Kristo Mtakasaji Wetu

"Na kwa ajili yao najitakasa mwenyewe, ili nao watakaswe katika kweli." Yohana xvii. 19.

Usomaji wa pembeni wa kifungu cha mwisho ni, "Ili nao watakaswe kweli kweli." Hii yaonekana kudokeza kwamba kuna kitu, ambacho ulimwenguni huhesabiwa kuwa utakatifu, ambacho si utakaso wa kweli. Kuna namna za uongo za maisha ya Kikristo, na pia namna zenye kasoro, zisizowakilisha yote ambayo utimilifu wa Kristo waweza kututendea. Utakaso ni hatua ya pili katika Injili Yenye Pande Nne.

1. UTAKASO SI NINI.

Kwanza tutaangalia kile ambacho siyo. Kuna vipengele vyema na hata vipengele vitakatifu katika tabia ya Kikristo, ambavyo si utakaso.

1. Si kuzaliwa upya. Utakaso si kuongoka. Ni jambo kuu na lenye baraka kuwa Mkristo. Kamwe si jambo dogo. Kuokolewa milele ni sababu ya furaha ya milele; lakini roho lazima pia iingie katika utakaso. Havifanani. Kuzaliwa upya ni mwanzo. Ni chembe ya mbegu, lakini si utimilifu wa mmea wakati wa kiangazi. Moyo bado haujapata ushindi kamili juu ya vile vipengele vya kale vya dhambi. Nyakati fulani hushindwa navyo. Kuzaliwa upya ni kama kujenga nyumba na kuifanya kazi vizuri. Utakaso ni mwenye nyumba kuja na kukaa ndani yake na kuijaza furaha, na uhai, na uzuri. Wakristo wengi huongoka na kuishia hapo. Hawaendelei mbele hata utimilifu wa maisha yao katika Kristo, hivyo wako hatarini ya kupoteza kile walicho nacho tayari. Ujerumani ulileta kweli kuu ya kuhesabiwa haki kwa imani kupitia mafundisho ya Martin Luther, lakini yeye alishindwa kuendelea mbele hata mafundisho ya ndani zaidi ya maisha ya Kikristo. Matokeo yalikuwa nini? Ujerumani leo ni baridi na usio na uhai, na ndio kitalu chenyewe cha urazini na maovu yake yote yaandamanayo. Jinsi ilivyokuwa tofauti katika Uingereza! Juhudi za watu kama Wesley, na Baxter, na Whitfield, walioelewa utume wa Roho Mtakatifu, zimeyaongoza maisha ya Kikristo ya Uingereza, na Amerika, mtoto wake, katika mikondo ya ndani zaidi na ya kudumu zaidi. Utaona kwamba wanaume na wanawake wasiosonga mbele katika uzoefu wao wa Kikristo ili wapate utimilifu wa urithi wao ndani yake, mara nyingi watakuwa baridi na wa desturi tu. Uovu ulio ndani ya mioyo yao wenyewe utajidhihirisha tena na huenda ukawashinda, na kazi yao italeta fadhaa na maafa kwa kazi ya Kristo. Kama wakiokoka na tokeo hilo, itakuwa kana kwamba ni kwa moto. Bila shaka umewaona Wakristo vijana walioonekana kuongoka kwa ajabu na kujawa na upendo wa Mungu, lakini hawakuingia katika maisha ya ndani zaidi ya Kristo, na katika saa mbaya walishindwa. Walikuwa wamepata moyo mpya, lakini walipuuza kupata mafundisho na maisha ya ndani zaidi ambayo Kristo anayo kwa watoto wake wote.
2. Utakaso si maadili, wala mafanikio yoyote ya tabia. Kuna mengi sana yaliyo mazuri katika maisha ya wanadamu ambayo si utakaso. Mtu hawezi kujijengea tabia njema ya kibinadamu mwenyewe kisha akaiita kazi ya Mungu. Haitastahimili mkazo ambao hakika utaijia. Ni nyumba ile tu iliyojengwa juu ya Mwamba wa Milele itakayokaa salama katika ghadhabu ya dhoruba.
3. Utakaso si kazi yako mwenyewe; si mafanikio ya taratibu ambayo waweza kuyafikia kwa juhudi zako mwenyewe. Kama ungeweza kujenga jengo hilo mwenyewe, na kuliongezea mwaka baada ya mwaka hata likakamilika, je, hungesimama kando kwa kiburi kinachosameheka na kuliangalia kuwa kazi yako mwenyewe? La, wapendwa, hamwezi kukua na kuingia katika utakaso. Mtakua baada ya kuwa ndani yake hata kufikia ukuzi uliojaa zaidi, uliokomaa zaidi na uliositawi zaidi wa maisha katika Kristo, lakini lazima muupokee mwanzoni mwake kuwa zawadi, si kuwa ukuzi. Ni kitu kinachopokewa, si kinachofikiwa kwa juhudi. Hamwezi kujitakasa wenyewe. Jambo pekee la kufanya ni kujitoa nafsi zenu kwa Mungu kikamili, dhabihu ya hiari. Hili ni la maana mno. Ni jambo dogo tu kumtendea. Lakini yeye ndiye lazima aifanye kazi ya kutakasa na kujaza.
