Utakatifu na Ufunuo

‘Naye Bwana alipoona ya kuwa Musa amegeuka ili aone, Mungu akamwita kutoka katikati ya kile kichaka, akasema, Musa, Musa. Naye akasema, Mimi hapa. Akasema, Usikaribie hapa; vua viatu vyako miguuni mwako, kwa maana mahali hapo unaposimama ni nchi takatifu. Musa akaufunika uso wake, kwa maana aliogopa kumtazama Mungu.’—Kut. iii. 4–6.

Na kwa nini palikuwa nchi takatifu? Kwa sababu Mungu alikuwa amekuja pale na kupamiliki. Mahali alipo Mungu, hapo pana utakatifu; ni uwepo wa Mungu ndio ufanyao kuwa takatifu. Hii ndiyo kweli tuliyokutana nayo katika Paradiso wakati mwanadamu alipokuwa ndio kwanza kuumbwa; hapa, ambapo Maandiko yanatumia neno Mtakatifu kwa mara ya pili, linarudiwa na kusisitizwa. Kulichunguza neno hili kwa makini katika nuru ya kile kichaka kilichokuwa kinawaka kutazidi kufunua maana yake ya ndani. Na tuone historia takatifu, na ufunuo wa Mungu, na Musa vinatufundisha nini juu ya nchi hii takatifu.

1. Angalia nafasi ambayo ufunuo huu wa kwanza wa moja kwa moja wa Mungu kwa mwanadamu kama Mtakatifu unaichukua katika historia takatifu. Katika Paradiso tuliliona neno Mtakatifu likitumika juu ya siku ya saba. Tangu wakati huo karne ishirini na tano zimepita. Katika Mungu kuitakasa siku ya mapumziko tuliona ahadi ya agano jipya—ufunuo wa Muumba Mwenyezi ukifuatwa na ule wa Mtakatifu afanyaye kuwa watakatifu. Na bado katika kitabu chote cha Mwanzo neno hilo halijitokezi tena; ni kana kwamba Utakatifu wa Mungu umewekwa kando; ni katika Kutoka tu, pamoja na kuitwa kwa Musa, ndipo linapojitokeza tena. Hii ni hakika yenye maana kubwa. Kama vile mzazi au mwalimu atafutavyo, katika utoto wa mapema, kukazia somo moja kwa wakati, ndivyo Mungu afanyavyo katika kuelimisha jamii ya wanadamu. Baada ya kuonyesha katika gharika hukumu yake ya haki dhidi ya dhambi, anamwita Ibrahimu kuwa baba wa taifa teule. Na kama msingi wa mienendo yake yote na taifa hilo, anamfundisha yeye na uzao wake kwanza kabisa somo la tumaini kama la mtoto—kumtumaini yeye kama Mwenyezi, ambaye kwake hakuna neno gumu, na kumtumaini yeye kama Mwaminifu, ambaye kiapo chake hakiwezi kuvunjwa. Pamoja na kukua kwa Israeli kuwa taifa tunaona ufunuo ukisonga mbele hadi hatua mpya. Urahisi wa utoto unatoa nafasi kwa ukaidi wa ujana, na sasa Mungu lazima aingilie kati kwa nidhamu na vizuizi vya sheria. Akiisha kupata haki ya nafasi katika imani yao kama Mungu wa baba zao, anawaandaa kwa ufunuo zaidi. Wa Mungu wa Ibrahimu sifa yake kuu ilikuwa ya kuwa yeye ni Mwenyezi; wa Mungu wa Israeli, Yehova, ni ya kuwa yeye ni Mtakatifu.

