Mchungaji Aliyefanywa Upya
Ibara ya 4

Sura 14 · dakika 20 za kusoma · dakika 26 za kusikiliza

Ibara ya 4

MATUMIZI YA VICHOCHEO HIVI

Kwa kuwa tumeona sababu nyingi hivi, na zenye nguvu hivi, za kutusukuma kwenye kazi hii, sasa nitazitumia zaidi ili tujinyenyekeze na tuamshwe.

1. Tuna sababu gani ya kumwaga damu ya moyo mbele za Bwana siku hii ya leo, kwa kuwa tumeipuuza kazi kubwa na njema namna hii kwa muda mrefu hivi; kwa kuwa tumekuwa wahudumu wa Injili miaka mingi hivi, na tumefanya kidogo mno kwa mafundisho ya mtu mmoja mmoja na kwa mazungumzo kwa ajili ya kuokoa roho za watu! Kama tungalianza shughuli hii mapema zaidi, ni nani ajuaye ni roho ngapi zingeweza kuletwa kwa Kristo, na jinsi ambavyo makusanyiko yetu yangeweza kuwa na heri zaidi? Na kwa nini tusingeweza kuifanya mapema kama vile tunavyoweza sasa? Nakiri kwamba palikuwa na vizuizi vingi njiani mwetu, na hata sasa vipo, na vitakuwapo maadamu yupo Ibilisi wa kujaribu, na moyo potovu ndani ya mwanadamu wa kuipinga nuru; lakini kama kizuizi kikubwa kuliko vyote kisingalikuwa ndani yetu wenyewe, yaani katika giza letu wenyewe, na uzito wetu, na kutokuwa tayari kwetu kwa wajibu, na mafarakano yetu na kutokuwa wepesi kwetu kuungana kwa ajili ya kazi ya Mungu, sioni sababu kwa nini mengi yasingaliweza kufanyika kabla ya sasa. Tulikuwa na Mungu yule yule wa kutuamuru, na wale wale wenye taabu wanaostahili huruma, na uhuru ule ule kutoka kwa watawala tulio nao sasa. Tumetenda dhambi, wala hatuna udhuru wa haki kwa dhambi yetu; na dhambi hii ni kubwa mno, kwa sababu wajibu wenyewe ni mkubwa mno, hata inatupasa kuogopa kutoa udhuru wo wote. Mungu wa rehema atusamehe, sisi na huduma yote ya Uingereza, wala asituhesabie hili wala uzembe wetu wo wote wa kihuduma! Laiti angeufunika uaminifu wetu mdogo wote, na, kwa damu ya agano la milele, aiondoe hatia yetu ya damu ya roho za watu; ili Mchungaji Mkuu atakapodhihirishwa, tusimame mbele zake kwa amani, wala tusihukumiwe kwa kulitawanya kundi lake. Na laiti angeliacha shauri lake alilo nalo juu ya wachungaji wa Kanisa lake, wala asiwatendee vibaya zaidi kwa ajili yetu, wala asiwaache wabomoaji au watesaji wawatawanye, kama wao walivyowaacha kondoo wake watawanyike; na laiti asitujali kidogo, kama sisi tulivyozijali kidogo roho za watu; wala asiuone wokovu wake kuwa mwema mno kwetu, kama sisi tulivyoona kazi yetu na mateso yetu kuwa mengi mno kwa ajili ya wokovu wa watu!

Kwa kuwa tumekuwa na siku nyingi za kujinyenyekeza katika Uingereza kwa ajili ya dhambi za nchi, na hukumu zilizotupata, natumaini tutasikia kwamba Mungu atawanyenyekeza wahudumu zaidi kabisa, na kuwafanya waombolezee uzembe wao wenyewe, na kutenga siku kadhaa katika nchi yote kwa kusudi hilo, ili wasidhani inatosha kuomboleza dhambi za wengine, huku wakizipuuza zao wenyewe; na ili Mungu asivichukie vipindi vyetu vya taifa vya kujinyenyekeza kwa taadhima, kwa sababu vinaongozwa na viongozi wasionyenyekea; na ili kwanza tufanikiwe kwake kupata msamaha kwa ajili yetu wenyewe, tupate kufaa zaidi kuomba msamaha kwa ajili ya wengine.