4. Utakaso si kazi ya mauti. Ni ajabu kwamba mtu yeyote adhani kwamba yaweza kuwa na nguvu itakasayo katika taabu ya kufa. Lakini wengi wameishi katika udanganyifu huo kwa miaka mingi. Wanatazamia kwamba jasho baridi la saa ile ya mwisho na mpigo wa kutetemeka wa moyo unaozama kwa namna fulani vitawaweka mikononi mwa Mtakasaji wao. Hili latokea kwa kiasi fulani kutoka wazo la kale kwamba dhambi yao imekaa mwilini—fundisho lile la kale la Kimani kwamba mwili si mtakatifu, na kama tungeuondoa mwili mara moja, yule mkaaji asiye na mwili angekuwa huru na dhambi na angeruka mara moja kuingia katika usafi usio na mipaka. Hakuna dhambi katika mifupa hii na nyama na mishipa. Ukikatilia mbali mkono wako hujapoteza dhambi yoyote. Kama mikono yote miwili imeondoka, u mwenye dhambi kama zamani. Ukiukata kichwa chako na kuutoa uhai wako, dhambi ingebaki bado ndani ya roho. Dhambi haiko mwilini, iko moyoni, na katika roho, na katika utashi. Jivue mwili huu wa udongo, na roho itasalia bado, kitu kigumu, chenye uasi, chenye dhambi. Mauti hayataitakasa. Ni wakati mbaya wa kuongoka. Utakuwa wakati mbaya zaidi wa kutakaswa. Nisingemshauri mtu yeyote auahirishe wokovu wake hata saa ya kufa, wakati moyo umeelemewa na ubongo umetiwa giza, na akili yahitaji uhakika na pumziko na hisia ya ushindi ili iweze kuingia mbele zake kwa furaha timilifu. Wala si wakati bora zaidi kwa kazi ya ndani zaidi ya Roho Mtakatifu. Utakaso wapasa kuingiwa kwa ufahamu wakati akili iko wazi. Ni tendo la makusudi litakalo matumizi ya utulivu ya nguvu zote za akili zikifanya kazi chini ya uongozi wa Roho wa Kimungu.
5. Utakaso si kujikamilisha nafsi. Kamwe hatutakuwa wema kwa asili kiasi kwamba hakutakuwa na uwezekano wala jaribu la kutenda dhambi. Kamwe hatutafika mahali ambapo hatutahitaji kukaa ndani yake kila dakika. Mara tu tunapohisi tunaweza kuishi bila yeye, huinuka ndani yetu maisha ya kujitenga ambayo si maisha yaliyotakaswa. Sababu ya zile roho zilizotukuzwa mbinguni kuanguka kutoka hali yao ya juu, labda, ni kwamba zilijitambua uzuri wazo wenyewe, na kiburi kikainuka mioyoni mwao. Zilijitazama zenyewe, na kuwa kama miungu kwa nafsi zao. Wakati wowote wewe au mimi tunapojitambua kwamba tuna nguvu au tu safi, dakika ile ile kazi ya kusambaratika huanza. Imetufanya tusimtegemee, nasi tumejitenga na maisha ya Kristo. Lazima tuwe vyombo rahisi, vitupu, mifereji iliyo wazi ili uhai wake upite. Ndipo ukamilifu wa Kristo utakabidhiwa kwetu. Nasi tutazidi kupungua zaidi na zaidi ndani ya nafsi zetu, kadiri yeye anavyozidi kuwa mwingi zaidi na zaidi ndani yetu.
6. Utakaso si hali ya hisia. Si mfululizo wa furaha kupita kiasi wala mhemko. Hukaa katika utashi na kusudi la maisha. Ni kufuatana kwa vitendo kwa maisha na mwenendo na mapenzi na tabia ya Mungu. Utashi lazima umchague Mungu. Kusudi la moyo lazima liwe kujisalimisha kwake, kumpendeza na kumtii. Hilo ndilo jambo la maana, kupenda, kuchagua na kutenda mapenzi yake matakatifu. Huwezi kuwa na roho hiyo ndani yako ukakosa kuwa na furaha. Roho itamaniyo furaha ya mhemko peke yake bado ina maisha ya nafsi yasiyo matakatifu. Lazima itoke katika namna hiyo ya nafsi na kuingia ndani ya Mungu kabla haijaweza kupokea mengi kutoka kwake.

