Mchungaji Aliyefanywa Upya
Sehemu Kuu ya Pili

Sura 15 · dakika 34 za kusoma · dakika 44 za kusikiliza

Sehemu Kuu ya Pili

MAPINGAMIZI DHIDI YA WAJIBU HUU

Sasa nitajibu baadhi ya mapingamizi yanayoweza kutolewa dhidi ya utaratibu huu ambao nimekuwa nikiupendekeza.

PINGAMIZI LA 1:

Tunawafundisha watu wetu hadharani; basi, tunawezaje kuwajibika kuwafundisha tena mtu mmoja mmoja, zaidi ya hayo?

JIBU:

Mnawaombea hadharani: je, hampaswi pia kuwaombea faraghani? Paulo alimfundisha kila mtu, na kumwonya kila mtu, tena hadharani na nyumba kwa nyumba, usiku na mchana, kwa machozi. Lakini kuna haja gani ya kusema zaidi, wakati uzoefu wenyewe unasema kwa sauti kubwa namna hii juu ya jambo hili? Kila siku nalazimika kustaajabu jinsi ambavyo wengi wa watu wetu ni wajinga kwa namna ya kusikitisha, ingawa wameonekana kuwa wasikilizaji wangu wenye bidii kwa miaka hii kumi au kumi na miwili, nami nikinena waziwazi kadiri nilivyoweza kunena. Wengine hawajui kwamba kila Nafsi katika Utatu ni Mungu; wala kwamba Kristo ni Mungu na mwanadamu; wala kwamba aliuchukua ubinadamu wake hadi mbinguni; wala ni nini wanachopaswa kukitegemea ili wapate msamaha na wokovu; wala kanuni nyingi nyingine muhimu kama hizo za imani yetu. Naam, hata baadhi ya wale wanaohudhuria mikutano ya faragha kila mara ni wajinga kupita kiasi; ilhali, katika saa moja tu ya kuwafundisha kwa ukaribu faraghani, wanaonekana kuelewa zaidi, na kulipokea vizuri zaidi, kuliko walivyofanya katika maisha yao yote kabla ya hapo.

PINGAMIZI LA 2:

Si watu wote wa parokia walio kanisa, wala sijakubali kuwa mchungaji wao, kwa hiyo sijaridhika kwamba nawajibika kujitaabisha hivi kwa ajili yao.

JIBU:

[a] Riziki ya kawaida ambayo wengi hupokea ni kwa ajili ya kuifundisha parokia nzima, hata kama hamlazimiki kuwahesabu wote kuwa kanisa.

[b] Tuna haja gani ya kutafuta wajibu wenye nguvu zaidi kuliko kifungo cha pamoja kilicho juu ya Wakristo wote, cha kuiendeleza kazi ya wokovu wa wanadamu, na mema ya Kanisa, na heshima ya Mungu, kwa kadiri ya uwezo wao wote; pamoja na kifungo cha pamoja kilicho juu ya wahudumu wote, cha kuyaendeleza malengo hayo kwa mafundisho ya kihuduma kwa kadiri ya uwezo wao wote? Je, ni kazi njema hivi, inayoonekana wazi kuleta faida kubwa namna hii kwa roho za wanadamu, nanyi bado hamwezi kuona wajibu wowote wa kuifanya?

PINGAMIZI LA 3:

Utaratibu huu utachukua muda mwingi kiasi kwamba mtu hatapata nafasi ya kuendelea na masomo yake. Wengi wetu ni vijana wasio na uzoefu, nasi tunahitaji muda mwingi wa kukuza uwezo wetu wenyewe, na kuongeza maarifa yetu wenyewe, jambo ambalo utaratibu huu utalizuia kabisa.

JIBU:

(1): Tunadhani kwamba wale tunaowasihi waifanye kazi hii wanaielewa kiini cha dini ya Kikristo, na wanaweza kuwafundisha wengine; na kuongeza mambo ya chini na yasiyo ya lazima sana hakupaswi kutangulizwa mbele ya kazi hii ya lazima ya kuzishirikisha kanuni za msingi za dini. Naithamini sana elimu ya kawaida, wala singemtia moyo mtu yeyote kuidharau; lakini naithamini zaidi kazi ya kuokoa roho. Ile kazi iliyo lengo letu kuu lazima ifanyike, hata kama mengine yataachwa bila kufanyika. Ni jambo la kutamanika sana kwa tabibu kuwa amejifunza kwa kina ujuzi wake; na kuweza kuona sababu za matibabu yake, na kuamua mabishano magumu yaliyo mbele yake. Lakini kama angekuwa amekabidhiwa hospitali, au angeishi katika mji ambamo tauni inaenea kwa ukali, kisha akawa anajifunza habari za uchachushaji, mzunguko wa damu, malengelenge, na mambo kama hayo, na hoja nyingine bora za namna hiyo, wakati ambapo alipaswa kuwa akiwatembelea wagonjwa wake na kuokoa maisha ya watu; kama angefikia hata kuwafukuza, na kuwaacha waangamie, na kuwaambia kwamba hana muda wa kuwapa ushauri kwa sababu lazima aendelee na masomo yake mwenyewe, ningemhesabu mtu huyo kuwa mwanafunzi aliyepotoka kabisa, anayetanguliza njia za mbali mbele ya lengo lenyewe la masomo yake: naam, ningemwona kuwa si zaidi ya muuaji wa kiungwana. Roho za wanadamu zinaweza kuokolewa bila kujua kama Mungu alikiamulia kiumbe kabla katika matendo yake yote; kama akili kwa lazima huyaamua mapenzi; kama Mungu huitenda neema kwa njia ya usababisho wa kimwili au wa kimaadili; hiari ni nini; kama Mungu ana scientiam mediam, au maagizo thabiti kuhusu lawama ya matendo maovu; na maswali mengine mia kama hayo, ambayo huenda ndiyo mambo ambayo mngekuwa mkiyasoma wakati mlipaswa kuwa mkiokoa roho. Fikeni salama mbinguni, na kuwasaidia watu wenu kufika huko, nanyi mtayajua mambo haya yote mara moja, na mengine elfu zaidi, ambayo sasa, kwa masomo yenu yote, hamwezi kamwe kuyajua; je, hii si njia ya haraka zaidi na ya hakika zaidi ya kupata maarifa?

(2) Kama hamtakua katika maarifa kwa upana, mtapata kwa njia hii ya utendaji wenye bidii ukuaji ulio bora zaidi, yaani wa kina. Kama hamjui mambo mengi kama wengine, mtayajua mambo makuu vizuri kuliko wao; kwa maana kushughulika huku kwa dhati na wenye dhambi kwa ajili ya wokovu wao kutawasaidia kufikia ufahamu wa ndani zaidi sana wa kanuni za dini ziletazo wokovu, kuliko mtakavyoupata kwa njia nyingine yoyote; na maarifa kidogo zaidi ya mambo hayo yanastahili kuliko maarifa mengine yote ulimwenguni. Ee, ninapotazama juu mbinguni, na kukaza macho kuelekea ile nuru isiyokaribiwa, na kutamani kumjua Mungu, kisha naiona nafsi yangu ikiwa na giza na mbali namna hii hata niko tayari kusema, ‘Simjui Mungu – yu juu yangu – yu mbali kabisa nisikoweza kufika,’ naona ningeweza kwa hiari kubadilisha maarifa mengine yote niliyo nayo kwa mtazamo mmoja zaidi wa kumjua Mungu na wa uzima ujao. Laiti nisingalijua kamwe neno moja la mantiki au la metafizikia, wala kujua lolote walilolisema wanazuoni wa shule, ilimradi tu ningekuwa na cheche moja zaidi ya ile nuru ambayo ingenionyesha mambo ambayo hivi karibuni lazima nitayaona. Kwa upande wangu, naona kwamba kwa kuzungumza kwa dhati juu ya mambo ya milele, na kuifundisha Kanuni ya Imani, au katekisimu fulani fupi, mnaweza kukua zaidi katika maarifa (ingawa si katika kujua mambo mengi zaidi), na kuwa watu wenye hekima zaidi sana, kuliko kama mngetumia muda huo kujifunza mambo ya kawaida au ya udadisi, ambayo hata hivyo si ya lazima sana.