Na laiti tungeutupa nje mavi ya kiburi chetu, ugomvi, kujitafutia nafsi, na uvivu; Mungu asije akatupa sadaka zetu kama mavi usoni petu, na kututupa nje kama mavi ya nchi, kama alivyowafanyia wengine wengi siku hizi za karibuni ili kutuonya sisi; na laiti tungeazimia sasa hivi, kwa umoja, kuharakisha mwendo wetu, kabla hatujaona mchokoo mkali zaidi kuliko tulioona hadi sasa.

2. Na sasa, ndugu, tuna nini cha kufanya kwa wakati ujao, isipokuwa kuukana mwili wetu mvivu, na kujiamsha kwa kazi iliyo mbele yetu? Mavuno ni mengi, lakini watenda kazi ni wachache; wazembe na wazuiaji ni wengi, roho za watu ni za thamani, taabu ya wenye dhambi ni kubwa, na taabu ya milele ambayo wako karibu nayo ni kubwa zaidi, furaha za mbinguni hazifikiriki, faraja ya mhudumu mwaminifu si ndogo, furaha ya kufanikiwa kwa upana itakuwa thawabu kamili. Kuwa watenda kazi pamoja na Mungu na Roho wake si heshima ndogo; kuitumikia damu ya Kristo iliyomwagika kwa ajili ya wokovu wa watu si jambo jepesi. Kuyaongoza majeshi ya Kristo katikati ya msongamano mkubwa kabisa wa adui; kuwaongoza salama katika jangwa la hatari; kuviendesha vyombo kupitia dhoruba, na miamba, na mchanga, na mafungu ya bahari namna hii, na kukifikisha salama bandarini pa raha, kunahitaji ustadi na bidii isiyo ndogo. Mashamba sasa yanaonekana kuwa meupe tayari kwa mavuno; maandalizi yaliyofanywa kwa ajili yetu ni makubwa mno; majira ya kufanya kazi ni ya utulivu zaidi kuliko yale ambayo vizazi vingi kabla yetu viliwahi kuona. Tayari tumezembea bila kujali kwa muda mrefu mno; wakati uliopo unakimbia; tunapocheza-cheza, watu wanakufa; ee, jinsi wanavyopita upesi kwenda ulimwengu mwingine! Je, hakuna kitu katika haya yote cha kutuamsha kwenye wajibu wetu, hakuna kitu cha kutuazimisha kwenye bidii ya haraka isiyochoka? Je, tunaweza kudhani kwamba mtu anaweza kuwa mwangalifu mno na mwenye kujitaabisha mno chini ya vichocheo na ahadi hizi zote? Au je, mtu yule anaweza kuwa chombo kifaacho kwa kuwatia nuru watu wengine, ambaye yeye mwenyewe ni kipofu namna hii? au kwa kuwahuisha wengine, ambaye yeye mwenyewe hana hisia namna hii? Nini, ndugu zangu! je, ninyi mlio watu wenye hekima, ni wazito kama watu wa kawaida? na je, tunahitaji kurundika maneno mengi ili kuwashawishi kwa wajibu unaojulikana na mzito? Mtu angedhani ingetosha kuwaweka kazini kuonyesha mstari mmoja katika Kitabu cha Mungu, ili kuthibitisha kwamba ni mapenzi yake; au kuwathibitishia kwamba kazi hii ina mwelekeo wa kuendeleza wokovu wa watu. Mtu angedhani kwamba kuwaona tu jirani zenu walio katika taabu kungekuwa kichocheo cha kutosha kuzivuta juhudi zenu zenye huruma kuliko zote kwa ajili ya msaada wao. Kama kiwete akifungua tu vidonda vyake, na kukuonyesha viungo vyake vilivyolemaa, itakugusa bila maneno; je, hali ya roho zilizo karibu na hukumu ya milele haitawagusa? Ee kanisa lenye heri, kama tu waganga wangeponywa wao wenyewe; na kama tusingekuwa na kiasi kikubwa mno cha ile kutoamini na ule uzito wa moyo tunaouhubiri kila siku kwa wengine; na kama tungesadikishwa kwa uthabiti zaidi lile tunalowasadikisha wengine; na kama tungeguswa kwa kina zaidi na yale mambo ya ajabu ambayo kwayo tungetaka kuwagusa wao!

