Tabaka za Juu na Umati

"Twanena juu ya kazi ifanywayo dhidi ya nguvu ya uvutano. Ikiwa ukubwa wa nguvu waweza kupimwa kwa namna yoyote kwa upinzani unaopaswa kuushinda, basi kweli hakuna nchi chini ya jua iliyoandaliwa zaidi kuliko India kuonyesha Nguvu Kuu za Neema ya Mungu Mwenye Uweza wote. Kwa maana hapa inakabiliana na kuushinda upinzani ulioungana wa mfumo wa tabaka, upagani uliokita mizizi, na falsafa zenye hila nyingi. Msifuni Mungu! yaweza kufanyika, nayo yatafanyika. Wewe, ufanyaye maajabu peke yako, endelea na kazi. 'Ndivyo tutakavyoimba na kusifu nguvu zako.'"

Rev. T. Walker, India.


YAWEZEKANA ingesaidia kuzielewa vyema barua hizi kama tungesimama kidogo na kueleza mambo. Huenda wengine, wakisoma, wamekuwa wakijiuliza jinsi gani, ilhali mashamba ya Kusini mwa India yananukuliwa daima kuwa miongoni mwa yenye matunda zaidi ulimwenguni, sisi twaonekana kushughulika na tabaka ambalo matunda ni nadra sana, tena yenye kupatwa kwa urahisi na athari za kunyauka baada ya kutokea, hata hatupendi kuyataja mpaka yaive na yavunwe na yawe salama ghalani mwa mbinguni. Nadhani itakuwa rahisi zaidi kuelewa haya yote kama tukiitazama Kusini mwa India ya Kihindu ya Kitamili (ambayo ndiyo pekee kitabu hiki kinahusika nayo) kutoka nje, na kuiacha igawanyike katika sehemu mbili Tabaka za Juu na Umati. Bila shaka, kuna mpaka ulio katikati, unaovukwa pande zote mbili na baadhi ambao ni wa Tabaka za Juu lakini karibu ni wa Umati, na baadhi ambao ni wa Umati lakini karibu ni wa Tabaka za Juu. Hata hivyo, kwa ujumla, kuna tofauti dhahiri kati ya hao wawili. Kuhusu mtazamo wao juu ya Injili, Tabaka za Juu na Umati huungana; hawaijali kabisa.

Katika andiko lililosomwa kwenye Kongamano la Wajitoleaji Wanafunzi mwaka 1900, mmishonari mmoja wa Kusini mwa India aliufupisha jambo hilo katika sentensi moja pana: "Wakiwa wamefungiwa ndani kwa maelfu ya miaka na ukuta mkubwa wa Himalaya upande wa Kaskazini, na bahari isiyopitika upande wa Kusini, wameishi mbali na ulimwengu wote, nao wamesitawisha taasisi za kijamii na fikira juu ya ulimwengu, na juu ya jema na baya, zilizo zao wenyewe kabisa. Dini yao wenyewe na desturi za jadi zinakubaliwa kuwa zinakidhi mahitaji yao ipasavyo, nao hawajitambui kuwa wanahitaji mafundisho yoyote kutoka kwa wageni. Sikuzote watasikiliza kwa heshima yale tunayosema, na hili ni mlango uliofunguliwa kwa Injili, lakini juu ya hitaji la ndani na kuionea njaa Injili hakuna ila kidogo au hakuna kabisa. Maadamu ni jambo la kuhubiri tu, hakuna wasikilizaji wenye subira ulimwenguni kuliko Wahindu. Lakini mara tu litokeapo jambo la mmoja wao kuziacha desturi za tabaka na ibada ya jadi, uadui wao wote huchochewa, nao jamii nzima huhisi ni wajibu wa uzalendo kufanya kila liwezekanalo kumnyima mtu huyo uhuru wa kutenda, na kutetea haki zilizowekwa za Uhindu."

