Maisha ya Awali ya Ndoa

SUSANNA WESLEY lazima alikuwa mwanamke mwenye kujua kuwekeza vyema na mama wa nyumba hodari, kwa maana yeye na mumewe waliishi kwa miaka miwili katika makazi ya kupanga huko London, na katika kipindi hicho mwana wao mkubwa Samuel alizaliwa, nao wakaweza kumudu maisha yao na kubaki bila deni lolote juu ya kipato chao kidogo. Sasa mume huyo kijana akaingia katika mradi wa kifasihi, ambao alitumaini ungeongeza kwa kiasi kikubwa rasilimali zake. Aliungana na Bw. Dunton na wengine wachache katika kuanzisha Athenian Gazette, gazeti la kila wiki, lililodumu kwa miaka kadhaa. Mikutano ya wenzake washirika ilifanyika nyakati maalum katika Smith's Coffee-house huko George Yard, sasa George Street, karibu na Mansion House. Inakadiriwa kwamba katika kipindi cha kuwepo kwa gazeti hili Bw. Wesley alichangia makala yapata mia mbili kwenye kurasa zake, na ni kutoka kwa kalamu ya mmoja wa wafanyakazi wenzake, Charles Gildon — ambaye baadaye aliandika historia ya " Athenian Society " — ndipo tunapopata maelezo bora ya jinsi mume wa Susanna alivyokuwa katika ustawi wake wa mapema.

" Alikuwa mtu wa maarifa makuu, si tu ya Maandiko Matakatifu, ya Mabaraza, na ya Mababa wa Kanisa, bali pia ya kila ustadi mwingine unaoingia miongoni mwa vile viitwavyo vya kiungwana. Bidii yake na uwezo wake wa kutoa maelekezo ya kiroho vilikuwa vikubwa. Kwa nguvu isiyoshindika aliwaimarisha wenye kusitasita na kuwakanusha wazushi. Chini ya uchangamfu wa akili yake, somo lililokuwa tasa kabisa likawa lenye rutuba na furaha. Mtindo wake wa uandishi ulikuwa mtamu na wa kiume, laini bila kuchosha, na wenye elimu bila majivuno ya kimasomo. Tabia yake na maongezi yake yalikuwa ya upole. Huruma yake kwa mateso ya viumbe wenzake ilikuwa kubwa kama vile elimu yake na vipawa vyake. Kama ingewezekana kwa mtu yeyote kutimiza wajibu wa kuwa kuhani wa watu wote, hakika angeuona ni wajibu wake kuutunza wema wa kiroho wa wanadamu wote. Katika maandishi yake yote na matendo yake alionyesha kujali kwa kina kwa wote wanaobeba mfano wa utukufu wa Muumba wao, naye alikuwa wa kitume kiasi katika roho yake, hata maumivu, taabu, kukesha, na maombi vilikuwa vitamu zaidi kwake kuliko heshima kwa mwenye tamaa, mali kwa bahili, au anasa kwa mpenda-starehe."

Tukiangalia nyuma kwa umbali huu wa wakati kazi ya kifasihi ya Samuel Wesley, ni dhahiri kwamba alikuwa mwanateolojia mwenye elimu, na alikuwa na kipawa cha kutunga mashairi kwa ufasaha. Akili yake na mtindo wake vilibanwa kwa kuelekezwa daima kwenye teolojia ya mabishano, naye aliandika mengi na kwa haraka sana katika njia moja, ili kupata riziki ya kuwalea familia yake kubwa, hata hakufikia kiwango cha juu ambacho ujana wake ulitoa ahadi nzuri hivyo. Lakini alikuwa mtu mwema, na mchungaji mwaminifu wa roho katika pembe ile isiyojulikana ya Lincolnshire ambako hatima yake iliangukia baadaye ; ijapokuwa, kama angebaki London, yamkini angesonga mbele zaidi, na kuwa mmoja wa mianga ya akili iliyong'aa ya siku zake.