Kama tu pangekuwa na alama zilizo wazi na za kina namna hiyo juu ya roho zetu wenyewe za yale mambo matukufu tunayoyahubiri kila siku, ee, ni badiliko gani lingeleta katika mahubiri yetu, na katika mwenendo wa maisha yetu ya faragha! Ee, ni jambo la kusikitisha kama nini kwa Kanisa na kwao wenyewe, kwamba watu wanalazimika kuhubiri habari za mbinguni na jehanamu, kabla hawajasadiki kwa uthabiti kwamba mambo hayo yapo, au kabla hawajauona uzito wa mafundisho wanayoyahubiri! Ingemshangaza mtu mwenye fahamu kufikiri ni mambo gani tunayoyahubiri na kuyazungumzia; ni jambo gani kwa roho kutoka katika mwili huu, na kutokea mbele za Mungu mwenye haki, na kuingia katika furaha isiyobadilika au mateso yasiyobadilika! Ee, ni kwa mawazo ya kushangaza namna gani watu wanaokufa wanayatambua mambo haya! Jinsi gani mambo kama hayo yangepaswa kuhubiriwa na kuzungumziwa! Ee, uzito ule, umakini ule, bidii ile isiyokoma, ambayo mambo haya yanadai! Sijui wengine wanayafikiria namna gani; lakini kwa upande wangu, naona aibu kwa uzito wa moyo wangu, na najistaajabia mwenyewe kwamba sizishughulikii roho yangu na roho za wengine kama mtu anayeitazamia siku ile kuu ya Bwana; na kwamba ninaweza kuwa na nafasi kwa karibu mawazo au maneno mengine yo yote; na kwamba mambo ya kushangaza namna hii hayaumezi moyo wangu kabisa. Nastaajabu jinsi ninavyoweza kuyahubiri kwa wepesi na kwa ubaridi, na jinsi ninavyoweza kuwaacha watu katika dhambi zao, wala nisiende kwao, na kuwasihi, kwa ajili ya Bwana, watubu, hata wayapokee vyo vyote, na hata kama itanigharimu juhudi au taabu yo yote! Ni mara chache nashuka mimbarini bila dhamiri yangu kunipiga kwa kuwa sikuwa na umakini zaidi na bidii ya moto zaidi katika jambo kama hilo. Hainishtaki sana kwa kukosa mapambo au ufasaha, wala kwa kuacha neno lisilopendeza liniponyoke; bali inaniuliza, ‘Uliwezaje kusema habari za uzima na mauti kwa moyo kama huo? Uliwezaje kuhubiri habari za mbinguni na jehanamu kwa namna ya kutojali na ya usingizi kama hiyo? Je, unaamini unachosema? Je, unamaanisha kweli au unatania? Unawezaje kuwaambia watu kwamba dhambi ni jambo la namna hiyo, na kwamba taabu kubwa hivyo iko juu yao na mbele yao, nawe usiguswe nayo zaidi? Je, haikukupasa kulia juu ya watu kama hao, na je, machozi yako hayakupaswa kuyakatiza maneno yako? Je, haikukupasa kupaza sauti, na kuwaonyesha makosa yao, na kuwasihi na kuwaomba kana kwamba ni jambo la uzima na mauti?’ Kweli, hii ndiyo kengele ambayo dhamiri inaipiga masikioni mwangu, na hata hivyo roho yangu yenye usingizi haitaki kuamka.

Ee, ni kitu gani moyo usio na hisia, uliofanywa mgumu! Ee Bwana, utuokoe sisi wenyewe na tauni ya kutoamini na ugumu wa moyo, la sivyo tutawezaje kuwa vyombo vifaavyo vya kuwaokoa wengine nayo? Ee, uzitendee roho zetu wenyewe kile ambacho ungetutumia kuzitendea roho za wengine! Nimechanganyikiwa kabisa kufikiri tofauti iliyopo kati ya jinsi ninavyoutambua uzima ujao nikiwa kitandani kwa ugonjwa, na jinsi ninavyoutambua nikiwa mimbarini; kwamba jambo lile liweze kuonekana kwangu sasa kuwa jepesi namna hii, ambalo wakati ule lilionekana kubwa na la kushangaza namna ile, nami najua litaonekana hivyo tena mauti yatakaponitazama usoni, ingawa kila siku naijua na kuifikiria saa ile inayokaribia; na hata hivyo mawazo haya ya kutangulia hayarudishi utambuzi wenye nguvu kama ule! Ee ndugu zangu, hakika kama ninyi nyote mngalizungumza na jirani yetu Mauti mara nyingi kama nilivyofanya mimi, na kupokea hukumu ya kifo ndani yenu mara nyingi hivyo, mngekuwa na dhamiri isiyotulia, kama si maisha yaliyofanywa upya, kuhusu bidii na uaminifu wenu wa kihuduma; na mngekuwa na kitu ndani yenu ambacho kingewauliza mara kwa mara maswali kama haya: ‘Je, huruma yako yote kwa wenye dhambi waliopotea ni hii tu? Hutafanya zaidi kuwatafuta na kuwaokoa? Je, hawapo fulani na fulani — ee, wangapi kandokando yako! — ambao bado ni wana wa mauti wanaoonekana wazi? Umewaambia nini, au umefanya nini kwa ajili ya kuongoka kwao? Je, watakufa na kuwa jehanamu kabla hujawaambia neno moja zito la kuzuia jambo hilo? Je, huko watakulaani milele, wewe usiyefanya zaidi wakati ulipokuwapo ili kuwaokoa?’

