Roho Mtakatifu Kama Mwalimu

Roho Mtakatifu huwafundisha waaminio kwa kuwakumbusha maneno ya Kristo pale yanapohitajika na kuwaongoza katika kweli yote, akifunua hali za kiroho zenye kina ambazo hekima ya kibinadamu haiwezi kuzifahamu. Yeye huwasaidia waaminio kuyaelewa Maandiko kwa kuyaangaza maana yake, na huwawezesha kuisema kweli ya Mungu kwa ufanisi, akikaza kwamba kuielewa kweli na kufundisha kwa halisi hutegemea uongozi wa Roho badala ya maarifa ya kibinadamu peke yake.

Bwana wetu Yesu, katika mazungumzo yake ya mwisho na wanafunzi wake kabla ya kusulubiwa kwake, alisema, "Lakini huyo Msaidizi, huyo Roho Mtakatifu, ambaye Baba atampeleka kwa jina langu, atawafundisha yote, na kuwakumbusha yote niliyowaambia" (Yohana 14:26). Hapa tunaona kazi ya Roho Mtakatifu ya namna mbili: kufundisha, na kukumbusha mambo ambayo Kristo alikwisha kuyafundisha. Tutayachukua kwa mpangilio wa nyuma.

I. Roho Mtakatifu huyakumbusha maneno ya Kristo.

Ahadi hii ilitolewa kwanza kwa Mitume, nayo ni dhamana ya usahihi wa taarifa yao juu ya yale aliyoyasema Yesu; lakini Roho Mtakatifu hufanya kazi kama hiyo kwa kila mwaminio anayemtazamia kuifanya, na anayemtegemea aifanye. Roho Mtakatifu huyaleta akilini mwetu mafundisho ya Kristo na Neno pale tu tunapoyahitaji, iwe kwa mahitaji ya maisha yetu au ya utumishi wetu. Wengi wetu tungeweza kusimulia nyakati ambazo tulikuwa katika dhiki kubwa ya nafsi, au maswali makubwa kuhusu wajibu, au hali ngumu sana kuhusu la kumwambia yule tuliyekuwa tukijaribu kumwongoza kwa Kristo au kumsaidia, na wakati ule ule Andiko lile lililotuhitajika liliangaziwa akilini mwetu ni fungu ambalo huenda hatukuwa tumelifikiria kwa muda mrefu, na yamkini hata hatukuwa tumewahi kulifikiria katika muktadha huu. Ni nani aliyefanya hivi? Roho Mtakatifu ndiye aliyefanya.

Yeye yu tayari kuifanya hata mara nyingi zaidi, ikiwa tu tunamtazamia aifanye na kumtegemea aifanye.

Ni pendeleo letu, kila mara tunapoketi kando ya mtu anayeuliza njia ya uzima ili kumwelekeza, kumtazama Roho Mtakatifu na kusema, 'Nimwambie nini mtu huyu anayeuliza? Nitumie Andiko lipi?' Kuna maana yenye kina katika ukweli kwamba katika mstari unaofuata mara baada ya ahadi hii ya thamani, Yesu asema, 'Amani nawaachieni; amani yangu nawapa.' Ni kwa Roho kuyakumbusha maneno yake na kutufundisha kweli ya Mungu ndipo tunapata na kudumu katika amani hii. Tukimtazama Roho Mtakatifu tu ayalete akilini Maandiko pale tu tunapoyahitaji, na Andiko lile hasa tunalolihitaji, kwa kweli tutakuwa na amani ya Kristo kila dakika ya maisha yetu.

Mtu mmoja aliyekuwa akijiandaa kwa kazi ya Kikristo alinijia akiwa katika dhiki kubwa. Alisema ni lazima aache maandalizi yake, kwa sababu hakuweza kuyahifadhi Maandiko kichwani. 'Nina umri wa miaka thelathini na miwili,' alisema, 'nami nimekuwa katika biashara kwa miaka mingi sasa. Nimepoteza mazoea ya kujifunza, wala siwezi kuhifadhi lo lote kichwani.' Mtu huyu alitamani sana kuwa katika utumishi wa Bwana wake, na machozi yalisimama machoni pake alipokuwa akisema hayo.