Na huenda itaonekana, kabla hatujamaliza, kwamba kazi hii huelekea kuwafanya watu kuwa wachungaji wenye uwezo zaidi sana kwa ajili ya Kanisa kuliko masomo ya faragha peke yake. Tabibu, mwanasheria, na mwanatheolojia pia, aliye na uwezo zaidi ni yule anayeongeza utendaji na uzoefu katika masomo yake: ilhali mtu yule atajionyesha kuwa nyuki dume asiye na faida, anayekataa kumtumikia Mungu maisha yake yote kwa kisingizio cha kujiandaa kwa utumishi huo, na kuziacha roho za watu zipite kwenda upotevuni, huku akijifanya kuwa anajifunza jinsi ya kuziokoa, au jinsi ya kupata uwezo zaidi wa kuzisaidia na kuziokoa.

(3) Hata hivyo niongeze kwamba, ingawa nahesabu hili kuwa jambo kuu, ningependa mwe na zaidi, kwa sababu elimu hizi saidizi zina manufaa makubwa; na kwa hiyo nasema, ili mpate muda wa kutosha kwa yote mawili, msipoteze muda wowote katika burudani na shughuli zisizo na maana; msiutumie katika usingizi usio wa lazima; msipoteze hata dakika moja kwa upuuzi. Lolote mfanyalo, lifanyeni kwa nguvu zenu zote; kisha mwone kama hamtapata muda wa kutosha kwa shughuli hizi nyingine. Kama mtatenga siku mbili tu kwa juma kwa ajili ya kazi hii kuu, mtaweza kupata muda fulani wa masomo ya kawaida katika zile siku nne nyingine.

Kwa kweli, je, siku nne kwa juma (baada ya miaka mingi hivyo kutumika chuo kikuu) si sehemu ya haki kwa watu kujifunza mabishano ya kitheolojia na kuandaa mahubiri? Ingawa udhaifu wangu unaninyang’anya muda mwingi sana, na kazi zisizo za kawaida zinachukua sehemu sita, kama si nane, za muda wangu, hata hivyo namhimidi Mungu kwamba naweza kupata muda wa kujiandaa kwa kuhubiri siku mbili kwa juma, licha ya zile siku mbili za mafundisho ya mtu mmoja mmoja. Basi, kwa wale wasiosumbuliwa na kazi yoyote isiyo ya kawaida (namaanisha maandishi, na shughuli za aina mbalimbali, zaidi ya kazi ya kawaida ya huduma), siwezi kuamini isipokuwa kwamba, kama wako tayari, wanaweza kupata angalau nusu siku mbili kwa juma kwa ajili ya kazi hii.

(4) Wajibu hupaswa kuchukuliwa pamoja: ulio mkuu zaidi utangulizwe, lakini usiachwe hata mmoja unaoweza kutimizwa; hakuna mmoja unaopaswa kutumiwa kama hoja dhidi ya mwingine, bali kila mmoja ujue mahali pake panapostahili. Lakini kama kungekuwa na hali ya lazima kiasi kwamba tusingeweza kuendelea na masomo ya juu zaidi na wakati huo huo kuwafundisha wajinga, ningetupilia mbali maktaba zote za ulimwengu kuliko kuwa na hatia ya upotevu wa roho moja; au angalau, najua kwamba huo ungekuwa wajibu wangu.

PINGAMIZI LA 4:

Lakini utaratibu huu utaharibu afya ya miili yetu, kwa kuzimaliza nguvu zetu daima, bila kutuachia muda wa burudani za lazima; tena utatufungia kabisa tusiweze kushirikiana kirafiki na wengine, hata tusiweze kamwe kutoka nyumbani, wala kufurahi siku moja pamoja na rafiki zetu ili kuzipumzisha akili zetu; bali, kama tutakavyoonekana kwa wengine kuwa wasio na adabu na wenye uso mkavu, ndivyo tutakavyojichosha wenyewe, na upinde uliopindwa daima utakuwa hatarini kuvunjika mwishowe.

JIBU:

(1): Hii ndiyo hoja ya mwili kwa ajili ya maslahi yake wenyewe. Mvivu husema, ‘Kuna simba njiani,’ wala hatalima kwa sababu ya baridi. Hakuna wajibu wowote wa uzito na wa kujikana nafsi ambao, kama mtashauriana na mwili na damu, haitawapa sababu za busara kama hizi dhidi yake. Ni nani ambaye angewahi kuchomwa motoni juu ya mti kwa ajili ya Kristo, kama hoja hii ingekuwa njema? Naam, au ni nani ambaye angewahi kuwa Mkristo?