II. UTAKASO NI NINI.

Na tuangalie upande chanya.

1. Ni kutengwa na dhambi. Hilo ndilo wazo la msingi la neno hili. Mkristo aliyetakaswa ametengwa na dhambi, na ulimwengu mwovu, hata na nafsi yake mwenyewe, na na kitu chochote kingekuwa sababu ya kumtenga na Kristo katika maisha mapya. Halimaanishi kwamba dhambi na Shetani watateketezwa. Mungu bado haleti miaka elfu, lakini yeye huweka mstari wa kutenganisha kati ya roho iliyotakaswa na yote yasiyo matakatifu. Tatizo kuu la Wakristo ni kwamba wanajaribu kuuangamiza uovu. Wanadhani kwamba kama dhambi ingekatwa kichwa kweli na Shetani akauawa wangekuwa na furaha kuu. Ni jambo la kushangaza kwa wengi wao baada ya kuongoka kwamba Mungu bado anamwacha ibilisi aishi. Hakuahidi popote kwamba atamwua Shetani, bali ameahidi kuweka Yordani pana na yenye kina kati ya Mkristo na dhambi. Jambo pekee la kuifanyia ni kuikataa na kuiacha. Kuna dhambi za kutosha ulimwenguni kutuangamiza sote, tukizipokea ndani yetu. Hewa imejaa dhambi, kama vile hewa katika baadhi ya Majimbo yetu ya Magharibi ilivyojaa masizi kutoka makaa ya mawe laini yanayochomwa huko. Itakuwa hivyo hata mwisho wa wakati, lakini Mungu anakusudia wewe na mimi, mpendwa, tutengwe nayo katika roho zetu.
2. Utakaso humaanisha pia kujiweka wakfu kwa Mungu. Hilo pia ndilo wazo la msingi la neno hili. Ni kutengwa na dhambi na kujiweka wakfu kwa Mungu. Mkristo aliyetakaswa amejisalimisha kabisa kwa Mungu ili kumpendeza katika kila jambo; wazo lake la kwanza sikuzote ni, "Mapenzi yako yatimizwe"; shauku yake pekee ni kwamba ampendeze Mungu na kutenda mapenzi yake matakatifu. Hili ndilo wazo lililoonyeshwa na neno kuweka wakfu. Katika Agano la Kale vitu vyote vilivyotengwa kwa ajili ya Mungu viliitwa vimetakaswa, hata kama havikuwa na dhambi ndani yake awali. Hema takatifu ilitakaswa; haikuwahi kutenda dhambi, lakini iliwekwa wakfu kwa Mungu. Kwa maana hiyo hiyo vyombo vyote vya Hema takatifu vilitakaswa. Vilitengwa kwa matumizi matakatifu. Wapendwa, Mungu hututazamia jambo zaidi ya kutengwa tu na dhambi. Huo ni wema hasi tu. Hutazamia kwamba tutakuwa tumejiweka wakfu kabisa kwake, tukiwa na shauku kuu ya moyo wetu kumpenda na kumheshimu na kumpendeza. Je, tunatimiza matazamio yake katika hili?
3. Utakaso hujumuisha kufananishwa na mfano wa Mungu. Twapaswa kuwa katika sura yake, na kutiwa muhuri wa Yesu Kristo.
4. Utakaso humaanisha pia kufuatana na mapenzi ya Mungu vilevile na mfano wake. Mkristo aliyetakaswa ni mnyenyekevu na mtii. Hutamani mapenzi ya Kimungu kuliko kila kitu kingine maishani kwa kuwa ni yenye fadhili na hekima zaidi kwake kuliko kitu kingine chochote kiwezavyo kuwa. Anatambua kwamba hukosa kitu akiyakosa. Anajua yatakuza wema wake wa hali ya juu zaidi ya mapenzi yake mwenyewe, akilia kwa silika, "Mapenzi yako yatimizwe."

