Utukufu wa Kiumbe

“Umestahili wewe, Bwana wetu na Mungu wetu, kuupokea utukufu na heshima na uweza; kwa kuwa wewe ndiwe uliyeviumba vitu vyote, na kwa sababu ya mapenzi yako vilikuwako, navyo vikaumbwa.” Ufunuo 4:11.

Mungu alipouumba ulimwengu, kusudi lilikuwa moja: kukifanya kiumbe kishiriki ukamilifu na heri yake, na hivyo kudhihirisha ndani yake utukufu wa upendo, hekima na nguvu zake. Alitaka kujifunua ndani ya viumbe na kwa njia yao, akiwapa kadiri ya wema na utukufu wake waliyoweza kuipokea. Lakini kutoa huku hakukuwa kukipa kiumbe kitu kiwezacho kukimiliki chenyewe, uzima au wema ulio chini ya uangalizi na mamlaka yake. La hasha. Kwa kuwa Mungu ndiye aliye hai daima, aliyeko daima, atendaye daima, ayachukuaye vitu vyote kwa neno la uweza wake, na ambaye ndani yake vyote vinakuwako, uhusiano wa kiumbe kwake hauwezi kuwa ila wa kutegemea kusikokoma, kulio kamili, kuenea katika kila kitu. Kama vile Mungu kwa nguvu zake aliumba mara moja, vivyo hivyo kwa nguvu zile zile lazima aviendeleze kila dakika.

Kiumbe hakina budi si tu kutazama nyuma kwenye chanzo cha kuwako kwake na kukiri kwamba hapo kinamdai Mungu kila kitu, tunza yake kuu, wema wake ulio juu, furaha yake pekee, sasa na milele yote, bali pia kujitoa kama chombo kitupu ambamo Mungu aweza kukaa na kudhihirisha nguvu na wema wake.

Uzima autoao Mungu hautolewi mara moja kwa daima, bali kila dakika bila kukoma, kwa utendaji wa uweza wake mkuu. Unyenyekevu, mahali pa kumtegemea Mungu kabisa, ni, kwa asili ya mambo, wajibu wa kwanza na wema ulio juu kabisa wa kiumbe, na mzizi wa kila wema.

Na hivyo kiburi, kuupoteza unyenyekevu huu, ndicho kiini cha kila dhambi na uovu. Malaika walioanguka sasa walipoanza kujitazama kwa kujiridhisha, ndipo walipoongozwa kwenye kutokutii, wakatupwa chini kutoka nuru ya mbinguni hata giza la nje. Vivyo hivyo, ni pale nyoka alipopuliza sumu ya kiburi chake, ile tamaa ya kuwa kama Mungu, ndani ya mioyo ya wazazi wetu wa kwanza, ndipo nao wakaanguka kutoka hali yao ya juu hata katika taabu yote ambamo mwanadamu amezama sasa. Mbinguni na duniani, kiburi na kujikweza ndiyo malango na ndiko kuzaliwa, na ndiyo laana ya jehanamu.

Hakuna kiwezacho kuwa ukombozi wetu ila kurudishwa kwa unyenyekevu uliopotea, ule uhusiano wa asili, na wa kweli peke yake, wa kiumbe kwa Mungu wake. Na hivyo Yesu alikuja kuurudisha unyenyekevu duniani, kutufanya washiriki wake, na kwa huo kutuokoa. Mbinguni, alijinyenyekeza ili awe mwanadamu. Ule unyenyekevu tuuonao ndani yake ulimmiliki huko Mbinguni; ndio uliomleta, naye akauleta kutoka huko. Hapa duniani “alijinyenyekeza akawa mtii hata mauti” (Wafilipi 2:8); unyenyekevu wake ndio uliyoipa mauti yake thamani, na hivyo ukawa ukombozi wetu. Na sasa wokovu autoao si kitu pungufu wala kingine ila kutupa uzima wake na mauti yake, hulka yake na roho yake, unyenyekevu wake, ukiwa msingi na mzizi wa uhusiano wake na Mungu na wa kazi yake ya ukombozi.

Yesu Kristo alichukua nafasi ya mwanadamu, kiumbe, na kuutimiza mwito wake kwa maisha ya unyenyekevu mkamilifu. Unyenyekevu wake ndio wokovu wetu, na wokovu wake ndio unyenyekevu wetu. Maisha ya waliookolewa na watakatifu lazima yabebe chapa hii ya ukombozi kutoka dhambini na urudisho kamili katika hali yao ya asili; uhusiano wao wote na Mungu na mwanadamu ukiwa na alama ya unyenyekevu uenaao kote. Bila huu, hakuna kukaa kweli mbele za Mungu, wala kuonja fadhili zake na nguvu za Roho wake, bali ukosefu wa imani idumuyo, upendo, furaha na nguvu.

Unyenyekevu ndio udongo pekee ambamo neema hushika mizizi. Kwa hiyo kuukosa ni maelezo yatoshayo kwa kila upungufu na kushindwa. Si neema au wema mmojawapo tu kati ya mengine; ni mzizi wa yote, kwa kuwa wenyewe peke yake ndio mwelekeo sahihi mbele za Mungu, nao humwachia atende yote akiwa Mungu. Mungu ametuumba viumbe wenye akili hata kwamba kadiri ufahamu wa asili halisi au wa hitaji kamili la amri unavyozidi kuwa wa kweli, ndivyo utii wetu utakavyokuwa wa haraka na kamili zaidi. Mwito wa unyenyekevu umezingatiwa kidogo mno Kanisani kwa kuwa asili na umuhimu wake wa kweli vimefahamika kidogo mno.

