Sura 5 · dakika 9 za kusoma · dakika 12 za kusikiliza
Musa, Mwombezi Hodari
Maombi ya maombezi ni njia yenye nguvu ya neema kwa mtu anayeomba. Martyn anaeleza kwamba nyakati za ukavu na huzuni moyoni, mara nyingi alikuwa amepata uamsho wenye kufurahisha katika tendo la kuwaombea wengine, waongoke, au watakaswe, au wafanikiwe katika kazi ya Bwana. Kushughulika kwake na Mungu kwa ajili yao kuhusu karama hizi na baraka hizi kulikuwa kwake yeye mwenyewe mfereji wa asili, wa kimungu, wa kuona upya sehemu na fungu lake mwenyewe ndani ya Kristo, kumwona Kristo kama raha yake na nguvu yake, na kuuona ule “uhuru mkamilifu” wa kujitoa kabisa kwa Bwana wake kwa ajili ya kazi yake—Askofu Handley C. G. Moule.
Maombi huungana na makusudi ya Mungu na kujitoa kabisa ili kuyahakikisha makusudi hayo. Ni mara ngapi mapenzi ya Mungu yenye hekima na wema yangeshindwa kufikia malengo yake tajiri na yenye fadhili kwa sababu ya dhambi za watu, kama maombi yasingeingia kati kuizuia ghadhabu na kuifanya ahadi kuwa thabiti! Israeli kama taifa wangekutana na maangamizi yao ya haki na hatima yao ya haki baada ya ukengeufu wao na yule ndama wa dhahabu, kama si kuingilia kati na kusihi bila kuchoka kwa maombi ya Musa ya siku arobaini mchana na usiku arobaini!
Matokeo ya maombi ya ajabu ya Musa juu ya tabia yake yalikuwa ya ajabu. Ushirika wake wa karibu na wa fahari na Mungu katika kupewa torati haukuibadilisha tabia yake kama yalivyoibadilisha maombi yale yasiyochoka ya siku zile arobaini akiomba pamoja na Mungu. Ilikuwa aliposhuka kutoka katika mapambano yale marefu ya maombi ndipo uso wake ulipong’aa kwa mwangaza ule unaotia kiwi macho. Milima yetu ya kugeuka sura na kung’aa kwa kimbingu katika tabia na mwenendo huzaliwa katika vipindi vya maombi ya kushindana. Maombi ya usiku kucha yamewabadilisha Yakobo wengi, yaani wenye kuchukua nafasi ya wengine kwa hila, kuwa Israeli, mkuu mwenye nguvu kwa Mungu na kwa wanadamu.
Hakuna utume uliokuwa na fahari kuu zaidi katika kusudi lake na matokeo yake kuliko ule wa Musa, wala hakuna uliokuwa wa wajibu mzito zaidi, wa bidii zaidi na mgumu zaidi. Ndani yake tunafundishwa huduma tukufu na utawala wa maombi. Maombi si njia tu ya kupata mahitaji na msaada, bali ni chombo cha huruma ambacho kupitia kwake uvumilivu wa Mungu uliojaa huruma hutiririka nje. Maombi ni njia ya kuizuia ghadhabu ya Mungu, ili rehema ijitukuze juu ya hukumu.
Musa mwenyewe na utume wake vilikuwa matunda ya maombi. Hivyo imeandikwa: “Yakobo alipokuwa amekwenda Misri, na baba zenu walipomlilia BWANA, ndipo BWANA akawatuma Musa na Haruni, ambao waliwaleta baba zenu watoke Misri, wakawakalisha mahali hapa.” Huu ndio mwanzo wa harakati ile kuu ya kuwakomboa Waebrania kutoka utumwa wa Misri.
