Sura 12 · dakika 9 za kusoma · dakika 11 za kusikiliza
Vidokezo na Mashauri Kadhaa
Kuna mashauri machache ya jumla ya kutolewa ambayo yatamsaidia mtendakazi.
1. Kwa kawaida chagua kuwashughulikia watu wa jinsi yako mwenyewe na walio karibu na umri wako. Kuna mambo yasiyofuata kanuni hii. Mtu anapaswa kumtazamia Roho Mtakatifu sikuzote amwongoze ni nani wa kumwendea, naye aweza kutuongoza kwa mtu wa jinsi nyingine; lakini isipokuwa kuna uongozi ulio wazi katika jambo hilo, inakubaliwa kwa kawaida na wale waliokuwa na uzoefu mkubwa katika kazi ya Kikristo kwamba, kwa jumla, wanaume hufanya kazi iliyo bora zaidi kwa wanaume, na wanawake kwa wanawake. Hili ni kweli hasa kwa vijana. Mara nyingi matatizo mengi yasiyopendeza hutokea vijana wa kiume wanapojaribu kuwaongoza wasichana kwa Kristo, au kinyume chake. Bila shaka, mwanamke mzee mwenye moyo wa kimama aweza kufanya kazi bora sana kwa kijana wa kiume au mvulana, na mzee mwenye moyo wa kibaba aweza kufanya kazi njema kwa msichana au binti mdogo. Kwa kawaida si busara mtu kijana asiye na uzoefu kumwendea juu ya jambo hili mtu aliye mzee kuliko yeye sana, aliyekomaa zaidi na mwenye hekima zaidi.
2. Kila inapowezekana, mpate mtu unayemshughulikia akiwa peke yake. Hakuna mtu apendaye kumfunulia mwingine moyo wake kwa uhuru juu ya jambo hili lililo la binafsi kuliko yote na takatifu kuliko yote, wakati wengine wapo. Wengi, kwa sababu ya kiburi, watajitetea katika msimamo wa uongo watu kadhaa wanapokuwapo, ambao wangekiri kabisa kosa lao au dhambi yao au hitaji lao, kama wangekuwa peke yao pamoja nawe. Kwa kawaida ni bora zaidi sana mtendakazi mmoja amshughulikie mtu mmoja ambaye hajaongoka, kuliko watendakazi kadhaa kumshughulikia mtafutaji mmoja, au mtendakazi mmoja kuwashughulikia watafutaji kadhaa kwa wakati mmoja. Ukiwa na watu kadhaa wa kuwashughulikia, wachukue mmoja mmoja. Mara nyingi watendakazi huona kwamba, wakiwa hawajapiga hatua yoyote walipokuwa wakizungumza na kadhaa kwa wakati mmoja, kwa kuwachukua mmoja mmoja kando, hufanikiwa upesi kuwaongoza mmoja baada ya mwingine kwa Kristo.
3. Tegemeo lako na liwe kabisa katika Roho wa Mungu na katika Neno la Mungu.
4. Usiridhike na kusoma tu mafungu kutoka katika Biblia—sembuse kuyanukuu tu kwa mdomo—bali mwache yule unayemshughulikia ayasome yeye mwenyewe, ili kweli ipate kuingia moyoni kupitia jicho na pia kupitia sikio.
