Sura 5 · dakika 12 za kusoma
Kwa Nini Utie Sahihi Ahadi?
Hisia inayounga mkono Kujiepusha Kabisa na Kileo Kikali inakua kwa kasi. Kwa juhudi na kujitoa kwa makumi ya maelfu, hisia yenye nguvu ya umma inaundwa, kama boma imara la kuzuia mawimbi. Mwendo wa ulevi unazuiliwa, na mashua nyingi, zilizopigwapigwa na ghadhabu ya Tamaa na Kujifurahisha, zinatiwa nanga salama bandarini, zikihifadhiwa zisiangamie kabisa, nazo zaweza kukarabati uharibifu wake wa kutisha. Heri sisi tunaoishi katika wakati kama huu! Na tufanye tuwezalo kujenga mawe yetu machache katika boma hili kubwa la kuzuia mawimbi, ambalo hujengwa tu kwa kazi ndogo za wajenzi wasiojulikana na wanaosahaulika upesi.
Njia moja muhimu ambayo kwayo mengi hayo yamefanyika, ni matumizi ya Ahadi. Kwa kusema kibinadamu, kama isingekuwa Ahadi, hisia ya sasa inayounga mkono Kujiepusha Kabisa isingewezekana. Nayo itakuwa kosa kubwa iwapo kutia sahihi Ahadi kutaachwa siku moja, au kuwa kitu cha kudharauliwa. Haitupasi kuisukuma mbali ngazi ambayo kwayo tumepanda juu.
Na bado katika sehemu nyingine kuna mwelekeo wa kuifikiria na kuizungumza Ahadi kwa dharau
"Aha," asema mmoja, "naweza kuwa mtu wa kujiepusha kabisa bila kutia sahihi Ahadi yenu."
"Ndiyo," asema mwingine, "ni kitoto kutia sahihi ukauondoa uhuru wako."
"Yawezekana ni vema kabisa," asema wa tatu, "kwa wengine kufanya hivyo, lakini si hivyo kwangu mimi."
Basi, kwa nini tutie sahihi Ahadi ya Kujiepusha Kabisa?
Tia sahihi Ahadi: ni pingamizi lako dhidi ya Kileo Kikali. ‑‑ Ni wakati kwa kila mtu mwenye kufikiri kuweka pingamizi zito dhidi ya Kileo Kikali, ambacho kila mwaka kinaleta uharibifu wa kutisha namna hii miongoni mwa jamii yetu. Ni nani awezaye kutojali maafa kinayoleta juu ya mioyo na nyumba, juu ya vijiji na miji, juu ya nchi na mabara? Vyema Wahindu wanakiita "maji ya aibu." Hakuna nyumba ambamo huwezi kukuta wale kilichowaua. Hakuna gazeti lisiloandika ukatili wake wa kishetani. Hakuna afisa wa umma asiyeweza kutoa ushahidi wa kukishtaki vikali.
Hatuwezi kufanya mengi, lakini na tufanye tuwezalo. Tuna sauti, tuna haki ya kusema ndiyo au la, tuna uwezo wa kukubali au kupinga. Na tuvitumie kwa vyovyote upande ulio sahihi. Na kama hatuwezi kudhihirisha hisia zetu kwa njia nyingine yoyote, basi angalau na tutie sahihi tamko zito juu ya karatasi kwamba hatutamgusa tena kamwe adui aliye katili kuliko wote aliyepata kufurahia machozi na damu ya wanadamu.
Tia sahihi Ahadi: itafaidi afya yako. ‑‑ Kileo si cha lazima zaidi kwa afya kuliko dawa au kemikali nyingine yoyote. Kinatia moyo msisimko usiofaa, kinazuia usagaji wa chakula, kinasumbua ini, na kinalevya bongo. Kinatoa mng'ao na ari ya kitambo, lakini hulazimika kuvilipia baadaye kwa upungufu usioepukika wa joto la uhai na nguvu za mwili na uwezo wa akili. Hata kwa kiasi cha wastani hutenda kazi kama kiwashi na sumu.