Na ni nini kitakuwa alama ya pekee ya kipindi kipya ambacho sasa kinakaribia kuanzishwa, na ambacho kinaanzishwa na neno takatifu? Mungu anamwambia Musa kwamba sasa yu karibu kujifunua katika hali mpya. Alikuwa amejulikana kwa Ibrahimu kama Mungu Mwenyezi, Mungu wa Ahadi (Kut. vi. 3). Sasa angejidhihirisha kama Yehova, Mungu wa Utimilifu, hasa katika ukombozi na kuwaokoa watu wake kutoka katika dhuluma aliyoitangulia kumwambia Ibrahimu. Mungu Mwenyezi ni Mungu wa Uumbaji: Ibrahimu alimwamini Mungu, ‘ambaye huwafufua wafu, na kuyaita yale yasiyokuwako kana kwamba yamekuwako.’ Yehova ni Mungu wa Ukombozi na wa Utakatifu. Kwa Ibrahimu hapakuwa na neno la dhambi wala hatia, na kwa hiyo si la ukombozi wala utakatifu. Kwa Israeli sheria itatolewa, ili kufunua dhambi na kuandaa njia kwa utakatifu; ni Yehova, Mtakatifu wa Israeli, Mkombozi, ndiye sasa ajitokezaye. Na ni uwepo wa huyu Mtakatifu ndio ufanyao nchi kuwa takatifu.

2. Na uwepo huu unajidhihirishaje? Katika kile kichaka kilichokuwa kinawaka Mungu anajitambulisha kama akaaye katikati ya moto. Mahali pengine katika Maandiko Matakatifu uhusiano kati ya moto na Utakatifu wa Mungu umeelezwa waziwazi: ‘Nuru ya Israeli itakuwa moto, na Mtakatifu wake atakuwa mwali wa moto.’ Asili ya moto yaweza kuwa yenye faida au yenye kuangamiza. Jua, ule moto mkuu wa katikati, laweza kutoa uhai na uzao, au laweza kubabua hata kufa. Yote yategemea kushika nafasi iliyo sawa, kutegemea uhusiano tulionao nao. Na hivyo popote Mungu Mtakatifu ajidhihirishapo, tutayaona pande hizo mbili pamoja: Utakatifu wa Mungu kama hukumu dhidi ya dhambi, ukimwangamiza mwenye dhambi abakiye ndani yake, na kama Rehema ikiwakomboa watu wake kutoka humo. Hukumu na Rehema daima huenda pamoja. Katika viumbe vya asili hakuna kimoja chenye nguvu za kiroho na uwezo mkuu kama Moto: kile ikiteketezacho huichukua na kuibadili kuwa asili yake ya kiroho, ikikataa kama moshi na majivu kile kisichoweza kuunganishwa. Na hivyo Utakatifu wa Mungu ni ule Ukamilifu usio na mwisho ambao kwao hujiweka huru na yote yasiyo ya Kimungu, na bado ana ushirika na kiumbe, na kukitwaa katika umoja na yeye mwenyewe, akiangamiza na kutupa nje yote yasiyotaka kujitiisha kwake.

Hivyo ni kama Yeye akaaye katika moto, aliye moto, ndivyo Mungu ajidhihirishavyo katika mwanzo wa kipindi hiki kipya cha ukombozi. Pamoja na Ibrahimu na mababa, kama tulivyokwisha sema, palikuwa na mafundisho machache juu ya dhambi au ukombozi; ukaribu na urafiki wa Mungu ndio uliokuwa umefunuliwa. Sasa sheria itatolewa, dhambi itadhihirishwa, umbali kutoka kwa Mungu utahisiwa, ili mwanadamu, katika kujifunza kujijua mwenyewe na dhambi yake, apate kujifunza kumjua na kumtamani Mungu amfanye mtakatifu. Katika kila ufunuo wa Mungu wa nafsi yake tutaona muungano wa vipengele viwili, kimoja kikizuia, kingine kikivuta. Katika nyumba yake atakaa katikati ya Israeli, na bado itakuwa katika upweke wa kutisha usiokaribika na giza la mahali patakatifu pa patakatifu ndani ya pazia. Atawakaribia, na bado atawaweka mbali. Tunapouchunguza Utakatifu wa Mungu, tutaona kwa uwazi uzidio jinsi, kama moto, unavyozuia na kuvuta, jinsi unavyounganisha katika umoja umbali wake usio na mwisho na ukaribu wake usio na mwisho.

