Akivutwa na Uvutano

"Inaonekana ilikuwa ni kosa kudhani kwamba Enzi ya Kimungu iliyo juu ilikuwa tukufu mno kiasi cha kutozingatia mambo yetu duni. Akili kubwa miongoni mwetu zinajulikana kwa uangalifu wanaoutoa kwa mambo madogo madogo . . . 'shomoro hawezi kuanguka chini pasipo Baba yenu.'"

David Livingstone, Africa.


SASA tumeondoka Dohnavur, upande wa Magharibi, na kurudi kwenye uwanja wetu wa zamani wa vita upande wa Mashariki. Jioni baada ya kuwasili kwetu mojawapo ya mambo yale ya pekee lilitokea, ingawa wengine watasema ni jambo dogo tu—mtoto mdogo aliletwa. Huyu si Pearl-eyes. Pearl-eyes ni mdogo zaidi, na ana mng'ao zaidi; lakini tabaka ni lile lile, na kwa kuwa hatujampata Pearl-eyes, tunamweka msichana huyu mdogo hapa.

Kuna hekalu katika kijiji cha Kihindu kilicho karibu nasi. Mara nyingi tumejaribu kuwafikia wanawake wa hekalu, watumwa maskini wa Mabrahmani. Mara nyingi tumewaona wasichana wadogo, baadhi yao walinunuliwa wakiwa wachanga kutoka kwa mama zao, na kufunzwa maisha yale ya kutisha. Katika mojawapo ya shule za mchana za Misheni kuna mtoto aliyeuzwa na mama yake "Mkristo" kwa Watumishi hawa wa miungu; lakini ingawa jambo hili linajulikana haliwezi kuthibitishwa, na mtoto huyu hana hamu ya kuyaacha maisha hayo, wala hawezi kuchukuliwa kwa nguvu.

Nyakati nyingine tunawaona wasichana wadogo wakicheza katika viwanja vya nyumba zilizo karibu na hekalu, wanawali wadogo wenye neema, wa kupendeza katika tabia zao, karibu sikuzote wenye adabu zaidi kuliko watoto wa kawaida, na mara nyingi ni wazuri. Mtu hutamani kuwasaidia viumbe hivi vidogo, lakini hakuna mkono wetu unaoweza kunyoosha juu ya ukuta na kumwinua hata mtoto mmoja.

Miongoni mwa wasichana wadogo wa hekalu katika Kijiji cha Great Lake alikuwepo msichana mdogo aliyeitwa Pearl-eyes, ambaye hatukujua lolote kumhusu; lakini Mungu lazima awe na kusudi fulani kwa ajili yake, kwa maana alimtuma Malaika wake nyumbani mchana mmoja, na Malaika akamkuta Pearl-eyes mdogo, akamshika mkono na kumtoa nje, kuvuka kijito, na kupitia msituni, hadi nyumba ya mwanamke Mkristo katika kijiji chetu. Asubuhi iliyofuata alimleta kwetu. Hivi ndivyo kilichotokea hasa, nadhani; hakuna njia nyingine ya kulieleza. Hakuna anayekumbuka jambo kama hili likitokea hapa hapo awali.

Nilikuwa nimeketi nikisoma katika baraza nilipowaona wanakuja. Yule mwanamke alionekana kushangaa. Sidhani kama alijua habari za Malaika, nafikiri, na hakuweza kulielewa hata kidogo. Mtoto mdogo alikuwa akiongea kwa wingi, akiinua uso wake mdogo wenye kung'aa alipokuwa akizungumza. Alipomwona alikimbia moja kwa moja kwangu, akapanda magotini mwangu bila hofu hata kidogo, na akaniambia yote kumhusu mara moja. Nikampeleka kwa Iyer, naye akamwita Mchungaji, ambaye alituma mjumbe hadi Kijiji cha Great Lake, kusema mtoto yuko hapa, na kuchunguza ukweli wa hadithi yake.

"Jina langu ni Pearl-eyes," mtoto alianza, "nami nataka kukaa hapa sikuzote. Nimekuja kukaa." Naye akatuambia jinsi mama yake alivyomwuza alipokuwa mchanga kwa Watumishi wa miungu. Hakuwa na furaha nao. Hawakumpenda. Hakuna aliyempenda. Alitaka kuishi nasi.

Lakini kwa nini alikuwa amekimbia sasa? Hakuonekana kujua vizuri, na alionekana kuchanganyikiwa na maswali yetu. Kitu pekee alichokuwa na uhakika nacho ni kwamba alikuwa "amekimbia na kuja," na kwamba "alitaka kukaa." Kisha Ammal akaingia, naye akapitia hadithi ile ile kabisa naye.

