Hatua ya Kwanza ya Upendo

UPENDO ni mojawapo ya hisia nne za asili ambazo ulimwengu wote unazijua, na ambazo hazihitaji kuorodheshwa. Basi, ni jambo la asili na la haki kwanza kabisa kumpenda Muumba wa asili; na amri ya kwanza, iliyo kuu kuliko zote, ni: “Utampenda Bwana Mungu wako.” Lakini asili ni laini na dhaifu mno kwa agizo kama hilo; ni lazima ianze kwa kujipenda yenyewe; huu ndio upendo uitwao wa kimwili, ambao kwao mwanadamu hujipenda mwenyewe kwanza na kuliko yote; kama ilivyoandikwa: “Si cha kwanza kile cha kiroho, bali kile cha asili.” Tunapenda kwanza kwa asili, si kwa agizo— “Hakuna mtu aliyewahi kuuchukia mwili wake mwenyewe.” Lakini upendo huu ukiongezeka kupita kiasi; kama mto ulio kati ya kingo zake ukifurika na kugharikisha nchi zilizo karibu, wakati huo huwa tamaa ya anasa, na boma hili linaupinga: “Utampenda jirani yako kama nafsi yako.” Ni haki kwamba yeye ashirikiye asili yetu ashiriki pia upendo wetu. Kwa hiyo, ikiwa mtu hawezi kuwapenda ndugu zake kiasi cha kufikiria mahitaji yao, au hata tuseme starehe zao, na ajikane katika mambo hayo hayo, ili apate kujifunza. Mtu na ajifikirie mwenyewe kadiri apendavyo, ilimradi tu ajishughulishe kumfikiria jirani yake kwa kadiri ile ile. Huu, ewe mwanadamu, ndio uzuizi na mpaka wa haki uliowekwa juu yako na sheria ya kuwako kwako na dhamiri yako, ili usije ukachukuliwa na ubinafsi wako hata kwenye maangamizi yako, ukiiacha asili yako chini ya rehema ya adui za nafsi yako; yaani, za tamaa zako. Ni afadhali zaidi ushirikiane na majirani zako kuliko na adui zako; na ikiwa, kama vile mwenye hekima ashauriavyo, mwanadamu anazikana tamaa zake, akijitosheleza kwa chakula na mavazi, na yu tayari kuupunguza upendo wake kwa vitu vile vya mwili vinavyopigana na roho, atapata, nadhani, ugumu mdogo katika kumpa jirani yake kile anachomnyima adui wa nafsi yake. Upendo wake utakuwa ndani ya mipaka ya haki na kiasi, tangu wakati anapowatolea kwa wakfu ndugu zake kile anachojinyima mwenyewe. Ubinafsi hugeuka kuwa ukarimu kwa kupanua wigo wake.

Lakini je, ikiwa kwa kumpa jirani yetu twajiletea sisi wenyewe uhitaji? Dawa yetu ni ipi? Maombi. Yatupasa tu kuomba kwa ujasiri kwake yeye atoaye vitu vyote kwa ukarimu wala hakemei; yeye “aufumbuaye mkono wake, na kukishibisha kila kiumbe hai kwa baraka;” kwa maana hatuwezi kutia shaka kwamba yeye awapaye watu wengi zaidi ya wanavyohitaji, atampa kwa hiari yeye aombaye kile kisichoepukika; kwa maana imeandikwa: “Utafuteni kwanza ufalme wa Mungu, na haki yake, na hayo yote mtazidishiwa.” Kwa hili Mungu hujifunga mwenyewe kutoa kile kilicho muhimu kwa yule anayejikana na kumpenda jirani yake; kwa maana kuvaa nira ya usafi na kiasi badala ya kuwa mtumwa wa tamaa zetu, huku ndiko kuutafuta kwanza ufalme wa Mungu na kuomba msaada wake dhidi ya udhalimu wa dhambi; na ni haki kushiriki baraka zetu za asili na wale washirikio asili yetu. Lakini ili upendo wetu kwa jirani uwe wa haki kabisa, ni lazima Mungu awe na sehemu yake ndani yake; haiwezekani kumpenda jirani yetu kama itupasavyo, isipokuwa katika Mungu. Basi yeye asiyempenda Mungu hawezi kupenda cho chote ndani yake. Kwa hiyo yatupasa kuanza kwa kumpenda Mungu, na hivyo kumpenda jirani yetu ndani yake. Mungu ndiye chanzo, kama alivyo cha vitu vingine vyote, vivyo hivyo cha upendo wetu kwake—na zaidi—kama alivyoiumba asili, vivyo hivyo huiendeleza; kwa maana asili haiwezi kuwako wala kudumu pasipo yeye. Ili tupate kulijua hili kikamilifu, tusijihesabie sisi wenyewe cho chote, Mungu, katika kina cha hekima na upendo wake, alituweka chini ya dhiki. Kwa kuwa dhaifu na wahitaji, twalazimika kumrudia Mungu, na kwa kuokolewa naye twalitukuza jina lake. Haya ni maneno yake mwenyewe: “Niite siku ya taabu; nitakuokoa, nawe utanitukuza.” Kwa njia hii mwanadamu, ambaye kwa asili ni wa kinyama na wa kimwili, asiye na upendo ila kwa nafsi yake, huletwa kupitia kujipenda hata kumpenda Mungu, akitambua kwamba uwezo wake wote, angalau kwa lililo jema, anaupata kutoka kwa Mungu, na pasipo yeye hawezi kufanya lolote.