5. Mara nyingi ni vema kutumia fungu moja tu la maandiko, ulikaze na kulipigilia imara hivi kwamba yule uliyekuwa ukimshughulikia hawezi kulisahau, bali atalisikia likilia kumbukumbuni mwake muda mrefu baada ya wewe kuacha kuzungumza. Wakati mmoja Dkt. Ichabod Spencer, alipokuwa akimshughulikia kijana mmoja aliyekuwa na matatizo mengi, aliendelea kunukuu tena na tena fungu hili, “sasa ni wakati uliokubalika; tazama, sasa ni siku ya wokovu.” Yule kijana alijaribu kumhamishia Dkt. Spencer kwenye jambo lingine, lakini tena na tena aliyatamka maneno hayo kwa nguvu. Siku iliyofuata yule kijana alirudi akifurahi katika Kristo, akimshukuru daktari kwa kuwa alikuwa “amemgongagonga” kwa andiko lile. Maneno hayo yaliendelea kulia masikioni mwake usiku kucha, wala hakuweza kupumzika mpaka alipolimaliza jambo hilo kwa kumpokea Kristo. Ni jambo jema mtu anapoweza kuonyesha mstari fulani dhahiri katika neno la Mungu na kusema, “Najua kwa mamlaka ya mstari ule kwamba dhambi zangu zimesamehewa, nami ni mtoto wa Mungu.” Hata hivyo, kuna nyakati ambapo matokeo yenye nguvu hupatikana kwa kurundika mafungu mengi juu ya jambo fulani mpaka akili inasadikishwa na moyo unashindwa.
6. Sikuzote mshikilie yule unayemshughulikia katika jambo kuu la kumpokea Kristo. Ikiwa anataka kujadili madai ya madhehebu mbalimbali, au swali la ubatizo, au nadharia za adhabu ijayo, au swali lingine lolote isipokuwa lile kuu la hitaji lake la Mwokozi na Kristo aliye Mwokozi anayemhitaji; mwambie kwamba maswali hayo yafaa kushughulikiwa mahali pake na wakati wake, lakini wakati wa kuyamaliza ni baada ya kulimaliza swali la kwanza na la msingi la kumpokea au kumkataa Kristo. Watu wengi wamepotea kwa sababu mtendakazi asiye na uzoefu alijiacha kunaswa katika mjadala wa jambo fulani la pembeni, ambalo ni upumbavu mtupu kulijadili na mtu ambaye hajazaliwa upya.
7. Uwe na adabu. Wakristo wengi wenye nia njema lakini wasio na busara, kwa ukali wao na ufidhuli wao, huwafukuza wale ambao wangetaka kuwavuta kwa Kristo. Inawezekana kabisa kuwa wazi kabisa na wakati uo huo kuwa na adabu kamili. Waweza kuwaonyesha watu dhambi yao ya kutisha na hitaji lao bila kuwatukana. Maneno yako yaweza kuchunguza moyo sana, huku mwenendo wako ukiwa mpole sana na wa kuvutia. Kwa kweli, kadiri mwenendo wetu ulivyo mpole zaidi na wa kuvutia zaidi, ndivyo maneno yetu yatakavyoingia ndani zaidi, kwa maana hayataamsha upinzani wa wale tunaowashughulikia. Baadhi ya watendakazi wenye juhudi huwaendea wale wanaotaka kuwashughulikia kwa namna ambayo hao mara moja hujihami na kujivika silaha ambayo haiwezekani kuipenya.
8. Uwe na bidii ya kweli kabisa. Ni mtu mwenye bidii tu awezaye kumfanya mtu ambaye hajaokoka aione kweli ya neno la Mungu. Ni vema kuyaacha mafungu tunayotaka kuyatumia kwa wengine yazame kwanza ndani ya nafsi zetu wenyewe. Namjua mtendakazi mmoja aliyefanikiwa sana ambaye kwa muda mrefu alitumia fungu lile moja, “jiandae kukutana na Mungu wako,” kwa kila mtu aliyemshughulikia; lakini fungu hilo lilikuwa limeumiliki moyo wake na akili yake kikamilifu hivi kwamba alilitumia kwa matokeo makubwa mno. Mafungu machache yaliyotumiliki sisi ni bora kuliko mafungu mengi tuliyoyamudu kutoka katika kitabu fulani cha mafunzo.
Msomaji wa kitabu hiki anashauriwa kuyatafakari, akiwa amepiga magoti, yale mafungu yaliyopendekezwa humu ambayo ameamua kuyatumia, mpaka yeye mwenyewe aisikie nguvu yake. Twasoma juu ya Paulo kwamba “hakuacha kumwonya kila mtu usiku na mchana kwa machozi.” (Matendo 20:31.) Bidii ya kweli itafika mbali zaidi kuliko ustadi wowote uliofunzwa katika darasa la mafunzo, au kwa kujifunza kitabu kama hiki.