(2) Tunaweza kuchukua muda wa burudani za lazima, na wakati huo huo kuishughulikia kazi hii. Matembezi ya saa moja, au ya nusu saa, kabla ya chakula ni burudani ya kutosha kwa afya ya wengi wa wanafunzi walio dhaifu zaidi. Nina sababu ya kujua kitu kuhusu jambo hili kwa uzoefu wa muda mrefu. Ingawa nina mwili ambao umedhoofika chini ya udhaifu mkubwa kwa miaka mingi, na magonjwa yangu yamekuwa ya namna inayohitaji mazoezi mengi kama ya mtu yeyote karibu ulimwenguni, nami nimeona mazoezi kuwa njia kuu ya kunihifadhi hadi sasa, na kwa hiyo nina sababu kubwa ya kuyatetea kama mtu yeyote ninayemjua, hata hivyo nimeona kwamba kiasi hicho nilichokitaja kimebarikiwa kunihifadhi, ingawa najua kwamba zaidi sana kingeelekea kuniletea afya bora zaidi. Kwa kweli, simjui hata mhudumu mmoja katika mia anayehitaji mazoezi mengi kama mimi. Naam, nawajua wahudumu wengi sana ambao karibu hawafanyi mazoezi yoyote kabisa, ingawa siwasifu kwa hilo. Sina shaka kwamba ni wajibu wetu kufanya mazoezi kiasi kinachohitajika ili kuihifadhi afya yetu, kwa kadiri kazi yetu inavyohitaji; la sivyo, kwa ajili ya kazi ya siku moja, tungepoteza nafasi ya siku nyingi. Lakini hili linaweza kufanyika, na wakati huo huo kazi tuliyojitwika ikafanyika pia. Katika zile siku mbili kwa juma mnazozitenga kwa ajili ya kazi hii, ni nini kinachowazuia kuchukua saa moja au mbili kutembea kwa ajili ya mazoezi ya miili yenu? Sembuse siku nyingine. Lakini kuhusu wale watu wasioziwekea burudani zao saa maalum, bali lazima wazipate ili kuyapendeza matamanio yao ya anasa, wala si kwa ajili tu ya kuwafanya wafae kwa kazi yao, watu kama hao wanaofuata tamaa za mwili wanahitaji kujifunza vizuri zaidi asili ya Ukristo, na kujifunza hatari ya kuishi kwa kufuata mwili, na kupata zaidi kuifisha nafsi na kujikana nafsi kabla ya kuwahubiri wengine mambo haya. Kama ni lazima kabisa mpate anasa zenu, hamkupaswa kujitia katika wito unaowataka kumfanya Mungu na utumishi wake kuwa furaha yenu, na unaowazuia kwa kiasi kikubwa hivi kutoka katika anasa za mwili. Je, si ahadi yenu ya ubatizo kupigana dhidi ya mwili? Tena hamjui kwamba sehemu kubwa ya vita vya Mkristo ni pambano kati ya mwili na roho? na kwamba hii ndiyo tofauti kati ya Mkristo wa kweli na mtu asiyeongoka, kwamba mmoja huishi kwa kufuata roho, na kuyafisha matendo na tamaa za mwili, na yule mwingine huishi kwa kufuata mwili? Nanyi mnafanya kuwa wito wenu kuwahubiri wengine haya yote; na, licha ya hayo, ni lazima kabisa mpate anasa zenu? Kama ni lazima, basi, kwa aibu, iacheni kazi ya kuhubiri Injili, na kukiri Ukristo, nanyi mkiri kuwa ndivyo mlivyo; na kama ‘mnavyopanda kwa mwili, ndivyo mtakavyovuna uharibifu katika mwili.’ Je, Paulo mwenyewe hasemi: ‘Basi mimi napiga mbio vivyo hivyo, si kama asiyejua ninakokwenda; napigana vivyo hivyo, si kama apigaye hewa: Bali nautesa mwili wangu, na kuutumikisha; isiwe, nikiisha kuwahubiri wengine, mwenyewe niwe mtu wa kukataliwa’? Na je, wenye dhambi kama sisi hatuna haja kubwa zaidi ya kufanya hivyo? Nini? tuidekeze miili yetu na kuipa matakwa yake katika anasa zisizo za lazima, wakati Paulo ilimbidi kuutesa mwili wake na kuutumikisha? Je, ilimbidi Paulo kufanya hivyo, ili baada ya mahubiri yake yote asiwe mtu wa kukataliwa? na je, sisi hatuna sababu kubwa zaidi ya kuliogopa hilo kwa nafsi zetu? Najua kwamba anasa fulani ni halali; yaani, inapokuwa na manufaa ya kutufanya tufae kwa kazi yetu. Lakini mtu kuzipenda anasa zake kiasi kwamba kwa ajili yake anaupoteza bila sababu muda wake wa thamani, na kuipuuza kazi kuu ya wokovu wa wanadamu, naam, na kulitetea jambo hili kana kwamba ni lazima au inafaa lifanyike, na hivyo kujihesabia haki katika mwenendo kama huo, ni uovu usiopatana na uaminifu wa kawaida wa Mkristo, sembuse uaminifu wa mhudumu wa Kristo. Wanyonge kama hao walio ‘wenye kupenda anasa kuliko kumpenda Mungu’ lazima watazamie kupendwa naye kwa kadiri hiyo hiyo, nao wanafaa zaidi kutengwa na ushirika wa Kikristo kuliko kuwa wakuu katika Kanisa; kwa maana tumeamriwa ‘tujiepushe na watu kama hao.’ Burudani za mwanafunzi lazima ziwe hasa kwa ajili ya mazoezi ya mwili wake, kwa kuwa yeye ana mbele yake furaha nyingi za namna mbalimbali kwa ajili ya akili yake. Na lazima zitumiwe kama mvunaji anavyonoa mundu wake, yaani, kwa kadiri tu inavyohitajika kwa kazi yake. Lazima tuwe waangalifu zisije zikatunyang’anya muda wetu wa thamani, bali ziwekwe ndani ya mipaka iliyo myembamba kabisa iwezekanavyo.

(3) Kazi tunayoishughulikia si rahisi kuidhoofisha sana afya yetu. Ni kweli, lazima iwe ya dhati; lakini hilo litaamsha na kuzihuisha nguvu zetu tu, wala halitazimaliza sana. Watu wanaweza kuzungumza mchana kutwa juu ya mambo mengine bila afya yao kupungua hata kidogo; basi, kwa nini sisi tusiweze kuzungumza na watu juu ya wokovu wao bila afya yetu kupungua kiasi kikubwa hivyo?

(4) Tuna muda wetu na nguvu zetu kwa ajili ya nini, isipokuwa kuvitumia kwa ajili ya Mungu? Mshumaa hutengenezwa kwa ajili ya nini, isipokuwa kuwaka? Lazima tuchomwe na kuliwa; je, haifai zaidi hilo liwe katika kuwaangazia watu njia ya kwenda mbinguni, na katika kumfanyia Mungu kazi, kuliko katika kuishi kwa ajili ya mwili? Ni tofauti ndogo jinsi gani iliyopo kati ya furaha ya maisha marefu na ya maisha mafupi, wakati yote mawili yamefikia mwisho! Itakuwa faraja gani kwenu wakati wa kufa, kwamba mliyarefusha maisha yenu kwa kuifupisha kazi yenu? Yeye afanyaye kazi nyingi, huishi mengi. Maisha yetu yanapaswa kuthaminiwa kwa kadiri ya malengo na kazi zake, wala si kwa kadiri ya urefu wake tu. Kama Seneca asemavyo juu ya mvivu, ‘Pale amelala, si pale anaishi; amekaa muda mrefu, si kwamba ameishi muda mrefu.’ Je, haitatufariji zaidi wakati wa kufa kutazama nyuma muda mfupi uliotumika kwa uaminifu, kuliko maisha marefu yaliyotumika bila uaminifu?

(5) Kuhusu kutembeleana na adabu za kijamii, kama zina manufaa makubwa kuliko kazi zetu za kihuduma, mnaweza kuivunja Sabato kwa ajili yake; mnaweza kuacha kuhubiri kwa ajili yake, na pia mnaweza kuiacha kazi hii ya faragha. Lakini kama sivyo, mnathubutuje kuzifanya kuwa kisingizio cha kuupuuza wajibu mkubwa hivi? Je, ni lazima Mungu awasubiri rafiki zenu? Hata kama wao ni mabwana wakubwa, au mashujaa wenye vyeo, au waungwana; je, ni lazima wahudumiwe kabla ya Mungu? Au je, kuchukizwa kwao au lawama yao ni hasara kubwa zaidi kwenu kuliko kuchukizwa kwa Mungu au lawama yake? Au mnathubutu kudhani, Mungu atakapowahoji kwa ajili ya uzembe wenu, kwamba mtamtuliza kwa udhuru huu: ‘Bwana, ningetumia muda wangu mwingi zaidi katika kutafuta wokovu wa watu; lakini mwungwana fulani, au rafiki fulani, angechukizwa kama nisingewahudumia’? Kama bado ‘mnajitahidi kuwapendeza wanadamu,’ ninyi si watumishi wa Kristo tena. Yeye athubutuye kuyatumia maisha yake katika kuupendeza mwili na kuwapendeza wanadamu ni jasiri kuliko mimi. Na yeye athubutuye kuupoteza muda wake katika maneno ya pongezi hafikirii sana atakavyopaswa kutoa hesabu juu yake. Ee, laiti ningeweza tu kuutumia muda wangu vizuri, kwa kadiri ya usadikisho wangu juu ya ulazima wa kuutumia vizuri! Mtu ambaye amekitazama kifo usoni mara nyingi kama mimi, sitamshukuru kama anauthamini muda wake. Nakiri kwamba nawastaajabia wahudumu wale walio na muda wa ziada; wanaoweza kuwinda, au kupiga risasi, au kucheza mpira wa bakuli, au kutumia burudani kama hizo kwa saa mbili au tatu, naam, siku nzima mfululizo; wanaoweza kuketi saa nzima katika mazungumzo yasiyo na maana, na kutumia siku nzima katika ziara za pongezi, na safari za malengo kama hayo. Ee Bwana mwema! Watu hawa wanafikiri nini, wakati roho nyingi hivi zinazowazunguka zinalilia msaada, na kifo hakitupi nafasi ya kupumzika, nao hawajui ni muda mfupi kiasi gani wao na watu wao watakaa pamoja; wakati ambapo hata parokia ndogo kabisa ina kazi nyingi kiasi kwamba inaweza kuitumia bidii yao yote, usiku na mchana?