Mwanamichezo, anapojizoeza kwa mashindano ya mashua, mapigano ya tuzo au mbio, sharti aache kabisa matumizi ya Kileo; na kama watu hawakitaki kwa juhudi hizo zisizo za kawaida, kwa nini wewe unakitaka kwa juhudi za kawaida? Safari za hivi karibuni za Waingereza huko Abyssinia, Transvaal na Misri, zilithibitisha kwamba iwapo Jenerali anataka askari wake wafanye safari za lazima za haraka, au wavumilie machofu yasiyo ya kawaida, sharti aweke kahawa mahali pa kileo. Baridi kali ya duara ya Aktiki na jua kali la tropiki huvumilika vema zaidi kwa maji baridi, kama uzoefu wa wavumbuzi na wasafiri wengi unavyothibitisha. Majedwali ya Ofisi za Bima yanaonyesha kwamba wanywaji mia moja wa kiasi hufa kwa kila watu sabini na watatu wanaojiepusha, nazo ofisi nyingi zina sehemu maalum ya kuwapa wanaojiepusha faida za bima kwa bei ndogo zaidi.
Ingekuwa ufunuo kamili kwa baadhi ya wanaosoma maneno haya kama wangejaribu Kujiepusha Kabisa. Hamu yako ya chakula ingekuwa bora zaidi, akili yako ingekuwa wazi zaidi, mishipa yako ingekuwa imara zaidi, na mwili wako wote ungepata siha na nguvu.
Tia sahihi Ahadi: itaokoa muda wako. ‑‑ Tunayo maisha mafupi moja tu ya kuishi, wala hatuwezi kumudu kutupa nyakati za thamani kama almasi katika mto uendao kasi kando yetu. Ni siku ngapi katika mwanzo wa juma zinazotumiwa na wafanyakazi wetu katika baa ambazo ni hasara tupu kwao na kwa jamaa zao na kwa nchi! Ni saa ngapi zinazotumiwa na makarani na wasafiri wa biashara katika juma zima, katika baa za vituo vya reli na migahawa, ambazo zingeweza kupandwa mbegu za mavuno ya dhahabu! Ni jioni ngapi zinazoharibiwa vibaya zaidi kuliko kupotezwa tu, katika makundi ya anasa, ambazo zingeweza kutumiwa katika mapumziko yasiyo na hatia na yenye kuleta afya, au katika kupata maarifa ambayo yangefungua milango mingi iliyofungwa! Kutoka katika haya yote ungeokoka, kama ungetia sahihi Ahadi.
Tia sahihi Ahadi: itaokoa mkoba wako. ‑‑ Keti chini na uhesabu ni kiasi gani unachotumia kila siku kwa Kileo, si kwa ajili yako mwenyewe tu, bali pia kwa ajili ya wale unaowanunulia. Kitafikia jumla kubwa ya kuheshimika katika mwaka mzima. Ongeza juu ya hayo fedha ambazo ungeweza kuchuma katika muda unaoupoteza sasa. Ongeza juu ya hayo jumla zote zinazotapanywa bure katika makundi ambamo tabia za unywaji zinakupeleka. Na yote yakiwekwa pamoja, je, hayangefanya akiba nzuri kwa ajili ya siku ya shida, au kwa ajili ya ugonjwa na uzee?
Mara nyingi huwaambia wale wanaotia sahihi kadi zangu za ahadi kwamba kuna noti ya $500 iliyofichwa ndani ya kadi nene ya tabaka mbili.
Tia sahihi Ahadi: itakuokoa na majaribu. ‑‑ Huna nia ya kuwa mlevi; unalidharau wazo hilo. Lakini kuna hatari ya wewe kuwa mlevi, maadamu unachezea kileo. Unakinywa sasa kwa ajili ya kufuata jamii, lakini utafikia kukinywa kwa ajili ya kileo chenyewe. Huwezi kuwa na hakika kwamba kunywa kwa kidogo kila siku hakuwezi kukutendea kile kilichowatendea watu wasiohesabika, kwa kuchochea kiu, ambayo labda sasa imelala, lakini ambayo, ikishaamshwa mara moja, haitatosheka! Watu wenye hekima, watu wema, watu wenye nguvu wameshindwa na kiu hiyo ya kutisha, ambao hawakutazamia jambo kama hilo zaidi ya wewe usivyotazamia. Basi, je, si upumbavu kwa wewe kujitia hatari ya kuiumba? Kwa nini usiache mara moja, kabla kiu hiyo haijaamshwa?