'Usikate tamaa,' nilijibu. 'Ipokee ahadi ya Bwana wako kwamba Roho Mtakatifu atayakumbusha maneno yake; jifunze fungu moja la Andiko, uliweke imara akilini mwako, kisha lingine, kisha umtazame Roho Mtakatifu ayakumbushe pale utakapoyahitaji.' Aliendelea na maandalizi yake. Alimtumaini Roho Mtakatifu. Baadaye, alichukua kazi katika eneo gumu sana, eneo ambako aina zote za mafundisho ya uongo zilishamiri. Watu walimzunguka barabarani kama nyuki, naye alichukua Biblia yake na kumtumaini Roho Mtakatifu ayakumbushe mafungu ya Andiko aliyoyahitaji, naye akayafanya. Wapinzani wake walijawa na fadhaa, alipowakabili kila hoja kwa Neno la Mungu lililo hakika, na wengi wa wale wagumu sana walishindwa kwa ajili ya Kristo.

II. Roho Mtakatifu atatufundisha mambo yote. Kuna ahadi iliyo wazi zaidi kuhusu jambo hili, sura mbili mbele zaidi katika Yohana 16:12-14. Hapa Yesu asema, 'Hata sasa ninayo mengi ya kuwaambia, lakini hamwezi kuyastahimili hivi sasa. Lakini yeye atakapokuja, huyo Roho wa kweli, atawaongoza awatie kwenye kweli yote; kwa maana hatanena kwa shauri lake mwenyewe, lakini yote atakayoyasikia atayanena, na mambo yajayo atawapasha habari yake. Yeye atanitukuza mimi; kwa kuwa atatwaa katika yaliyo yangu na kuwapasha habari.' Ahadi hii ilitolewa kwanza kwa Mitume, lakini Mitume wenyewe waliitumia kwa waaminio wote (1 Yohana 2:20-27). Ni pendeleo la kila mwaminio katika Yesu Kristo, hata aliye mnyenyekevu kuliko wote, kuwa 'aliyefundishwa na Mungu.'

Bila kutegemea walimu wa kibinadamu, 'Wala hamna haja ya mtu kuwafundisha' (1 Yohana 2:27).

Hili, bila shaka, halimaanishi kwamba hatuwezi kujifunza mengi kutoka kwa wengine waliofundishwa na Roho Mtakatifu. Kama Yohana angalifikiri hivyo, kamwe asingaliandika waraka huu ili kuwafundisha wengine. Mtu aliyefundishwa na Mungu kwa ukamilifu zaidi ndiye hasa atakayekuwa tayari zaidi kusikiliza yale ambayo Mungu amewafundisha wengine. Wala halimaanishi hata kidogo kwamba tunapofundishwa na Roho, sisi hatuutegemei Neno la Mungu lililoandikwa; kwa maana Neno ndilo hasa mahali ambapo Roho, aliye Mtungaji wa Neno, huwaongoza wanafunzi wake, nalo ndilo chombo ambacho kwacho huwafundisha (Waefeso 6:17; Yohana 6:33; Waefeso 5:18-19; Wakolosai 3:16). Lakini ingawa twaweza kujifunza mengi kutoka kwa wanadamu, hatuwategemei wao.

Tunaye Mwalimu wa Kiungu, Roho Mtakatifu.

Kamwe hatutaijua kweli kwelikweli hata tutakapofundishwa moja kwa moja na Roho Mtakatifu. Kiasi cho chote cha mafundisho ya kibinadamu tu, hata wawe walimu wetu ni nani, kamwe hakitatupa ufahamu sahihi, kamili na uliokamilika wa kweli. Hata kujifunza kwa bidii Neno, iwe kwa Kiingereza au kwa lugha za asili, hakutatupa uelewa halisi wa kweli. Ni lazima tufundishwe moja kwa moja na Roho Mtakatifu, nasi twaweza kufundishwa hivyo, kila mmoja wetu. Yeye aliyefundishwa ataielewa kweli ya Mungu vizuri zaidi, hata kama hajui hata neno moja la Kiyunani au Kiebrania, kuliko yule ajuaye Kiyunani na Kiebrania kwa ukamilifu, pamoja na lugha zote zinazohusiana nazo, lakini ambaye hakufundishwa na Roho.