Vilio kama hivyo vya dhamiri vinalia masikioni mwangu kila siku, ingawa, Bwana anajua, nimevitii kidogo mno. Mungu wa rehema anisamehe, na aniamshe, pamoja na watumishi wake wengine waliozembea kwa dhambi namna hii. Nakiri kwa aibu yangu kwamba ni mara chache nasikia kengele ikilia kwa ajili ya mtu aliyekufa, bila dhamiri kuniuliza, ‘Umefanya nini kwa ajili ya kuiokoa roho ile kabla haijauacha mwili? Mmoja zaidi ameenda hukumuni; ulifanya nini kumwandaa kwa hukumu?’ na hata hivyo nimekuwa mvivu na mzito kuwasaidia wale waliobaki hai. Mnawezaje kuacha, mnapoweka maiti kaburini, kufikiri moyoni mwenu, ‘Hapa umelala mwili; lakini roho iko wapi? na nimefanya nini kwa ajili yake, kabla haijaondoka? Ilikuwa sehemu ya dhamana niliyokabidhiwa; ninaweza kutoa hesabu gani juu yake?’

Ee ndugu zangu, je, ni jambo dogo kwenu kujibu maswali kama haya? Huenda likaonekana hivyo sasa, lakini saa inakuja ambapo halitaonekana hivyo. ‘Mioyo yetu ikituhukumu, Mungu ni mkuu kuliko mioyo yetu,’ naye atatuhukumu zaidi sana, tena kwa hukumu ya namna nyingine kuliko ile ya dhamiri. Sauti ya dhamiri ni sauti ya utulivu, na hukumu ya dhamiri ni hukumu ya upole, ukilinganisha na sauti na hukumu ya Mungu. Ole wetu! dhamiri huona sehemu ndogo sana tu ya dhambi na taabu yetu, ukilinganisha na kile Mungu anachoona. Mambo haya yangeonekana milima kiasi gani kwa roho zenu, ambayo sasa yanaonekana vichuguu? Yangekuwa boriti kiasi gani machoni mwenu, ambayo sasa yanaonekana vibanzi, kama tu mngeyaona kwa nuru iliyo wazi zaidi? (Sithubutu kusema, Kama Mungu anavyoyaona.) Tunaweza kwa urahisi kujitetea mbele ya dhamiri, na ama kuihonga, ama kuistahimili hukumu yake; lakini Mungu hashughulikiwi kwa urahisi namna hiyo, wala hukumu yake haistahimiliki kwa urahisi namna hiyo. ‘Basi, kwa kuwa twapokea,’ na kuhubiri, ‘ufalme usiotikisika, na tuwe na neema, ambayo kwa hiyo tumtolee Mungu ibada ya kumpendeza, pamoja na unyenyekevu na hofu; maana Mungu wetu ni moto ulao.’ Lakini msije mkasema kwamba nawatisha kwa vitisho vya kubuni, na kuwaambia habari za hatari na vitisho mahali ambapo havipo, hapa nitawaonyesha uhakika na uthabiti wa hukumu ile inayoelekea kuwapata wachungaji wazembe, hasa ni wangapi watakaokuwa tayari kuinuka dhidi yetu na kutuhukumu, kama baadaye tutakuwa wapuuzaji wa makusudi wa kazi hii kuu.

(1) Wazazi wetu, waliotukusudia kwa ajili ya huduma, watatuhukumu, na kusema, ‘Bwana, tuliwaweka wakfu kwa utumishi wako, nao wakaudharau, wakajitumikia wenyewe.’

(2) Walimu wetu waliotufundisha, wakufunzi wetu waliotuelekeza, shule na vyuo vikuu tulimoishi, na miaka yote tuliyotumia katika masomo, vitainuka hukumuni dhidi yetu, na kutuhukumu; kwa maana haya yote yalikuwa ya nini, isipokuwa kwa ajili ya kazi ya Mungu?