Kwa maana Mhindu wa kweli ni Mhindu kwa moyo wote. Dini yake "yaweza kuelezwa kuwa imefungamana katika fungu la maisha yake ya kila siku." Imani yake kubwa ndani yake, na katika tabaka lake, ambalo ni sehemu yake, humpa makali upanga anaoutumia kupinga kuingia kwa dini mpya nyumbani mwake. Dini hii mpya anaiona kama kitu chenye uadui wa asili dhidi ya tabaka lake, na kwa kuwa tabaka limeunganishwa kwa kila hatua na Uhindu, kitu kilichofumwa pamoja nao, kana kwamba Uhindu ni uzi wa msingi na tabaka ni uzi wa kufuma katika nguo ya maisha ya Kihindi, hatuwezi kusema amekosea kuuchukulia Ukristo kama adui wa kupiganwa iwapo angetaka kuendelea kuwa Mhindu wa tabaka. Hadi sasa, katika historia ya kidini ya Kusini mwa India, hatuna kielelezo cha kiwango kikubwa cha jambo lolote linalokaribia Bramo Samâj ya Kaskazini. Katika Kusini ya kihafidhina zaidi hakuna karibu maafikiano yoyote na, wala kupokelewa kidogo kwa, fundisho lifanyalo watu wote kuwa mmoja katika Kristo.

Kurudi kwenye mgawanyo—Tabaka za Juu na Umati—Tabaka za Juu zinajumuisha wale wajulikanao kuwa wa tabaka za juu, na katika kuzitaja miji na vijiji ambako hawa hukaa, na waongofu kutoka miongoni mwao, kiambishi "Caste" hutumika mara kwa mara. Miongoni mwa Tabaka za Juu twakuta wanawake wenye upole mwingi wa hisia na utamaduni wao wenyewe, lakini akili zao zinabanwa na maisha madogo wanayoishi, maisha ambayo katika hali nyingi hayana upeo mpana zaidi ya fikira juu ya waume zao na watoto na vito na mchuzi, na sikuzote magombano ya jirani wa karibu na uvumi wa mahali hapo. Sehemu kubwa ya uvumi huu inahusu mambo ambayo si ya kuinua tabia. Twachukua miaka kuuelewa, kwa sababu sehemu kubwa ya mazungumzo hufanywa kwa vidokezo au vijembe. Lakini unaeleweka na watoto. Mmoja wa waongofu wetu aliniambia kwamba mara nyingi huomba apewe nguvu za kusahau maneno aliyoyasikia, na mambo aliyoyaona, na michezo aliyoicheza, alipokuwa mtoto mdogo katika chumba cha mama yake.

Mzee huyu ni mwalimu wa shule wa kijiji cha Kihindu. Wavulana huandika juu ya ukanda wa jani la mtende kwa kalamu ya chuma. Wavulana hawa wadogo huja kwetu kila alasiri ya Jumapili. Je, kuna mtu atakayewakumbuka?

Wasichana wachanga walio wa tabaka za juu huwekwa katika utengano mkali. Katika miaka hii ya kukua wamefungiwa ndani ya kuta za ua kwenye maisha yadumazayo yaliyomo, na matokeo yake wanadumaa, na hupungukiwa na ubunifu na kujitegemea kiakili, na zaidi ya yote na ujasiri; na hili linaathiri vibaya sana kazi yetu, likiifanya kuwa vigumu mno kumshawishi mmoja kama huyu ajifikirie mwenyewe au athubutu kuamua kuamini. Utengano kama huo hauhisiwi kama kifungo; msichana hufundishwa kuuchukulia kuwa jambo linalofaa, wala hatupati kamwe tamaa yoyote miongoni mwa wale waliotengwa hivyo ya kuvunja mipaka na kukimbilia nje kwenye hewa huru, iliyo wazi. Hawauhisi kuwa wa kubana kama tungehisi sisi; ni desturi yao.

Ni desturi hii ndiyo ifanyayo kazi miongoni mwa wasichana kuwa ya polepole mno na isiyo na matunda. Sharti wafikiwe mmoja mmoja, nayo huchukua miezi mingi ya kufundisha kabla akili haijafunguka vya kutosha kuelewa kwamba yaweza kuwa huru. Mwitiko wa mwili juu ya akili haujaonyeshwa kwa uwazi zaidi kuliko katika hali kama hizi. Nyakati nyingine yaonekana kana kwamba akili isingeweza kwenda nje ya kuta zinazobana; lakini ilipokwisha, kwa mwanga wa Mungu, kupokea nuru ya kutosha kuona giza la nafsi, na utukufu unaongoja kuiangazia, wazia msukosuko mkubwa, mshtuko wa kukuta ardhi imara ikizama, kadiri kwa taratibu au kwa ghafula usadikisho unavyomjia mmoja kama huyu kwamba akitenda kwa ujuzi huu mpya hakuna nafasi yake nyumbani. Sharti aache kila kitu—kila kitu!