Roho atamwongoza yule anayemfundisha hivyo 'aingie katika kweli.' Uwanja wote wa kweli ya Mungu ni kwa ajili ya kila mmoja wetu, lakini Roho Mtakatifu hatatuongoza katika kweli yote kwa siku moja, wala kwa juma moja, wala kwa mwaka mmoja, bali hatua kwa hatua. Kuna njia mbili maalum za mafundisho ya Roho zilizotajwa: (1) 'Na mambo yajayo atawapasha habari yake.' Wengi husema hatuwezi kujua lo lote kuhusu wakati ujao, kwamba mawazo yetu yote juu ya jambo hilo ni ukisiaji tu. Kweli, hatuwezi kujua kila kitu kuhusu wakati ujao.

Kuna mambo fulani ambayo Mungu ameona vema kuyaweka kwake mwenyewe, mambo ya siri yaliyo yake (Kumbukumbu la Torati 29:29). Kwa mfano, hatuwezi 'kujua nyakati wala majira' ya kurudi kwa Bwana wetu (Matendo 1:7), lakini kuna mambo mengi kuhusu wakati ujao ambayo Roho Mtakatifu atatufunulia.

(2) 'Yeye atanitukuza mimi; kwa kuwa atatwaa katika yaliyo yangu na kuwapasha habari.' Hii ndiyo njia maalum ya mafundisho ya Roho Mtakatifu kwa mwaminio, kama ilivyo kwa asiyeamini Yesu Kristo. Ni kazi yake zaidi ya yote kumfunua Yesu Kristo na kumtukuza. Mafundisho yake yote yanamzunguka Kristo. Kwa mtazamo huu au ule, siku zote yeye anatuleta kwa Yesu Kristo. Wengine huogopa kukaza kweli kuhusu Roho Mtakatifu wasije wakamdunisha Kristo mwenyewe na kumweka nyuma, lakini hakuna amtukuzaye Kristo kama afanyavyo Roho Mtakatifu. Kamwe hatutamwelewa Kristo, wala kuiona utukufu wake, hata Roho Mtakatifu atakapotufasiria yeye. Kiasi cho chote cha kusikiliza mahubiri na mihadhara, hata iwe hodari kiasi gani, kiasi cho chote cha kujifunza Neno tu, kamwe hakingetuwezesha kuyaona 'mambo ya Kristo'; ni lazima Roho Mtakatifu atuonyeshe, naye yu tayari kuifanya, naye aweza kuifanya. Yeye anatamani sana kuifanya.

Shauku kuu kabisa ya Roho Mtakatifu ni kumfunua Yesu Kristo kwa wanadamu. Siku ile ya Pentekoste, Petro na wale wote waliokuwa pamoja naye walipojazwa Roho Mtakatifu, hawakusema mengi kuhusu Roho Mtakatifu; walisema juu ya Kristo. Ichunguze hotuba ya Petro siku ile; Yesu Kristo alikuwa kichwa chake kimoja, na Yesu Kristo atakuwa kichwa chetu kimoja, tukifundishwa na Roho; Yesu Kristo atajaza upeo wote wa maono yetu. Tutakuwa na Kristo mpya, Kristo mtukufu. Kristo atakuwa mtukufu sana kwetu hata tutatamani kwenda kumwambia kila mtu habari za huyu Mtukufu tuliyempata. Yesu Kristo ni tofauti sana wakati Roho anapomtukuza kwa kutwaa katika yaliyo yake na kutuonyesha.

