Maombi ya Kweli—Nguvu ya Kweli!

“Kwa hiyo nawaambia, yo yote myaombayo mkisali, aminini ya kwamba mnayapokea, nayo yatakuwa yenu.”—Marko 11:24.

MSTARI HUU una uhusiano fulani na imani ya miujiza; lakini nadhani unahusiana zaidi na muujiza wa imani. Hata hivyo, asubuhi hii, tutauangalia kwa mtazamo huo. Naamini kwamba andiko hili ni urithi si wa mitume peke yao, bali wa wote waliokwenda katika imani ya mitume, wakiziamini ahadi za Bwana Yesu Kristo. Ushauri ambao Kristo aliwapa wale kumi na wawili na wafuasi wake wa karibu, unarudiwa kwetu katika Neno la Mungu asubuhi hii. Tupewe neema ya kuutii daima. “Yo yote myaombayo mkisali, aminini ya kwamba mnayapokea, nayo yatakuwa yenu.” Ni watu wangapi wanaolalamika kwamba hawafurahii maombi. Hawayapuuzi, kwa maana hawathubutu; lakini wangeyapuuza kama wangethubutu, ndivyo walivyo mbali na kupata furaha yoyote ndani yake. Nasi je, hatuna budi kuomboleza kwamba nyakati nyingine magurudumu ya gari huondolewa, nasi twaendesha kwa uzito mkubwa tulipo katika kusihi? Twatumia muda uliopangwa, lakini twainuka toka magotini bila kuburudika, kama mtu aliyelala kitandani lakini hakupata usingizi hata kweli kurudisha nguvu zake. Wakati ufikapo tena dhamiri hutusukuma magotini, lakini hakuna ushirika mtamu na Mungu. Hakuna kumweleza mahitaji yetu kwa hakika thabiti kwamba atayatimiza. Baada ya kupitia tena mzunguko fulani wa maneno ya kawaida, twainuka toka magotini labda tukiwa na taabu zaidi dhamirini na mashaka zaidi akilini kuliko tulivyokuwa kabla. Kuna Wakristo wengi, nadhani, wanaopaswa kulalamikia jambo hili—kwamba wanasali si kwa sababu ni jambo la baraka kuruhusiwa kumkaribia Mungu, bali kwa sababu ni lazima wasali, kwa sababu ni wajibu wao, kwa sababu wanahisi kwamba kama wasingesali, wangepoteza mojawapo ya ishara za hakika za kuwa Wakristo. Ndugu zangu, siwahukumu; lakini wakati huo huo, kama naweza kuwa njia ya kuwainua asubuhi hii kutoka hali ya chini hivyo ya neema hadi anga la juu zaidi na lenye afya zaidi, nafsi yangu itafurahi mno. Kama naweza kuwaonyesha njia iliyo bora zaidi; kama tangu sasa mtakuja kuyaona maombi kama hali yenu ya asili, kama mojawapo ya mazoezi yenye furaha kuliko yote maishani mwenu; kama mtakuja kuyathamini kuliko chakula chenu cha lazima, na kuyahesabu kama mojawapo ya anasa bora za mbinguni, hakika nitakuwa nimetimiza lengo kuu, nanyi mtakuwa na sababu ya kumshukuru Mungu kwa baraka kubwa.

Basi nipeni usikivu wenu ninapowasihi, kwanza, kuliangalia andiko; pili, kujiangalia wenyewe; na tatu, kuangalia juu yenu.

I. Kwanza, LIANGALIENI ANDIKO. Kama mkiliangalia kwa makini, nadhani mtatambua sifa za msingi zinazohitajika kwa mafanikio makuu na nguvu yoyote katika maombi. Kwa mujibu wa maelezo ya Mwokozi wetu juu ya maombi, sikuzote yapaswa kuwepo malengo dhahiri ambayo twapaswa kuyasihia. Anasema juu ya vitu—“yo yote myaombayo.” Basi yaonekana kwamba hakusema kwamba watoto wa Mungu wangemwendea kusali wasipokuwa na kitu cha kuombea. Sifa nyingine ya msingi ya maombi ni shauku ya bidii; kwa maana Bwana anadhani hapa kwamba tunaposali tuna shauku. Kwa kweli si maombi, laweza kuwa kitu kama maombi, umbo la nje au mifupa mitupu, lakini si kile kitu kilicho hai, kile kitu chenye kushinda vyote, chenye uweza wote, kiitwacho maombi, isipokuwa kuwepo ujazo na kufurika kwa shauku. Angalia pia kwamba imani ni sifa ya lazima ya maombi yenye mafanikio—“aminini ya kwamba mnayapokea.” Hamwezi kusali hata mkasikiwa mbinguni na kujibiwa kwa kuridhika kwa nafsi zenu, isipokuwa mkiamini kwamba Mungu kweli anasikia naye atawajibu. Sifa nyingine yajitokeza hapa juu ya uso kabisa, yaani, kwamba matarajio yenye uhakika yapaswa sikuzote kuandamana na imani thabiti—“aminini ya kwamba mnayapokea.” Si kuamini tu kwamba “mtayapokea” bali kwamba “mnayapokea”—yahesabuni kana kwamba mmekwisha yapokea, yafikirini kana kwamba mnayo tayari, na kutenda kana kwamba mnayo—kutenda kana kwamba mna hakika mtayapata—aminini ya kwamba mnayapokea, nayo yatakuwa yenu.” Na tuzipitie sifa hizi nne, moja baada ya nyingine.