Si kitu tumletacho Mungu, wala si kitu atupacho yeye; ni tu ile hisi ya kutokuwa kitu kabisa ijayo tunapoona jinsi Mungu alivyo kweli kweli yote, na ambamo twampisha Mungu awe yote. Kiumbe kinapotambua kwamba huu ndio utukufu wa kweli na kikakubali kuwa hivyo kwa mapenzi yake, nia yake na hisia zake huwa chombo ambamo uzima na Utukufu wa Mungu vitatenda kazi na kujidhihirisha. Huuona unyenyekevu kuwa ni kukiri tu ukweli wa nafasi yake akiwa kiumbe, na kujitoa kwa Mungu.

Katika maisha ya Wakristo wenye bidii, wa wale wafuatiao na kuungama utakatifu, unyenyekevu wapaswa kuwa alama kuu ya unyofu wao. Mara nyingi husemwa kwamba sivyo ilivyo. Je, sababu moja isiwe kwamba katika mafundisho na mfano wa Kanisa haujawahi kupewa mahali pale pa umuhimu wa juu kabisa unaoustahili? Na kwamba hili, tena, latokana na kupuuzwa kwa kweli hii: kwamba ijapokuwa dhambi ina nguvu kama kichocheo cha unyenyekevu, kuna kingine chenye ushawishi mpana na mkuu zaidi, kile kiwafanyacho malaika, kile kilichomfanya Yesu, kile kiwafanyacho watakatifu walio watakatifu zaidi mbinguni, kuwa wanyenyekevu hivyo.

Alama ya kwanza na kuu ya uhusiano wa kiumbe, na siri ya heri yake, ni ule unyenyekevu na kutokuwa kitu kumwachiao Mungu uhuru wa kuwa yote. Nina hakika wako Wakristo wengi watakaokiri kwamba uzoefu wao umefanana sana na wangu: tulikuwa tumemjua Bwana kwa muda mrefu bila kutambua kwamba upole na unyenyekevu wa moyo ndizo zapaswa kuwa sifa ipambanuayo ya mwanafunzi kama zilivyokuwa za Bwana wake; na kwamba unyenyekevu huu hautakuja wenyewe, bali lazima ufanywe shabaha ya shauku ya pekee, ya maombi, ya imani, na ya kutendwa.

Tunapojifunza neno, tutayaona mafundisho ya wazi na yaliyorudiwa mara nyingi ambayo Yesu aliwapa wanafunzi wake juu ya jambo hili, na jinsi walivyokuwa wazito kumwelewa. Na tukiri, tangu mwanzo kabisa wa tafakari zetu, kwamba hakuna kitu chenye asili ya mwanadamu, cha hila na kilichofichwa machoni petu, kigumu na chenye hatari, kama kiburi.

Na tuhisi kwamba hakuna kitu ila azimio na uvumilivu, tukimngoja Mungu na Kristo, kitakachotufunulia jinsi tulivyopungukiwa na neema ya unyenyekevu, na jinsi tusivyo na uwezo wa kupata tukitafutacho.

Na tujifunze hulka ya Kristo hata nafsi zetu zijae upendo na kustaajabia unyenyekevu wake. Na tuamini kwamba, tutakapovunjwa chini ya hisi ya kiburi chetu na ya kutoweza kwetu kukitupa nje, Yesu Kristo mwenyewe atakuja kuitoa neema hii pia, ikiwa sehemu ya uzima wake wa ajabu ndani yetu.

MAELEZO A Haya yote ni ili kujulisha katika himaya ya milele kwamba kiburi chaweza kuwashusha malaika walio juu hata wawe mashetani, na unyenyekevu waweza kuinua nyama na damu iliyoanguka hata viti vya enzi vya malaika. Hivyo, hili ndilo kusudi kuu la Mungu kuinua uumbaji mpya kutoka ufalme wa malaika ulioanguka. Kwa kusudi hili unasimama katika vita kati ya moto na kiburi cha malaika walioanguka, na unyenyekevu wa Mwana-Kondoo wa Mungu, ili baragumu ya mwisho ivumishe kweli ile kuu katika vilindi vya milele: kwamba uovu hauna mwanzo ila kiburi, wala mwisho ila unyenyekevu.

Kweli ni hii: lazima kiburi kife ndani yako, la sivyo hakuna cha mbinguni kiwezacho kuishi ndani yako. Chini ya bendera ya kweli hii, jitoe kwa roho ya upole na unyenyekevu ya Yesu Mtakatifu. Unyenyekevu lazima upande mbegu, la sivyo hakuna mavuno Mbinguni. Usikione kiburi kuwa tabia isiyofaa tu, wala unyenyekevu kuwa wema wa adabu tu: kimoja ni mauti, mwingine ni uzima; kimoja ni jehanamu yote, mwingine ni mbingu yote. Kadiri ulivyo na kiburi ndani yako, ndivyo ulivyo na malaika walioanguka wakiwa hai ndani yako; kadiri ulivyo na unyenyekevu wa kweli, ndivyo ulivyo na Mwana-Kondoo wa Mungu ndani yako.

Kama ungeweza kuona kila mwondoko wa kiburi ufanyalo nini kwa nafsi yako, ungesihi kila kitu ukutanacho kikung’oe nyoka huyo, hata kwa hasara ya mkono au jicho. Kama ungeweza kuona nguvu ile tamu, ya Kimungu, ibadilishayo iliyomo katika unyenyekevu, jinsi ufukuzavyo sumu ya asili yako na kufanya nafasi kwa Roho wa Mungu akae ndani yako, ungependa zaidi kuwa kiti cha kuwekea miguu cha ulimwengu wote kuliko kuupungukia hata kidogo.” —Spirit of Prayer, Sehemu ya II, uk. 73, Chapa ya Moreton, Canterbury, 1893.