III. Roho Mtakatifu hutufunulia mambo mazito ya Mungu ambayo yamefichwa na ni upuzi kwa mwanadamu wa tabia ya asili. Twasoma katika 1 Wakorintho 2:9-13, 'Mambo ambayo jicho halikuyaona wala sikio halikuyasikia, wala hayakuingia moyoni mwa mwanadamu, mambo ambayo Mungu aliwaandalia wampendao. Lakini Mungu ametufunulia sisi kwa Roho. Maana Roho huchunguza yote, hata mafumbo ya Mungu. Maana ni nani katika binadamu ayajuaye mambo ya binadamu ila roho ya binadamu iliyo ndani yake? Vivyo hivyo na mambo ya Mungu hakuna ayafahamuye ila Roho wa Mungu. Lakini sisi hatukuipokea roho ya dunia, bali Roho atokaye kwa Mungu, makusudi tupate kuyajua tuliyokirimiwa na Mungu. Nayo twayanena, si kwa maneno yanayofundishwa kwa hekima ya kibinadamu, bali yanayofundishwa na Roho, tukiyafasiri mambo ya rohoni kwa maneno ya rohoni.' Fungu hili linawahusu Mitume kwanza kabisa, lakini hatuwezi kuizuia kazi hii ya Roho kwao peke yao.

Roho humfunulia kila mwaminio mambo mazito ya Mungu, mambo ambayo jicho la mwanadamu halikuyaona kamwe, wala sikio halikuyasikia kamwe, na ambayo hayakuingia kamwe moyoni mwa mwanadamu; haya ni mambo ambayo Mungu amewaandalia wampendao. Ni dhahiri kutokana na muktadha kwamba hili halihusu mbingu peke yake au mambo yajayo katika maisha ya baadaye. Roho Mtakatifu huyachukua mambo mazito ya Mungu, ambayo Mungu ametuandalia, hata katika maisha ya sasa, na kutufunulia.

IV. Roho Mtakatifu huifasiri ufunuo wake. Yeye hutoa nguvu ya kutambua, kujua, na kuthamini yale aliyoyafundisha. Katika mstari unaofuata baada ya ile iliyonukuliwa hivi punde twasoma, 'Basi mwanadamu wa tabia ya asili hayapokei mambo ya Roho wa Mungu; maana kwake ni upuzi, wala hawezi kuyafahamu, kwa kuwa yatambulikana kwa jinsi ya rohoni' (1 Wakorintho 2:14). Roho Mtakatifu si Mtungaji wa ufunuo tu, yaani Neno la Mungu lililoandikwa: yeye pia ni Mfasiri wa yale aliyoyafunua. Kitabu cho chote chenye kina ni chenye kuvutia na kusaidia zaidi isivyopimika tunapokuwa na mtunzi wa kitabu hicho hapo karibu kutufasiria, nalo ni pendeleo letu siku zote kuwa na mtunzi wa Biblia hapo karibu tunapoisoma.

Roho Mtakatifu ni Mtungaji wa Biblia, naye yu tayari kuifasiri maana yake kwa kila mwaminio kila mara aufunguapo Kitabu. Ili kukielewa Kitabu, ni lazima tumtazame yeye, ndipo mahali penye giza zaidi hupata nuru. Mara nyingi twahitaji kuomba pamoja na mtunga Zaburi wa kale, 'Unifumbue macho yangu, nipate kuyatazama maajabu yaliyomo katika sheria yako' (Zaburi 119:18). Haitoshi kuwa na ufunuo wa Mungu mbele yetu katika Neno lililoandikwa ili kuujifunza; ni lazima pia tuwe na nuru ya ndani ya Roho Mtakatifu ili kutuwezesha kuuelewa tunapojifunza.

Ni kosa la kawaida, lakini kosa lionekanalo wazi kabisa, kujaribu kuuelewa ufunuo wa kiroho kwa akili ya asili. Ni jaribio la kipumbavu la kufanya hivi ndilo lililowatumbukiza wengi katika kinamasi cha kile kiitwacho 'Uhakiki wa Juu.' Ili kuelewa sanaa, mtu ni lazima awe na hisia ya urembo pamoja na ujuzi wa rangi na michoro, na mtu ili kuuelewa ufunuo wa kiroho ni lazima afundishwe na Roho. Kujua tu lugha ambazo Biblia iliandikwa kwazo hakutoshi. Mtu asiye na hisia njema angeweza vivyo hivyo kutarajia kuithamini Sistine Madonna, kwa sababu tu macho yake si vipofu wa rangi, kama vile mtu asiyejazwa Roho anavyoweza kutarajia kuielewa Biblia, kwa sababu tu anaelewa msamiati na kanuni za sarufi za lugha ambazo Biblia iliandikwa kwazo.