Unaniambia kwamba yaonekana vigumu kwako kuishi bila Kileo. Basi hilo ni ishara ya hakika kwamba hamu hiyo iliyolaaniwa imeshapata mahali pa kukanyaga ndani yako. Ruka toka gari kabla halijaporomoka mtelemkoni, ingiza mashua katika kijito kabla haijanaswa na mawimbi makali yaliyo juu ya poromoko la maji. Sukuma mguu ulioparuza urudi nje ya mlango kabla pepo hajapata nafasi ya kutia mwili wake wote ndani ya moyo wako na maisha yako. Fanya hivyo mara moja. Fanya hivyo sasa. Unaomba usiongozwe katika majaribu, basi usiingie ndani yake. Baa zinaitwa vyema "vivuli" na "mahandaki." Ni vivuli vya mauti, na handaki la kuzikia yote yaliyo bora na matukufu ndani ya wanadamu. Ziepuke. Zipite kando. Kataa kuingia ndani yake isipokuwa Mchungaji Mwema akikutuma huko kutafuta kondoo aliyepotea.
Tia sahihi Ahadi: itafanya mahali dhahiri pa kuanzia katika historia yako.‑‑ Katika jitihada zote za kutafuta maisha bora ni vema kuwa na alama fulani au alama ya wakati, ambayo waweza kuiangalia nyuma na kuanzia kuhesabu tangu hapo. Kuna aina ya kuridhika katika kuweza kuonyesha lundo la mawe la kumbukumbu akilini, au mstari wa mkunjo, au nguzo iliyopakwa rangi nyeupe, inayosimama waziwazi katika uwanda wa nyika wa maisha, na kusema:
"Hata kufikia hapo niliishi maisha ya ubinafsi na uovu, lakini tangu wakati huo nimejaribu kwenda sawa na vema, kwa msaada wa Mungu."
Kwa baadhi ni mahubiri. Kwa wengine ni siku ya kuzaliwa, kifo, andiko katika shajara, au usiku wa kuamkia Mwaka Mpya. Kwa wengine ni ujio wa mtetezi fulani wa Kiasi wa Injili katika mji wao. Lakini katika hali nyingi, kusudi hilohilo hutimizwa kwa kutia sahihi Ahadi. Tarehe ya kadi ile ya Ahadi ni siku ya kuzaliwa, mwanzo mpya, chanzo cha zama mpya katika hadithi ya nafsi; nayo mara nyingi huelekeza kwenye hatua ya pili ya imani katika Kristo.
Tia sahihi Ahadi: hufanya wajibu wenye nguvu. ‑‑ Mtu anapoacha Kileo, sharti afanye yote yawezayo kufanywa ili kuimarisha azimio lake. Kama akifanya azimio tu, hujiona yu huru kujiondoa katika azimio hilo apendapo. Lakini kama akilifunga azimio lake kwa fundo maradufu kwa ahadi nzito ambayo ametia sahihi kwa mkono wake, ndipo hujiona amefungwa kwa wajibu ulio mzito kuliko wote. Hawezi kufikiria kuvunja neno lake. Hathubutu kuivunja ahadi yake aliyoifunga. Na katika saa ya jaribu, kujiheshimu kwake, upendo wake wa kweli, shauku yake ya kuwa mtu wa neno lake, nadhiri yake iliyoandikwa, yatakuwa sababu yenye nguvu ya kusema La.
Bwana mmoja aliyetia sahihi kadi ya Ahadi hivi karibuni alisema kwamba katika siku nzima iliyofuata aliibeba mfukoni mwake, na aliitoa mara kumi na tano ili kumkumbusha kwamba ametia mkono wake katika ahadi ambayo hakuthubutu kuivunja, wala hakuweza kuitangua.
Tia sahihi Ahadi: itatoa jibu la kutosha kwa wale wanaokushawishi unywe. ‑‑ Hakuna jibu ambalo mtu aweza kutoa lililo bora kama hili. Akikataa kwa sababu ana joto, atashauriwa anywe ili apoe. Akikataa kwa sababu ana baridi, atashauriwa anywe ili apate joto. Akikataa kwa sababu hana uwezo wa kununua, mwenzake atamnunulia kwa furaha. Akikataa kwa sababu hajisikii vema, hakuna ugonjwa wowote unaomsibu mwanadamu ambao vileo havijaandikiwa kuwa dawa ya hakika. Watu walio wazima hunywa mpaka waugue; kisha hunywa ili wapate afya tena. Hakuna udhuru mmojawapo katika hii unaofaa, lakini kama mtu akisema, "Nimetia sahihi Ahadi," wanaweza kumdhania mpumbavu, lakini hawawezi kusema kwamba hakutoa sababu ya kutosha; nao kama wao wenyewe ni watu wa kweli, hawathubutu kumwomba avunje neno lake. Kama mtu akikuomba unywe baada ya wewe kutia sahihi ahadi, huyo si rafiki wa kweli; anafanya kazi ya shetani. Ni hakika atageuka na kukutukana baada ya wewe kufanya mapenzi yake, kwa sababu atakuwa amepoteza chembe ya mwisho ya kukuheshimu.
