yangu"—hili laeleweka. "Kukaa kwa Roho wa Mungu ndani"—hili lafanana na msemo wao wenyewe: "Kukaa kwa Uungu ndani ya ua la yungiyungi la moyo." Lakini yamkini kwa kutegemea maneno na misemo ambayo tayari ni sehemu ya istilahi za Kihindu, na ambayo huwaletea mawazo ya kimwili, twaweza kupotosha na kupotoshwa vibaya sana. Twahitaji kuelewa si tu yale Mhindu asemayo, bali pia yale maneno yake yamaanishayo kwake mwenyewe, jambo lililo tofauti sana.

Mazungumzo yale yaliishia katika ahadi kutoka kwa wale wanaume kwamba wangepanga mkutano wa Wahindu kwa ajili ya Iyer, kama angekuja kuuongoza, jambo ambalo bila shaka alifanya. Ningependa kumalizia kwa kusema, "na kadhaa waliongoka," lakini hadi sasa hilo halingekuwa kweli. Falsafa hizi za kale zenye mizizi ya ndani na zenye nguvu ni za kutisha kiasi cha kutosha, zikieleweka sawasawa, kutufanya tuhisi jinsi tunavyoweza kufanya kidogo kuzipindua; lakini ni kama "Vumbi" tu zikilinganishwa na nguvu za "Uhalisia" uliojikita nyuma yazo. Ni Vumbi la juujuu tu; na hata hivyo, kama ilivyo katika kila jambo lingine, hakuna kitu ila Pumzi ya Mungu iwezayo kulipuliza Vumbi hili.

Mjane mwingine. Hakuwahi kuwa mke; na, wakichochewa na namna fulani ya huruma, walimruhusu abaki na kito kimoja katika kila sikio. Ni Mvellalar; watu wake ni wamiliki wa ardhi wenye utajiri. Aliona haya kwa kuwa alikubali udhaifu wa kutuacha tuipige picha yake; na tulipokwenda kumwonyesha, hakutaka kuiangalia. Hana hamu yo yote ya kusikia; na yeye pamoja na yule msichana aliye juu ya daraja miguuni pake wamekaza kupinga mafundisho.

Tuliwaacha wale wazee na vitabu vyao na maongezi yasiyo na mwisho, tukaenda mbele hadi eneo la wanawake. Huko tukamwona mjane kijana mtoto, mweupe sana na mtamu na mpole, lakini kimya kuliko mtoto apaswavyo kuwa; kwa maana ni mjane aliyelaaniwa. Akili yake ni kali—ataka kujifunza; lakini kwa nini mjane ajifunze, wasema, kwa nini akili yake ivunje mipaka? Aishi katika nyumba ndogo iliyojengwa kwa udongo, katika ua dogo lenye kuta za udongo; haruhusiwi kutoka nje ya kuta zile, basi kwa nini afikiri mbali zaidi? Lakini yu bora kuliko wengi, kwa maana aishi na mamaye, ampendaye, na babaye humfanya kipenzi, hivyo ahifadhiwa kwa kadiri fulani kutoka pigo katili la ulimi.

Yuko mwingine katika ua la jirani; huyu hahifadhiwi hivyo. Aishi na mama mkwe wake, na ulimwengu umeupiga mijeledi moyo wake kwa miaka; sasa umekuwa mgumu tu. Pale aketi na kidevu chake mkononi mwake, mgumu tu. Miaka iliyopita walimwoza, mtoto asiye na hatia, mchezaji mdogo, kwa mtu aliyekufa alipokuwa na umri wa miaka tisa. Kisha wakamvua vito vyake, isipokuwa hereni ndogo mbili tu, walizomwachia kwa huruma; na kipande hiki kidogo maskini cha vito kilikuwa kifurushi chake kimoja kidogo cha furaha. Hakuweza kulielewa mwanzoni, na vile seeley zake nzuri za rangi zilipoondolewa, na ilipompasa kuvaa nguo ile ya kizembe nyeupe aliyoichukia sana, alilia kwa hasira ya kitoto isiyo na uwezo; kisha akaadhibiwa, na kuitwa majina makali,—neno lenyewe mjane lamaanisha uchungu,—na taratibu akafahamu kwamba kuna jambo lililomhusu. Hakuwa kama wasichana wengine wadogo. Alikuwa ameiletea nyumba bahati mbaya. Alikuwa amelaaniwa.

Ni kweli kwamba wengine hutendewa kwa upole zaidi, na wengi ni wa Tabaka ambapo nira ya Desturi ni nyepesi zaidi; kwa hawa ncha ya laana imebutuka, kuna hisia hafifu tu ya kukosewa. Lakini katika Tabaka zote za juu mkazo ni mzito, na wako wale wahisio kwa nguvu, wahisio hata kiini cha nafsi zao, uchungu wa aibu ya laana.

"Ni majaliwa," asema yule mama mwenye taabu; "ni nani awezaye kuyakwepa majaliwa yake?" "Ni dhambi," asema yule mama mkwe; na ulimwengu uliobaki wakubali. "'Aendako ng'ombe dume, huko huenda kamba yake.' 'Matendo yaliyotendwa katika kuzaliwa kulikotangulia, katika kuzaliwa huku huungua.'"