Ili maombi yawe na thamani yoyote, yapaswa kuwepo malengo dhahiri ya kuyasihia. Ndugu zangu, mara nyingi twatanga-tanga katika maombi yetu tukifuata hili, na lile, na jingine, nasi hatupati kitu kwa sababu katika kila moja hatutamani kwa kweli kitu chochote. Twapiga porojo juu ya mambo mengi, lakini nafsi haijikiti juu ya lengo lolote moja. Je, hamwangui magotini nyakati nyingine bila kufikiri kwanza mnalokusudia kumwomba Mungu? Mwafanya hivyo kwa mazoea, bila mwendo wowote wa moyo wenu. Mmefanana na mtu aendaye dukani asijue bidhaa gani atakazonunua. Labda aweza kufanya ununuzi wa heri akiwa humo, lakini kwa hakika si mpango wa hekima kuufuata. Vivyo hivyo Mkristo katika maombi aweza baadaye kufikia shauku ya kweli, na kupata haja yake, lakini je, angefanikiwa kiasi gani zaidi kama, akiisha kuiandaa nafsi yake kwa kutafakari na kujichunguza, angemwendea Mungu kwa lengo alilokusudia kulilenga kwa ombi la kweli. Kama tungeomba kupokelewa katika baraza la Malkia, tungetarajiwa kujibu swali, “Wataka kumwona kwa ajili ya nini?” Hatungetarajiwa kuingia mbele ya Ufalme, kisha kuwaza ombi fulani baada ya kufika humo. Vivyo hivyo na mtoto wa Mungu. Yampasa aweze kujibu swali lile kuu, “Ni haja yako gani, nalo ombi lako ni nini, nawe utatendewa?” Wazia mpiga upinde akipiga mshale kwa upinde wake, asijue shabaha ilipo! Je, angekuwa na matumaini ya kufanikiwa? Fikiria meli katika safari ya ugunduzi, ikiingia baharini bila nahodha kuwa na wazo lolote la kile anachokitafuta! Je, ungetarajia arudi akiwa amejaa ama uvumbuzi wa sayansi, ama hazina za dhahabu? Katika kila jambo jingine mnayo mipango. Hamwanzi kazi bila kujua kwamba kuna kitu mlichokusudia kukitengeneza; imekuwaje basi mwamwendea Mungu bila kujua mnachokusudia kupata? Kama mngekuwa na lengo fulani kamwe msingeona maombi kuwa kazi ya kuchosha na nzito; nasadiki kwamba mngeyatamani. Mngesema, “Nina kitu ninachotaka. Laiti ningeweza kumkaribia Mungu wangu, na kumwomba; nina hitaji, nataka litoshelezwe, nami natamani hata nipate faragha, nipate kumwaga moyo wangu mbele zake, na kumwomba kitu hiki ambacho nafsi yangu yakitamani kwa bidii hivyo” Mtaona kuwa ni msaada zaidi kwa maombi yenu kama mkiwa na malengo mnayoyalenga, na nadhani pia kama mkiwa na watu fulani mtakaowataja. Msisihi tu na Mungu kwa ajili ya wenye dhambi kwa jumla, bali sikuzote tajeni baadhi hasa. Kama u mwalimu wa shule ya Jumapili, usiombe tu kwamba darasa lako libarikiwe, bali waombee watoto wako kwa majina yao dhahiri mbele za Aliye Juu. Na kama kuna rehema katika nyumba yako uitamaniyo, usiende kwa njia ya kuzunguka, bali uwe sahili na wa moja kwa moja katika kusihi kwako na Mungu. Umwombapo, mwambie unachotaka. Kama huna fedha za kutosha, kama u maskini, kama u katika shida, eleza jambo lako. Usitumie unyenyekevu wa uongo mbele za Mungu. Fika mara moja kwenye shabaha; sema naye kwa uaminifu. Hahitaji maneno ya mzunguko mzuri kama yale watu watumiayo daima wasipopenda kusema waziwazi wanachomaanisha. Kama wataka rehema ya kimwili au ya kiroho, sema hivyo. Usipekue Biblia yote ili kupata maneno ya kuieleza. Eleza mahitaji yako kwa maneno yanayokujia kwa kawaida. Ndiyo yatakayokuwa maneno bora, amini hilo. Maneno ya Ibrahimu yalikuwa bora kwa Ibrahimu, na yako yatakuwa bora kwako. Huna haja ya kuchunguza mafungu yote ya Maandiko, ili usali sawasawa na Yakobo na Eliya, ukitumia semi zao. Ukifanya hivyo hutawaiga. Waweza kuwaiga kwa herufi na kwa utumwa, lakini utakosa ile roho iliyopendekeza na kuyahuisha maneno yao. Sali kwa maneno yako mwenyewe. Sema na Mungu waziwazi; omba mara moja kile unachotaka. Taja watu, taja vitu, na ulenge moja kwa moja lengo la dua zako, nami nina hakika utaona upesi kwamba uchovu na uzito ambao mara nyingi walalamikia katika maombezi yako, hautakupata tena; au angalau si kwa mazoea kama ulivyokuwa nao hapo awali.

“Lakini,” asema mmoja, “sisikii kwamba nina malengo yoyote hasa ya kuyaombea.” Ala! Ndugu yangu mpendwa, sijui u nani, wala waishi wapi, hata ukose malengo hasa ya maombi, kwa maana naona kwamba kila siku huleta hitaji lake au taabu yake, na kwamba kila siku nina kitu cha kumweleza Mungu wangu. Lakini kama tusingekuwa na taabu, ndugu zangu wapendwa, kama tungekuwa tumefikia kimo kikubwa hivyo katika neema hata tusiwe na kitu cha kuomba, je, twampenda Kristo kiasi hicho hata tusiwe na haja ya kusali tupate kumpenda zaidi? Je, tunayo imani nyingi hivyo hata tumeacha kulia, “Bwana, izidishe?” Sikuzote, nina hakika, kwa kujichunguza kidogo, mtagundua upesi kwamba kuna lengo halali fulani ambalo kwalo mwaweza kubisha hodi mlangoni pa Rehema na kulia, “Nipe, Bwana, haja ya moyo wangu.” Nanyi kama hamna shauku yoyote, mwahitaji tu kumwuliza Mkristo wa kwanza aliyejaribiwa mnayekutana naye, naye atawaambia mojawapo. “Lo,” atawajibu, “kama huna cha kujiombea, niombee mimi. Omba kwamba mke mgonjwa apone. Sali kwamba Bwana amwangazie nuru ya uso wake mtu aliyekata tamaa moyoni; omba kwamba Bwana ampelekee msaada mhudumu fulani ambaye amekuwa akijitaabisha bure, akiitumia nguvu yake pasipo faida.” Mkiisha kujifanyia wenyewe, wasihieni wengine; na kama hamwezi kumpata yeyote awezaye kupendekeza jambo, angalieni Sodoma hii kubwa, mji huu ulio kama Gomora nyingine ukiwa mbele yenu; ubebeni daima katika maombi yenu mbele za Mungu na kulia, “Laiti London ipate kuishi mbele zako, dhambi yake izuiwe, haki yake itukuzwe, na Mungu wa dunia apate kujipatia watu wengi kutoka mji huu.”