   "Ewe tamu, mapenzi mapendwa ya Mungu,

   Juu yako najilaza na kupumzika,

   Kama mtoto mchanga kifuani mwa mama yake."

5. Utakaso humaanisha upendo, upendo mkuu kwa Mungu na wanadamu wote. Huku ndiko kuitimiza sheria. Ni chemchemi ya utii wote, chanzo ambacho kutoka humo hutiririka mambo yote mema. Hatuwezi kufananishwa na sura ya Mungu bila upendo, kwa maana Mungu ni Upendo. Hii, labda, ndiyo sifa yenye nguvu zaidi katika maisha yaliyotakaswa kweli. Huvivika wema wote mwingine ulaini na uchangamfu. Huchukua vilele vya barafu vya kujiweka wakfu kulikokuwa baridi na uchi na kuvifunika kwa moss na majani mabichi. Hutuma nuru ya jua angavu moyoni, ikifanya kila kitu kuwa chenye joto na kilichojaa uhai, ambacho vinginevyo kingekuwa baridi na ukiwa. Yule mtu wa kishenzi aliweza kusimama mbele ya adui zake na kukatwakatwa vipande vipande kwa ustahimilivu wa kishujaa uliodharau kulia, lakini kutojali kwake kulikuwa kama jabali fulani la mawe. Haukuwa upendo wa joto, wa huruma wa moyo wa Yesu, uliomfanya ainame kwa unyenyekevu hata mauti yake yenye maumivu kwa sababu yalikuwa mapenzi ya Baba yake. Ulikuwa ufurikaji wa hiari, wa furaha wa moyo wake wenye upendo. Wapendwa, kama tumejawa hivyo na upendo kwa Mungu, utawaendea wengine, nasi tutawapenda jirani zetu kama tunavyojipenda wenyewe.

III. CHANZO CHA UTAKASO.

Kiini na roho ya jambo zima ni kuona kwamba Yesu mwenyewe ndiye utakaso wetu. Hatupaswi kuutazama kama kilele fulani kikuu cha mlima anaposimama na ambacho ni lazima tukipande, bali kati yetu na kilele hicho kuna majabali karibu yasiyofikika ya kupanda kabla ya kuweza kusimama ubavuni pake. Lakini Yesu mwenyewe huwa utakaso wetu. "Kwa ajili yao najitakasa mwenyewe, ili nao watakaswe kweli kweli." Yaonekana kana kwamba aliogopa kidogo wafuasi wake wangeanza kutafuta utakaso mbali na yeye mwenyewe, na akijua kwamba kamwe usingeweza kuwafikia isipokuwa kupitia yeye, alisema, "Najitakasa mwenyewe."