Marquis wa Normanby kwa namna fulani alikuwa amesikia habari za huyu mhudumu wa Mungu kijana na hali yake ngumu, na, mwaka 1690, parokia ndogo ya South Ormsby ilipoachwa wazi kwa kifo cha mchungaji, alimtaja Bw. Wesley kwa akina Massingberd, ambao wakati huo, kama ilivyo sasa, walikuwa mabwana wa eneo na wadhamini wa huduma hiyo. Toleo lao la huduma hiyo lilitolewa mara moja na kupokelewa kwa hiari, likaonwa kama hatua ya kusonga mbele. Mshahara ulikuwa pauni hamsini kwa mwaka ; kulikuwa na nyumba ya kuishi, ingawa duni sana, na, kwa kuwa kazi ya kichungaji haikuwa nzito hata kidogo, kulikuwa na matumaini ya nafasi tele ya kuandika. Mhudumu mpya alikuwa na miaka ishirini na minane tu, mkewe alikuwa katika mwaka wake wa ishirini na mbili, na mtoto wao alikuwa na miezi minne tu, walipoondoka London kuelekea eneo la mashambani lililokuwa liwe makazi yao ya baadaye, na ambalo kumbukumbu zao zimeunganishwa nalo bila kufutika. Uchovu wa maisha ya mashambani na ukosefu kabisa wa msisimko ambao Bw. Wesley alikuwa amezoea lazima vilikwaruza roho yake upesi sana, ingawa alijaribu kuwa mwenye shukrani, kama ionekanavyo katika maelezo yake mwenyewe : — " Katika kibanda duni, kilichojengwa kwa matete na udongo, Nikipoteza kwa kuugua siku isiyo na faraja : Karibu na pale mto Humber usio na ukarimu ungurumapo, Ukimeza taratibu fukwe za jirani. Dunia na iende itakako, sitanung'unika, Wala siwezi kuwa na huzuni, maadamu Mbingu ni yangu." Kulikuwa na nyumba thelathini na sita tu na wakazi wapatao mia mbili na sitini katika parokia hiyo, ambamo kanisa la kale la St. Leonard lilisimama juu ya ardhi iliyoinuka, kidogo tu juu ya nyumba ya mchungaji. Wanandoa hao vijana waliwasili mwezi wa Juni, na wakatulia kabla ya majira ya baridi kuja. Miezi ilipopita, na Samuel mdogo alipoanza kutembea, mama yake alihuzunika kuona kwamba, ingawa alikuwa na afya na akili nyingi mno, hakuonyesha dalili yoyote ya kuongea. Jambo hili lilimtia wasiwasi mkubwa, na uangalizi wa mtoto ambaye aliogopa kuwa ni bubu, pamoja na upendo wa asili kabisa kwa mwana wa kwanza, vilimfanya " Sammy," kama walivyomwita, kuwa kipenzi chake, upendeleo ambao yeye, kama na wengine pia, waliutambua kikamilifu. Mwaka 1691 msichana mdogo alizaliwa, akapewa jina la mama yake, na mwezi Januari wa mwaka uliofuata Emilia alizaliwa. Mwezi Aprili 1693 mtoto mchanga Susanna alifariki, akifanya pengo la kwanza katika duara ya familia. Mwaka 1694 mapacha wa kiume, Annesley na Jedediah, walizaliwa, lakini walifariki wakiwa wachanga, na miezi michache baada ya kufa kwao alikuja msichana mwingine, ambaye pia alipewa jina Susanna, akaishi hadi uzee mkubwa. Mary, aliyezaliwa mwisho huko South Ormsby, kwa kuanguka akawa kilema na mgonjwa ; hivyo ni dhahiri kwamba mikono ya Bi. Wesley siku zote ilikuwa imejaa kazi na nguvu zake zilijaribiwa vikali.