3. Lakini umbali ndio utakaojitokeza kwanza na kwa nguvu zaidi. Hili tunaliona kwa Musa: aliufunika uso wake, kwa maana aliogopa kumtazama Mungu. Athari ya kwanza ambayo Utakatifu wa Mungu huleta ni ile ya hofu na kicho. Hata mwanadamu, akiwa kiumbe na pia mwenye dhambi, atakapojifunza jinsi Mungu alivyo juu yake, jinsi alivyo tofauti na mbali na Mungu, Utakatifu wa Mungu utakuwa na thamani au mvuto halisi kidogo. Musa kuufunika uso wake kunatuonyesha athari ya kukaribia kwa Mtakatifu, na njia ya kuelekea ufunuo wake zaidi.

Jinsi hili linavyojitokeza waziwazi katika maneno ya Mungu mwenyewe: ‘Usikaribie hapa; vua viatu vyako miguuni mwako.’ Naam, Mungu alikuwa amekaribia, lakini Musa hairuhusiwi. Mungu anakaribia: mwanadamu lazima arudi nyuma. Kwa pumzi ile ile Mungu anasema, Karibia, na, Usikaribie. Hakuwezi kuwa na kumjua Mungu au ukaribu naye, pale ambapo hatujasikia kwanza lile lake, Usikaribie. Hisia ya dhambi, ya kutostahili kuwa mbele za Mungu, ndio msingi wa kumjua kwa kweli au kumwabudu kama Mtakatifu. ‘Vua viatu vyako miguuni mwako.’ Viatu ni njia ya kuchangamana na ulimwengu, misaada ambayo kwayo mwili au asili hufanya mapenzi yake, huzunguka na kufanya kazi yake. Katika kusimama juu ya nchi takatifu, haya yote lazima yaondolewe. Ni kwa miguu iliyo wazi, wazi na iliyovuliwa kila kifuniko, ndipo mwanadamu lazima ainame mbele za Mungu mtakatifu. Kutostahili kwetu kabisa kukaribia au kuwa na mahusiano yoyote na Mtakatifu, ndilo somo la kwanza kabisa tunalopaswa kujifunza, kama tutashiriki katika Utakatifu wake. Lile Vua! lazima litumie nguvu yake ya kuhukumu katika nafsi yetu yote, hata tutakapofikia kuelewa kadiri kamili ya maana yake katika lile kuu, ‘Vueni utu wa kale; mvaeni Bwana Yesu,’ na lile ‘kuvua mwili wa nyama, katika kutahiriwa kwa Kristo,’ ni nini. Naam, yote yaliyo ya asili na ya mwili, yote yaliyo ya kutenda kwetu wenyewe au kutaka au kufanya kazi—uhai wetu wenyewe, lazima uvuliwe na kutolewa kifoni, kama Mungu, kama Mtakatifu, atajidhihirisha kwetu.