1. Ametununulia. Ni sehemu ya tunda la Kalvari. Kwa toleo moja amewakamilisha hata milele hao wanaotakaswa. "Na kwa mapenzi hayo tumetakaswa, kwa kutolewa mwili wa Yesu Kristo mara moja tu."
2. Hautujii kwa juhudi zetu, bali hukabidhiwa kwetu kama ununuzi wa kifo chake msalabani. Ni wetu kwa ununuzi wa Yesu kama vile msamaha ulivyo. Una haki ya kuwa mtakatifu na kutakaswa kama vile ulivyo na haki ya kuokolewa. Waweza kwenda kwa Mungu na kuudai kuwa urithi wako kama vile uwezavyo kudai msamaha wako wa dhambi. Kama huna, unapungukiwa na mapendeleo ya ukombozi wako.
3. Utakaso wapaswa kupokewa kama mojawapo ya zawadi za bure ambazo Mungu hutamani kutukirimia. Kama si zawadi, basi si sehemu ya ukombozi. Kama ni sehemu ya ukombozi, basi ni wa bure kama damu ya Yesu.
4. Huja kupitia kukaa kwa Yesu mwenyewe ndani. Yeye hautii tu haki moyoni, bali huja huko yeye mwenyewe binafsi kuishi. Maneno ni dhaifu; kwa kweli, hayatoshi kabisa kulieleza wazo hili. Tunapofika katika kukata tamaa kabisa kwa njia zote nyingine ndipo tunapojifunza kweli hii. Naye Yesu Kristo mwenyewe huja moyoni na kuishi maisha yake mwenyewe humo, na hivyo huwa utakaso wa roho. Huu ndio maana ya andiko. Ni kwa ajili ya watu wake kwamba Yesu hujitakasa mwenyewe, na yeyote ajaribuye kuishi maisha yaliyotakaswa mbali na yeye hajatakaswa kweli. Lazima wamkaribishe Yesu ndani kuwa maisha yao ili watakaswe kweli. Huo ndio maana ya binafsi ya utakatifu wa Kimungu. "Lakini kwa yeye ninyi mmepata kuwa katika Kristo Yesu, aliyefanywa kwetu hekima itokayo kwa Mungu, na haki, na utakaso, na ukombozi." Yesu amefanywa kwetu na Mungu kuwa hekima. Yeye ndiye falsafa ya kweli, ile Sophia, ya milele iliyo juu sana ya falsafa yenye kina zaidi, haki, utakaso na ukombozi. Hivyo Yesu moyoni mwetu huwa hekima yetu. Hatuboreshi, na kutufanya kitu cha kustaajabiwa. Bali huja tu ndani yetu na kuishi kama alivyoishi zamani katika huduma yake ya Galilaya.

Hema takatifu ilipomalizika Roho Mtakatifu alishuka na kuimiliki, akakaa katika moto uwakao juu ya sanduku la agano, kati ya wale makerubi. Mungu aliishi humo baada ya kuwekwa wakfu kwake. Basi tunapowekwa wakfu kwa Mungu, yeye huja kuishi ndani yetu na kuueneza uhai wake katika nafsi yetu yote. Yeye aliyekuja kifuani mwa Mariamu, yeye aliyeshuka kwa nguvu juu ya wanafunzi siku ya Pentekoste, huja kwako na kwangu tunapowekwa wakfu kikamilifu kwake, kwa uhalisi kana kwamba tungemwona akija akipeperuka chini kwa umbo lionekanalo pale juu ya bega letu. Huja kutoka ulimwengu ule kuishi ndani yetu kwa hakika kana kwamba tungekuwa tukikaa dhahiri chini ya kivuli chake. Mungu huja kweli kukaa moyoni na kuishi maisha yake matakatifu ndani yetu. Katika Ezekieli sura ya 36 tuna ahadi hii: "Mimi nitawanyunyizia maji safi." Huo ni msamaha; dhambi za kale zote zimefutwa. "Nitawapa moyo mpya"; huko ni kuzaliwa upya. "Nitatia Roho yangu ndani yenu, nami nitawaendesha katika amri zangu, nanyi mtazishika hukumu zangu na kuzitenda"; ah! hilo ni jambo zaidi ya kuzaliwa upya na msamaha. Ni Mungu aliye hai kuja kuishi katika moyo mpya. Ni Roho Mtakatifu akaaye katika moyo wa nyama ambao Mungu ameutoa, hata kila mwendo, kila wazo, kila kusudi, kila shauku ya nafsi yetu yote itachochewa na uhai uchipukao wa Mungu ndani. Ni Mungu aliyedhihirishwa katika mwili tena. Huu ndio utimilifu pekee wa kweli wa utakaso. Kwa njia hii tu mwanadamu aweza kuingia kikamilifu katika maisha ya utakatifu. Tunapomilikiwa hivyo na Roho Mtakatifu twafanywa washiriki wa asili ya Kimungu. Ni jambo takatifu kwa mwanamume au mwanamke yeyote kuingia katika uhusiano huu na Mungu. Humweka kiumbe aliye mnyenyekevu zaidi na asiyevutia zaidi juu ya kiti cha enzi pamoja naye. Kama tukijua kwamba Mungu anakaa hivyo ndani yetu, tutasujudu mbele ya utukufu wa uwepo huo mtakatifu. Hatutathubutu kuunajisi kwa dhambi. Kutakuwa na ukimya juu ya mioyo yetu, nasi tutatembea na vichwa vilivyoinama tukiwa na ufahamu wa kito tunachokibeba ndani ya mioyo yetu. Je, wajua ni nini kuwa na Kristo aliyetakaswa hivyo kwako, mpendwa? Je, wajua binafsi ni nini kuwa umewekwa wakfu kabisa kwake, na kumsikia akikuambia, "Kwa ajili yako najitakasa mwenyewe ili wewe utakaswe kweli kweli"?