Huenda ingedhaniwa kwamba katika kijiji hiki cha mbali hakukuwa na uwezekano wa magumu ya kijamii kutokea ; lakini haikuwa hivyo. Marquis wa Normanby, kama wengine wengi wa wakati wake, alikuwa mtu mwenye maadili yaliyolegea kwa kusikitisha, naye alimhifadhi " bibi " katika nyumba moja huko South Ormsby. Bibi huyu alimpenda sana mke mzuri wa mchungaji, na alitamani sana kuwa naye rafiki wa karibu. Bi. Wesley, akiwa salama katika hadhi yake mwenyewe kama mke na mama mwenye furaha, haonekani kuwa alimkatisha tamaa kwa ukali dada yake aliyeanguka ; lakini mumewe mwenye hasira kali na wa mkono mzito hakuwa tayari kuvumilia jambo hilo, na, imesemwa, siku moja alipoingia wakati mwanamke huyo mkosaji alikuwa amekaa na mkewe, alimtoa nje ya nyumba kwa namna ya amri kali ya kutosha. John Wesley asema kwamba tabia hii ilimchukiza Marquis kiasi cha kulazimu baba yake kuacha huduma hiyo ; lakini kauli hii haithibitiki na ukweli. Kama hadithi hii ingekuwa sahihi kabisa, ni lazima Marquis angetambua hasira ya asili ya muungwana, na kumheshimu ipasavyo, kwa maana Bw. Wesley hakuacha kuwa padre wake wa binafsi, wala kutabaruku vitabu kwake na kwa Marchioness, wala huyo mheshimiwa hakusahau kumtaja Mchungaji wa South Ormsby Barazani. Mkutano halisi huenda kabisa ulikuwa na mwanamke fulani aliyehusiana na Lord Castleton, aliyekodi Hall na kuishi maisha ya ufisadi mkubwa humo. Yote yalitokea muda mrefu kabla ya John Wesley kuzaliwa, kwa hiyo huenda kwa urahisi alikosea kuhusu mambo halisi.

Samuel alipokuwa na umri kati ya miaka minne na mitano, wazazi wake waliondolewa wasiwasi wote kuhusu kuongea kwake. Alikuwa akimpenda sana paka, naye alikuwa akimbeba huku na huku na mara nyingi kujitenga naye kwenda pembe za utulivu, ambako twaweza kudhani kwamba wale wadogo wengine hawakumfuata kumsumbua paka wala bwana wake mdogo. Siku moja alikaa muda mrefu bila kuonekana hata mama yake akaingiwa na wasiwasi. Alimtafuta katika nyumba nzima na bustanini, na mwishowe, alipokuwa akiliita jina lake, alisikia sauti ikisema, " Mimi hapa, mama ! " Ilitoka chini ya meza, na, aliposhuka chini, alimwona Sammy na paka wake. Tangu wakati huo na kuendelea aliongea vizuri kama watoto wengine : shukrani ya Bi. Wesley yaweza kuwaziwa.