Ni jambo la lazima sawa na lile la lengo dhahiri la maombi kwamba yapaswa kuwepo shauku ya bidii ya kulipata. “Maombi baridi,” asema mwanateolojia mmoja wa kale, “huomba yakataliwe.” Tunapomwomba Bwana kwa ubaridi, tunazuia kama vile mkono wake, na kumkataza asitupe ile baraka yenyewe tunayodai kuitafuta. Mkiisha kuwa na lengo lenu mbele ya macho yenu, nafsi yenu yapaswa kumilikiwa sana na thamani ya lengo hilo, na hitaji lenu kubwa mno la kulipata, na hatari mtakayokuwamo lengo hilo lisipojaliwa, hata mlazimike kulisihia kama mtu asihiavyo kwa ajili ya uhai wake. Kulikuwa na kielelezo kizuri cha maombi ya kweli yaliyoelekezwa kwa mwanadamu katika mwenendo wa wanawake wawili watukufu, ambao waume zao walihukumiwa kufa na walikuwa karibu kunyongwa, walipofika mbele ya mfalme George na kusihi msamaha wao. Mfalme aliwakataa kwa ukali na ukatili. George wa kwanza! ilikuwa sawa na tabia yake yenyewe. Nao waliposihi tena, na tena, na tena, hawakuweza kufanywa wainuke toka magotini; ilibidi kwa kweli wakokotwe watolewe barazani, kwa maana hawakutaka kuondoka hata mfalme atakapowatabasamia, na kuwaambia kwamba waume zao wataishi. Ole! walishindwa, lakini walikuwa wanawake watukufu kwa udumifu wao katika kusihi hivyo kwa ajili ya uhai wa waume zao. Ndiyo njia kwetu ya kusali kwa Mungu. Yatupasa kuwa na shauku hiyo kubwa juu ya kile tukitakacho, hata tusiinuke hata tukipate—lakini kwa kunyenyekea mapenzi yake ya kimungu, hata hivyo. Tukihisi kwamba kile tuombacho hakiwezi kuwa kibaya, na kwamba yeye mwenyewe ameahidi, tumeazimu ni lazima kitolewe, na kisipotolewa, tutaisihi ahadi, tena, na tena, hata malango ya mbinguni yatikisike kabla dua zetu hazijakoma. Si ajabu kwamba Mungu hakutubariki sana siku hizi za karibuni, kwa sababu hatuna bidii katika maombi kama ipasavyo. Lo, maombi yale ya moyo baridi yafiayo midomoni—dua zile zilizoganda; hayaisogezi mioyo ya watu, yatawezaje kuusogeza moyo wa Mungu? hayatoki nafsini mwetu wenyewe, hayabubujiki toka chemchemi za ndani zilizofichika za moyo wetu wa ndani kabisa, na kwa hiyo hayawezi kupanda juu kwake yeye asikiaye kilio cha nafsi peke yake, ambaye mbele zake unafiki hauwezi kufuma pazia lolote, wala urasimu kufanya ujanja wowote. Yatupasa kuwa na bidii, la sivyo hatuna haki ya kutumaini kwamba Bwana atasikia maombi yetu.

Na hakika, ndugu zangu, ingetosha kuzuia wepesi wote na kulazimisha bidii isiyokoma, kama tungetambua ukuu wa Yule tunayemsihi mbele zake. Je, nije mbele zako, Ee Mungu wangu, na kukudhihaki kwa maneno ya moyo baridi? Je, malaika hufunika nyuso zao mbele zako, nami niridhike kubwabwaja kupitia namna fulani nisiye na nafsi wala moyo? Ala, ndugu zangu! twajua kidogo tu ni maombi yetu mangapi yaliyo chukizo kwa Bwana. Lingekuwa chukizo kwenu na kwangu kuwasikia watu wakituomba barabarani, kana kwamba hawataki kile wanachokiomba. Lakini je, hatukumtendea Mungu vivyo hivyo? Je, kile kilicho zawadi kubwa ya mbinguni kwa mwanadamu hakikuwa kwetu wajibu mkavu uliokufa? Ilisemwa juu ya John Bradford kwamba alikuwa na ustadi wa pekee katika maombi, na alipoulizwa siri yake alisema, “Nijuapo ninachotaka sikuzote nasimama juu ya ombi hilo hata nihisi kwamba nimelisihi na Mungu, na hata Mungu nami tuwe tumeshughulikiana juu yake.” Sitaendi kamwe kwenye ombi jingine hata niwe nimepitia la kwanza.” Ole! kwa watu fulani waanzao “Baba yetu uliye mbinguni, jina lako litukuzwe;” na kabla hawajautambua ule wazo la ibada—“litukuzwe jina lako,”—wameanza kurudia maneno yafuatayo—“Ufalme wako uje;” kisha labda kitu fulani chagusa akili zao, “Je, kweli natamani ufalme wake uje? Kama ungekuja sasa ningekuwa wapi?” Nao wakiwa wanawaza hilo, sauti zao zaendelea, “mapenzi yako yatimizwe hapa duniani kama huko mbinguni;” hivyo huchanganya maombi yao na kuunganisha sentensi pamoja. Lo! simameni juu ya kila moja hata mwe kweli mmeliomba. Msijaribu kutia mishale miwili katika uzi kwa wakati mmoja, yote itakosa shabaha. Yeye atakaye kupakia bunduki yake kwa marisao mawili hawezi kutarajia kufanikiwa. Fyatueni risasi moja kwanza, kisha pakieni tena. Sihini mara moja na Mungu na kushinda, kisha sihini tena. Pateni rehema ya kwanza, kisha nendeni tena kwa ya pili. Msiridhike kwa kuchanganya rangi za maombi yenu hata isiwepo picha ya kutazama bali doa kubwa tu, mpako wa rangi uliopakwa vibaya. Angalieni Sala ya Bwana yenyewe. Ina michoro iliyo dhahiri na iliyonyooka kiasi gani. Kuna rehema fulani dhahiri, nazo haziingiliani. Ipo pale, na mtazamapo yote ni picha tukufu; si machafuko, bali utaratibu mzuri. Na iwe hivyo na maombi yenu. Kaeni juu ya moja hata mwe mmeshinda kwalo, kisha endeleeni kwa lifuatalo. Kwa malengo dhahiri na kwa shauku za bidii zilizochanganyika pamoja, kuna mapambazuko ya tumaini kwamba mtashinda na Mungu.

