Kuuawa Tu

"'Agonia'—neno lile lililokuwa mara nyingi midomoni mwa Mtakatifu Paulo, lilimaanisha nini? Je, halikumaanisha tu zile taabu elfu . . . na kwa ndani zaidi, mahangaiko, uchungu wa kuzaa, tamaa zilizovunjika kwa uchungu, zile 'mauti mara nyingi' za maisha ya mmishonari?"

Mch. Robert Stewart, Uchina.


KUNA mambo mabaya kuliko kuuawa kwa ajili ya imani. Wako wengine ambao "huuawa tu." Yupo mmoja aliye wa tabaka ambalo, kuliko lingine lolote, huhesabiwa kuwa la uvumilivu na salama. Wanaume waongofu kutoka tabaka hili waweza kuishi nyumbani, na ikiwa mume na mke waamini, waweza kuendelea kuishi katika nyumba yao wenyewe, kati ya wapagani. Lakini hili ndilo lililompata msichana mmoja kwa sababu ilijulikana kwamba alitaka kuwa Mkristo.

Mateso ya kwanza. Hazina—kama jina lake linavyoweza kutafsiriwa—alikuwa amejifunza akiwa mtoto katika shule ndogo ya misheni, na tulipokwenda kijijini kwake aliitikia, akasimama imara. Alikataa kushiriki katika sherehe ya Kihindu. Alipigwa, mwanzoni kidogo, kisha vikali. Hili lilishindwa, hivyo wakampeleka mbali na sisi hadi kijiji cha wapagani maili nyingi. Hili pia lilishindwa, naye akarudishwa nyumbani, na kwa miezi kadhaa akaendelea kwa uthabiti, akisoma na kujifunza alipoweza, na wakati wote akishuhudia kwa uchangamfu. Alikuwa furaha kwetu.

Alitamani sana kutoka na kubatizwa, lakini umri wake ulikuwa kizuizi. Mwongofu anapokuja, jambo la kwanza kufanywa ni kuwajulisha mamlaka ya polisi. Wao humtuma askari, ambaye huandika ushahidi wa mwongofu, ambao kisha hupelekwa makao makuu. Mojawapo ya maswali ya kwanza yahusu umri. Katika baadhi ya hali cheti cha daktari huhitajika, na hatima ya msichana hutegemea hilo; tukiweza kupata kimoja cha zaidi ya miaka kumi na sita tuko salama tusishtakiwe katika Mahakama za Jinai, lakini miaka kumi na minane ndio umri salama zaidi, kwa kuwa Mahakama za Kiraia, ikiwa kesi ingeendelea, zingetulazimisha kumwachia ikiwa alikuwa chini ya miaka kumi na minane. Ugumu wa kuthibitisha umri, isipokuwa msichana ni dhahiri amevipita, ni mzito sana. Cheti cha daktari kwa kawaida huondoa mwaka mmoja kutoka kile tulicho na kila sababu ya kuamini ni umri wa kweli.

Ushahidi mmoja tu wasalia—ramli ya nyota. Hii ni hati ya Kihindu iliyoandikwa juu ya jani la mtende wakati wa kuzaliwa kwa mtoto; lakini daima hutunzwa kwa uangalifu na mkuu wa jamaa, na hivyo, kwa kawaida, haipatikani. Kesi inapofika Mahakamani ramli ya uongo yaweza kutolewa na jamaa; hili lilifanywa katika kesi ya karibuni iliyoshtakiwa katika Mahakama zetu, hivyo hatuwezi kuitegemea. Katika kesi ya msichana huyu tulisababisha rejista za Serikali zichunguzwe kwa kutafuta kumbukumbu za kuzaliwa za kijiji chake, lakini rejista zote za namna hiyo tulizozipata zilikuwa zimeharibiwa; hakuna zilizotunzwa za watoto waliozaliwa miaka kumi na sita iliyopita. Hivyo, ingawa yeye mwenyewe aliamini alikuwa, na sisi tuliamini alikuwa, na Wakristo waliomjua maisha yake yote walikuwa na hakika alikuwa, "karibu miaka kumi na sita," tulijua isingeweza kuthibitishwa. Alikuwa msichana mwembamba sana, dhaifu na mdogo kwa umri wake. Hili lilikuwa kinyume chake, na kulikuwa na sababu nyingine zilizokataza aje wakati ule. Ilimbidi asubiri.