Tulihisi kwamba, kama hili lingethibitika kuwa kweli, hakika tungeweza kumweka; Serikali ingekuwa upande wetu katika jambo kama hilo. Ila ugumu mkubwa ungekuwa kuthibitisha jambo hilo.

Wakati huohuo tulimpa mwanasesere, na moyo wake mdogo ukatulia. Hakuonekana kuwa na hofu. Kwa ishara nzuri kabisa, yenye kutegemea, aliketi miguuni petu akaanza kucheza nao.

Tulimtazama kwa mshangao. Alikuwa amezoea kabisa nasi. Alikimbia nje, akakusanya majani na maua, akarudi nayo. Haya yalipangwa kwa uangalifu safu safu sakafuni. Kisha safari nyingine, na akaingia tena na kokoto tatu za mafiga, gamba la kombe kwa sufuria ya kupikia, vijiti vya majani kwa kuni, kijiti kwa kibiriti, na mchanga kwa mchele.

Alipitia mambo yote madogomadogo ya upishi wa Kitamil kwa uzito mkubwa kabisa. Kisha sisi, pamoja na mwanasesere wake, tulialikwa kula. Kiumbe kidogo kilitembea moja kwa moja hadi mioyoni mwetu, nasi tukahisi tungehatarisha lolote ili kumweka.

Mjumbe wetu alirudi. Hadithi ilikuwa kweli. Wanawake ambao mtoto alitoka nyumbani mwao kwa hakika walikuwa wanawake wa hekalu. Lakini je, wangetukiri jambo hilo, na, zaidi ya yote, je, wangekiri kwamba walimpata kinyume cha sheria?—jambo ambalo ni rahisi kulikana. Karibu wakati huohuo wakaja; na kwa swali la Iyer, "Ninyi ni nani?" mmoja akajibu, "Sisi ni Watumishi wa miungu!" Nilisikia maneno ya kando yenye kufundisha, "Kwa nini uliwaambia?" "Ah, si kitu," akasema yule aliyekuwa amejibu, "hawaelewi!" Lakini sisi tulikuwa tumeelewa, nasi tulishukuru kwa jambo la kwanza tulilolipata.

Walisimama wakakodoa macho na kumwita mtoto, lakini hakutaka kwenda, nasi hatukutaka kumlazimisha. Kisha wakaenda zao, nasi tukaachwa kwa saa moja katika ule utulivu wa ajabu unaokuja kabla ya dhoruba. Msichana wetu mdogo maskini aliogopa. "Ee, wakija tena, unifiche!" aliomba. Mtu aliona ilikuwa karibu kumzidi, ingawa ni mtoto mwenye moyo wa ujasiri namna hiyo.

Lililofuata lilikuwa baya zaidi. Umati mkubwa ulikusanyika barazani, na mwanamke mwenye uso wa uovu, ambaye alionekana kuwa na aina fulani ya mamlaka juu ya Pearl-eyes, alidai kwa ukali arudishwe. Tulipokataa kumlazimisha aende, yule mwanamke mwenye uso wa uovu, ambaye kwa mtazamo wake tu alimtetemesha yule mdogo, alitangaza kwamba Pearl-eyes lazima aseme kwa sauti kubwa kwamba hataenda naye, "Kwa sauti kubwa ili wote wasikie." Lakini yule mtoto maskini alikuwa kimya kwa hofu. Alisimama tu na kutazama, na kutetemeka. Hatukuweza kumshawishi aseme hata neno.

Star alikuwa akizunguka karibu. Yeye mwenyewe alikuwa amepitia yote hayo hapo awali, na uso wake ulikuwa na wasiwasi, na mioyo yetu ilikuwa hivyo, najua. Haiwezekani kukueleza maisha ya nusu saa kama hiyo; ni lazima yaishiwe ndipo yaeleweke. Kelele na msisimko, na hisia ya jinsi mengi yanavyotegemea neno la mtoto ambaye haelewi vizuri anachokikubali au kukikataa. Msongo ni wa kutisha.

Sikuthubutu kumsogelea wasije wakadhani ninamloga. Mwendo wowote wangu kumwelekea ungekuwa ishara ya wao kumkimbilia; lakini nikamwashiria Star amchukue kwa muda kidogo. Mkanganyiko juu ya uso ule mdogo maskini ulikuwa unaniogopesha. Mtazamo mmoja zaidi juu kwa yule mwanamke, mvuto mmoja zaidi wa ule uzi uliokazwa, na kwa swali lao, "Utakuja?" angeweza kusema ndiyo kwa urahisi kama vile hapana.