Ndugu, natumaini mko radhi kuambiwa waziwazi. Kama hamna hisia ya thamani ya roho, na ya thamani kuu ya ile damu iliyomwagwa kwa ajili yao, na ya utukufu ambao wanauendea, na ya taabu ambayo wako hatarini kuiangukia, ninyi si Wakristo, na kwa hiyo hamfai kabisa kuwa wahudumu. Na kama mnayo, mnawezaje kupata muda wa burudani, ziara au mazungumzo yasiyo ya lazima? Je, mnathubutu, kama wambea wavivu, kupiga soga na kuupoteza muda wenu kwa upuuzi, wakati mna kazi kama hizi za kufanya, tena nyingi hivi? Ee muda wa thamani! Jinsi unavyopita upesi! Jinsi utakavyokwisha mara! Ile miaka arobaini ya maisha yangu iliyopita ni nini? Kama kila siku ingekuwa ndefu kama mwezi mzima, naona ingekuwa fupi mno kwa kazi ya siku moja. Je, hatujapoteza tayari muda wa kutosha katika siku za ubatili wetu? Sijawahi kumwendea mtu anayekufa, asiye amepumbaa kabisa, ila naye anaiona vizuri zaidi thamani ya muda. Ee, basi, kama wangeweza kuurudisha muda nyuma, wangeuita kwa sauti kubwa namna gani! Kama wangeweza kuununua tu, ni kitu gani ambacho wasingekitoa kwa ajili yake? Na bado sisi tunaweza kumudu kuupoteza kwa upuuzi; naam, na kujiruhusu katika hili, na kwa makusudi kuzitupilia mbali kazi kuu kabisa za Mungu. Ee, dhambi ni kitu cha kupumbaza namna gani, kinachoweza kuwachanganya hivi watu wanaoonekana kuwa na hekima nyingi! Je, inawezekana kwamba mtu mwenye huruma yoyote na unyoofu, au mwenye kujali kwa namna yoyote wajibu wake wa kihuduma, au mwenye hisia yoyote ya ukali wa hesabu atakayotoa, awe na muda wa ziada kwa ajili ya uvivu na ubatili?

Na lazima niwaambie zaidi, ndugu, kwamba, hata kama mtu mwingine angeweza kuchukua muda fulani kwa ajili ya furaha tu, isiyo ya lazima, ninyi hamwezi hivyo; kwa maana jukumu mlilojitwika linawafunga kuhudumu kwa uangalifu mkali zaidi kuliko watu wengine wanavyofungwa. Je, tabibu, wakati tauni inaenea kwa ukali, anaweza kuchukua mapumziko au burudani zaidi ya yale yanayohitajika kwa uhai wake, wakati watu wengi hivi wanaungoja msaada wake katika hali ya uhai na kifo? Kama vile furaha yake haistahili kulinganishwa na uhai wa watu, sembuse furaha yenu, haistahili kulinganishwa na roho za watu. Tuseme mji umezingirwa, na adui anavizia upande mmoja kila nafasi ya kuuvamia ghafla, na upande mwingine anatafuta kuuchoma moto kwa makombora ya moto, ambayo wanayarusha ndani daima; nawaomba, niambieni, kama watu fulani wamekubali, kuwa kazi yao, kuyalinda malango, na wengine kuuzima moto unaoweza kuwashwa ndani ya nyumba, mtawaruhusu watu hawa muda gani wa burudani au mapumziko wakati mji uko hatarini, na moto utaendelea kuwaka na kushinda, kama watalegeza bidii yao? Au je, mngemtetea mmoja wa watu hawa, kama angeiacha kazi yake na kusema, Mimi ni mwili na damu tu, lazima nipate mapumziko na furaha kidogo? Hakika, kwa kadiri ya mwisho kabisa, msingemruhusu chochote isipokuwa kile kilichokuwa cha lazima kabisa. Msinung’unike juu ya hili, mkisema, ‘Neno hili ni gumu, ni nani awezaye kulisikia?’ Kwa maana ni rehema kwenu; nanyi mko salama, kama mnajua wakati mlipo salama, kama nitakavyowaonyesha katika kulijibu pingamizi linalofuata.

PINGAMIZI LA 5:

Sidhani kwamba wahudumu wanatakiwa kujifanya watumwa wa kazi ngumu. Kama wanahubiri kwa bidii, na kuwatembelea wagonjwa, na kutimiza wajibu mwingine wa kihuduma, na mara kwa mara kuwatendea mema wale wanaozungumza nao, sidhani kwamba Mungu anatutaka tujifunge hivi kumfundisha kila mtu mmoja mmoja, na kuyafanya maisha yetu kuwa mzigo na utumwa.

JIBU:

Wajibu huu una manufaa na uzito kiasi gani, nimekwisha kuonyesha hapo awali, na jinsi ulivyoamriwa waziwazi. Je, mnadhani kwamba Mungu hawataki mtende mema yote mnayoweza? Je, mtasimama kando, na kuwaona wenye dhambi wakitweta chini ya maumivu ya mauti, na kusema, ‘Mungu hanitaki nijifanye mtumwa wa kazi ngumu ili kuwaokoa’? Je, hii ni sauti ya huruma ya Kikristo au ya kihuduma? Au tuseme, je, si sauti ya uvivu wa kimwili na ukatili wa kishetani? Je, Mungu anawapa kazi ya kufanya, nanyi hamtaamini kwamba anataka mwifanye? Je, hii ni sauti ya utii, au ya uasi? Ni sawa kabisa kama mwili wenu unawashinda hata mkatae kutii wajibu unaokubalika, na kusema waziwazi, Sitatii zaidi ya kile kinachonipendeza; au kama unawafanya mkatae kwa makusudi ushahidi unaopaswa kuwasadikisha kwamba ni wajibu, na kusema, Sitaamini kuwa ni wajibu wangu, isipokuwa unanipendeza. Ni tabia ya mnafiki kujitengenezea dini kutokana na sehemu iliyo rahisi kabisa ya utumishi wa Mungu, ile itakayopatana na malengo na furaha yake ya kimwili, na kuikataa iliyobaki, isiyopatana nayo. Na juu ya maneno ya unafiki, pingamizi hili linaongeza maneno ya ukosefu mkubwa wa utauwa. Kwa maana ni masingizio mabaya kama nini haya dhidi ya Mungu Aliye juu sana, kuuita utumishi wake utumwa na kazi ngumu ya kitumwa! Watu kama hao wana mawazo gani juu ya Bwana wao, kazi yao, na ujira wao? mawazo ya mwamini, au ya kafiri? Je, watu hawa walio na mawazo duni namna hii juu ya utumishi wake wenyewe wanaweza kumheshimu Mungu na kuuendeleza utumishi wake? Je, watu hawa wanafurahia utakatifu, wanaouhesabu kuwa kazi ya kitumwa? Je, kweli wanaamini taabu ya wenye dhambi, wanaohesabu kuwa ni kazi ngumu ya kitumwa kuwa na bidii ya kuwaokoa? Kristo asema kwamba ‘mtu asiyejikana nafsi, na asiyeacha vyote, na asiyeuchukua msalaba wake, na kumfuata, hawezi kuwa mwanafunzi wake.’ Lakini watu hawa wanahesabu kuwa ni utumwa kufanya kazi kwa bidii katika shamba lake la mizabibu, na kujinyima raha zao, wakati ambapo wana kila namna ya mahitaji na kutiwa moyo. Jambo hili liko mbali jinsi gani na kuacha vyote! Na watu hawa wanawezaje kufaa kwa huduma ya Neno, wakati ni maadui wa kujikana nafsi namna hii, na hivyo maadui wa Ukristo wa kweli?