Kuna watu ambao sharti wawe na sababu ya kuwapa wengine kwa kufanya wafanyavyo. Hapa angalau kuna sababu iliyo wazi, ya moja kwa moja, yenye kueleweka, inayokomesha mabishano, na kulimaliza jambo milele ‑‑ "Nimetia sahihi Ahadi."
Tia sahihi Ahadi: hulikinga lisiwe alama ya mlevi aliyeokolewa. ‑‑ Kama Ahadi ingetiwa sahihi na watu waliokuwa walevi tu, lakini waliokuwa wakijaribu kuishi maisha mapya, ingekuwa alama ya walevi waliookolewa, na hivi karibuni ingeacha kutiwa sahihi na jamii hii ya watu wanaoihitaji zaidi. Hili lingekuwa msiba mkubwa.
"Sithubutu kutia sahihi Ahadi," alisema daktari kijana kwa rafiki aliyekuwa akijaribu kumfanya afanye hivyo, kuwa njia ya kumwokoa na maangamizi.
"Kwa nini isiwe hivyo?" lilikuwa jibu la rafiki yake.
"Kwa sababu, kama watu wangesikia kwamba nimefanya hivyo, wangesema kwamba lazima kulikuwa na kasoro katika tabia yangu, na kwamba mimi ni mlevi aliyeokolewa."
"La," alisema rafiki yake, "hawawezi kamwe kusema hivyo, kwa maana imetiwa sahihi na maelfu ya maelfu ambao juu ya tabia yao hapajapata kuwa na doa lolote."
Jibu hilo lilimtia moyo tena. Alichukua Ahadi, na sasa ni mtenda kazi Mkristo mwenye bidii katika mmojawapo wa miji yetu mikubwa.
Huenda usihitaji kutia sahihi Ahadi kwa ajili yako mwenyewe, lakini itie sahihi ili uipe faida, uzito, na hadhi ya tabia yako mwenyewe njema. Kama kila mtu mwenye sifa njema na tabia isiyo na doa angejitenga mbali, Ahadi ingekuwa jambo lisilo na tumaini. Kila Mkristo mwenye kuheshimika anayeitia sahihi ni kama mmojawapo wa vipande vya chelezo vinavyoelea juu ya uso wa bahari, vikisaidia kushikilia nyavu nzito zilizosheheni samaki.
Tia sahihi Ahadi: huwarahisishia wengine kufanya vivyo hivyo. ‑‑ Sisi ni viumbe vya kufuata mtindo. Hatuwezi kujizuia. Tumeumbwa hivyo. Afanyalo mmoja, wengine huelekea kufanya. Kuna macho mengi yenye shauku yanayotazama kuona jambo ambalo msomaji wa mistari hii atafanya. Akitia sahihi Ahadi, yule mvulana, yule mwenzake, yule mtumishi, watafanya vivyo hivyo; lakini akikataa kufanya hivyo, yamkini yule anayengoja naye atakataa, na kukataa huko kutampeleka kwenye maangamizi.
Macho mengi yanatutazama kuliko tunavyofikiri. Maisha mengi kuliko tunavyojua yamo mizanini, yakisubiri unyoya wa mfano wetu ili uyageuze upande huu au huu. Je, tuko sawa kwa kuacha jambo lolote bila kulitenda ambalo lingeweza kumwokoa mmoja ambaye Kristo alimfia? Sharti tutumie kila njia ili kuwaokoa baadhi, ijapokuwa kutumia njia hizo kunatulazimisha kuacha uhuru fulani tunaojisifia, au anasa fulani tunayoipenda.
Usiseme kwamba huna uvutano. Huo ni udhuru tu, unao; usingependa mtu mwingine akuambie hivyo.
"Sina uvutano," alisema mtu mmoja kwa yule aliyemwomba achukue Ahadi kwa ajili ya wengine.
Mke wake alifika wakati ule na kusema, "Ni kweli, huna uvutano zaidi ya paka."
"Ukisema hivyo tena, mwanamke," alisema, "nitakuangusha chini."
Bila shaka unao uvutano. Uutumie vema.