Harakati kuu za Mungu zimekuwa na chanzo chake na nguvu yake katika maombi ya wanadamu, na zimeundwa nayo. Maombi yanashughulika moja kwa moja na Mungu. Malengo mengine, ya pembeni na ya ziada, hupatikana kwa maombi, lakini hasa, karibu peke yake, maombi yanashughulika na Mungu. Yeye hupenda kuupanga mpango wake, na kuyaegemeza matendo yake juu ya maombi ya watakatifu wake. Maombi humwathiri Mungu sana. Musa hawezi kuifanya kazi kuu ya Mungu, ingawa ametumwa na Mungu, bila kuomba sana. Musa hawezi kuwaongoza watu wa Mungu na kutekeleza mipango ya kimungu bila chetezo chake kujazwa tele uvumba wa maombi. Kazi ya Mungu haiwezi kufanyika isipokuwa moto na harufu nzuri viwe vinawaka daima, vikipanda juu na kunukia.
Maombi ya Musa mara nyingi yanaonekana yakiliondoa pigo la kutisha la ghadhabu ya Mungu. Mara nne Farao aliomba maombi ya Musa ili aondolewe pigo la kutisha la ghadhabu ya Mungu. “Mwombeni BWANA,” Farao alimsihi Musa kwa bidii kubwa, wale vyura wa kuchukiza walipokuwa juu yake. Na “Musa akamlilia BWANA kwa ajili ya wale vyura aliokuwa ameleta juu ya nchi ya Misri, naye BWANA akafanya kama neno la Musa.” Pigo zito la inzi lilipokwisha kuiharibu nchi yote, Farao tena akamlilia Musa kwa huzuni, “Niombeeni.” Musa akatoka kwa Farao akamwomba BWANA, naye BWANA tena akafanya kama neno la Musa. Radi kuu na mvua ya mawe, kwa ukali wake wa kutisha na wa kuharibu, zilimlazimisha mfalme huyu mwovu kumsihi Musa vilevile kwa bidii, “Mwombeni BWANA.” Naye Musa akatoka mjini akaenda faraghani, na akiwa peke yake na Mungu Mwenyezi, “akamkunjulia BWANA mikono yake; zile radi na ile mvua ya mawe zikakoma, wala mvua haikumwagika juu ya nchi.”
Ingawa Musa alikuwa mtu wa torati, hata hivyo kwake maombi yalidhihirisha nguvu yake kuu. Kwake, kama katika kipindi kilicho cha kiroho zaidi, ingeweza kusemwa, “Nyumba yangu itaitwa nyumba ya sala.”
Musa anaikubali kwa thamani yake kamili kanuni ya msingi ya kuomba, kwamba maombi yanashughulika na Mungu. Kwa Abrahamu tuliona jambo hili likitangazwa waziwazi na kwa nguvu. Kwa Musa ni wazi zaidi na lenye nguvu zaidi, kama inawezekana. Lilitangaza kwamba maombi yalimwathiri Mungu, kwamba mwenendo wa Mungu uliathiriwa na maombi, na kwamba Mungu husikia na kujibu maombi hata kama kusikia na kujibu huko kungebadilisha mwenendo wake na kugeuza tendo lake. Yenye nguvu kuliko sheria nyingine zote, na isiyobadilika kuliko agizo lingine lolote, ni agizo hili, “Niite, nami nitakuitikia.”
Musa aliishi karibu na Mungu, na alikuwa na njia ya kumkaribia Mungu iliyo huru kuliko zote, isiyozuiliwa kabisa na ya ujasiri mkubwa, lakini jambo hili, badala ya kupunguza ulazima wa maombi, liliyafanya kuwa ya lazima zaidi, dhahiri zaidi na yenye nguvu zaidi. Kumzoea Mungu na kuwa karibu naye huyapa maombi ladha, kurudiwa mara kwa mara, mwelekeo na nguvu. Wale wanaomjua Mungu vizuri kuliko wote ndio walio matajiri kuliko wote na wenye nguvu kuliko wote katika maombi. Kumjua Mungu kidogo, na kuwa mgeni na baridi kwake, huyafanya maombi kuwa jambo adimu na dhaifu.
Kulikuwa na hali za dhiki kuu ambazo Musa alifikishwa ndani yake ambazo maombi hayakuziondoa, lakini hakuna hali ya dhiki kuu inayomshinda Mungu, maombi yanapomtia Mungu katika jambo hilo.