9. Usikasirike kamwe unapojaribu kumwongoza mtu kwa Kristo. Watu wengine hukasirisha makusudi, lakini hata hao waweza kuvutwa, kwa saburi, uvumilivu na upole.
Kwa hakika hawawezi kuvutwa ukikasirika. Hakuna kinachowafurahisha zaidi, wala kinachowapa faraja zaidi katika dhambi zao. Kadiri wanavyozidi kuudhi kwa maneno yao na matendo yao, ndivyo watakavyoguswa zaidi ukiyalipa matusi kwa wema. Mara nyingi yule aliyekuwa hawezi kuvumilika kuliko wote atarudi akiwa na toba. Mmoja wa watu waliotukana kuliko wote niliowahi kukutana nao baadaye akawa mmoja wa watendakazi wavumilivu kuliko wote, wenye kudumu na wenye matokeo makubwa.
10. Usiwe kamwe na mabishano makali na mtu unayetaka kumwongoza kwa Kristo. Jambo hili sikuzote hutoka katika mwili, wala si katika roho. (Wagalatia 5:20, 22, 23.) Hutokana na kiburi na kutokubali mtu mwingine akushinde katika mabishano. Kataa kubishana. Ikiwa yule unayezungumza naye ana mawazo ya makosa ambayo ni lazima yaondolewe kabla hajaweza kuongozwa kwa Kristo, mwonyeshe kosa lake kwa utulivu na kwa upole. Ikiwa kosa hilo si la msingi, kataa kulijadili, na umshikilie mtu huyo katika swali kuu.
11. Usimkatize kamwe mtu mwingine yeyote anayeishughulikia roho. Huenda ukadhani hafanyi kwa njia iliyo ya busara zaidi, lakini ikiwa waweza kufanya vizuri zaidi, ngoja wakati wako nawe utapata nafasi. Watendakazi wengi wasio na ustadi wamekuwa na mtu karibu kabisa na kukata shauri, ndipo mdakizi fulani akaingilia kati na kuivuruga kazi yote. Kwa upande mwingine, usiwaache wengine wakukatize, ukiweza kuzuia. Neno dogo tu lililosemwa waziwazi lakini kwa adabu kwa kawaida litazuia jambo hilo.
12. Usifanye haraka. Mojawapo ya makosa makubwa ya kazi ya Kikristo leo ni haraka. Tuna hamu mno ya kuona matokeo ya papo hapo, na kwa hiyo twafanya kazi ya juujuu. Inaonekana wazi kabisa ni wangapi kati ya wale ambao Kristo aliwashughulikia waliotoka polepole. Nikodemo, Yusufu, Petro, na hata Paulo—ingawa hatua ya mwisho kwake yaonekana kuwa ya ghafula sana—ni mifano ya jambo hili. Hata baada ya Yesu kumtokea Paulo yeye mwenyewe njiani kwenda Dameski, ilikuwa siku tatu kabla huyo hajatoka na kuingia katika nuru na kumkiri Kristo waziwazi. (Matendo 22:16.) Mtu mmoja ambaye kazi ya polepole lakini kamili imefanywa kwake, na ambaye mwishowe ameletwa waziwazi kwa Kristo, ni bora kuliko dazeni ya watu ambao kazi ya haraka imefanywa kwao, wanaodhani kwamba wamempokea Kristo ilhali kwa kweli hawajampokea. Mara nyingi ni busara kuipanda kweli moyoni mwa mtu na kuiacha ifanye kazi yake. Mbegu iliyo kwenye miamba huota upesi, lakini hunyauka upesi vilevile.