Tumekwisha ona kabla ya kuwa Utakatifu ni zaidi ya wema au uhuru toka dhambi: hata asili isiyoanguka si takatifu. Utakatifu ni ule utukufu wa kutisha ambao kwao Umungu unatengwa na yote yaliyoumbwa. Kwa hiyo hata maserafi hufunika nyuso zao kwa mabawa yao waimbapo Utakatifu Mara Tatu. Lakini ee! wakati umbali na tofauti si ya kiumbe tu, bali ya mwenye dhambi, ni nani awezaye kueleza, ni nani awezaye kutambua, unyonge, hofu, na aibu ambayo kwayo yatupasa kuinama mbele ya sauti ya Mtakatifu? Ole! hii ni mojawapo ya athari mbaya kabisa za dhambi, kwamba inatupofusha. Hatujui jinsi dhambi na asili yenye dhambi zilivyo si takatifu, jinsi zilivyo chukizo mbele za macho ya Mungu. Tumepoteza uwezo wa kuutambua Utakatifu wa Mungu: falsafa ya kipagani haikuwa hata na wazo la kutumia neno hilo kuonyesha tabia ya kimaadili ya miungu yake. Katika kuipoteza nuru ya utukufu wa Mungu, tumepoteza uwezo wa kujua dhambi ni nini. Na sasa kazi ya kwanza ya Mungu katika kutukaribia ni kutufanya tuhisi kwamba hatuwezi kukaribia kama tulivyo; kwamba lazima kutakuwa na kuvua kwa kweli kabisa na kwa dhati kabisa, na hata kuutoa uhai kifoni, wa yote yanayoonekana halali zaidi na ya lazima zaidi. Si viatu vyetu tu vilivyochafuka kwa kugusana na dunia hii isiyo takatifu; hata uso wetu lazima ufunikwe na macho yetu yafumbwe, kuwa ishara kwamba macho ya moyo wetu, hekima na ufahamu wetu wote wa kibinadamu, hawawezi kumtazama Mtakatifu. Somo la kwanza katika shule ya utakatifu wa binafsi ni, kuogopa na kuufunika uso wetu mbele ya Utakatifu wa Mungu. ‘Asema hivi yeye aliye juu, aliyetukuka, akaaye milele, ambaye jina lake ni Mtakatifu; Nakaa mahali palipoinuka, patakatifu, tena pamoja na yeye aliye na roho iliyopondeka na kunyenyekea.’ Toba, kupondeka kwa roho, hofu na kutetemeka ndilo dai la kwanza la Mungu kwa wale watakao kuuona Utakatifu wake.

Musa alikuwa awe mhubiri wa kwanza wa Utakatifu wa Mungu. Wa ule ujumbe kamili wa Utakatifu wa Mungu kwetu katika Kristo, ufunuo wake wa kwanza kwa Musa ulikuwa kielelezo na dhamana. Kutoka midomo ya Musa watu wa Israeli, kutoka kalamu yake Kanisa la Kristo, walikuwa wapokee ujumbe, ‘Kuweni watakatifu: mimi ni mtakatifu: mimi nafanya watakatifu.’ Maandalizi yake ya kuwa mjumbe wa Mtakatifu yalikuwa hapa, alipoufunika uso wake, kwa sababu aliogopa kumtazama Mungu. Ni kwa uso ulio mavumbini, ni katika kuvua si viatu tu, bali yote yaliyokuwa katika kugusana na ulimwengu na nafsi na dhambi, ndipo roho ikaribiapo moto, ambao ndani yake Mungu akaa, nao unawaka, lakini hauteketezi. Laiti kila muumini, atafutaye kumshuhudia Mungu kama Mtakatifu, angejifunza hivyo jinsi utimilifu wa kielelezo cha Kile Kichaka Kilichokuwa Kinawaka ni Kristo Aliyesulubiwa, na jinsi, tunapokufa pamoja naye, tunavyopokea ule Ubatizo wa Moto, unaodhihirisha ndani ya kila mmoja wetu maana yake: Mtakatifu akaaye ndani ya Kichaka Kilichokuwa Kinawaka. Ni hivyo tu tuwezavyo kujifunza maana ya kuwa mtakatifu, kama yeye alivyo mtakatifu.

Kuweni watakatifu, kwa kuwa mimi ni mtakatifu.

Ee Mungu Mtakatifu Sana! Nimekuona wewe, ukaaye katika moto. Nimeisikia sauti yako, Usikaribie hapa; vua viatu vyako miguuni mwako. Na roho yangu imeogopa kumtazama Mungu, Mtakatifu.

Na bado, Ee Mungu wangu! Ni lazima nikuone. Uliniumba kwa mfano wako. Umefundisha kwamba mfano huu ni Utakatifu wako: ‘Kuweni watakatifu, kwa kuwa mimi ni mtakatifu.’ Ee Mungu wangu! nitajuaje kuwa mtakatifu, nisipokuona wewe, Mtakatifu? Ili kuwa mtakatifu, ni lazima nimtazame Mungu.