(3) Elimu yetu na maarifa yetu na karama zetu za kihuduma zitatuhukumu; kwa maana tulifanywa washiriki wa hayo kwa kusudi gani, isipokuwa kwa ajili ya kazi ya Mungu?

(4) Kule kuikubali kwetu kwa hiari dhamana ya roho za watu kutatuhukumu; kwa maana watu wote wanapaswa kuwa waaminifu kwa amana waliyoikubali.

(5) Utunzaji wote wa Mungu kwa ajili ya Kanisa lake, na yote ambayo Kristo amefanya na kuteswa kwa ajili yake, vitainuka hukumuni dhidi yetu, kama tukiwa wazembe na wasio waaminifu, na kutuhukumu; kwa sababu kwa uzembe wetu tuliwaangamiza wale ambao Kristo aliwafia.

(6) Maagizo yote na amri zote za Maandiko Matakatifu, ahadi zote za msaada na thawabu, vitisho vyote vya adhabu, vitainuka dhidi yetu na kutuhukumu; kwa maana Mungu hakusema haya yote bure.

(7) Mifano yote ya manabii na mitume, na wahubiri wengine walioandikwa katika Maandiko, na mifano yote ya watumishi waaminifu na wenye bidii wa Kristo katika nyakati hizi za mwisho, na mahali palipo kandokando yetu, itainuka hukumuni na kutuhukumu; kwa maana yote hayo yalikuwa kwa ajili ya sisi kuyaiga, na kutuchochea tushindane kwa utakatifu katika uaminifu na bidii ya kihuduma.

(8) Biblia Takatifu iliyo wazi mbele yetu, na vitabu vyote vilivyomo katika vyumba vyetu vya kujifunzia vinavyotuambia wajibu wetu, moja kwa moja au kwa njia isiyo ya moja kwa moja, vitamhukumu mtumishi mvivu asiyefaa; kwa maana hatuna misaada hii yote na vifaa hivi bure.

(9) Mahubiri yote tunayohubiri ili kuwashawishi watu wetu wautimize wokovu wao kwa kuogopa na kutetemeka, wainyakue taji ya uzima kwa mikono ya nguvu, na kuuteka ufalme kwa nguvu, wajitahidi kuingia kwa mlango ulio mwembamba, na kukimbia hivyo ili wapate, yatainuka dhidi ya wasio waaminifu na kuwahukumu; kwa maana ikiwa inawahusu wao kwa karibu hivyo kujitaabisha kwa ajili ya wokovu wao, je, haituhusu sisi, tuliokabidhiwa kuwaangalia, kuwa nasi wenye nguvu, wenye kujitaabisha, na wasiochoka katika kujitahidi kuusaidia wokovu wao usonge mbele? Je, unastahili kazi yao, na saburi yao, na je, haustahili pia yetu?

(10) Mahubiri yote tunayowahubiria ili kuudhihirisha ubaya wa dhambi, hatari ya hali ya asili, uhitaji wa Mwokozi, furaha za mbinguni, na mateso ya jehanamu, naam, na ukweli wa dini ya Kikristo, yatainuka hukumuni dhidi ya wasio waaminifu, na kuwahukumu. Na litakuwa tazamo la kuhuzunisha kwao wenyewe, watakapolazimika kufikiri, ‘Je, niliwaambia habari za hatari kubwa namna hiyo na matumaini makubwa namna hiyo hadharani, wala sikutaka kufanya zaidi, faraghani, kuwasaidia? Nini? kuwaambia kila siku habari za hukumu ya milele, na hata hivyo kuwaacha waingie humo kwa urahisi namna hiyo? Kuwaambia habari za utukufu kama huo, na kwa shida kuwaambia neno moja wao binafsi, ili kuwasaidia kuufikia? Je, mambo haya yalikuwa makubwa namna hiyo kwangu nilipokuwa kanisani, na madogo namna hiyo niliporudi nyumbani?’ Lo! kujihukumu huku kutakuwa kwa kutisha.

(11) Mahubiri yote tuliyohubiri ili kuwashawishi watu wengine kwa wajibu kama huo — kama vile jirani kuonyana kila siku, na wazazi na mabwana kuwafundisha watoto wao na watumishi wao njia ya kwenda mbinguni — yatainuka hukumuni dhidi ya wasio waaminifu, na kuwahukumu; kwa maana je, mtawashawishi wengine kwa jambo ambalo ninyi wenyewe hamtalifanya, kwa kadiri mnavyoweza? Mnapowatisha kwa kuupuuza wajibu wao, ni zaidi sana jinsi gani mnazitisha roho zenu wenyewe!