Sitausahau kamwe siku ile ilinibidi kumwambia hivyo. Hakuweza kulielewa. Alijua kwamba matabaka yote ya juu yalikuwa yametishia kuungana, na kumtegemeza baba yake katika mashtaka, ikiwa angekuwa Mkristo; lakini alidhani ingetosha kabisa ikiwa angesimama mbele ya hakimu, na kusema alijua amefikia umri, na alitaka kuja kwetu. "Sitawaogopa watu," alisihi, "nitasimama wima mbele yao wote, na kunena bila hofu yoyote!"

Nakumbuka jinsi machozi yalivyojaa machoni pake nilipomweleza mambo; ilikuwa vigumu sana kwake kuelewa kwamba hatukuwa na uwezo wowote wa kumlinda. Ingekuwa vibaya zaidi kwake ikiwa angekuja kisha ilazimu aachiliwe. Alilitambua hili kikamilifu, lakini "Je, Mungu angewaacha wanichukue? Je, hangenitunza?" akauliza.

Nadhani ni haki kuzitii sheria. Kwa ujumla ni sheria za haki, zilizowekwa kwa ajili ya kuwatetea wasichana hawa hasa. Isingefaa kamwe kama mtu yeyote angeweza kumvuta kwa hila mtoto mdogo tu kutoka kwa wazazi wake au walezi wake wa asili. Lakini jambo lisilo la haki, kama linavyoonekana kwetu, ni kwamba mzigo wote wa uthibitisho waangukia juu yetu, na kwamba katika vijiji hivi vya mashambani hakuna njia kama vile rejista za Serikali za kuzaliwa, ambazo kwa hizo tungeweza kutumaini kuthibitisha kisheria jambo ambalo kwa dhamiri tuna hakika nalo. Twahisi kwamba kwa kuwa mzigo wa uthibitisho waangukia juu yetu, bila shaka njia zapasa kupatikana ambazo kwa hizo tungeweza kujua umri wa msichana kabla hajaja, ili tupate kujua kama twaweza au hatuwezi kumlinda kisheria. Kwa nguvu zaidi twahisi ni haki ya ajabu ipangayo kwamba ingawa mtoto wa miaka kumi na miwili aweza kuhesabiwa kisheria kuwa na uwezo wa kubeba majukumu ya uke, ni lazima miaka sita zaidi ipite kabla hajahesabiwa kisheria kuwa huru kuitii dhamiri yake. Huru! Yeye hayuko huru kisheria kamwe! Mjane aweza kuwa huru kisheria; lakini mke katika India, kamwe! Karibu hakuna mke hata mmoja wa tabaka katika Milki hii yote ambaye angepatikana katika kundi dogo la Wakristo walio wazi leo, kama mmishonari aliyehusika asingekuwa amehatarisha zaidi ya yawezavyo kusimuliwa hapa, na kuiweka sheria ya Mungu mbele ya ya mwanadamu. Lakini ole, idadi ya wale ambao wamerudishwa nyuma!

Mtu husimama, huyasukuma maneno chini—yanakuja moto mno na kwa haraka. Kuna sababu. Ninapoandika, mke kijana mpendwa kwetu amelala akiwa amechubuka na bila fahamu sakafuni katika chumba cha ndani cha nyumba ya Kihindu. Mumewe, akitiwa moyo na mama yake mwenyewe, alijiwekea kumfanya afuate desturi fulani ya tabaka. Ilikuwa ya ibada ya sanamu. Alikataa. Ndipo akampiga, pigo juu ya pigo, hata akaanguka bila fahamu. Wakamrudisha fahamu na kuanza tena. Hakuna suluhu ya kuridhisha. Yeye ni mke wake. Hayuko huru kuwa Mkristo. Yeye anajua. Jamaa zake wanajua. Yeye anajua, maskini mtoto.

Ee Mungu, tusamehe ikiwa tuna joto mno, tumejeruhiwa mno moyoni, hata kwa upole rahisi! Na, Mungu, uwainue katika India wanasiasa Wakristo watakaochunguza jambo hili, na kukataa kufungwa macho na kudanganywa. Sheria zake na zetu zinagongana mahali fulani; swali ni, wapi?