Utume wa Musa ulikuwa wa kimungu. Uliagizwa, ukaongozwa na kupangwa na Mungu. Kadiri Mungu anavyokuwemo zaidi katika harakati fulani, ndivyo maombi yanavyokuwemo zaidi, yakionekana wazi na yakitawala. Utawala wa Musa juu ya kanisa kwa njia ya maombi unaonyesha ulazima wa ujasiri na kudumu katika maombi. Kwa siku arobaini mchana na usiku arobaini Musa alikuwa akiyasukuma maombi yake kwa ajili ya wokovu wa watu wa Bwana. Wasiwasi wake kwa ajili yao ulioandamana na kipindi chake kirefu cha maombi ulikuwa mkubwa kiasi kwamba udhaifu wa mwili na tamaa zake viliwekwa kando. Jinsi maombi ya mtu mwenye haki yanavyomwathiri Mungu kwa namna ya ajabu ni dhahiri kutoka kwa maneno ya Mungu kwa Musa, “Basi sasa niache, ili hasira yangu iwake juu yao, nipate kuwaangamiza; nami nitakufanya wewe kuwa taifa kubwa.” Kuwepo kwa mvuto wa namna hiyo juu ya Mungu kunatujaza mshangao, hofu na kicho. Jinsi gani mwombaji wa namna hiyo anapaswa kuwa wa juu, jasiri na aliyejitoa!
Soma haya kutoka katika kumbukumbu ya kimungu:
“Musa akamrudia BWANA, akasema, Aa! Watu hawa wamefanya dhambi kuu, wamejifanyia miungu ya dhahabu!
“Walakini sasa, ikiwa utawasamehe dhambi yao—na kama sivyo, unifute, nakusihi, katika kitabu chako ulichoandika.
“BWANA akamwambia Musa, Mtu ye yote aliyenifanyia dhambi, ndiye nitakayemfuta katika kitabu changu.
“Basi sasa enenda, uwaongoze watu mahali pale nilipokuambia habari zake; tazama, malaika wangu atakutangulia.”
Uasi wa Kora ulikuwa sababu ya hasira ya Mungu kuwaka juu ya mkutano wote wa Israeli, waliowaunga mkono waasi hao. Tena Musa anatokea katika uwanja wa tendo, safari hii akiwa na Haruni pamoja naye katika maombezi kwa ajili ya wenye dhambi hawa dhidi ya Mungu. Lakini hili linaonyesha tu kwamba katika wakati mzito kama huu Musa alijua aende kwa nani apate msaada, naye alitiwa moyo kuomba kwamba Mungu aizuie ghadhabu yake na kuwaachilia Israeli. Haya ndiyo yanayosemwa juu ya jambo hilo:
“BWANA akasema na Musa na Haruni, akinena,
“Jitengeni ninyi na mkutano huu, ili nipate kuwaangamiza mara moja.
“Nao wakaanguka kifudifudi, wakasema, Ee Mungu, Mungu wa roho za wote wenye mwili, je! Mtu mmoja atafanya dhambi, nawe utaukasirikia mkutano wote?”
Kujiinua, kiburi na uasi wa Miriamu, dada yake Musa, ambamo Haruni alikuwa pamoja naye akimuunga mkono, viliyaweka maombi na roho ya Musa katika nuru iliyo bora kuliko zote na yenye kupendeza kuliko zote. Kwa sababu ya dhambi yake Mungu alimpiga kwa ukoma. Lakini Musa alifanya maombezi ya upole na ya bidii kwa ajili ya dada yake aliyemkosea Mungu vibaya hivyo, na maombi yake yalimwokoa kutoka ugonjwa ule wa kutisha usiotibika.
Habari hiyo inavutia sana, nayo inafuata hapa:
“Na hasira za BWANA zikawaka juu yao, na lile wingu likaondoka juu ya Hema; na tazama, Miriamu alikuwa na ukoma, mweupe kama theluji; Haruni akamwangalia Miriamu, na tazama, alikuwa na ukoma.
“Haruni akamwambia Musa, Ee bwana wangu, nakusihi, usitutwike dhambi hii, ambayo tumeifanya kwa upumbavu, na ambayo tumefanya dhambi.