IV. JINSI UNAVYOPOKEWA.

1. Lazima tupate ufunuo wa Kimungu wa uhitaji wetu wenyewe wa utakaso kabla hatujautafuta kuupata. Lazima tujionee wenyewe kwamba hatujatakaswa, na kwamba lazima tutakaswe kama tunataka kuwa na furaha. Jambo la kwanza ambalo Mungu mara nyingi hufanya ili kutuleta mahali ambapo tutaliona hili, ni kutufanya tuone aibu kabisa kwa nafsi zetu kwa kutuacha tuanguke katika makosa na kwa kuleta udhaifu wetu machoni petu. Katika hizi hali za kujifunua zenye kutufedhehesha twaweza kuona mahali ambapo si waadilifu, nasi twafundishwa kujua kwamba hatuwezi kuzishika nia zetu za kujirekebisha tuzifanyazo kwa nguvu zetu wenyewe. Mungu amewaacha watoto wake wapendwa wajifunze somo hili katika vizazi vyote, na kulijifunza kwa kushindwa mara kwa mara, na kila mmoja wetu lazima alijifunze mwenyewe daima.
2. Lazima tufike kumwona Yesu kuwa Mtakasaji wetu. Kama kwa pumzi moja twalia, "Ole wangu, maskini mimi! Ni nani atakayeniokoa na mwili huu wa mauti?" kwa pumzi inayofuata lazima tuongeze, "Namshukuru Mungu, kwa Yesu Kristo Bwana wangu." Lazima tumwone ndani yake Mkombozi yule mkuu, na kujua kwamba aweza kukidhi kila hitaji letu na kulitimiza.
3. Lazima tufanye kujisalimisha kamili kwake katika kila jambo. Lazima tujitoe kwake kabisa, kwa uhakika na bila masharti, na kuwa nako kumechorwa moyoni, kana kwamba kumeandikwa juu ya miamba, au kupakwa rangi angani. Kikate kwa kina katika kumbukumbu zako. Kumbuka daima kwamba siku ile na saa ile nilijitoa kikamilifu kwa Kristo naye akawa wangu kabisa.
4. Lazima tuamini kwamba yeye huipokea sadaka ya kujiweka wakfu tuifanyayo. Yeye ana bidii na yu tayari na ni halisi juu ya jambo hili kama wewe ulivyo. Katikati ya ukimya wa mbinguni yeye huinama kusikia nadhiri zako, naye hunong'ona utakapomaliza, "Imekwisha kuwa. Nitampa yeye maji ya chemchemi ya uzima, bure. Yeye ashindaye atavirithi vitu vyote."