Lakini tena: mambo haya mawili yasingefaa kama yasingechanganyika na sifa nyingine iliyo ya lazima zaidi na ya kimungu, yaani, imani thabiti katika Mungu. Ndugu zangu, je, mwaamini katika maombi? Najua mwasali kwa sababu ninyi ni watu wa Mungu; lakini je, mwaamini nguvu ya maombi? Wako Wakristo wengi wasioamini, wanadhani ni jambo jema, na wanaamini kwamba nyakati nyingine hufanya maajabu; lakini hawadhani kwamba maombi, maombi ya kweli, sikuzote yana mafanikio. Wanadhani kwamba matokeo yake yategemea mambo mengine mengi, lakini kwamba hayana sifa wala nguvu yoyote ya asili ndani yake. Basi, imani ya nafsi yangu mwenyewe ni kwamba maombi ni nguvu kuu iliyo tukufu kupita zote katika ulimwengu mzima; kwamba yana uweza mkuu kuliko umeme, mvutano, uvutano wa nchi, au nguvu nyingine yoyote ya siri ambazo watu wamezipa majina, lakini wasizozielewa. Maombi yana ushawishi dhahiri, wa kweli, wa hakika, usiobadilika juu ya ulimwengu mzima kama sheria yoyote ya vitu. Mtu asalipo kweli, si swali kwamba je Mungu atamsikia au sivyo, ni lazima amsikie; si kwa sababu kuna lazima yoyote katika maombi, bali kuna lazima tamu na yenye baraka katika ile ahadi. Mungu ameahidi kusikia maombi, naye atatimiza ahadi yake. Kwa kuwa yeye ni Mungu aliye juu na wa kweli, hawezi kujikana mwenyewe. Lo! kufikiri hili; kwamba wewe, mwanadamu dhaifu, waweza kusimama hapa na kunena na Mungu, na kupitia Mungu waweza kuisogeza dunia yote. Lakini maombi yako yasikiwapo, uumbaji hautasumbuliwa; ingawa malengo makuu kabisa yatatimizwa, majaliwa hayatavurugwa hata kitambo kimoja. Hakuna jani litakaloanguka mapema toka mtini, hakuna nyota itakayosimama katika mwendo wake, wala tone moja la maji halitatiririka polepole zaidi toka chemchemi yake, yote yataendelea vilevile, na hata hivyo maombi yako yatakuwa yametenda kila kitu. Yatanena na maagizo na makusudi ya Mungu, kama yanavyotimizwa kila siku; nayo yote yatapaza sauti kwa maombi yako, na kulia, “Wewe u ndugu yetu; sisi tu maagizo, nawe u ombi; lakini wewe mwenyewe u agizo, la kale, la hakika, la zamani kama sisi.” Maombi yetu ni maagizo ya Mungu katika umbo jingine. Maombi ya watu wa Mungu si kitu ila ahadi za Mungu zilizovutwa nje toka mioyo iliyo hai, na ahadi hizo ndizo maagizo, ila zimewekwa katika namna na muundo mwingine. Msiseme, “Maombi yangu yawezaje kuyaathiri maagizo?” Hayawezi, isipokuwa kwa kadiri maombi yenu yalivyo maagizo, na kwamba yanapotoka, kila ombi lililovuviwa na Roho Mtakatifu ndani ya nafsi yenu ni lenye uweza wote na la milele kama lile agizo lililosema, “Iwe nuru, ikawa nuru;” au kama lile agizo lililowachagua watu wake, na kuamuru ukombozi wao kwa damu ya thamani ya Kristo. Wewe una nguvu katika maombi, nawe wasimama leo miongoni mwa wahudumu wenye uweza kuliko wote katika ulimwengu ambao Mungu ameuumba. Una nguvu juu ya malaika, watakwenda mbio kwa mapenzi yako. Una nguvu juu ya moto, na maji, na vitu vya nchi. Una nguvu ya kuifanya sauti yako isikike ng’ambo ya nyota; ambako ngurumo hufia kimya, sauti yako itaziamsha mwangwi za milele. Sikio la Mungu mwenyewe litasikiliza na mkono wa Mungu mwenyewe utakubali mapenzi yako. Akuamuru ulie, “Mapenzi yako yatimizwe,” nayo mapenzi yako yatatimizwa. Uwezapo kuisihi ahadi yake ndipo mapenzi yako ni mapenzi yake. Je, ndugu zangu wapendwa, si jambo la kutisha kuwa na nguvu kama hiyo mikononi mwako hata uweze kusali? Mmesikia nyakati nyingine juu ya watu waliodai kuwa na uwezo wa ajabu na wa siri, ambao kwao wangeweza kuita pepo toka vilindi vya kuzimu, ambao kwao wangeweza kufanya manyunyu ya mvua, au kuusimamisha jua. Yote yalikuwa uzushi wa fikira, lakini kama yangekuwa kweli Mkristo ni mchawi mkuu zaidi. Kama tu ana imani katika Mungu, hakuna lisilowezekana kwake. Ataokolewa toka maji yaliyo na kina kirefu—atanusuriwa toka taabu zilizo kali zaidi—wakati wa njaa atalishwa—wakati wa tauni atapita bila kudhurika—katikati ya msiba atatembea imara na hodari—vitani atahifadhiwa daima—na siku ya vita atainua kichwa chake, kama tu aweza kuiamini ahadi, na kuishikilia mbele za macho ya Mungu na kuisihi kwa uthabiti wa kutegemea kusikositasita. Hakuna, narudia, hakuna nguvu iliyo kubwa hivyo, wala nishati iliyo ya ajabu hivyo, kama ile nishati ambayo kwayo Mungu amemjalia kila mtu, ambaye kama Yakobo aweza kushindana mweleka, kama Israeli aweza kushinda naye katika maombi. Lakini yatupasa kuwa na imani katika hili; yatupasa kuamini maombi kuwa ndivyo yalivyo, la sivyo si kama yapasavyo kuwa. Nisipoamini kwamba maombi yangu yana matokeo hayatakuwa nayo, kwa maana juu ya imani yangu yatategemea kwa kiasi kikubwa. Mungu aweza kunipa rehema hata nisipokuwa na imani; hiyo itakuwa neema yake mwenyewe ya enzi, lakini hakuahidi kufanya hivyo. Lakini nikiwa na imani na kuweza kuisihi ahadi kwa shauku ya bidii, si tena jambo la uwezekano kwamba je nitapata baraka, au je mapenzi yangu yatatimizwa. Isipokuwa yule wa Milele ageuke atoke katika Neno lake, isipokuwa kiapo alichokitoa kifutwe, naye mwenyewe akome kuwa kile alicho, “Twajua ya kuwa tunazo zile haja tulizomtaka.”