Kwa hiyo nalazimika kusema kwamba hapa ndipo inapotokea taabu kuu ya Kanisa, kwamba wengi mno hufanywa wahudumu kabla hawajawa Wakristo. Kama watu hawa wangaliiona bidii ya Kristo katika kutenda mema, alipoacha chakula chake ili azungumze na mwanamke mmoja, na alipokosa hata nafasi ya kula mkate, je, wasingalikuwa na nia ileile ya jamaa zake wa kimwili, waliokwenda kumkamata, wakisema, ‘Amerukwa na akili?’ Wangalimwambia Kristo kwamba anajifanya mtumwa na mtu wa kazi za sulubu, na kwamba Mungu hakudai hekaheka hizi zote. Kama wangalimwona mchana kutwa akihubiri, na usiku kucha akiomba, inaonekana angalipata lawama hii kutoka kwao kwa ajili ya kazi yake. Siwezi kujizuia kuwashauri watu hawa wazichunguze mioyo yao wenyewe, kama kweli wanaliamini bila unafiki lile Neno wanalolihubiri. Je, kweli mnaamini kwamba utukufu wa namna hiyo unawangoja wale wanaokufa katika Bwana, na mateso ya namna hiyo wale wanaokufa bila kuongoka? Kama mnaamini, mwawezaje kudhani kwamba kazi yoyote ni kubwa mno kwa ajili ya makusudi mazito namna hii? Kama hamwamini, semeni hivyo, mtoke katika shamba la mizabibu, mwende pamoja na yule mwana mpotevu kuchunga nguruwe, wala msijitwike jukumu la kulilisha kundi la Kristo.

Je, hamjui, ndugu, kwamba ni faida yenu wenyewe mnayoinung’unikia? Kadiri mnavyofanya zaidi, ndivyo mtakavyopokea zaidi: kadiri mnavyotoa zaidi, ndivyo mtakavyozidi kuingiziwa. Kama ninyi ni wageni kwa vitendawili hivi vya Kikristo, hamkupaswa kujitwika kazi ya kuwafundisha wengine. Kwa sasa, mapato yetu ya uzima wa kiroho na amani kwa kawaida hupatikana katika njia ya wajibu; hivyo yeye aliye zaidi katika wajibu ndiye aliye na Mungu zaidi. Kuitumia neema huiongeza. Na je, ni utumwa kukaa zaidi pamoja na Mungu, na kupokea zaidi kutoka kwake, kuliko watu wengine? Ni faraja kuu ya nafsi iliyojaa neema kuwa katika kutenda mema, na kupokea kwa njia ya kutenda; na kushughulika sana na mambo yale ya Kimungu ambayo yameuteka moyo wake. Zaidi ya hayo, tunajiandaa kwa mapokezi makamilifu zaidi baadaye; tunaziweka talanta zetu katika faida, na kwa kuzitumia vema tutafanya tano ziwe kumi, na hivyo tufanywe watawala wa miji kumi. Je, ni kazi ya sulubu kutuma bidhaa hadi pembe za mbali kabisa za dunia, ili tubadilishe vitu vyetu duni kwa dhahabu na vito? Je, watu hawa hawajaribu kuwahesabia haki wasiomcha Mungu, wanaofanya utauwa wote wenye bidii kuwa kazi ya sulubu, na kuushutumu kama maisha ya ukali mwingi na yenye kuchosha, na kusema kwamba hawataamini kamwe ila kwamba mtu anaweza kuokolewa bila hekaheka hizi zote? Ndivyo hivyo hivyo wanavyosema hawa kuhusu kazi ya huduma. Wanaichukulia bidii hii kuwa uchovu usio na shukrani, wala hawataamini ila kwamba mtu anaweza kuwa mhudumu mwaminifu bila hekaheka hizi zote!

Ni dhambi kuu mno kuwa mzembe katika kazi kubwa namna hii; lakini kuukubali uzembe huo, na hivyo kukosa toba, na kuutetea upinzani dhidi ya wajibu kana kwamba si wajibu, na wakati wanapopaswa kujitoa wenyewe kwa ajili ya kuziokoa nafsi, kusema, Siamini kwamba Mungu anadai hivyo – hili linaizidisha dhambi kiasi kwamba, mahali ambapo hitaji la Kanisa halitulazimishi kuwatumia watu kama hao kwa kukosa walio bora zaidi, siwezi kujizuia kuwaona kuwa wanastahili kutupwa nje kama takataka, na kama ‘chumvi iliyoharibika, isiyofaa kwa nchi wala kwa jaa.’ ‘Mwenye masikio ya kusikia,’ anaongeza Kristo, ‘na asikie.’ Na ikiwa wahudumu wa namna hiyo watakuwa mithali na aibu, na wajishukuru wenyewe; kwa maana ni dhambi yao wenyewe inayowafanya kuwa duni. Na wanapoidunisha hivyo huduma ya Kristo, wanajidunisha wao wenyewe tu, na kujiandalia kudunishwa zaidi hatimaye.

PINGAMIZI LA 6:

Nyakati alizoishi Paulo zilidai bidii zaidi kuliko zetu. Makanisa yalikuwa bado yanapandwa tu, maadui walikuwa wengi, na mateso yalikuwa makubwa. Lakini sasa sivyo ilivyo.