Kurudi kwa Hazina, tulimwacha akisubiri kuja. Mwalimu Mkristo aliishi jirani, na Hazina alikuwa akijiingiza ndani mara kwa mara, kwa kuwa viwanja viwili vilipakana. Tulikuwa tumemtundikia andiko ukutani: "Usiogope, maana nimekukomboa; nimekuita kwa jina lako; wewe u wangu." Hili lilikuwa andiko lake maalum, naye alilitazama sasa; kisha akapata ujasiri zaidi, na kuahidi kuwa mvumilivu na kujaribu kumshinda mama yake, aliyekuwa akipinga kwa uchungu.

Lakini ole, jinsi ninavyokumbuka huzuni ya uso wake nilipotoka nje; na moyo wa mtu waweza kuhisi tena kile kichomi cha maumivu, kama kisu kikatacho ndani sana, nilipomwacha—kwa hatima yake.

Umewahi kuuona mti umesimama peke yake na tupu, kitu cheusi na chenye ukiwa, katika siku ya jua mbele ya anga la buluu. Umeutazama, ukivutwa na ule utisho wake wa kimya, kaa lililopotoka umbo, si mti, na mtu akakuambia ulipigwa katika ile dhoruba kuu ya mwisho ya radi.

Mara iliyofuata tulipomwona Hazina alikuwa kama huo. Yaliyotokea katikati, kwa kadiri yajulikanavyo, ni haya. Walijaribu kumshawishi, walijaribu kumlazimisha; alimshuhudia Yesu, wala hakuyumba kamwe, ingawa mara moja walimburuza atoke nyumbani kwa nywele zake, na kumshikilia chini ukutani, wakampiga vikali kwa ukanda wa ngozi. Mmoja wa Wakristo aliliona, na kumsikia yule mtoto maskini aliyeteswa akipiga kelele, "Siogopi! Siogopi! Hili litanipeleka tu kwa Yesu!"

Kisha wakajaribu vitisho. "Tutakupeleka nje kwenye ziwa usiku, na kukukata vipande vidogo vidogo, na kukutupa ndani yake." Aliwaamini kabisa, lakini hata hivyo, twasikia hakutetemeka.

Kisha wakamtendea baya kabisa walilolimudu.

Ilikuwa asubuhi ya Jumapili. Jioni ya Jumamosi iliyotangulia alikuwa amefanikiwa kumwona mwalimu. Alimwambia kwa haraka jinsi mmoja alivyokuwa amekuja, "bwana arusi" alivyomwita, mwanafunzi kutoka Chuo cha Misheni; alikuwa akimwambia mambo ya kila aina—kwamba Ukristo ni dini iliyofilisika; na jinsi mwanamke mkuu na mwenye elimu (Bibi Besant) alivyowafichua wamishonari na njia zao, hata watu wenye kufikiri wasiwe na udhuru wowote wa kudanganywa nao.

Kisha akaongeza kwa bidii, "Ni shetani. Tafadhali niombee. Wanataka niolewe naye kwa siri! Ole, ni lazima niende kwa Missie Ammal!" Na kama tungalijua tu, tungalihatarisha lolote, uvunjaji wowote wa sheria ya nchi, ili kumwokoa asivunje sheria ya mbinguni! Kwani mazungumzo haya yote, kati ya msichana wa Kihindi mwenye sifa njema na mume wake mtarajiwa, ni geni kabisa kwa kile kinachohesabiwa kuwa sawa katika India ya Kale. Lenyewe lilimaanisha hatari. Lakini hatukujua lolote, na siku iliyofuata, Jumapili ile yote, alifungiwa ndani, na hakuna ajuaye lililompata. Jumatatu alionekana tena; lakini amebadilika, amebadilika kabisa!

Hatukusikia lolote la haya hadi Jumatano iliyofuata. Wakristo walikuwa na wasiwasi kwa unyofu, lakini Mtamil daima ni mzembe, nao hawakuona sababu ya kutuhuzunisha kwa habari mbaya mapema kuliko ilivyolazimu.