(12) Riziki yote tunayopokea kwa ajili ya utumishi wetu, kama tukiwa wasio waaminifu, itatuhukumu; kwa maana ni nani atakayemlipa mtumishi ili ajifurahishe, au akae bure, au ajifanyie kazi yake mwenyewe. Kama tunayo manyoya ya kondoo, hakika ni ili tulitunze kundi; na, kwa kupokea mshahara, tunajifunga wenyewe kwa kazi.

(13) Ushuhuda wote tuliotoa dhidi ya wahudumu waovu wenye kashfa na wazembe wa kizazi hiki, na juhudi zote tulizotumia ili waondolewe, vitawahukumu wasio waaminifu; kwa maana Mungu hana upendeleo. Tukiwarithi katika dhambi zao, tumesema yote hayo dhidi yetu wenyewe; na, kama tulivyowahukumu wao, Mungu na wengine watatuhukumu sisi, tukiwaiga. Na, hata kama tusingekuwa wabaya kama wao, itakuwa jambo la kuhuzunisha hata tukifanana nao tu.

(14) Hukumu zote ambazo Mungu ametekeleza, katika kizazi hiki, juu ya wahudumu wazembe, mbele ya macho yetu, zitatuhukumu, kama tukiwa wasio waaminifu. Je, amewafanya wachungaji wavivu na nyuki dume wapendao anasa wanuke katika pua za watu? Naye atatuheshimu sisi, kama tukiwa wavivu na wapenda anasa? Je, amewanyang’anya mapato yao, na kuwatupa nje ya makazi yao, na nje ya mimbari zao, na kuwaweka kando kama wafu, wangali hai, na kuwafanya kitu cha kuzomewa na mithali katika nchi? Na hata hivyo tunathubutu kuwaiga? Je, mateso yao si maonyo kwetu? na je, haya yote hayakuwapata kama kielelezo kwetu? Kama kuna kitu cho chote duniani ambacho kingewaamsha wahudumu kwa kujikana nafsi na kwa bidii, nadhani tumeona vya kutosha kufanya hivyo. Je, mngeuiga ulimwengu wa kale kama mngeiona gharika iliyouzamisha? Je, mngejitia katika dhambi za Sodoma — uvivu, kiburi, kushiba chakula — kama mngesimama karibu, na kuuona ule moto uliouteketeza ukipanda juu mbinguni? Ni nani angekuwa Yuda, kama angemwona akijinyonga na kupasuka katikati? Na ni nani angekuwa mnafiki mwongo anayevinajisi vitu vitakatifu, kama angewaona Anania na Safira wakifa? Na ni nani ambaye asingeogopa kuipinga Injili, kama angemwona Elima akipigwa upofu? Na je, tutakuwa wahudumu wavivu wanaojitafutia nafsi, hali tumemwona Mungu akiwachapa watu kama hao na kuwatoa nje ya hekalu lake, na kuwafagilia mbali kama takataka mitaroni? Mungu apishe mbali! Kwa maana hapo hukumu yetu itakuwa kubwa kiasi gani na ya namna nyingi kiasi gani?