JIBU:

Hoja hii inanuka kama ya mtu aliyejifungia chumbani mwake mwa kujisomea, asiyeujua ulimwengu. Ee Bwana mwema! Je, hawapo makundi makubwa kiasi hicho kandokando yetu wasiojua kama Kristo ni Mungu au ni mwanadamu, kama ameuchukua mwili wake mbinguni au ameuacha duniani, wala hawajui alichotenda kwa ajili ya wokovu wao, wala ni nini wanachopaswa kukitegemea kwa ajili ya msamaha na uzima wa milele? Je, hawapo maelfu mengi kiasi hicho kandokando yetu waliozama katika kiburi cha kujiamini, kutojali, na tamaa za mwili, ambao, hata tukiisha kufanya yote tuwezayo mimbarini, hawatatusikia moyoni wala kutuelewa? Je, hawapo walevi wengi kiasi hicho wa makusudi, watu wa kidunia, watu wanaojitafutia nafsi zao, watukanaji, wachukiao maisha matakatifu, ambao hawakosi kitu ila kifo tu ili wasiwe na tiba tena? Je, hawapo wakiri wengi kiasi hicho wajinga, wazito wa akili na wenye kashfa, wengi kiasi hicho wanaoleta mafarakano, wadanganyifu, na wasumbuaji wa Kanisa? Na bado je, heri ya nyakati zetu ni kubwa kiasi kwamba tunaweza kujisamehe kuacha mafundisho ya mtu mmoja mmoja, kwa sababu nyakati hizi zina hitaji dogo zaidi? Ni nini kinachohitajika kulijibu pingamizi hili ila imani na uzoefu? Aminini vema zaidi ndani yenu, na tazameni zaidi nje kati ya walio katika taabu, nami nawahakikishia, hamtaona sababu ya kuzibana juhudi zenu kwa kukosa kazi, au kwa kukosa mahitaji ya kuwaita. Ni mhudumu gani mwenye dhamiri asiyepata kazi ya kutosha kufanya tangu mwanzo wa mwaka hadi mwisho wake, hata kama hana ila nafsi mia moja za kuzitunza? Je, wasiomcha Mungu wako katika taabu ndogo zaidi kwa sababu wanakiri Ukristo, au katika taabu kubwa zaidi?

PINGAMIZI LA 7:

Lakini mkiweka sheria kali namna hii kwa wahudumu, Kanisa litaachwa bila wao. Kwa maana ni mtu gani atakayejichagulia maisha ya taabu namna hii? Au ni wazazi gani watakaowatwika watoto wao mzigo namna hii? Watu wataikwepa kwa sababu ya taabu ya mwili, na pia kwa sababu ya hatari kwa dhamiri zao, kama hawataitekeleza vema.

JIBU:

(1): Si sisi, bali ni Kristo, aliyezitunga na kuziweka sheria hizi mnazoziita kali: na kama ningezinyamazia au kuzifasiri vibaya, hilo lisingezilegeza, wala kuwapa ninyi udhuru. Yeye aliyezitunga alijua kwa nini alifanya hivyo, naye atatazamia zitiiwe. Je, wema usio na kikomo uhojiwe au utiliwe shaka nasi, kana kwamba unatunga sheria mbaya au zisizo na huruma? La, ni rehema tupu kwake kutuwekea wajibu huu mkuu. Kama waganga wangetakiwa kuwa na bidii kadiri iwezekanavyo katika hospitali, au katika nyumba za wagonjwa wa tauni, au kwa wagonjwa wengine ili kuyaokoa maisha yao, je, katika sheria hiyo kusingalikuwa na rehema zaidi kuliko ukali? Nini! je, Mungu aziache nafsi za jirani zenu ziangamie, ili kuwaepushia ninyi kazi kidogo na mateso kidogo; na hilo kwa rehema kwenu? Lo, tungekuwa na ulimwengu wa taabu ulioje, kama mwanadamu kipofu, anayejiona mwenye hekima, angepewa kuutawala!

(2) Kuhusu kupatikana kwa wachungaji, Kristo atalishughulikia hilo. Yeye anayeweka wajibu ana utimilifu wa Roho, naye aweza kuwapa watu mioyo ya kuzitii sheria zake. Je, mnadhani Kristo atawaacha watu wote wawe wakatili, wasio na huruma, wa kimwili, na wanaojitafutia nafsi zao kama ninyi? Yeye aliyejitwika mwenyewe kazi ya ukombozi wetu, akayachukua makosa yetu, na amekuwa mwaminifu kama Mchungaji Mkuu wa Kanisa, hataipoteza kazi yake yote na mateso yake yote kwa kukosa vyombo vya kuiendeleza kazi yake, wala hatashuka tena ili afanye yote mwenyewe kwa sababu hakuna mwingine atakayeifanya; bali atawaandaa watu wawe watumishi wake na walimu wasaidizi katika shule yake, watakaoichukua kazi hiyo kwa hiari, na kufurahi kutumika hivyo, na kuyahesabu kuwa maisha yenye furaha kuliko yote ulimwenguni yale mnayoyahesabu ninyi kuwa taabu kubwa namna hiyo, wala hawatayabadilisha kwa raha yenu yote na anasa zenu za kimwili; bali kwa ajili ya kuziokoa nafsi, na kuieneza Injili ya Kristo, watakubali kuubeba mzigo na hari ya mchana; na kuyatimiza katika miili yao yale yaliyopungua katika mateso ya Kristo; na kufanya kazi maadamu ni mchana; na kuyafanya wanayoyafanya kwa nguvu zao zote; na kuwa watumishi wa wote, wala si kujipendeza wenyewe, bali kuwapendeza wengine, kwa ajili ya kuwajenga; na kuwa hali zote kwa watu wote, ili wapate kuwaokoa baadhi; na kuvumilia yote kwa ajili ya wateule; na kutoa vitu vyao na kujitoa wenyewe kwa ajili ya wanadamu wenzao; ingawa kadiri wanavyopenda zaidi, ndivyo wanavyopendwa kidogo, na kuhesabiwa kuwa adui zao kwa sababu ya kuwaambia kweli. Wachungaji wa namna hiyo, wanaoupendeza moyo wake, ndio Kristo atakaowapa watu wake, ambao ‘watawalisha kwa maarifa na kwa ufahamu,’ kama watu ‘wasiotafuta vitu vyao, bali wao wenyewe.’ Nini? je, mnadhani Kristo hatakuwa na watumishi, ikiwa watu kama ninyi, pamoja na Dema, mtaugeukia ulimwengu huu wa sasa na kumwacha?

Ikiwa hamuipendi huduma yake, mwaweza kutafuta iliyo bora zaidi mahali mtakapoweza kuipata, na kujivunia faida yenu mwishoni; lakini msimtishie kwa kupoteza huduma yenu. Ameweka sheria ambazo mtaziita kali, kwa wote watakaookolewa, sawasawa na kwa wahudumu wake; kwa maana wote watakaokuwa wanafunzi wake ni lazima ‘wajikane wenyewe, na kuufisha mwili, na kusulibiwa kwa ulimwengu, na kujitwika msalaba wao, na kumfuata.’ Na bado Kristo hatakosa wanafunzi, wala hatawaficha watu masharti yake yanayoonekana kuwa magumu ili awavute katika huduma yake; bali atawaambia mabaya kabisa, kisha awaache waje au wasije, kama wanavyochagua. Atawaita mapema waihesabu gharama, na atawaambia kwamba ‘mbweha wana mashimo, na ndege wa angani wana viota; lakini Mwana wa Adamu hana mahali pa kujilaza kichwa chake,’ kwamba haji kuwapa amani na fanaka ya kidunia, bali kuwaita ‘kuteswa pamoja naye, ili wapate kutawala pamoja naye,’ na ‘kwa subira yao kuziponya nafsi zao,’ kushinda, ili wapate kuvikwa taji na ‘kuketi pamoja naye katika kiti chake cha enzi.’ Na hayo yote atawawezesha wateule wake kuyatimiza. Ikiwa mmefikia hali hiyo na Kristo, kama Waisraeli walivyowahi kufikia na Daudi, mkasema, ‘Je, mwana wa Yese atawapa ninyi mashamba na mashamba ya mizabibu? Kila mtu hemani kwake, Ee Israeli!’ Na ikiwa mtasema, ‘Sasa uitunze nyumba yako mwenyewe, wewe Mwana wa Daudi,’ mtaona kwamba Kristo ataitunza nyumba yake mwenyewe; nanyi itunzeni yenu kadiri mwezavyo, kisha mniambie, saa ya kufa na ya hukumu, ni yapi yaliyo mapatano bora zaidi, na kama ni Kristo aliyekuwa na haja zaidi yenu, au ni ninyi mliokuwa na haja zaidi yake.