Mara tuliposikia, niliwatuma Wahudumu wawili waliomjua vizuri zaidi, wajaribu kumwona ikiwezekana. Walifanikiwa kumwona kwa dakika mbili au tatu, lakini walimkuta amekuwa mgumu bila tumaini. Kila chembe ya kujali ilikuwa imetoweka. Alicheka kwa namna ya ajabu, iliyokazwa, walisema. Haikufaa kitu mimi kujaribu kumwona. Lakini niliazimu kumwona. Siwezi kuyapitia haya yote tena, ni kama kubandua ngozi juu ya jeraha; hivyo barua iliyoandikwa wakati ule yaweza kusimulia yaliyosalia.

"Jumamosi nilikwenda. Nilikwenda moja kwa moja hadi nyumba ya mwalimu, na kuituma bandy mara moja, na kwa mpango maalum wa Mungu nikaingia bila kuonekana. Kwa saa nyingi tuliketi katika chumba kidogo cha ndani, tukisubiri; tuliweza kuisikia sauti yake katika kiwanja nje—sauti ngumu, iliyobadilika. Mwalimu alijaribu kumwingiza ndani, lakini la, hakutaka kuja. Ole, jinsi tulivyomshikilia Mungu! Sikuweza kuvumilia kuondoka hata nilipokuwa nimemwona.

"Mwishowe ilitubidi kuondoka. Gari lilirudi kwa ajili yetu, hivyo likitangaza tulipokuwa, na nafasi ya mwisho ya kibinadamu ilitoweka. Na ndipo, papo hapo, kama mtu atembeaye ndotoni, Hazina akaingia akizurura na kusimama, ameshtuka.

"Hakujua tulikuwako. Tulikuwa tumepiga magoti migongo yetu ikielekea mlangoni. Niligeuka nikamwona.

"Siwezi kuandika juu ya dakika tano zilizofuata; nilidhani nilitambua kitu fulani cha lile shetani awezalo kulitenda katika nchi hii, lakini sikujua lolote kulihusu. Ole, Yesu atakuja lini na kukomesha yote?

"Mara moja tu ilionekana kana kwamba uchawi ulivunjika. Mikono yangu ilikuwa imemzunguka, ingawa mwanzoni alikuwa amejikunyata mbali na kujaribu kunisukuma niondoke kwake; sasa alikuwa kimya, na alionekana kuelewa kidogo jinsi mtu alivyojali. Alipiga magoti pamoja nami, na kufunika macho yake kama katika maombi, mimi nikiimimina nafsi yangu kwa ajili yake, kisha sote tulikuwa kimya sana, na Bwana alionekana kuwa karibu sana. Lakini akainuka, bila kuguswa, na kututazama. Sote tulikuwa tumevunjika kabisa, naye akatabasamu kwa namna ya ajabu, ngumu, ya kipumbavu—ndiyo yote.

"Chanzo hakuna ajuaye. Kuna maelezo mawili tu yanayowezekana. Mojawapo ni sumu. Kuna aina fulani ya dawa ichanganyayo akili ambayo yajulikana hutolewa katika hali kama hizi. Hii ndiyo maoni yanayoshikwa na Wakristo wa pale. Mmoja wao asema binamu yake alitendewa kwa njia hii. Alikuwa na shauku ya kuwa Mkristo, akafungiwa kwa siku moja, akatoka—amekufa. Amekufa, amaanisha, kwa yote yaliyokuwa uhai kwake awali.

"Jingine, na baya zaidi, ni dhambi. Je, amelazimishwa kuingia katika dhambi fulani ambayo kwa mtu aliyeangaziwa kama yeye ni lazima imaanishe giza la kutisha, kufichwa kwa uso wa Mungu?

"Siwezi kukueleza jinsi mtoto huyu mpendwa alivyokuwa mchangamfu. Hadi jioni ile ya Jumamosi imani yake haikuyumba kamwe; alikuwa ishara hai kwa mji wote kwamba Bwana ndiye Mungu. Wapagani wanashangilia sasa."

Nimewaambia waziwazi lililotokea. Kweli ya Mungu haihitaji kupambwa. Naiacha kwenu. Je, mnaamini ni kweli kabisa? Basi mtafanya nini?

---