Na sasa kupanda hatua moja juu zaidi, pamoja na malengo dhahiri, shauku za bidii na imani imara katika ufanisi wa maombi yapaswa kuwepo—na lo, neema ya kimungu ipate kutufanya hivyo!—yapaswa kuchanganyika matarajio yenye uhakika. Yatupasa tuweze kuzihesabu rehema kabla hatujazipata, tukiamini kwamba zi njiani. Nilipokuwa nikisoma siku hizi kitabu kitamu kidogo, ambacho ningependa kukipendekeza kwa uangalifu wenu nyote, kilichoandikwa na mwandishi Mmarekani anayeonekana kuijua vema nguvu ya maombi, na ambaye ninamdai mambo mengi mema—kitabu kidogo kiitwacho The Still Hour, nilikutana na marejeo ya fungu katika kitabu cha Danieli, sura ya kumi nadhani, ambapo, kama asemavyo, mfumo mzima wa maombi waonekana kufunuliwa wazi. Danieli yu magotini katika maombi, na Mikaeli malaika mkuu amwijia. Anena naye na kumwambia kwamba mara tu Danieli alipoanza kuukaza moyo wake ili kufahamu, na kujinyenyekesha mbele za Mungu, maneno yake yalisikiwa, naye Bwana alikuwa amemtuma malaika. Kisha amwambia kwa namna iliyo ya kikazi kuliko zote duniani, “Ningalikuwa hapa mapema, lakini Mkuu wa Uajemi alinipinga; walakini mkuu wa taifa lako alinisaidia, nami nimekuja kukufariji na kukufundisha.” Tazama sasa. Mungu hupuliza shauku ndani ya mioyo yetu, na mara ile shauku ilipo, kabla hatujaita anaanza kujibu. Kabla maneno hayajafika hata nusu ya njia kwenda mbinguni, yakiwa bado yanatetemeka mdomoni—akiyajua maneno tunayokusudia kunena—anaanza kuyajibu, atuma malaika; malaika aja na kuiteremsha baraka iliyohitajika. Kwani jambo hili ni ufunuo kama ungeweza kuliona kwa macho yako. Watu fulani hudhani kwamba mambo ya kiroho ni ndoto, na kwamba twasema fikira tupu. La, naamini kuna uhalisi mwingi katika maombi ya Mkristo kama ulivyo katika mmweko wa umeme; na manufaa na ubora wa maombi ya Mkristo waweza kujulikana kwa hisi kama vile nguvu ya mmweko wa umeme ujulikanavyo ukipasua mti, ukivunja matawi yake, na kuuchana hata mzizini kabisa. Maombi si fikira ya kubuni; ni jambo halisi la kweli, linalouzuia ulimwengu, likizifunga sheria za Mungu zenyewe katika pingu, na kumlazimisha Aliye Juu na Mtakatifu kuyasikiliza mapenzi ya kiumbe chake maskini lakini kilichopendelewa—mwanadamu. Lakini twataka sikuzote kuamini hili. Twahitaji hakika yenye uthibitisho katika maombi. Kuzihesabu rehema kabla hazijaja! Kuwa na uhakika kwamba zinakuja! Kutenda kana kwamba tumekwisha zipata! Mkiisha kuomba mkate wenu wa kila siku, msisumbuke tena kwa wasiwasi, bali aminini kwamba Mungu amewasikia, naye atawapa. Mkiisha kupeleka jambo la mtoto wenu mgonjwa mbele za Mungu aminini kwamba mtoto atapona, au kama hatapona, kwamba itakuwa baraka kubwa zaidi kwenu na utukufu zaidi kwa Mungu, na hivyo mliache kwake. Kuweza kusema, “Najua amenisikia sasa; nitasimama juu ya mnara wangu wa ulinzi; nitamtazamia Mungu wangu na kusikia atakaloliambia nafsi yangu.” Je, uliwahi kukatishwa tamaa, Mkristo, ulipoomba kwa imani na kutarajia jibu? Natoa ushuhuda wangu mwenyewe hapa asubuhi hii, kwamba sijapata kamwe kumtumaini na kumkuta akinipungukia. Nimemtumaini mwanadamu nami nikadanganywa, lakini Mungu wangu hajapata kamwe kunikatalia ombi nililomwomba, nilipoliunga mkono ombi hilo kwa kuamini utayari wake wa kusikia, na kwa hakika ya ahadi yake.

Lakini nasikia mmoja akisema, “Je, twaruhusiwa kuomba mambo ya kimwili?” Naam, mwaruhusiwa. Katika kila neno dhihirisheni haja zenu kwa Mungu. Si kwa mambo ya kiroho tu, bali kwa shughuli za kila siku. Pelekeni mbele zake majaribu yenu yaliyo madogo kabisa. Yeye ni Mungu asikiaye maombi; ni Mungu wa nyumba yenu kama alivyo Mungu wa Patakatifu. Kuweni daima mkichukua vyote mlivyo navyo mbele za Mungu. Kama mtu mmoja mwema aliye karibu kuungana na Kanisa hili alivyoniambia juu ya mkewe aliyefariki, “Lo,” alisema, “alikuwa mwanamke ambaye sikuweza kamwe kumfanya afanye lolote hata awe amelifanya jambo la maombi. Liwe lolote lile, alikuwa akisema, ‘Ni lazima nilifanye jambo la maombi;’” Lo, laiti tungekuwa na zaidi ya tabia hii tamu ya kumwaga kila jambo mbele za Bwana, kama vile Hezekia alivyofanya barua ya Rabshake, na kuliacha pale, akisema, “Mapenzi yako yatimizwe, nakuachia wewe!” Watu husema Bw. Muller wa Bristol ana shauku ya kupindukia, kwa sababu atakusanya watoto mia saba na kuamini kwamba Mungu atawaruzuku; ingawa hakuna kitu mfukoni yeye anafanya tu kile kinachopaswa kuwa tendo la kawaida la kila Mkristo. Anatenda kwa kanuni ambayo mtu wa dunia sikuzote ni lazima aidharau, kwa sababu haielewi; mfumo ambao sikuzote ni lazima uonekane kwa hukumu dhaifu ya hisi kuwa si wa akili ya kawaida, bali juu ya kitu kilicho juu ya akili ya kawaida—juu ya imani isiyo ya kawaida. Lo, laiti tungekuwa na imani hiyo isiyo ya kawaida ya kumwamini Mungu kwa neno lake! Hawezi na hatamruhusu mtu amtumainiye aaibike au atahayarike. Basi nimeeleza sasa, kwa kadiri nilivyoweza, kile ninachokiona kuwa mambo manne ya lazima ya maombi yenye kushinda—“Yo yote myaombayo mkisali, aminini ya kwamba mnayapokea, nayo yatakuwa yenu.”