Kuhusu wasiwasi wa dhamiri, kwa hofu ya kushindwa, na ieleweke: Kwanza, Si kasoro zisizo za makusudi ambazo Kristo atazichukulia kwa uzito mkubwa namna hiyo; ni kukosa uaminifu na uzembe wa makusudi. Pili, Haitawasaidia kukimbia kutoka shamba la mizabibu, kwa kisingizio cha wasiwasi kwamba hamwezi kuifanya kazi kama ipasavyo. Yeye aweza kuwafuata na kuwapata, kama alivyomfanya Yona, kwa dhoruba itakayowatupa katika ‘tumbo la kuzimu.’ Kuuacha wajibu kwa sababu hamwezi kuwa waaminifu katika kuutekeleza kutaonekana mwishoni kuwa udhuru hafifu tu. Kama watu wangalipima vema tangu mwanzo tofauti iliyopo kati ya mambo ya muda na mambo ya milele, na ni nini watakachopoteza au kupata kwa njia ya Kristo, na kama wangalikuwa na imani ile iliyo ‘bayana ya mambo yasiyoonekana,’ na kuishi kwa imani, wala si kwa kuona, mapingamizi haya yote yangejibiwa nasi kwa urahisi; na hoja zote za mwili na damu kwa ajili ya maslahi yake zingeonekana kama hoja za watoto, au zaidi kama za watu waliorukwa na akili.

PINGAMIZI LA 8:

Lakini haya yote yana faida gani, wakati watu wengi hawatakubali kujitiisha? Hawatakuja kwetu kufundishwa katekisimu, na watatuambia kwamba sasa wamezeeka mno kwenda shule. Na kwa hiyo ni afadhali kuwaacha, kuliko kuwasumbua wao na kujisumbua sisi wenyewe bila faida.

JIBU:

(1): Haikanushiki kwamba watu wengi mno ni wakaidi katika uovu wao, kwamba ‘wajinga hupenda ujinga, na wenye dharau hufurahia dharau yao, na wapumbavu huchukia maarifa.’ Lakini kadiri walivyo wabaya zaidi, ndivyo hali yao inavyosikitisha zaidi, na ndivyo wanavyostahili kuhurumiwa zaidi, na ndivyo tunavyopaswa kuwa na bidii zaidi kwa ajili ya kuwarejesha.

(2) Laiti lisingekuwa kosa la wahudumu, kwamba sehemu kubwa ya watu ni wakaidi na wenye dharau namna hiyo. Kama tungewaka na kung’aa mbele yao kama tupasavyo; kama tungekuwa na mahubiri yenye kushawishi na maisha yenye kushawishi; kama tungejitoa kufanya mema yote tuwezayo, hata yakitugharimu nini; kama tungekuwa wapole na wanyenyekevu zaidi, wenye upendo na ukarimu zaidi, na kuwaonyesha kwamba tunayahesabu mambo yote ya kidunia kuwa duni, tukiyalinganisha na wokovu wao; mengi zaidi yangeweza kufanywa nasi kuliko yanayofanywa, na vinywa vya wengi vingefumbwa; na ingawa waovu bado wataendelea kutenda maovu, hata hivyo wengi zaidi wangekuwa wasikivu, na waovu wangekuwa wachache zaidi na watulivu zaidi kuliko walivyo. Mkisema kwamba baadhi ya wahudumu wenye uwezo mkubwa na wacha Mungu zaidi nchini wamekuwa na waumini wa parokia zao wasiofundishika na wenye dharau kama wengine, nawajibu kwamba baadhi ya watu wenye uwezo na wacha Mungu wamekuwa wenye kujitwalia mamlaka mno, na wa kujitenga, na baadhi yao wamekuwa wasio na upendo mno na wa kidunia, na wazito kufanya matendo mema yenye gharama ingawa ni ya lazima, na baadhi yao wamefanya kidogo tu faraghani, ingawa wamefanya kwa ubora mkubwa hadharani, na hivyo wamelizuia tunda la kazi zao. Lakini mahali ambapo vizuizi hivi havipo, uzoefu unatuambia kwamba mafanikio ni makubwa zaidi sana, angalau katika kuwainamisha watu wawe watulivu zaidi na wafundishike zaidi; hata hivyo hatuwezi kutazamia kwamba wote wataletwa kwenye akili kiasi hicho.

(3) Ukaidi wa watu hautatupa udhuru wa kuuacha wajibu wetu. Tusipowatolea msaada wetu, tunajuaje ni nani atakayeukataa? Kuutoa ni sehemu yetu, na kuupokea ni sehemu yao. Tusipoutoa, tunawaachia udhuru, kwa maana hapo hawaukatai; lakini sisi tunaachwa bila udhuru. Lakini wakiukataa msaada wetu unapotolewa, tumefanya sehemu yetu, na tumeziokoa nafsi zetu wenyewe.

(4) Ikiwa wengine watakataa msaada wetu, wengine wataupokea; na mafanikio kwao yanaweza kuwa kiasi cha kutosha kulipa kazi yetu yote, hata kama ingekuwa kubwa zaidi. Si watu wetu wote wanaoguswa na mahubiri yetu ya hadharani, na hata hivyo hatupaswi, kwa sababu hiyo, kuyaacha kana kwamba hayana faida.

PINGAMIZI LA 9:

Lakini kuna uwezekano gani kwamba watu wataongoka kwa njia hii, wakati hawaongoki kwa kuhubiriwa Neno, ilhali hilo ndilo agizo kuu la Mungu kwa ajili ya kusudi hilo? ‘Imani ni kwa kusikia; na kusikia huja kwa kuhubiriwa neno.’

JIBU:

(1) Faida za njia hii nimekwisha kuwaonyesha hapo awali, na kwa hiyo sitazirudia sasa; ila tu, asije mtu yeyote akadhani kwamba jambo hili litawazuia kuhubiri, naweza kuongeza, juu ya faida zile nyingi zilizotajwa kabla, kwamba litakuwa njia bora sana ya kuwasaidia katika kuhubiri. Kwa maana kama vile kazi ya tabibu inavyokuwa imekwisha nusu anapouelewa ugonjwa, vivyo hivyo, mtakapoifahamu vema hali ya watu wenu, mtajua cha kuhubiri; na kuzungumza saa moja na mwenye dhambi mjinga au mkaidi kutawapatia mambo ya kufaa kwa ajili ya mahubiri yenu, kama vile kujisomea kwa saa moja kungefanya, kwa maana mtajifunza ni nini mnachohitaji kukisisitiza, na ni mapingamizi gani yao ya kuyapinga.