Star akambeba akamtoa. Mara alipokuwa nje ya kufikiwa na macho yale, maneno yalikuja haraka vya kutosha. Star aliniambia mtoto alimng'ang'ania akalia kwa kwikwi, "Ee, nikisema hapana, atanikamata na kuniadhibu vibaya sana baadaye! Atafanya! Najua atafanya!" Naye akaonyesha michubuko katika ngozi yake laini ya kahawia mahali alipoadhibiwa awali; lakini Star alimtuliza akamrudisha, naye akasimama—msichana mdogo namna hiyo—mbele yao wote. "Sitaki! Sitaki!" alilia, akageuka akakimbia kurudi na Star. Nao umati ukaenda zao, nami nikafurahi kuuona mwisho wa ule uso wa kutisha, wenye macho yake ya uovu na ukatili.

Lakini walisema wangemwandikia mama, aliyewapa mtoto. Tulilikumbuka hili—jambo la pili ambalo tungepaswa kulithibitisha kama wangetufungulia mashtaka—na siku yoyote mama anaweza kuja na kutatiza mambo kwa kuchezea hisia za mtoto. Pia, tumesikia juu ya njama ya kumdanganya amtoe, tutakapokuwa tumelegeza ulinzi kwa muda; kwa hiyo tuko macho sana, nasi hatumwachi atoke machoni petu.

Kufikia sasa—ni siku tano tangu alipokuja—inaonekana haiwezekani kufikiria kuwahi kuishi bila yeye. Mbali na hadithi yake, ambayo ingemgusa yeyote, kuna utu wake mdogo, ambao unavutia sana. Anacheza mchana kutwa na wanasesere wake wapendwa, akizungumza nao, akiwaambia kila kitu tunachomwambia. Jana ilikuwa hadithi ya Biblia, leo ni wimbo mpya. Alisisitiza mtoto wake mpendwa zaidi aje kanisani pamoja naye, naye ikambidi awe na sadaka yake pia. Kila kitu ni cha uhalisia mkubwa.

Watoto wa Kitamil kwa kawaida hutundika wanasesere wao kwa viungo vyao kwenye msumari ukutani, au huwaweka rafuni, lakini kiumbe hiki kidogo kina fikira na huruma nyingi.

Tunapoyatafakari, jinsi, kidogo kidogo, hadithi yake ndogo ilivyofunuliwa, tumeguswa na mambo madogo yanayoonyesha jinsi Mungu anavyojali. Wakati wa kuja kwake ulionyesha ujali. Miezi kadhaa mapema, yule mwanamke wa hekalu aliyemtunza alikuwa amechoma vidole vyake vidogo, kama adhabu kwa kosa fulani la kitoto, naye Pearl-eyes akakimbia. Alijua alichokitaka—mama yake; alijua kwamba mama yake aliishi katika mji ulioko maili ishirini upande wa Mashariki. Ilikuwa safari ndefu kwa msichana mdogo kutembea, "lakini watu wema fulani walinikuta njiani, nao walikuwa wakienda mji uleule, wakaniruhusu niende nao, kwa hiyo sikuogopa, ila nilikuwa nimechoka sana tulipofika. Ilichukua siku tatu kutembea. Sikujua mama yangu aliishi wapi mjini, na ulikuwa mji mkubwa sana, lakini niliwaeleza watu barabarani sura ya mama yangu, na mwishowe nikampata mama yangu." Kwa muda kidogo tu kulikuwa na kitu cha upendo wa mama, "mama yangu alilia." Lakini yule mwanamke wa hekalu alikuwa amefuatilia nyayo zake akamfuata, naye mama akamsalimisha.

Kisha inakuja pengo katika hadithi; anakumbuka tu kwamba alikuwa mpweke, na "alihisi hitaji la mama kotekote duniani," na akatangatanga kwa uchovu—

"Kama ndege asiyetulia aliyeachwa na kiota chake
Aliyepoa kwa sababu ya kitu fulani kutokuwepo, ingawa ni nini
Hakijui."

Kisha inakuja sehemu ya maisha iliyo wazi katika kila undani, iliyosimuliwa kwa hofu isiyo ya kitoto kabisa ya kutisha. Aliwasikia wakinong'ona pamoja kumhusu; hawakujua kwamba alielewa. Alikuwa "aolewe na mungu," "afungwe kwenye jiwe." Kwa hofu, aliruka hadi hekaluni, akapita Mabrahmani, akavuka ua, akasimama mbele ya mungu katika giza-nusu la hafifu la madhabahu, akakunja mikono yake,—alituonyesha jinsi,—akaomba kwake, akasihi, "Niache nife! Ee, niache nife!" Akiwa na umri usiozidi miaka saba, aliomba, "Ee, niache nife!"