II. Nikiisha kuwaomba hivyo mliangalie andiko, sasa nataka MJIANGALIE WENYEWE. Jiangalieni katika mikutano yetu ya maombi, na jiangalieni katika maombezi yenu ya faragha, na yahukumuni yote mawili kwa maana ya andiko hili. Kwanza, jiangalieni katika mikutano ya maombi; siwezi kunena kwa ukali sana katika jambo hili, kwa sababu kwa uaminifu naamini kwamba mikutano ya maombi ifanywayo kwa kawaida miongoni mwetu, ina makosa machache sana ya yale nitakayoyaonyesha, kuliko mingine yoyote niliyowahi kuhudhuria. Lakini, bado ina baadhi ya makosa hayo, nami natumaini kwamba tutakalosema, litapokelewa kibinafsi na kila ndugu aliye na desturi ya kusihi hadharani katika mikutano ya maombi. Je, si kweli kwamba, mara tu uingiapo mkutanoni, unahisi kwamba, kwa watu wengi wanaosali (kusema kwa ukali labda, lakini nadhani kwa uaminifu) ustadi wao wa kuomba wako katika kuwa na kumbukumbu nzuri ya kukumbuka maandiko mengi, ambayo sikuzote yamekuwa yakinukuliwa tangu siku za babu wa babu yetu, na kuweza kuyarudia kwa mpangilio mzuri. Kipawa pia wako katika baadhi ya makanisa, hasa makanisa ya vijijini, katika kuwa na mapafu yenye nguvu, hata kuweza kuvumilia, bila kupumua, kwa dakika ishirini na tano ukiwa mfupi, na robo tatu ya saa ukiwa umenyoshwa kidogo. Kipawa pia wako katika kuweza kutoomba kitu chochote hasa, bali kupitia mfululizo wa kila kitu, ukifanya maombi, si mshale wenye ncha, bali kama mtambo usio na jina, usio na ncha yoyote kabisa, na hata hivyo umekusudiwa kuwa ncha yote, ulengao kila kitu, na kwa hiyo haugusi kitu. Ndugu hao mara nyingi ndio wanaoombwa kusali mara kwa mara, wenye vipawa hivyo vya pekee, na labda, bora, ingawa kwa hakika ni lazima niseme kwamba siwezi kuutii wito wa mtume wa kutamani kwa bidii sana vipawa kama hivi. Sasa, kama badala yake, mtu fulani aombwa kusali, ambaye hajapata kusali hadharani kabla; fikiria akiinuka na kusema, “Ee Bwana, najihisi mwenye dhambi kiasi hata siwezi kunena nawe, Bwana, nisaidie kusali! Ee Bwana, iokoe nafsi yangu maskini! Lo, laiti ungewaokoa wenzangu wa zamani! Bwana, umbariki mhudumu wetu! ustawishe uamsho miongoni mwetu. Ee Bwana, siwezi kusema zaidi; nisikie kwa ajili ya Yesu! Amina.” Basi, wahisi kwa namna fulani, kana kwamba wewe mwenyewe umeanza kusali. Wahisi shauku juu ya mtu huyo, kwa sehemu kwa hofu asije akakoma, na pia kwa sababu una hakika kwamba aliyoyasema, aliyamaanisha. Na kama mwingine ainuke baada ya huyo, na kusali kwa roho ile ile, watoka nje na kusema, “Haya ndiyo maombi ya kweli.” Ningependelea zaidi maombi ya dakika tatu kama hayo, kuliko dakika thelathini za aina ile nyingine, kwa sababu haya ni kusali, na yale ni kuhubiri. Niruhusuni ninukuu alichokisema mhubiri mmoja wa kale juu ya somo la maombi, na kuwapa kama neno dogo la shauri—“Kumbuka, Bwana hatakusikia, kwa sababu ya hesabu ya maombi yako; hahesabu wingi wake. Hatakusikia kwa sababu ya balagha ya maombi yako; hajali lugha ya ufasaha ambayo kwayo yametolewa. Hatakusikiliza kwa sababu ya jiometri ya maombi yako; hayapimi kwa urefu wake, au kwa upana wake. Hatakuangalia kwa sababu ya muziki wa maombi yako; hajali sauti tamu, wala vipindi vyenye upatano. Wala hatakutazama kwa sababu ya mantiki ya maombi yako; kwa sababu yamepangwa vizuri, na kuunganishwa vyema. Bali atakusikia, naye atapima kiasi cha baraka atakayokupa, kwa kadiri ya uungu wa maombi yako. Ukiweza kuisihi nafsi ya Kristo, na kama Roho Mtakatifu akikuvuvia bidii na juhudi, baraka utakazoziomba, hakika zitakujia.” Ndugu zangu, ningependa kuchoma moto hazina yote ya maombi ya kale ambayo tumekuwa tukiyatumia miaka hii hamsini. Ile “mafuta yaendayo toka chombo hata chombo,”—yule “farasi arukaye vitani,”—lile andiko lililonukuliwa vibaya na kupotoshwa, “ambapo wawili au watatu wamekutana pamoja, wewe utakuwa katikati yao,” na hilo la kuwabariki,”—na nukuu zile nyingine zote ambazo tumekuwa tukizitengeneza, na kuzivunja, na kuziiga toka mtu hadi mtu. Ningependa tuje kunena na Mungu, toka mioyo yetu wenyewe tu. Lingekuwa jambo tukufu kwa mikutano yetu ya maombi; ingehudhuriwa vema zaidi; nami nina hakika ingezaa matunda zaidi, kama kila mtu angeivua ile tabia ya urasimu, na kunena na Mungu kama mtoto anenavyo na baba yake; kumwomba tunachotaka kisha kuketi na kumaliza. Nasema hili kwa bidii yote ya Kikristo. Mara nyingi, kwa sababu sikuchagua kusali kwa namna yoyote ya kimila, watu wamesema, “Mtu huyo si mcha Mungu!” Ndugu yangu mpendwa, wewe si hakimu wa ucha Mungu wangu. Kwa bwana wangu mwenyewe, nasimama au naanguka. Sidhani kwamba Ayubu alimnukuu yeyote. Sidhani kwamba Yakobo alimnukuu yule mtakatifu wa kale aliye mbinguni,—baba yake Ibrahimu. Simwoni Yesu Kristo akinukuu Maandiko katika maombi. Hawakusali kwa maneno ya watu wengine, bali walisali kwa maneno yao wenyewe. Mungu hataki mwende mkikusanya viungo vile bora lakini vilivyoshika ukungu vya patakatifu pa kale. Anataka mafuta mapya yaliyotoka kwenye mzeituni mpya wa nafsi yenu wenyewe. Anataka manukato na ubani, si toka masanduku ya kale ambapo vimekuwa vikilala hata vimepoteza harufu yake, bali anataka ubani mpya, na manemane mapya, vilivyoletwa toka Ofiri ya uzoefu wa nafsi yenu wenyewe. Angalieni sana kwamba mwasali kweli, msijifunze lugha ya maombi, bali tafuteni roho ya maombi, na Mungu Mwenyezi awabariki, na kuwafanya mwe hodari zaidi katika dua zenu.