Je, unashangaa kwamba ni wachache wapatikanao walio tayari "kufuata mbali hivyo"? Je, unashangaa kwamba mioyo yetu hukaribia kuvunjika nyakati nyingine, tunapotambua gharama kwao? Je, unashangaa kwamba, tukijua jinsi kila mmoja alivyowekwa kuwa shabaha kwa mpiga mishale awapigaye nafsi, twaogopa kusema mengi juu yao, tusije tukaziweka shabaha wazi zaidi machoni pake?

Wanaume na wavulana wa Tabaka za Juu huishi maisha yenye uhuru zaidi, na hapa wapata daraja mbalimbali za ustaarabu. Kuna elimu pia, na heshima kubwa kwa mafunzo, na uchaji kwa fasihi na lugha yao ya kale, lugha ya kale kiasi kwamba twakuta maneno fulani ya Kitamili katika Maandiko ya Kiebrania, na tajiri kiasi kwamba ijapokuwa "karibu lugha zote za kienyeji za India zimetajirishwa sana kutoka Kisanskrit, Kisanskrit kimeazima kutoka Kitamili." Karibu kila kijiji cha tabaka kina shule yake ndogo, na kila mji una nyingi, ambako wavulana hufundishwa kusoma, kuandika, ushairi, na hesabu za kichwani.

Hakuna elimu nyingi miongoni mwa Umati. Huku na huko hujitokeza mtu aliyepambana kupenya ujinga wa karne nyingi, hadi kwenye nuru ya maarifa ya vitabu. Mtu kama huyo huheshimiwa sana na jamii nzima. Wanawake wana tabia ileile ya wema kama wanawake wa Tabaka za Juu, na nyakati nyingine kuna mwitikio wa kushangaza, mahali ambapo mtu asingetazamia hata kidogo. Tumemjua mwanamke Mtamili, wa Umati waziwazi, ambaye hakuwahi kutengwa katika ujana wake, bali aliachwa achanue kama ua la mwituni shambani, mwenye moyo mwepesi wa hisia kama bibi yeyote aliyezaliwa hivyo. Watu ni wakali na washamba katika njia zao, lakini kuna sheria fulani zinazoshikwa zinazoonyesha roho ya ustaarabu iliyofichika miongoni mwao; kuna desturi zinazolingana vyema na desturi za umati wa kwetu. Kwa jumla, wanafanana na umati wa nchi nyingine, wenye pointi njema na pointi mbaya zionekanazo waziwazi, na nafsi zilezile zinazopaswa kuokolewa.

Waongofu kutoka miongoni mwa Umati, kwa kawaida, huweza kuishi nyumbani. Kuna mateso, lakini hawafukuzwi kijijini, mtaani, wala nyumbani. Mara nyingi huja kwa vikundi, huenda familia mbili au tatu pamoja, au kijiji kizima kikiongozwa na mkuu wake huja upande huu. Kuna uongofu na ukiri wa mmoja mmoja kwa uchache zaidi, ingawa idadi ya hao inaongezeka, nao ndio walio bora zaidi tulionao.

Ni rahisi kuelewa jinsi Ukristo unavyoenea kwa haraka zaidi katika hali kama hizo kuliko katika zile zilizopo miongoni mwa Tabaka za Juu; twaona likionyeshwa tena na tena. Kwa mfano, katika mji fulani wa Kihindu wa tabaka la juu maili kadhaa kutoka kituo chetu upande wa Mashariki, kijana mmoja aliisikia Injili ikihubiriwa katika mkutano wa nje; aliamini, na akakiri kwa ubatizo, hivyo akavunja tabaka na kuwa mgeni kwa watu wake mwenyewe. Tangu wakati huo hajaweza kamwe kuishi nyumbani, na hivyo hakukuwa na ushuhuda uliotolewa, wala nafasi ya kuyaacha maisha yaonyeshe upendo wa Mungu. Wanaume wa nyumba ile bila shaka wanajua kitu fulani cha kweli; wanajua vya kutosha, angalau, kuwafanya wawajibike kwa kuikataa; lakini wanawake waweza kujua nini? Ni kwamba tu mwana wa nyumba ameiaibisha nyumba yake na jina lake; ni kwamba tu ameliharibu tabaka lake na kuuvunja moyo wa mama yake. "Aibu juu yake," wanalia kwa sauti moja, "na laana juu ya chanzo cha aibu, 'Njia' ya Yesu Kristo!" Haifai kusema wao ni wanawake tu, wala hawahesabiki; wao huhesabika. Uvutano wao unahesabika kwa kiasi kikubwa mno. Kinadharia, wanawake katika India si kitu linapohusika suala la dini; kimatendo, wao ni moyo wa dini ya Kihindu, kama wanaume walivyo mishipa na ubongo wake. Hajapata kuwako mwongofu katika mji ule tangu kijana yule alipofukuzwa kutoka humo, akitengwa na tabaka lake.

