Uzima na Maarifa

“Bwana Mungu akachipusha katika ardhi kila mti unaotamanika kwa macho, na kufaa kwa kuliwa; na mti wa uzima katikati ya bustani, na mti wa ujuzi wa mema na mabaya.” — Mwanzo 2:9.

Kuna njia mbili za kujua vitu. Moja ni akilini kwa dhana au wazo; najua habari za kitu. Nyingine ni katika uzima; najua kwa uzoefu wa ndani. Kipofu, aliye mwerevu, aweza kujua yote sayansi ifundishayo juu ya nuru, kwa kusomewa vitabu. Mtoto, au msenzi, ambaye kamwe hajawaza nuru ni nini, hata hivyo ajua vizuri zaidi kuliko yule mwanachuo kipofu. Huyu wa mwisho ajua yote juu yake kwa kufikiri; yule wa kwanza aijua kihalisi kwa kuiona na kuifurahia.

Ni vivyo hivyo katika dini. Akili yaweza kutunga mawazo juu ya Mungu kutoka Biblia, na kujua mafundisho yote ya wokovu, huku uzima wa ndani haujui nguvu ya Mungu ya kuokoa. Ndiyo sababu twasoma, “Yeye asiyependa hakumjua Mungu, kwa maana Mungu ni upendo,” aweza kunena mawazo mazuri juu yake; lakini asipopenda, hakumjua Mungu. Upendo pekee ndio uwezao kumjua Mungu. Kumjua Mungu ni uzima wa milele.

Neno la Mungu ni neno la uzima. Ndani ya moyo mna chemchemi za uzima. Uzima waweza kuwa na nguvu, hata mahali maarifa akilini yalipo dhaifu. Na maarifa yaweza kuwa kitu cha kufuatiliwa kwa bidii zaidi na furaha kubwa, huku uzima haujaathiriwa nayo.

Kielelezo chaweza kufanya hili wazi. Tuseme tungeweza kuupa mti wa tofaa ufahamu, pamoja na macho ya kuona na kutenda, hili lingeweza kuuwezesha mti wa tofaa kujifanyia wenyewe lile mtunza-bustani analoufanyia sasa, kukusanya samadi au kuleta unyevu. Lakini uzima wa ndani wa mti wa tofaa ungebaki uleule, tofauti kabisa na ufahamu uliokuwa umeongezwa kwao. Na hivyo uzima wa ndani wa Kimungu ndani ya mtu ni kitu tofauti kabisa na akili ambayo kwayo ajua habari zake. Akili hiyo kwa kweli ni ya lazima mno, kuutolea moyo Neno la Mungu ambalo Roho Mtakatifu aweza kulihuisha. Na bado haina uwezo kabisa, ama wa kutoa au wa kuhuisha, uzima wa kweli. Ni mtumishi tu abebaye chakula: ni moyo lazima ule, na kulishwa na kuishi.

Ile miti miwili ya Peponi ni ufunuo wa Mungu wa kweli iyo hiyo. Kama Adamu angekula mti wa uzima, angepokea na kujua wema wote Mungu aliokuwa nao kwa ajili yake katika nguvu iliyo hai kama uzoefu. Angejua uovu tu kwa kuwa huru kabisa nao. Lakini Hawa alipotoshwa na tamaa ya maarifa—“tunda lilikuwa la kutamanika kwa kumfanya mtu kuwa na akili”—na mtu akapata maarifa ya mema bila kuwa nayo, maarifa yake tu, kutoka ule uovu uliokuwa kinyume chake. Tangu siku hiyo, mwanadamu ameitafuta dini yake zaidi katika maarifa kuliko katika uzima.

Ni uzima tu, uzoefu, umilikaji, wa Mungu, na wema wake, uwezao kutoa maarifa ya kweli. Maarifa ya akili hayawezi kuhuisha. “Tena nijaposema kwa lugha za unabii, na kujua siri zote na maarifa yote, nijapokuwa na imani timilifu kiasi cha kuweza kuhamisha milima, kama sina upendo, mimi si kitu.” 1 Wakorintho 13:2. Ni katika kusoma kwetu Biblia kila siku ambapo hatari hii hutukabili; ni pale lazima ikabiliwe na kushindwa. Twahitaji akili kusikia na kufahamu neno la Mungu katika maana yake ya kibinadamu. Lakini twahitaji kujua kwamba umilikaji wa kweli kwa akili hauwezi kufaidi ila kadiri Roho Mtakatifu aifanyavyo kuwa uzima na kweli moyoni. Twahitaji kuitoa mioyo yetu na kumngoja Mungu kwa unyenyekevu wa utulivu na imani afanye kazi ndani yetu kwa Roho yule. Kadiri hili linavyokuwa desturi takatifu, tutajifunza ufundi wa akili na moyo kufanya kazi kwa maelewano kamili, na kila mwendo wa akili daima ukiandamana na mwendo unaolingana wa moyo, ukingoja na kusikiliza mafundisho ya Roho.