Sehemu kubwa ya utendaji wa laana imefichwa nyuma ya milango iliyofungwa. Wiki iliyopita nilimwona mjane kijana ambaye akili yake inaanza kuchafuka kwa sababu ya ukali wa toba anayolazimishwa kuitenda. Wakati, kama wasemavyo, "mungu wa bahati mbaya amshikapo," yaani, awapo mkali, "aondolewa" kimyakimya "kwenye mahali pengine." Hakuna aonaye lifanywalo kwake humo, lakini najua kwamba sehemu ya matibabu ni kumkwaruza kichwa chake kwa miiba, kisha kumsugua ndani maji mabichi ya ndimu—maji ya ndimu ni kama maji ya limau, ila yenye uchachu zaidi. Kifafa kile kipitapo hutokea tena, na kutenda toba hata kipindo kingine kifikapo. Hili limerudiwa mara tatu ndani ya miezi hii michache iliyopita.

Nilikuwa nikitembelea nyumba moja ya Kihindu kwa miaka miwili kabla sijagundua kwamba wakati ule wote msichana wa miaka kumi na saba alifungiwa peke yake katika chumba cha juu. "Mwacheni alie," walisema, wakinukuu methali; "'ajapolia, je, huzuni ya mjane itapita?'" Mara moja kwa siku, baada ya giza, aliletwa chini kwa dakika chache, na mara moja kwa siku, adhuhuri, chakula fulani cha kizembe kilipelekwa juu kwake. Sasa aruhusiwa kushuka chini, lakini katika sehemu ya nyuma ya nyumba tu; kamwe hafikirii kupinga amri hii—hiyo, na yote isimamiayo, ni majaliwa yake. Nyakati fulani maisha ya furaha ya usichana hujirudia, naye acheza na kucheka na mtoto mchanga mzuri wa shemeji yake; lakini akisikia sauti ya mwanamume hutoweka juu. Kuna methali katika lugha zisemazo kwa nini.

Siku moja niliketi katika baraza ya nyumba moja ya Kihindu iliyo na hali nzuri, nikanena na wanawake wenye sura zenye mng'aro katika vito vyao na hariri zao. Na wakati wote, ijapokuwa sikujua kabisa, mjane alikuwa amefungwa katika gunia ndani ya kimojawapo cha vyumba vya ndani. Kosa hili ni kosa lililofichwa.

Sidhani kwamba mtu ye yote angewaita Wahindu wakatili kwa namna ya pekee; wakilinganishwa na Waasia wengine wengi silika zao ni za wema. Desturi isiyo na huruma kama desturi hii, iadhibuyo asiye na hatia kwa adhabu nzito hivyo, haionekani kwetu kuwa ya asili kwao. Yaonekana kama desturi ya kimelea, iliyopiga mizizi yake ndani sana ndani ya mti wa maisha ya kijamii ya Kihindu, lakini si sehemu yake. Fikiria nguvu ambazo lazima zilitumika mahali fulani na mtu fulani kabla ya tabia ya taifa kuweza kubadilishwa.

Desturi hii kama ilivyo ni ya kutisha kiasi cha kutosha. Watu wengi, Wahindi na wageni, wameipiga vita na kushindwa. Ni mfumo mkubwa na ulio mkali zaidi wa uonevu wa kidhalimu, piramidi hasa kwa kuutazama, wa kale, usiotikisika. Lakini kuna Kitu kikubwa zaidi nyuma yake. Ni matokeo tu ya Chanzo—Vumbi la Uhalisia.

Ni nini kiwezacho kuibadili desturi? Maandishi au maneno yenye nguvu, ghasia, Sheria za Bunge? Yote haya bila shaka yana fungu lake. Huinua swali, hutibua Vumbi—lakini kulipuliza? Oh la! hakuna kiwezacho kuigusa dhamiri ya watu, na kuyapindua kabisa maoni yao juu ya mambo, na kuwabadili kwa msingi, ila Mungu.

Ndiyo, ni kweli, twaweza kutumia vema yale yaliyofanywa na Serikali, na wamishonari na wanamageuzi, lakini kuna nyakati katika historia za mioyo ya wote watazamao chini vya kutosha kuona yatokeayo chini ya uso wa mambo, ambapo huzuni huchukua umbo katika kilio cha Nabii, "Hatukufanya wokovu wo wote duniani!"

Ni kweli. Sisi hatujafanya. Hata hatuwezi kukadiria uzito halisi wa chembe iliyo nyepesi kabisa ya Vumbi lililokaa juu ya maisha ya watu hawa. Lakini twaamini kwamba Mungu wetu, Aliyelifahamu vumbi la dunia katika kipimo, hulifahamu hata mwisho Vumbi la Uhalisia, nasi twaamini kumwona akifanya kazi, ambaye kwake kuna nguvu na utendaji wenye matokeo.

Twaamini kuona, na kwa kuamini hata sasa twaona; na tuonapo kitu cho chote, kiwe kidogo kiasi cho chote, Pumzi ipulizapo, na hata "kiasi cha unywele" cha Vumbi lile kikipulizwa mbali, ndipo, kwa nguvu isiyoelezeka nayo, twahisi uwepo wa Bwana Mungu wetu katikati yetu, na kutazama juu katika kimya cha furaha na kutarajia kwa ajili ya kuja kwa ile Siku ambayo mamlaka yote, na enzi yote na nguvu, naam, nguvu za Uhalisia wenyewe, zitawekwa chini, ili Mungu awe yote katika yote.

Hivyo tena na tena twawaomba mwombe si kwa upungufu kwa ajili ya harakati ya Mageuzi, na harakati ya Elimu, na harakati ya Ustaarabu ya India, bali zaidi sana kwa ajili ya Harakati ya Pumzi ya Mungu, na zaidi sana kwa ajili yetu sisi watumishi wake hapa, ili tukae ndani yake ambaye pasipo yeye hatuwezi kufanya lo lote.

---