Tungeweza vivyo hivyo kufikiria kumweka mtu afundishe sanaa kwa sababu tu alielewa kwamba uchoraji ulikuwa jambo fulani, kama vile kumweka mtu afundishe Biblia kwa sababu alikuwa na uelewa kamili wa Kiyunani na Kiebrania. Katika siku zetu twahitaji si kutambua tu ukosefu kamili wa thamani na ubatili mbele za Mungu wa haki yetu wenyewe, ambalo ni funzo la sura za mwanzo za Waraka kwa Warumi, bali pia ukosefu kamili wa thamani na ubatili katika mambo ya Mungu wa hekima yetu, ambalo ni funzo la Waraka wa Kwanza kwa Wakorintho, hasa sura ya kwanza hadi ya tatu. (Tazama, kwa mfano, 1 Wakorintho 1:19-21, 26, na 27.)

Wayahudi wa kale walikuwa na ufunuo kwa njia ya Roho, lakini walishindwa kumtegemea Roho mwenyewe kuwafasiria, kwa hiyo wakapotoka. Vivyo hivyo Wakristo leo wana ufunuo kwa njia ya Roho, na wengi wanashindwa kumtegemea Roho Mtakatifu kuwafasiria, kwa hiyo wanapotoka. Kanisa lote la kiinjili linatambua, kinadharia angalau, ukosefu kamili wa thamani wa haki ya mwanadamu. Kile linachohitaji kufundishwa katika saa hii ya sasa, na kile linachohitaji kufanywa kukihisi, ni ukosefu kamili wa thamani wa hekima ya mwanadamu. Hilo labda ni funzo ambalo karne hii ya ishirini ya kiburi kikuu cha kiakili inahitaji kujifunza zaidi ya yote. Ili kulielewa Neno la Mungu, ni lazima tujimwage kabisa hekima yetu na kupumzika katika kumtegemea kabisa Roho wa Mungu atufasirie.

Twafanya vema kuyatia moyoni maneno ya Yesu mwenyewe katika Mathayo 11:25, 'Nakushukuru, Baba, Bwana wa mbingu na nchi, kwa kuwa umewaficha wenye hekima na akili mambo haya, ukawafunulia watoto wachanga.' Wanafunzi kadhaa wa Biblia walikuwa wakijadili mara moja njia bora za kujifunza Biblia, na mtu mmoja, aliyekuwa msomi na mwenye elimu kubwa, alisema, 'Nadhani njia bora ya kujifunza Biblia ni njia ya mtoto mchanga.'

Tunapoiweka mbali kabisa haki yetu wenyewe, ndipo tu, na wala si vinginevyo, tunapata haki ya Mungu (Wafilipi 4:7, 9; Warumi 10:3). Na tunapoiweka mbali kabisa hekima yetu, ndipo tunapata hekima ya Mungu. 'Mtu asijidanganye mwenyewe,' asema Mtume Paulo. 'Kama mtu akijiona kuwa ana hekima miongoni mwenu katika dunia hii, na awe mpumbavu, ili apate kuwa mwenye hekima' (1 Wakorintho 3:18). Na kumwagwa nje ni lazima kutangulie kujazwa, nafsi imwagwe nje ili Mungu amwagwe ndani.