(15) Mwisho, Siku zote za kufunga na kuomba, ambazo, katika miaka ya karibuni, zimeshikwa katika Uingereza kwa ajili ya matengenezo, zitainuka hukumuni dhidi ya wasiotengenezwa, ambao hawatakubali kushawishiwa kwa sehemu ile ya kazi yenye kutaabisha. Hili, nakiri, ni ongezeko zito mno la ubaya wa dhambi yetu, hata linanifanya karibu nitetemeke nikilifikiria. Je, kumewahi kuwako taifa juu ya uso wa dunia, ambalo kwa muda mrefu hivyo na kwa taadhima hivyo limemfuata Mungu kwa kufunga na kuomba, kama sisi tulivyofanya? Kabla bunge halijaanza, jinsi gani tulikuwa wa mara kwa mara na wenye bidii ya moto faraghani! Baada ya hapo, kwa miaka mingi mfululizo, tulikuwa na saumu ya kila mwezi iliyoamriwa na bunge, mbali na saumu za faragha na za hadhara za mara kwa mara kwa nafasi nyingine. Na haya yote yalikuwa kwa ajili ya nini? Vyo vyote zilivyokuwa, kwa muda fulani, njia tulizozitazamia, hata hivyo lengo la maombi yetu yote lilikuwa matengenezo ya Kanisa, na, ndani yake, hasa mambo haya mawili, huduma iliyo aminifu, na utekelezaji wa nidhamu ndani ya Kanisa. Na je, iliwahi kuingia wakati ule katika mioyo ya watu, au hata katika mioyo yetu wenyewe, kufikiri kwamba tutakapokuwa tumepata yote tuliyotaka, na jambo hilo kutiwa mikononi mwetu wenyewe, ili tujitaabishe kadiri tuwezavyo, na kutekeleza nidhamu yo yote tutakayo, kwamba hapo hatutafanya lo lote isipokuwa kuhubiri hadharani? kwamba hatutajitaabisha kufundisha katekisimu na kuwafundisha watu wetu mmoja mmoja, wala kutekeleza sehemu yo yote ya maana ya nidhamu kabisa? Inanistaajabisha kulifikiria. Moyo wa mwanadamu una kina gani cha udanganyifu! Nini? je, mioyo ya watu wema ni ya udanganyifu namna hii? Je, mioyo ya watu wote ni ya udanganyifu namna hii? Nakiri, wakati ule niliwaambia askari wengi, na watu wengine wapendao anasa za mwili, kwamba ingawa walikuwa wamepigania matengenezo, nilikuwa na hakika wangeyachukia, na kuwa adui zake, watakapoyaona na kuyaonja; nikidhani kwamba nira ya nidhamu ingezibana shingo zao, na kwamba, watakapofundishwa katekisimu na kushughulikiwa mmoja mmoja, na kukemewa kwa ajili ya dhambi yao, faraghani na hadharani, na kuletwa kwenye maungamo ya hadhara na toba, au kuepukwa kama wasiotubu, wangeyadharau na kuyapiga teke haya yote, na kuiona nira ya Kristo kuwa udhalimu; lakini sikufikiri hata kidogo kwamba wahudumu wangeacha yote yaanguke, na kuwatwika karibu hakuna lo lote kati ya haya; bali kuwaacha kwa hofu ya kuwachukiza, na kuacha yote yaendelee kama zamani.

Ee, maombi ya bidii niliyoyasikia kwa ajili ya huduma yenye kujitaabisha, na kwa ajili ya nidhamu! Ilikuwa kana kwamba walikuwa wakishindana mweleka kwa ajili ya wokovu wenyewe. Naam, kwa kawaida waliiita nidhamu, ‘ufalme wa Kristo, au utekelezaji wa kazi yake ya kifalme ndani ya kanisa lake,’ na hivyo wakaihubiri na kuiombea, kana kwamba kuisimamisha nidhamu ndiko kuusimamisha ufalme wa Kristo. Na je, nilifikiri wakati ule kwamba wangekataa kuisimamisha walipoweza? Nini! je, sasa ufalme wa Kristo unahesabiwa kati ya mambo yasiyo ya lazima?

Kama Mungu wa mbinguni, aliyeijua mioyo yetu, angalitujibu, katikati ya maombi na vilio vyetu, katika mojawapo ya saumu zetu za hadhara za kila mwezi, jibu hili, kwa sauti yake ya kutisha, masikioni mwa kusanyiko: ‘Enyi wenye dhambi wenye mioyo ya udanganyifu! Ni unafiki gani huu, kunichosha kwa vilio vyenu kwa ajili ya kile ambacho hamtakikubali, hata kama ningewapa; na hivyo kupaza sauti zenu kwa ajili ya kile ambacho roho zenu zinakichukia! Matengenezo ni nini, isipokuwa kuwafundisha wenye dhambi na kuwasihi bila kukoma wampokee Kristo wangu na neema yangu, kama vinavyotolewa kwao, na kulitawala Kanisa langu sawasawa na neno langu? Hata hivyo haya, yaliyo kazi yenu, hamtakubali kushawishiwa kuyafanya, mtakapoona kuwa ni ya kutaabisha na yasiyo na shukrani. Nitakapokuwa nimewakomboa, si mimi mtakayenitumikia, bali mtajitumikia ninyi wenyewe; nami itanipasa kuwa na bidii kuwashawishi mlitengeneze Kanisa, kwa kufanya wajibu wenu wenyewe, kama ninyi mlivyo na bidii kwangu niwape uhuru wa kufanya matengenezo. Na, yote yatakapokwisha fanyika, mtayaacha bila kuyafanya, na itachukua muda mrefu kabla hamjashawishiwa kwa kazi yangu.’ Kama Bwana, au mjumbe wake ye yote, angalitupa jibu kama hilo, je, lisingalitushangaza? Je, isingalionekana kwetu kuwa jambo lisiloaminika, kwamba mioyo yetu ingekuwa kama inavyothibitika kuwa sasa? Na je, tusingalisema, kama Hazaeli, ‘Mtumishi wako ni mbwa, hata alifanye jambo hili?’ au kama Petro, ‘Hata wote wakikuacha, mimi sitakuacha?’ Basi, ndugu, uzoefu wa kuhuzunisha umetuonyesha udhaifu wetu. Tumekataa sehemu ya kutaabisha na yenye gharama ya matengenezo tuliyoyaombea; lakini bado Kristo anageuka, na kututazama kwa jicho la rehema. Laiti bado tungekuwa na mioyo ya kutoka nje mara moja na kulia kwa uchungu, na kutofanya tena kama tulivyofanya, lisije likatupata jambo baya zaidi; na sasa kumfuata Kristo, ambaye tumemwacha kwa kiasi kikubwa hivyo, kupitia kazi na mateso, hata kama ingekuwa hadi kufa!