Alijaribu kukimbia tena; kama angekuja kijijini kwetu wakati ule, asingeweza kuokolewa. Tulikuwa Dohnavur, na hapakuwa na mtu hapa ambaye angeweza kumlinda dhidi ya watu wa hekalu. Kwa hiyo Mungu alimzuia asije wakati ule.

Karibu na wakati ule, mchana mmoja mmoja wa Dada zetu wa Kitamil, ambaye tulikuwa tumemwacha nyuma alinde ngome, alipita katika Kijiji cha Great Lake, nao wanawake wa hekalu wakamwita mtoto, wakasema, "Tazama! Ni yeye! Yule Ammal mwibaji wa watoto! Kimbia!" Ilisemwa tu ili kumwogopesha, lakini ilifanya kazi tofauti. Siku moja, siku iliyofuata baada ya kurudi kwetu, wazo lilimjia ghafla, "Nitakwenda kumtafuta yule Ammal mwibaji wa watoto"; naye akatangatanga wakati wa magharibi akaja kijijini kwetu, akasimama peke yake mbele ya kanisa, na hakuna aliyejua.

Hapo mmoja wa wanawake wetu Wakristo, aitwaye Servant of Jesus, alimkuta muda fulani baadaye, kiumbe kidogo sana na chenye ukiwa, mwenye nywele zilizovurugika na macho yenye taabu, kwa maana hakuweza kumpata yule aliyemtafuta, yule Ammal mwibaji wa watoto aliyemtaka sana, naye aliogopa, peke yake katika giza lililokuwa likiingia karibu na kanisa hili kubwa, kubwa; na kwa hakika lazima lilionekana kubwa sana kwa kiumbe kidogo kama yeye.

Servant of Jesus alifikiri mwanzoni kumrudisha yule mdogo nyumbani kwake, lakini kwa rehema ilikuwa jioni sana (mguso mwingine wa mkono wa Mungu), kwa hiyo badala yake alimpeleka moja kwa moja hadi nyumbani kwake mwenyewe, jambo lililomridhisha Pearl-eyes kabisa. Lakini hakutaka kugusa mchuzi na mchele ambao yule mwanamke mwema alimpa. Alijinyoosha hadi kimo chake chote kidogo akasema, kwa heshima kubwa kabisa, "Je, mimi si mtoto wa Vellala? Je, waweza kuniomba nivunje tabaka langu?"

Kwa hiyo Servant of Jesus akampa sukari kidogo, ikiwa hiyo ni salama kiibada, naye Pearl-eyes akaila kwa njaa, kisha akaenda kulala.

Asubuhi iliyofuata, tena wazo la kwanza la yule mwanamke lilikuwa kumpeleka kwa watu wake mwenyewe. Lakini mtoto alisisitiza sana kwamba alitaka yule Ammal mkamataji wa watoto, hivi kwamba Servant of Jesus, akidhani mimi ndiye Ammal aliyemkusudia (kwa maana hili ni mojawapo ya majina yangu mbalimbali), akamleta kwangu, kama nilivyokwisha sema, na, ee, nafurahi alifanya hivyo!

Hakuna kinachoepuka macho yale ya kahawia yaliyo wazi. Asubuhi ile, katikati ya vurugu, mmoja wa wanawake wa hekalu alipiga kelele kwamba mtoto alikuwa mwizi mwovu. Hili ni shtaka la kawaida. Wanadhani litalazimisha unyenyekevu. "Tutatengeneza kesi, na kutuma polisi wakukokote hadi gerezani!" wanapiga kelele; na nyakati nyingine kuna hatari ya taabu kubwa, kwa maana kesi inaweza kutengenezwa kwa bei rahisi nchini India. Lakini hili halikuahidi kuwa jambo zito, kwa hiyo tuliuliza kiasi kilichoibwa. Kilifikia pensi nne na nusu, ambazo tulizilipa kwa ajili ya amani, ingawa aliwaambia pesa zilipokuwa, na baadaye tuligundua kwamba alikuwa amesema kweli.