Nimesema, “Jiangalieni wenyewe.” Nataka muendelee na kazi hii, na kujiangalia katika vyumba vyenu vya faragha. Lo, ndugu na dada, hakuna mahali ambapo baadhi yetu twapaswa kuona aibu kupatazama kama mlango wa chumba chetu cha faragha. Siwezi kusema bawaba zake zimeshika kutu; hufunguka na kufungwa kwa nyakati zake zilizowekwa. Siwezi kusema kwamba mlango umefungwa na kutandwa buibui. Hatupuuzi maombi yenyewe; lakini kuta zile, mihimili ile itokayo ukutani, ni habari gani zingeweza kuisimulia! “Lo!” ukuta ungeweza kulia, “nimekusikia ulipokuwa katika haraka nyingi hivyo hata kwa shida ungetumia dakika mbili na Mungu wako, nami nimekusikia pia, ulipokuwa huko hujalala wala hujaamka, na wakati usipojua unachosema.” Kisha mhimili mmoja ungeweza kulia, “nimekusikia ukija na kutumia dakika kumi bila kuomba kitu chochote, angalau moyo wako haukuomba. Midomo ilinena, lakini moyo haukuomba. Midomo ilinena, lakini moyo ulinyamaza.” Jinsi gani mhimili mwingine ungeweza kulia—“Lo! nimekusikia ukiugua nafsi yako, lakini nimekuona ukienda zako ukiwa na shaka, usiamini kwamba maombi yako yalisikiwa, ukiinukuu ahadi, lakini usifikiri Mungu atakayeitimiza.” Hakika kuta nne za chumba cha faragha zingeweza kukutana pamoja na kutuangukia kwa hasira yake, kwa sababu mara nyingi tumemtukana Mungu kwa kutokuamini kwetu na kwa haraka yetu, na kwa dhambi za kila namna. Tumemtukana hata katika kiti chake cha rehema, mahali ambapo unyenyekevu wake unadhihirika kwa ukamilifu zaidi. Je, si hivyo kwenu? Je, si lazima kila mmoja wetu aliungame kwa zamu yake? Basi angalieni, ndugu Wakristo, kwamba marekebisho yafanywe, na Mungu awafanye mwe hodari zaidi na wenye mafanikio zaidi katika maombi yenu kuliko hapo awali.

III. Lakini bila kuwazuia, jambo la mwisho ni angalieni juu, ANGALIENI JUU. Angalieni juu. Ndugu na dada Wakristo, na tulie. Ee Mungu, umetupa silaha yenye nguvu, nasi tumeiacha ishike kutu. Umetupa kile kilicho na nguvu kama wewe mwenyewe, nasi tumeiacha nguvu hiyo ilale bila kutumika. Je, halingekuwa jambo baya kama mtu angepewa jicho asilolitaka kulifumbua, au mkono asioutaka kuunyanyua, au mguu uliokuwa mkakamavu kwa sababu asiotaka kuutumia. Nasi tuseme nini juu yetu wenyewe Mungu alipotupa nguvu katika maombi, na hata hivyo nguvu hiyo yalala tu. Lo, kama ulimwengu ungekuwa kimya kama sisi tulivyo, tungekuwa wapi? Ee Mungu, walipa jua nuru nalo lang’aa kwayo. Walipa hata nyota nuru nazo zameta. Upepo wawapa nguvu nao wavuma. Na hewa waipa uhai nayo yasogea, na watu wapumua kwayo. Bali watu wako umewapa kipawa kilicho bora kuliko nguvu, na uhai, na nuru, na hata hivyo waacha kilale tu. Wakisahau karibu kwamba wanamiliki nguvu hiyo, wakiitumia mara chache, ingawa ingeleta baraka kwa maelfu yasiyohesabika. Lia, mtu Mkristo. Konstantino, Kaisari wa Rumi, aliona kwamba kwenye sarafu za Makaisari wengine, sanamu zao zilikuwa katika hali ya kusimama wima—zikishinda. Badala yake aliamuru kwamba sanamu yake ipigwe akiwa amepiga magoti, kwa maana alisema—“Hiyo ndiyo namna ambayo kwayo nimeshinda.” Kamwe hatutashinda hata sanamu yetu ipigwe tukiwa tumepiga magoti. Sababu ya kushindwa kwetu, na kwa nini bendera zetu zaburutwa mavumbini, ni kwa sababu hatujasali. Nendeni—nendeni kwa Mungu wenu, kwa huzuni, ungameni mbele zake, enyi wana wa Efraimu, kwamba mlikuwa mmejihami, na kuchukua pinde, lakini mligeuza migongo yenu siku ya vita. Nendeni kwa Mungu wenu na kumwambia kwamba kama nafsi hazikuokoka, si kwa sababu hana uwezo wa kuokoa, bali kwa sababu ninyi hamjapata kamwe kuwa na uchungu kama wa kuzaa kwa ajili ya wenye dhambi wanaopotea. Matumbo yenu hayakulia kama kinubi kwa ajili ya Kir-haresh, wala roho yenu haikusukumwa, kwa sababu ya maafa ya kabila la Reubeni. Amkeni, amkeni, enyi watu wa Israeli; shangaeni, enyi wazembe; ninyi mliopuuza maombi; enyi wenye dhambi mlio ndani ya Sayuni yenyewe, ambao mmekuwa katika raha. Jiamsheni wenyewe; shindaneni na kupambana na Mungu wenu, ndipo baraka itakapokuja—mvua ya masika na ya vuli ya rehema yake, na nchi itazaa kwa wingi, na mataifa yote yatamwita mbarikiwa. Basi angalieni juu, na kulia.

Tena, angalieni juu na kufurahi. Ijapokuwa mmemtenda dhambi bado awapenda. Hamjasali kwake wala kuutafuta uso wake, lakini tazama bado awalilia—“Nitafuteni uso wangu;” wala hasemi “Nitafuteni bure.” Huenda hamkwenda kwenye chemchemi, lakini yatiririka kwa uhuru kama zamani. Hamkumkaribia Mungu, lakini bado angoja awafadhili, tena yu tayari kusikia dua zenu zote. Tazama, awaambia, “Niulizeni juu ya mambo yatakayokuja, na juu ya wana wangu na binti zangu, niamuruni.” Ni jambo la baraka kiasi gani kwamba bwana aliye mbinguni yu tayari daima kusikia! Augustino ana wazo zuri sana juu ya mfano wa mtu aliyebisha hodi mlangoni pa rafiki yake usiku wa manane, akisema, “Rafiki, nipe mikate mitatu.” Ufafanuzi wake wafanana na hivi—Nabisha hodi mlangoni pa rehema, nao ni usiku wa manane. “Je, hakuna mtumishi wa nyumba atakayekuja kunijibu?” La; nabisha, lakini wamelala. Lo! enyi mitume wa Mungu—enyi mashahidi mliotukuzwa—mmelala; mmepumzika vitandani mwenu; hamwezi kusikia maombi yangu. Lakini je, watoto hawatajibu? Je, hakuna watoto walio tayari kuja kumfungulia mlango ndugu yao? La; wamelala. Ndugu zangu waliokwisha ondoka—ambao nao nilifanya shauri tamu, nao waliokuwa wenzi wa moyo wangu—hamwezi kunijibu kwa maana mmepumzika katika Yesu; kazi zenu zawafuata, lakini hamwezi kunifanyia kazi. Lakini watumishi wakiwa wamelala, na watoto wasipoweza kujibu, Bwana yu macho,—yu macho hata usiku wa manane pia. Huenda ni usiku wa manane nafsini mwangu, lakini yeye anisikia, na nisemapo “Nipe mikate mitatu,” aja mlangoni na kunipa kadiri nihitajiyo. Mkristo, angalia juu basi na kufurahi. Sikuzote kuna sikio wazi kama una kinywa wazi. Sikuzote kuna mkono ulio tayari kama una moyo ulio tayari. Wapaswa tu kulia naye Bwana asikia; naam, kabla hujaita atajibu, na wakati unenapo atasikia. Lo! basi msisite katika maombi. Nendeni kwake mfikapo nyumbani; naam, njiani mwenyewe inueni dua zenu kimya; na dua au ombi lenu liwe lolote, liombeni kwa jina la Yesu, nalo mtatendewa.