Watu wengi hufanya kosa kuhusu baadhi ya hatua hizi. Baadhi yao wanang'ang'ania kidogo cha wema wao wa kale na kwa hiyo hukumbwa na kushindwa. Wengine hujikwaa katika hatua ya pili. Hawaoni kwamba Yesu ni Mtakasaji wao kamili. Na wengi hawawezi kuchukua hatua ya tatu na kufanya kujisalimisha kamili kwa kila kitu kwake. Umati hushindwa hata wamechukua hatua hizi kwa kutoweza kuamini kwamba Yesu huwapokea. Zishike hatua hizi nne wazi. "Nimekufa, maisha yangu mwenyewe yamesalimishwa na kuzikwa yasionekane. Yesu ni Mtakasaji wangu na yote yangu katika yote. Nakabidhi kila kitu mkononi mwake ili afanye nacho apendavyo. Naamini yeye huipokea sadaka ya kujiweka wakfu ninayoifanya kwake. Naamini yeye atakuwa ndani yangu yote ninayohitaji katika maisha haya au katika ulimwengu ujao." Nina hakika, wapendwa, mtakapochukua hatua hizi nne kamwe hamwezi kuwa kama mlivyokuwa awali. Jambo limefanyika ambalo kamwe haliwezi kutenduliwa. Mmekuwa mali ya Bwana. Uwepo wake umeingia moyoni mwako; huenda ukawa kama chemchemi ndogo itiririkayo kando ya mlima, lakini utakuwa mito mikubwa yenye kina na nguvu.

V. HATUA ZA VITENDO

ambazo kwazo maisha haya ya utakaso huishiwa siku baada ya siku.

1. Twapaswa kuishi maisha ya utii kamili kwa Mungu, tukifanya sikuzote yale anayoamuru na tangu sasa kuwa kabisa chini ya uongozi wake.
2. Twapaswa kuwa daima tukisikiliza kwa bidii sauti yake. Tutahitaji kusikiliza kwa makini, kwa maana Yesu husema kwa upole.
3. Katika kila wakati wa mapambano au jaribu au kujaribiwa, twapaswa kumkaribia Mungu na kumkabidhi jambo hilo. Badala ya uzoefu mtamu na wenye furaha ambao kwa asili ungetazamia baada ya kujiweka wakfu namna hiyo, ibilisi huja na kujaribu kutikisa uhakika wako kwa jaribio au jaribu fulani. Simama ndani yake na furahi kwamba yeye anakuhesabu kuwa unastahili kupokea majaribu kama hayo. Ukishindwa, usiseme haifai kujaribu tena. Kanuni ni sahihi. Labda ulijaribu kuifanya kazi mwenyewe na hivyo ukashindwa. Simama na uweke yote miguuni pake na uanze upya, na ujifunze kukaa ndani yake kutokana na kushindwa kwako kwenyewe. Israeli, baada ya kushindwa kwao huko Ai, walikuwa na nguvu zaidi kwa mapambano yaliyofuata. Jaribu kuishi ile siri uliyojifunza. Katika ustadi wa kibinadamu sikuzote kuna kujikwaa mwanzoni. Waweza kujifunza kanuni za uandishi wa mkato kwa muda mfupi sana, labda saa chache, lakini huchukua miezi ya mazoezi ya subira ili kuwa hodari katika huo. Katika mojawapo ya mikutano yetu ya Magharibi hivi karibuni, mwanamke mmoja alikuwa akiandika taarifa neno kwa neno za hotuba. Alikuwa ameketi mezani padogo akiwa na chombo wanachokiita stenografu. Kwa kugusa vitufe vya chombo hicho sindano ndogo ilikata alama juu ya utepe wa karatasi, ikiwakilisha kwa usahihi kamili maneno yaliyonenwa. Aliweza kujifunza kanuni katika saa chache, lakini ilichukua saa nyingi zaidi za mazoezi ya kimya kabla hajaizoea kiasi kwamba angeweza kuifanya kwa urahisi. Wakati tunapowekwa wakfu kwa Yesu Kristo hujifunza siri kwamba yeye atakuwa yote katika yote kwetu. Lakini tunapojaribu kuitenda kweli hii, twaona kwamba yachukua wakati na subira kuijifunza kikamilifu. Lazima tujifunze kumtegemea. Lazima tujifunze kidogo kidogo jinsi ya kumtwaa kwa kila hitaji. Kanuni ni kamilifu. Itakuwa isiyoshindwa kabisa katika vitendo. Kumbuka siri ni, "Pasipo mimi ninyi hamwezi kufanya neno lo lote." "Nayaweza mambo yote katika yeye anitiaye nguvu."