Sikuwahi kudhani angelikumbuka—misisimko ya siku ile iliniondolea akilini—lakini majuma kadhaa baadaye, nilipokuwa nikimfundisha andiko, "Hamkukombolewa kwa vitu viharibikavyo, kama fedha na dhahabu," na kueleza jinsi Yesu alivyolipa kiasi gani kwa ajili yetu, alinikatiza kwa neno, "Ee ndiyo, naelewa! Najua ulinilipa kiasi gani—pensi nne na nusu!"

Na sasa kugeukia kutoka mambo yanayoonekana madogo hadi makubwa. Ragland, mmishonari wa Kitamil, anamwandikia rafiki mwaka 1847. Anajaribu kueleza kwa namna ya kinajimu thamani ya nafsi. Anauliza, "Mnajimu huurekebishaje ujuzi wa nyota ambao uoni wa kawaida humpa? Kwanza, akiisha kugundua kwamba kile kitone kidogo cha nuru kiko umbali wa maelfu ya maili, na akiisha kutambua kwa darubini kwamba kinakabili jicho pembe inayohisika, na akiisha kupima pembe hiyo, hesabu rahisi humwonyesha kwamba ukubwa wa kitu labda ni mkubwa zaidi kuliko ule mpira mkubwa anaouita dunia yake." Kisha, "Chukua nafsi ya mmojawapo wa Wapariah maskini kabisa, wa hali ya chini kabisa wa India, na kwa mawazo uiunde kuwa, au dhania kuwa inawakilishwa na, tufe. Weka hili katika ncha ya mstari unaowakilisha wakati. Rambaza mstari huu na uisogeze tufe yako, mbali na mbali zaidi ad infinitum, na tufe yako imekuwaje? Ebu, iko pale, kama vile ilivyokuwa awali. . . . Bado ni kile kile ilichokuwa, na hata baada ya maelfu ya miaka. Kwa kifupi, duara linaonekana bila kupungua, ingawa linatazamwa kutoka umbali karibu usio na kikomo. Ee, ni pembe ya namna gani ya akili ambayo nafsi hiyo maskini yapaswa kuikabili!"

Barua inaendelea kupendekeza ulinganifu mwingine kati ya mambo ya kinajimu na mambo ya kiroho. Anadhania mpingaji anakubali ukubwa kama uliothibitishwa, lakini anapinga kuhusu umuhimu wa miili hii ya mbinguni. "Labda ni povu tu lisilo na dutu, mipuo tu ya hewa, vitu-hafifu vya mvuke." Lakini mnajimu anajua wingi wao na uzito wao, vilevile na ukubwa wao: "Uangalizi wa muda mrefu umemfundisha kwamba sayari zilizo jirani na mwili fulani wa mbinguni zimegeuzwa kutoka mkondo wao, jinsi gani, na kwa nini, mwanzoni hana la kusema kabisa lakini amebahatisha na kutafakari, amepata sababu ya kumshuku sayari. Anatazama, anachunguza, na kulinganisha; na baada ya kupepeta ushahidi kwa muda mrefu, anaihukumu kuwa na hatia ya usumbufu. Ikiwa ni hivyo, lazima iwe na nguvu ya kusumbua, nguvu ya kuvuta; na kama ni hivyo, si ganda tu, sembuse mvuke tu. Ina wingi na ina uzito, naye anahesabu na kuamua kutokana na usumbufu uzito huo ni upi. Vivyo hivyo na nafsi ya Mpariah. Ee, usumbufu ulioje ameuleta! Mwili wa mbinguni ulioje ameuvuta kutoka tufe yake ya mbinguni! Si nyota, si mbingu zote zinazoonekana, si mbingu ya mbingu yenyewe, bali Yeye ajazaye mbingu na dunia, ambaye kwake vitu vyote viliumbwa. Yeye ndiye nafsi ya yule Mpariah iliyemvuta kutoka mbinguni hata duniani ili kuiokoa. Laiti tungejifunza kutokana na hilo, na tukijifunza, tuutie moyoni uzito na thamani ya nafsi ile moja."

Na kama vile enzi ya utukufu wa Bwana isivyoonyeshwa kwa fahari zaidi popote pengine kuliko katika sura inayotueleza jinsi Yeye alishavyo kundi lake kama mchungaji, na kuwakusanya wana-kondoo kwa mkono wake, na kuwabeba kifuani mwake, vivyo hivyo hakuna mahali, nadhani, tunapouona utukufu wa Mungu wetu zaidi kuliko katika sura za maisha zinazomwonyesha akiinama chini kutoka duara la dunia, naam bali, akishuka njia yote ili kuisaidia, "akivutwa na uvutano" wa hitaji la mtoto mdogo.

---