“Nakusihi asiwe kama mtu aliyekufa, ambaye nusu ya mwili wake imeliwa atokapo tumboni mwa mama yake.
“Musa akamlilia BWANA, akasema, Mponye, Ee Mungu, nakusihi.
“BWANA akamwambia Musa, Kama baba yake angalimtemea mate usoni tu, je! Asingeona haya siku saba? Na afungwe nje ya kambi siku saba, na baada ya hayo atakaribishwa ndani tena.”
Manung’uniko ya wana wa Israeli yalitokeza hali zilizoziita nguvu zote za maombi zitende kazi. Yanaidhihirisha kwa namna inayogusa sana sura ya maombezi katika maombi, na kumfunua Musa katika cheo chake kikuu kama mwombezi mbele za Mungu kwa ajili ya wengine. Ilikuwa huko Mara, ambako maji yalikuwa machungu na watu walimnung’unikia sana Musa na Mungu.
Hii ndiyo habari ya Maandiko:
“Walipofika Mara, hawakuweza kuyanywa maji ya Mara, kwa kuwa yalikuwa machungu; kwa hiyo jina lake likaitwa Mara.
“Watu wakamnung’unikia Musa, wakisema, Tunywe nini?
“Akamlilia BWANA; BWANA akamwonyesha mti, naye akautupa ndani ya maji, maji yakatamu. Huko akawawekea amri na hukumu, na huko akawajaribu.”
Ni mahali pangapi pachungu duniani ambapo pametiwa utamu kwa maombi, ni kumbukumbu za milele peke yake zitakazofunua.
Tena huko Tabera watu walinung’unika, na Mungu akawakasirikia, naye Musa akajitokeza mbele tena akasimama mahali palipobomoka akawaombea. Hii ndiyo habari fupi:
“Kisha watu walikuwa kama watu wenye kunung’unika, ikawa vibaya masikioni mwa BWANA; BWANA aliposikia, hasira yake ikawaka; moto wa BWANA ukawaka kati yao, ukateketeza katika upande wa mwisho wa kambi.
“Watu wakamlilia Musa; naye Musa akamwomba BWANA, moto ule ukazimika.”
Musa alipata kile alichokiomba. Maombi yake yalikuwa mahususi na jibu la Mungu lilikuwa mahususi vilevile. Daima alisikiwa na Mungu Mwenyezi alipoomba, na daima alijibiwa na Mungu. Mara moja jibu halikuwa sawasawa na ombi. Alikuwa ameomba kuingia Kanaani. Jibu likaja, lakini halikuwa lile alilokiomba. Alipewa kuiona Nchi ya Ahadi, lakini hakuruhusiwa kuvuka Yordani kuingia nchi ile ya ahadi. Yalikuwa maombi ya namna ya yale ya Paulo alipoomba mara tatu ili mwiba katika mwili uondolewe. Lakini mwiba haukuondolewa. Hata hivyo, alijaliwa neema iliyoufanya mwiba ule kuwa baraka.
Isidhaniwe kwamba kwa kuwa Zaburi 90 imo pamoja na zile zinazojulikana kama “Zaburi za Daudi,” basi Daudi ndiye aliyeiandika. Kwa makubaliano ya wengi inahesabiwa kuwa ya Musa, nayo inatupa mfano wa maombi ya mtu huyu aliyewapa watu torati ya Mungu. Ni maombi yanayostahili kuchunguzwa. Ni matakatifu kwetu kwa sababu kwa miaka mingi iliyopita yamekuwa maombolezo yanayosomwa juu ya wafu wetu. Yamelibariki kaburi la watakatifu wengi waliolala. Lakini kuyazoea sana kunaweza kutufanya tukose maana yake kamili. Tutakuwa na hekima tukiyatafakari, si kwa ajili ya wafu, bali kwa ajili ya walio hai, ili yatufundishe jinsi ya kuishi, jinsi ya kuomba tukiwa hai, na jinsi ya kufa. “Tufundishe kuzihesabu siku zetu vizuri, ili tujipatie moyo wa hekima. Na kazi ya mikono yetu ututhibitishie, naam, kazi ya mikono yetu uithibitishe.”