Tia sahihi Ahadi: itakupatia rafiki. ‑‑ Sisi sote twahitaji rafiki, na kama tumewaacha wale wanaokusanyika kuzunguka Kileo, twahitaji wengine, nasi twaelekea zaidi kuwapata hawa mahali popote palipo na kadi za Ahadi za kutiwa sahihi. Ni vema kabisa kuazimia kuacha Kileo na kuishika nadhiri kwa siri; lakini ni bora zaidi kuchukua Ahadi mbele ya mtu mmoja au zaidi, watakaoshuhudia yale waliyoyaona, nao watakaofungwa nawe kwa vifungo vya udugu mpya na wa pamoja, kwa sababu wamefanya jambo lilo hilo, nao wamejitoa kwa kusudi lilo hilo.
PINGAMIZI.
Lakini sipendi kutia sahihi niuondoe uhuru wangu. ‑‑ Basi, kama hujaoa, hutaoa kamwe; hakika hutaahidi kamwe kumpenda na kumheshimu mtu yeyote mmoja, kwa sababu waweza kutaka kubadili nia yako. Na lililo kweli katika jambo hili ni kweli katika mengine, nalo ni jibu la kutosha kwa pingamizi hilo.
Ukipenda, chukua Ahadi, kwa muda mfupi tu, kama uchukuavyo mkataba wa kupanga nyumba. Waweza kuihuisha tena na tena kwa urahisi. Au, lililo bora zaidi, ahidi kujiepusha, kwa msaada wa Mungu, na Vileo vyote vilevyalo, kama kinywaji, hata utakaporudisha kadi yako ya ahadi kwa rafiki uliyeipokea kutoka kwake. Hili litakupa nafasi ya kuiacha utakapo, nalo litampa yeye nafasi ya kuzungumza nawe kwa dhati kusudi lako litakapoanza kulegea.
Lakini naweza kulazimishwa kunywa. ‑‑ Kama utalazimishwa, hutaivunja Ahadi yako. Waahidi tu kujiepusha na vileo kama kinywaji. Kama kikimiminwa kooni mwako kwa nguvu, au wakati unapozimia; kama tabibu akikulazimisha ukinywe; kama ukikinywa bila kujua ndani ya chakula fulani; Ahadi yako haijavunjwa. Si wewe uivunjaye.
Lakini nimeichukua, nami nimeivunja zaidi ya mara moja. ‑‑ Basi ichukue tena, kwa kumtegemea Mwokozi kwa unyenyekevu, "aliyedhihirishwa ili azivunje kazi za Ibilisi."
Ahadi nyingi za Kujiepusha Kabisa, kama si zote, zinatia mkazo juu ya maneno ‑‑ MUNGU AKINISAIDIA. Maneno haya ndiyo kiini cha yote. Kama hayahisiwi ndani sana ya nafsi, Ahadi haifai sana, inategemea nguvu za kibinadamu tu. Lakini Mungu anapoombwa, mambo yanabadilika. Nguvu za Mungu zinamiminika katika roho iliyoinuliwa kwake katika sala na kumtumaini. Mikono ya malaika inanyoshwa ili kuizuia miguu inayokosea. Ngome takatifu inawekwa ndani ya asili iliyo dhaifu na inayotetemeka ili kuishikilia dhidi ya adui. Mwombe Bwana Yesu akusamehe yaliyopita. Mwombe akuokoe na adui yako. Mwombe akukinge katika siku ya vita. Mwombe, wakati mlango unapokaribia kuvunjwa, aweke mguu wake dhidi yake na kuufunga imara. Yeye aweza kukulinda usijikwae. Yeye aweza kukilinda kile ulichokiweka kwake. Yeye aweza kukufanya kuwa mshindi zaidi ya mshindi. Jitie mwenyewe mikononi mwake kabla hujaondoka chumbani mwako asubuhi. Endelea kumtazama mchana kutwa. Msifu kwa ajili ya neema yake kila usiku.
"Ni nini hicho, unachoendelea kunong'ona peke yako?" alisema mfanyakazi mmoja kwa mwingine aliyekuwa mbali kidogo naye katika karakana ile ile.
"Naendelea kusema 'Bwana nisaidie,' " lilikuwa jibu; "nasema hivyo mchana na usiku. Ndiyo njia pekee niijuayo ya kuizuia kiu yangu ya Kileo."
Jipeni moyo, rafiki zangu. Vita vyaweza kuwa vikali, lakini ushindi ni hakika. Na mara utakaposimama imara juu ya mwamba, uwe macho kuwaokoa wengine katika maji yenye ghadhabu ya Kileo kikali.
Sura ya 5 imekamilika
Kwa Nini Utie Sahihi Ahadi?