13. Kila inapowezekana na kuwa busara, mfanye yule unayemshughulikia apige magoti mbele za Mungu. Inashangaza jinsi matatizo mengi yanavyotoweka katika maombi, na jinsi watu wakaidi wanavyokubali upesi wanapoletwa mbele za Mungu mwenyewe. Nakumbuka nilizungumza na msichana mmoja katika chumba cha watafutaji kwa muda wa labda saa mbili bila kupiga hatua yoyote inayoonekana; lakini mwishowe tulipopiga magoti kuomba, kabla ya dakika tano kupita alikuwa akifurahi katika Mwokozi wake.
14. Kila unapoonekana kushindwa katika jambo lolote, nenda nyumbani ukaliombee na ulichunguze ili uone kwa nini ulishindwa. Ikiwa ulikosa kujua ni andiko gani la kutumia, jifunze sehemu ile ya kitabu hiki inayoeleza makundi mbalimbali ya watu tunaokutana nao na jinsi ya kuwashughulikia, uone mtu huyo ni wa kundi gani na jinsi ulivyopaswa kumshughulikia. Kisha rudi ukiweza, ujaribu tena. Hata iwe vipi, utakuwa umejiandaa vizuri zaidi wakati ujao. Mafanikio makubwa kabisa katika kazi hii huja kupitia kushindwa kwingi kunakoonekana. Itakuwa vema kujifunza mara kwa mara vidokezo na mashauri haya, ili uone kama kushindwa kwako kunatokana na kuyapuuza.
15. Kabla ya kuachana na yule ambaye amempokea Kristo, hakikisha unampa maagizo dhahiri juu ya jinsi ya kufanikiwa katika maisha ya Kikristo. Yafuatayo ni mambo ambayo yanapaswa kusisitizwa sikuzote. (a.) Mkiri Kristo kwa kinywa mbele ya watu kila unapopata nafasi. Warumi 10:9, 10; Mathayo 10:32, 33. (b.) Ubatizwe, na ushiriki meza ya Bwana kwa ukawaida. Matendo 2:38, 42; Luka 22:19; 1 Wakorintho 11:24‒26. (c.) Jifunze Neno la Mungu kila siku. 1 Petro 2:2; Matendo 20:32; 2 Timotheo 3:13‒17; Matendo 17:11. (d.) Omba kila siku, mara nyingi, na kila wakati wa jaribu. Luka 11:9‒13; 22:40; 1 Wathesalonike 5:17. (e.) Ondoa maishani mwako kila dhambi, hata iliyo ndogo kuliko zote, na kila jambo unalolitilia shaka, na ulitii kila neno la Kristo 1 Yohana 1:6, 7; Warumi 14:23; Yohana 14:23. (f.) Tafuta ushirika wa Wakristo. Waefeso 4:12‒16; Matendo 2:42, 47; Waebrania 10:24, 25. (g.) Anza kumfanyia Kristo kazi. Mathayo 25:14‒29. (h.) Ukianguka dhambini usikate tamaa, bali iungame mara moja, amini kwamba umesamehewa kwa sababu Mungu anasema hivyo, kisha inuka uendelee mbele. 1 Yohana 1:9; Wafilipi 3:13‒14. Itakuwa vema kumpa yule uliyemwongoza kwa Kristo maagizo haya kwa namna fulani ya kudumu. Waweza kuyaandika, au kupata kijitabu kidogo kiitwacho “Christian Life Card” (Kadi ya Maisha ya Kikristo), kilichochapishwa na Jno. C. Collins, Bureau of Supplies, New Haven, Conn. Kijitabu hicho kina maagizo hayo pamoja na mambo mengine.
16. Ukiisha kumwongoza mtu yeyote kwa Kristo, endelea kumfuatilia na kumsaidia katika kukua kwa maisha yake ya Kikristo. Wengi huongozwa kwa Kristo kisha huachwa bila kuangaliwa, nao hawaendelei vizuri. Hili ni kosa kubwa. Kazi ya kuwafuatilia wale walioongoka ni ya maana sawa na kazi ya kuwaongoza kwa Kristo, na kwa kawaida hakuna anayeweza kuifanya vizuri kama yule mtu ambaye Mungu alimtumia katika kuongoka kwao.