Ilikuwa mwaka 1693 ambapo Bw. Wesley alichapisha shairi lake la kishujaa lililo katika vitabu kumi, lenye kichwa The Life of Our Blessed Lord and Saviour Jesus Christ, akaliweka wakfu kwa Malkia Mary. Halikuchapishwa na shemeji yake rafiki, Dunton, bali " lilichapishwa kwa ajili ya Charles Harper, katika Flower-de-Luce, ng'ambo ya Kanisa la St. Dunstan, katika Fleet Street ; na Benjamin Motte, Aldersgate Street." Kwa kweli, Dunton hakudhani kwamba lingeboresha sifa ya mtunzi wake, akalishutumu kuwa " lenye kuchosha kupita kiasi," maoni ambayo Pope pia aliyashiriki. Kizazi cha sasa hakika kingeunga mkono maoni yao ; hata hivyo lilipata toleo la pili mwaka 1697, na likachapishwa tena katika hali iliyorekebishwa na kufupishwa karne moja baadaye. Kifungu chenye kuvutia zaidi, na pekee kinachofaa kunukuliwa hapa, ni picha tamu na yenye shukrani ya Bw. Wesley juu ya mke ambaye wakati huo alikuwa amefunga naye ndoa kwa kadiri ya miaka minne : — " Aliipamba paa yangu duni na kuibariki maisha yangu, Akanibariki kwa jina kuu zaidi kuliko mke ; Hata hivyo bado nilishika mamlaka isiyobishaniwa, Wala haikuwa jukumu lake, bali furaha kutii : Hakuwaza, sembuse kutenda, jambo nililolikataa. Katika nyumba yetu duni hapakuwa na nafasi ya kiburi ; Wala sikuhitaji kamwe kuelekeza lililokuwa jema tayari, Yeye alitafakari faraja yangu na furaha yangu. Wala sikuwa mtu asiyeshukuru kwa uangalizi wake, Bali nilitumia nguvu zangu tu kuonyesha upendo wangu : Chochote alichoomba nilikitoa bila lawama wala kinyongo. Kwa maana daima aliomba kwa sababu, nami nilikuwa hakimu. Amri zangu zote zilikuwa maombi mikononi mwake mizuri, Na maombi yake kwangu yalikuwa yote amri. Kwa vizingiti vingine mara chache alielekea : Nyumba yake ilikuwa furaha yake, naye alikuwa wangu ; Mara chache nje, au kamwe ila pamoja nami, Au aitwapo na huruma, au wema wa kutoa." Mwaka 1694 Marquis wa Normanby alijitahidi kadiri ya uwezo wake kwa Malkia na kwa Askofu Mkuu Tillotson kumpendekeza Bw. Wesley kwa Uaskofu wa jimbo fulani la Ireland, ambalo mawili kati ya majimbo hayo yalikuwa wazi wakati huo. Kwa kuzingatia kiasi cha damu ya Kiayalandi iliyopita katika mishipa ya kina Wesley, na pia kwamba ndugu zao walikuwa watu wenye vyeo katika Kisiwa cha Zumaridi, yamkini angewekwa vyema katika jimbo kama hilo, na tofauti ambayo ingeleta kwa familia yake isingeweza kupimika. Yamkini wala Malkia Mary wala Askofu Mkuu hawakuyajua mambo haya, bali walidhani tu kwamba mchungaji wa umri wa miaka thelathini na miwili alikuwa mchanga mno, na kwamba mchungaji wa watu mia mbili na hamsini wa mashambani alikuwa hana uzoefu wa kutosha kwa cheo kama hicho. Hata hivyo, Malkia hakumsahau, na inasemekana kwamba ni kutokana na hamu aliyoieleza muda mfupi kabla ya ugonjwa wake wa mwisho ndipo huduma ya Epworth ilipotolewa kwake.

Ilikuwa muda mfupi kabla ya kuondoka South Ormsby ndipo Bi. Wesley alipata huzuni ya kumpoteza baba yake, Dr. Annesley, aliyefariki, baada ya ugonjwa wa miezi mitano, siku ya mwisho ya mwaka 1696. Habari hizo, bila shaka, hazikusafiri haraka sana, wala hazikuwa za kushtukiza ; lakini pamoja na hayo zilihuzunisha sana. Wakati huo alikuwa na miaka ishirini na saba, akitarajia mtoto wake wa nane, na ni mmoja tu wa familia yake aliyeonwa na babu yake. Aliamini kwa nguvu ushirika kati ya roho za waliokwisha kuondoka na wale wapendwa wao ambao bado wamo mwilini, na katika maisha yake yote yaliyosalia alipenda kufikiri kwamba baba yake alikuwa karibu naye zaidi kuliko wakati alipokuwa Lincolnshire naye akiwa mwilini huko Spital Yard.