Lakini katika kijiji maili chache tu kutoka mji ule kijana mpagani aliamini, akabatizwa, na akarudi nyumbani, si kwa kukaribishwa kama zamani, lakini hakuhesabiwa kuwa amenajisika mno kiasi cha kutohesabiwa mwana wa nyumba bado. Baba yake amekufa, mama yake ni mpinzani mkali, lakini ndugu yake amekuja tangu wakati huo, na umbali wa kutupa jiwe mwingine; na hivyo ndivyo inavyoendelea: maisha yana nafasi ya kunena. Karibu kila mara tulipoenda kijijini kile tumewakuta baadhi walio tayari kwa ubatizo, na ijapokuwa hakuna hata mmoja wa mama hao aliyepatikana, wanashuhudia badiliko katika maisha ya wana wao. "Moyo wa mwanangu ni mweupe kama maziwa sasa," alisema mmoja, aliyekuwa amesimama kando na kumwona mvulana yule akifungwa na kuchapwa kwa ajili ya Kristo. Mara chache "hubadili dini yao," nafsi hizi za zamani zilizo imara; "niende pale alipo mume wangu; yeye asingeikubali kamwe!" alisema mmoja, wala hakuna kinachoonekana kuwatikisa; lakini huwaacha wana wao waishi nyumbani, na huenda, hata sasa, upendo utaubomoa upinzani wao. Wanaipa nafasi.

Nadhani kielelezo hiki kimoja kinaeleza zaidi kuliko maneno mengi yangeeleza tofauti kati ya kazi miongoni mwa Tabaka za Juu na Umati, na sababu ya kwa nini namna moja ya kazi ina matunda mengi zaidi kuliko nyingine.

Mwanamke wa kijijini wa tabaka la Shanar. Picha inaonyesha masikio ya mtoto mchanga yakiandaliwa kwa ajili ya vito ambavyo mama yake anatumaini vitayajaza baadaye. Matundu hutobolewa kwanza na kujazwa pamba, kisha uzito wa risasi wa daraja mbalimbali huongezwa hadi ndewe ziwe ndefu vya kutosha.

Umati haupaswi kueleweka kama Umati mkubwa usio na tabaka, uliotengwa na Tabaka za Juu, kwa maana mfumo wa tabaka huteremka hadi tabaka la chini kabisa, lakini sheria zao za tabaka huruhusu mawasiliano huru zaidi na wengine. Twaweza kutembelea nyumbani mwao kwa uhuru zaidi, kuingia kwa uhuru zaidi katika fikira zao, kushiriki kwa uhuru zaidi katika mambo ya maisha yao. Tuko nje kidogo zaidi, kama iwezavyo kusemwa. Lakini tofauti kuu kati ya kundi moja la watu na jingine iko ndani zaidi; ni tofauti iliyo chini ya ardhi. Hata hivyo, inajitokeza kuwa kitu ambacho wote waweza kukiona. Miongoni mwa Umati, "harakati za umati" ni jambo la kawaida; miongoni mwa Tabaka za Juu, isipokuwa mara chache, kila mmoja sharti ajitokeze peke yake.

Jambo hili mara nyingi husahauliwa na watazamaji wa Shamba la India kutoka upande wa kwetu. Kuna sehemu za shamba lile ambazo wafanyakazi waonekana daima wakifunga miganda na kuimba nyimbo za mavuno; na kutoka sehemu nyingine huja nyimbo chache, kwa maana miganda ni michache huko, au huenda haipo kabisa, ila masuke machache maskini ya nafaka, nayo yalibidi kukusanywa mmoja mmoja, wala hayaonekani shambani.

---