Ni lazima kila siku tufundishwe na Roho ili kulielewa Neno. Hatuwezi kutegemea ukweli kwamba Roho alitufundisha jana. Kila mara mpya tunapokutana na Neno, ni lazima iwe katika nguvu ya Roho kwa ajili ya tukio lile hususa. Kwamba Roho Mtakatifu aliwahi kuziangaza akili zetu kuishika kweli fulani hakutoshi. Ni lazima aifanye kila mara tunapokabiliana na fungu lile. Andrew Murray amesema vema, 'Kila mara ujapo kwenye Neno katika kujifunza, katika kusikiliza hotuba, au kusoma kitabu cha dini, panapaswa kuwa, kwa dhahiri kama vile mwingiliano wako na njia za nje, tendo dhahiri la kujikana nafsi, kuikana hekima yako na kujitoa kwa imani kwa Mwalimu wa Kiungu' ("The Spirit of Christ," ukurasa wa 221).

V. Roho Mtakatifu humwezesha mwaminio kuwapasha wengine kwa nguvu kweli aliyofundishwa.

Paulo asema katika 1 Wakorintho 2:1-5, 'Nami, ndugu, nilipokuja kwenu, sikuja niwahubiri siri ya Mungu kwa ustadi wa maneno wala wa hekima. Maana naliazimu nisijue neno lo lote kwenu ila Yesu Kristo, naye amesulubiwa. Nami nalikuwa kwenu katika hali ya udhaifu na hofu na matetemeko mengi; na neno langu na kuhubiri kwangu hakukuwa kwa maneno ya hekima yenye kushawishi akili, bali kwa dalili za Roho na za nguvu; ili imani yenu isiwe katika hekima ya wanadamu, bali katika nguvu za Mungu.'

Vivyo hivyo, katika kuwaandikia waaminio katika 1 Wathesalonike 1:5, asema, 'Kwa kuwa injili yetu haikuwafikia katika maneno tu, bali na katika nguvu, na katika Roho Mtakatifu, na uthibitifu mwingi; kama vile mjuavyo jinsi tulivyokuwa kwenu kwa ajili yenu.' Twahitaji si Roho Mtakatifu tu kuifunua kweli kwa mitume na manabii waliochaguliwa hapo kwanza, na Roho Mtakatifu hapo pili kutufasiria sisi kama watu binafsi kweli aliyoifunua hivyo, bali hapo tatu, twahitaji Roho Mtakatifu kutuwezesha kuwapasha wengine kwa ufanisi kweli ambayo yeye mwenyewe ametufasiria. Twamhitaji katika mwendo wote. Sababu moja kuu ya kushindwa halisi katika huduma, hata pale panapoonekana kuwa na mafanikio, na si katika huduma ya kawaida tu bali katika namna zote za utumishi pia, hutokana na jaribio la kufundisha kwa 'maneno ya hekima yenye kushawishi akili' (yaani, kwa ustadi wa mantiki ya kibinadamu, ushawishi na ufasaha) yale ambayo Roho Mtakatifu ametufundisha. Kinachohitajika ni nguvu ya Roho Mtakatifu, 'dalili za Roho na za nguvu.'

Kuna sababu tatu za kushindwa katika kuhubiri leo. Kwanza, ujumbe mwingine hufundishwa badala ya ujumbe ambao Roho Mtakatifu ameufunua katika Neno. (Watu huhubiri sayansi, sanaa, fasihi, falsafa, elimu-jamii, historia, uchumi, uzoefu, n.k., na si Neno rahisi la Mungu kama lipatikanavyo katika Kitabu cha Roho Mtakatifu, yaani Biblia.) Pili, ujumbe wa Biblia uliofundishwa na Roho hujifunzwa na kutafutwa kushikwa kwa akili ya asili, yaani, bila nuru ya Roho. Jinsi hilo lilivyo la kawaida, hata katika taasisi ambazo watu hufundishwa kwa ajili ya huduma, hata taasisi ambazo huenda ni sahihi kabisa kimafundisho. Tatu, ujumbe utolewao na Roho, yaani Neno, Biblia iliyojifunzwa na kueleweka chini ya nuru ya Roho Mtakatifu, hutolewa kwa wengine kwa 'maneno ya hekima yenye kushawishi akili,' na si kwa 'dalili za Roho na za nguvu.' Twahitaji, nasi tunamtegemea Roho, katika mwendo wote. Ni lazima atufundishe jinsi ya kusema pamoja na lile la kusema. Ni lazima awe nguvu pamoja na ujumbe.