Tena, angalieni juu, ndugu Wakristo wapendwa, na kuyaboresha maombi yenu tangu sasa. Msiyaone maombi tena kama hadithi ya kimapenzi au kama wajibu mzito; yaoneni kama nguvu halisi, kama furaha halisi. Wanafalsafa wagunduapo nguvu fulani iliyofichika, huonekana kuwa na furaha ya kuiweka katika kazi. Naamini kumekuwa na wahandisi wengi wakuu, waliobuni na kujenga baadhi ya kazi za ajabu kuliko zote za wanadamu, si kwa sababu zingelipa, bali kwa mapenzi tu ya kuonyesha uwezo wao wa kutimiza maajabu. Ili kuuonyesha ulimwengu ustadi ungeweza kufanya nini na mwanadamu angeweza kutimiza nini, wamevuta makampuni katika biashara ambazo zisingelipa kamwe, kwa kadiri nilivyoweza kuona, ili wapate nafasi ya kudhihirisha kipaji chao. Enyi watu Wakristo, je, mhandisi mkuu atajaribu kazi kubwa na kudhihirisha uwezo wake, nanyi mlio na nguvu iliyo kubwa kuliko yoyote iliyowahi kutumiwa na mtu yeyote pasipo Mungu wake—je, mtaiacha ilale tu? La, wazeni lengo fulani kubwa, kazeni mishipa ya dua zenu kwa ajili yake. Kila mshipa wa moyo wenu na ujae hata ukingoni damu tajiri ya shauku, na jitahidini, na shindaneni mweleka, na vuteni na kupambana na Mungu kwa ajili yake, mkitumia ahadi na kusihi sifa zake, na tazameni kama Mungu hatawapa haja ya moyo wenu. Nawapa changamoto leo mzidishe katika maombi ukarimu wa Bwana wangu. Nawatupia pingamizi. Aminini kuwa yeye ni zaidi ya alivyo; fumbueni vinywa vyenu kwa upana hata asiweze kuvijaza; nendeni kwake sasa kwa imani kubwa kuliko ile ahadi izuiayo; hatarisheni, jaribuni, mzidini yule wa Milele ikiwezekana; jaribuni. Au kama ningependa kusema hivi zaidi, chukueni dua zenu na haja zenu na tazameni kama hatawaheshimu. Jaribuni kama, mkimwamini, hatatimiza ahadi, na kuwabariki kwa wingi kwa mafuta ya kutiwa ya Roho wake ambayo kwayo mtakuwa hodari katika maombi.

Siwezi kujizuia kuongeza silabi hizi chache mnapoondoka. Najua wako baadhi yenu ambao hamjapata kusali maishani mwenu. Mmesema namna fulani ya maombi, labda, miaka mingi, lakini hamjapata kusali hata mara moja. Ala! nafsi maskini, ni lazima uzaliwe mara ya pili, na hata utakapozaliwa mara ya pili huwezi kusali kama nilivyokuwa nikimwelekeza Mkristo asali. Lakini niseme hivi kwako. Je, moyo wako unatamani wokovu? Je, Roho amenong’ona, “Njoo kwa Yesu, mwenye dhambi, atakusikia?” Iamini minong’ono hiyo, kwa maana atakusikia. Maombi ya mwenye dhambi aliyeamshwa yanakubalika kwa Mungu. Yeye huwasikia waliovunjika mioyo na kuwaponya pia. Pelekeni kuugua kwenu na kuugulia kwenu kwa Mungu naye atawajibu. “Ala,” lakini asema mmoja, “sina la kusihi.” Vema, lakini sihi kama Daudi alivyofanya—“Unisamehe uovu wangu, kwa maana ni mwingi.” Unayo hoja hiyo—sema, kwa ajili yake mpendwa aliyeimwaga damu yake,” nawe utashinda, mwenye dhambi. Lakini usimwendee Mungu, na kuomba rehema huku dhambi yako mkononi mwako. Ungemwazaje mwasi, aliyefika mbele ya uso wa mfalme wake na kuomba msamaha huku jambia limechomekwa mshipini mwake, na huku tangazo la uasi wake kifuani pake? Je, angestahili kusamehewa? Asingestahili kwa hali yoyote, na hakika angestahili adhabu yake maradufu kwa kumdhihaki bwana wake hivyo huku akijifanya kutafuta rehema. Kama mke angemwacha mumewe je, wadhani angekuwa na ujuvi, kwa uso wa shaba, wa kurudi na kuomba msamaha huku ameegemea mkono wa hawara yake? La, asingekuwa na ujuvi kama huo, na hata hivyo ndivyo ilivyo kwenu—labda mkiomba rehema na kuendelea katika dhambi—mkisali mpatanishwe na Mungu, na hata hivyo mkihifadhi na kuendekeza tamaa yenu mbaya. Amka! amka! na kumwita Mungu wako, wewe ulalaye. Mashua yakaribia mwamba, labda kesho itaugonga na kuvunjika, nawe utupwe katika vilindi visivyo na kina vya ole wa milele. Mwite Mungu wako, nasema, na umwitapo, itupilie mbali dhambi yako la sivyo hawezi kukusikia. Ukiinua mikono yako isiyo mitakatifu huku uongo u katika mkono wako wa kuume, ombi halina thamani mdomoni mwako. Lo, mwendee, umwambie, “Ondoa uovu wote, utukubali kwa neema, utupende kwa hiari,” naye atakusikia, nawe utasali siku moja kama wakuu washindao, na siku moja utasimama kama ushindao zaidi mbele ya kiti cha enzi chenye nyota cha yule atawalaye Mungu juu ya vyote milele na milele, mwenye kubarikiwa.