(2) Natumaini hakuna aliye mjinga kiasi cha kudhani kwamba mazungumzo haya si kuhubiri. Nini? je, idadi ya watu tunaozungumza nao ndiyo inayoyafanya kuwa kuhubiri? Au je, kujibizana kunayafanya yasiwe kuhubiri? Hakika mtu aweza kumhubiria mmoja kwa kweli kabisa kama vile anavyowahubiria elfu. Na, kama tulivyokwisha kusema, mkichunguza, mtaona kwamba mahubiri mengi yaliyoandikwa katika Agano Jipya yalikuwa kwa njia ya mazungumzo, na mara nyingi ya kujibizana, na hayo pamoja na mtu mmoja au wawili, wachache au wengi, kama nafasi ilivyoruhusu. Hivyo ndivyo Kristo mwenyewe alivyohubiri mara nyingi zaidi. Zaidi ya hayo, ni lazima tuuzingatie ujifunzaji wa watu wetu, ikiwa tunajali mafanikio ya kazi yetu.

Kwa hiyo, hakuna kitu chochote kutoka kwa Mungu, kutoka katika Maandiko, au kutoka katika akili iliyo sawa, kinachotufanya tuitilie shaka kazi yetu, au tusiwe radhi kuifanya. Lakini kutoka kwa ulimwengu, kutoka kwa mwili, na kutoka kwa Shetani, tutapata mengi, na labda zaidi kuliko tunavyotazamia. Lakini dhidi ya majaribu yote, tukimkimbilia Mungu, na kutazama, kwa upande mmoja, wajibu wetu mkuu, na, kwa upande mwingine, matokeo yenye matumaini na thawabu iliyobarikiwa, tutaona kwamba tuna sababu ndogo ya kurudi nyuma, au ya kuzimia moyo.

Na tuuweke mbele yetu ule mfano ulio katika andiko letu, tujifunze kutoka humo wajibu wetu. Ee, ni somo lililoje lililo mbele yetu hapa! Lakini jinsi gani linavyojifunzwa vibaya na wale ambao bado wanahoji kama mambo haya ni wajibu wao! Nakiri kwamba baadhi ya maneno haya ya Paulo yamewekwa mbele ya macho yangu mara nyingi, na kuchapwa katika dhamiri yangu, kiasi kwamba nimesadikishwa sana nayo juu ya wajibu wangu na uzembe wangu. Nami nadhani hotuba hii moja inastahili zaidi kusomwa kwa mwaka mzima kuliko mambo mengi ambayo wanafunzi vijana huyatumia muda wao. Ee ndugu! iandikeni kwenye milango ya vyumba vyenu vya kujisomea – iwekeni kwa herufi kubwa kama kielelezo chenu, ili iwe daima mbele ya macho yenu. Laiti tungeweza tu kujifunza vema mistari miwili au mitatu yake, tungekuwa wahubiri wa namna gani!

[a] Kazi yetu kwa ujumla – Nikimtumikia Bwana kwa unyenyekevu wote wa moyo, na kwa machozi mengi.

[b] Kazi yetu mahususi – Jitunzeni nafsi zenu, na lile kundi lote.

[c] Mafundisho yetu – Toba kwa Mungu, na imani kwa Bwana wetu Yesu Kristo.

[d] Mahali na namna ya kufundisha – Nimewafundisha hadharani na nyumba kwa nyumba.

[e] Bidii yake, juhudi yake, na upendo wake – Sikuacha kumwonya kila mtu usiku na mchana kwa machozi. Hili ndilo litakalozivuta nafsi, na kuzihifadhi.

[f] Uaminifu wake – Sikujizuia kuwaambia neno lolote liwezalo kuwafaa, wala sikujiepusha na kuwahubiria habari ya kusudi lote la Mungu.

[g] Kutojitafutia faida kwake na kujikana nafsi kwa ajili ya Injili – Sikutamani fedha wala dhahabu wala mavazi ya mtu awaye yote: naam, mikono yangu hii imetumika kwa mahitaji yangu, na ya wale waliokuwa pamoja nami, nikiyakumbuka maneno ya Bwana Yesu, jinsi alivyosema, Ni heri kutoa kuliko kupokea.

[h] Uvumilivu wake na kudumu kwake – Lakini mambo hayo hayanitikisi, wala siyahesabu maisha yangu kuwa kitu cha thamani kwangu, ili nimalize mwendo wangu kwa furaha, na huduma ile niliyoipokea kwa Bwana Yesu.

[i] Moyo wake wa kuomba – Nawaweka katika mikono ya Mungu, na kwa neno la neema yake, liwezalo kuwajenga na kuwapa urithi pamoja na wote waliotakaswa.

[j] Usafi wa dhamiri yake – Kwa hiyo nawashuhudia leo hivi, ya kuwa mimi sina hatia kwa damu ya mtu awaye yote.

Yaandikeni haya yote mioyoni mwenu, nayo yatawafaa ninyi wenyewe na Kanisa zaidi kuliko kujisomea kwa miaka ishirini yale mambo ya chini, ambayo, ingawa yanaweza kuwapatia sifa kubwa zaidi ulimwenguni, hata hivyo, yakitenganishwa na haya, yatawafanya kuwa tu kama ‘shaba iliayo au upatu uvumao.’ Faida kuu ya wahudumu kuwa na moyo mnyofu ni hii, kwamba utukufu wa Mungu na wokovu wa nafsi ndio lengo lao hasa; na mahali ambapo lengo hilo linakusudiwa kweli, hakuna kazi wala mateso yatakayowazuia, au kuwarudisha nyuma; kwa maana mtu lazima alifikie lengo lake, hata limgharimu nini. Chochote atakachosahau, bado atalishika somo hili: kunahitajika kitu kimoja tu; utafuteni kwanza ufalme wa Mungu na haki yake. Ndiyo sababu anasema, ‘Nimewekewa sharti; tena ole wangu nisipoihubiri Injili!’ Hili ndilo litakalozifanya kwa ufanisi zaidi kazi zetu zote kuwa nyepesi, na mizigo yetu yote kuwa myepesi, na mateso yetu yote kuvumilika, na kutufanya tujitose katika hatari yoyote, ikiwa tu tutaweza kuzivuta nafsi kwa Kristo. Lile nililowahi kulifanya kuwa kauli mbiu ya bendera yangu katika vita vingine, natamani liwe bado mbele ya macho yangu katika vita hivi; ambavyo, kwa kadiri ya makusudi yangu, si vita vingine kabisa. Upande mmoja, ‘mtu atakaye kuiokoa nafsi yake ataiangamiza’ – upande mwingine, ‘Usiliangamize jambo lile kwa ajili ya kuyaokoa maisha yako.’ Yeye ajuaye kwamba anamtumikia Mungu ambaye hatamwacha kamwe mtu yeyote apate hasara kwa ajili yake, hana haja ya kuogopa hatari anazojitosa katika kazi yake: na yeye ajuaye kwamba anatafuta tuzo ambalo, likipatikana, litazidi gharama yake kwa kipimo kisicho na kikomo, aweza kwa ujasiri kuziweka mali zake zote kwa ajili yake, na kuuza vyote ili anunue lulu ya thamani kubwa namna hiyo. Basi, ndugu, sitatumia maneno zaidi kuwahimiza wafanyabiashara wenye hekima wafanye biashara ya namna hii, wala kuwaambia walimu wenyewe kweli zinazojulikana namna hii; na kama nimekwisha kusema zaidi kuliko inavyohitajika, nitafurahi. Natumaini sasa naweza kuchukulia kuwa ni jambo lililo wazi kwamba mmeazimia kuwa na bidii na uaminifu wa hali ya juu kabisa katika kazi hii; na, kwa kuchukulia hivyo, sasa nitaendelea kuwapa baadhi ya maagizo kwa ajili ya kuiendesha ipasavyo.