Hivyo nimewaonyesha yatakayotokea, kama hamtajitoa kwa uaminifu kwa kazi hii, ambayo mko chini ya wajibu na ahadi nyingi hivyo kuifanya; na jinsi uzembe wetu utakavyokuwa jambo lisilo na udhuru, na jinsi utakavyotuweka chini ya hukumu kubwa na ya namna nyingi. Kweli, ndugu, kama nisingeiona kazi hii kuwa ya umuhimu mkubwa mno kwenu wenyewe, kwa watu, na kwa heshima ya Mungu, nisingewasumbua kwa maneno mengi hivyo juu yake, wala nisingethubutu kusema kwa ukali kama nilivyofanya. Lakini swali linapokuwa juu ya uzima na mauti, watu huelekea kusahau heshima yao na adabu na salamu za kirafiki na tabia njema. Kwa upande wangu mwenyewe naona kwamba hii ni mojawapo ya kazi bora na kuu kuliko zote nilizowahi kutia mkono maishani mwangu; nami kweli nadhani kwamba kama mawazo yenu juu yake ni kama yangu, hamtayaona maneno yangu kuwa mengi mno au makali mno. Naweza kukumbuka vizuri wakati nilipokuwa na bidii kwa ajili ya matengenezo ya mambo ya taratibu za ibada; na, kama ningekuwa baridi katika jambo la msingi kama hili, jinsi gani bidii yangu ingeonekana kuwa isiyo na mpangilio na isiyo na uwiano! Ole wetu! je, tunaweza kudhani kwamba matengenezo yamefanyika, tulipotupa nje taratibu chache za ibada, na kubadilisha baadhi ya mavazi, na ishara, na mitindo! Ee, sivyo, ndugu zangu! kazi yetu ni kuziongoa na kuziokoa roho za watu. Hiyo ndiyo sehemu kuu kuliko zote ya matengenezo, ile inayofanya mema mengi zaidi, na inayoelekea zaidi kwenye wokovu wa watu.

Na sasa, ndugu, kazi iko mbele yenu. Inapatikana katika mafundisho haya ya mtu mmoja mmoja kwa kundi lote, na pia katika kuhubiri hadharani. Wengine wamefanya sehemu yao, na kuubeba mzigo wao, na sasa inakuja zamu yenu. Mnaweza kuona kwa urahisi jinsi jambo kubwa linavyowategemea mikononi mwenu, na jinsi wengi watakavyodhulumiwa kwa kushindwa kwenu kufanya wajibu wenu, na jinsi kiasi kikubwa kitakavyopotea kwa kujihurumia katika kazi yenu. Kama kazi yenu ina thamani kuliko roho za watu, na kuliko damu ya Kristo, basi kaeni kimya, wala msiwatafute wajinga au wasiomcha Mungu; fuateni anasa zenu wenyewe au shughuli za kidunia, au jipumzisheni; msiwachukize wenye dhambi, wala mwili wenu wenyewe, bali waacheni jirani zenu wazame au waogelee; na, kama mahubiri ya hadharani hayatawaokoa, waacheni waangamie. Lakini, kama jambo ni tofauti kabisa, ni afadhali mjiangalie vizuri.