Nakuhimidi kwa ufunuo wa nafsi yako katika miali ya kichaka cha miiba, katika moto wa mti uliolaaniwa. Nainama kwa mshangao na unyenyekevu wa ndani mbele ya lile onero kuu: Mwanao katika udhaifu wa asili yake ya kibinadamu, katika moto, akiwaka lakini hateketezwi. Ee Mungu wangu! kwa hofu na kutetemeka nimejitoa kama mwenye dhambi ili kufa kama yeye. Ee, moto na uteketeze yote yasiyo takatifu ndani yangu! Nami pia nijue wewe kama Mungu akaaye katika moto, ili kuyeyusha na kusafisha na kuangamiza kile kisicho chako, ili kuokoa na kukitwaa katika Utakatifu wako mwenyewe kile kilicho chako mwenyewe.

Ee Bwana Mungu Mtakatifu! Nainama mavumbini mbele ya siri hii kuu. Nidhihirishie Utakatifu wako, ili nami niwe shahidi wake na mjumbe wake duniani. Amina.

1. Utakatifu kama moto wa Mungu. Msifuni Mungu kwamba kuna Nguvu iwezayo kuteketeza kilicho kiovu na takataka, Nguvu isiyokiacha bila kukisumbua. ‘Kichaka kikiwaka lakini hakiteketei’ si kaulimbiu ya Kanisa wakati wa mateso tu; ni neno la uangalizi la kila roho katika kazi ya Mungu ya kutakasa.

2. Kuna Teolojia mpya, isemayo tu juu ya upendo wa Mungu kama uonekanavyo msalabani. Haioni utukufu wa Haki yake, na hukumu yake ya haki. Huyu si Mungu wa Maandiko. ‘Mungu wetu ni moto ulao,’ ni Teolojia ya Agano Jipya. Ku‘toa utumishi kwa unyenyekevu na kicho,’ ni dini ya Agano Jipya. Katika Utakatifu, Hukumu na Rehema hukutana.

3. Utakatifu kama hofu ya Mungu. Kuufunika uso mbele za Mungu kwa hofu, bila kuthubutu kutazama au kusema,—huu ndio mwanzo wa pumziko katika Mungu. Bado si pumziko la kweli, bali ni njiani kuelekea kwake. Mungu na atupe hofu kuu ya lolote liwezalo kumhuzunisha au kumkasirisha. Na tuwe na hofu kuu ya nafsi zetu wenyewe, na yote yaliyo ya kale, ile asili iliyohukumiwa, isije ikainuka tena. ‘Roho ya kumcha Bwana’ ndiyo dhihirisho la kwanza la roho ya utakatifu, nayo huandaa njia kwa furaha ya utakatifu. ‘Kwenda katika kumcha Bwana, na katika faraja ya Roho Mtakatifu;’ hizi ndizo pande mbili za maisha ya Kikristo.

4. Utakatifu wa Mungu ulidhihirishwa kwa Musa ili apate kuwa mjumbe wake. Kanisa halihitaji kitu chochote leo kama linavyohitaji wanaume na wanawake wawezao kuushuhudia Utakatifu wa Mungu. Je, wewe utakuwa mmoja wao?

MAELEZO.

Uhusiano kati ya kumcha Mungu na utakatifu ni wa karibu sana. Wako wengine watafutao utakatifu kwa bidii nyingi, na bado hawaudhihirishi kamwe katika nuru itakayovutia ulimwengu au hata waumini, kwa sababu kipengele hiki kinakosekana. Ni kumcha Bwana ndiko kutendako ule upole na utaratibu, ule ukombozi kutoka kujiamini na kujitambua, ambao huunda msingi wa kweli wa tabia ya utakatifu. Vifungu vya Neno la Mungu ambavyo ndani yake maneno haya mawili yameunganishwa pamoja vinastahili kuchunguzwa kwa makini. ‘Ni nani aliye kama wewe, mtukufu katika utakatifu, wa kutisha katika sifa?’ ‘Katika kicho chako nitasujudu kuelekea hekalu lako takatifu.’ ‘Mcheni Bwana, enyi watakatifu wake.’ ‘Mwabuduni Bwana kwa uzuri wa utakatifu; mcheni mbele zake, dunia yote.’ ‘Na walisifu jina lako lililo kuu na la kutisha; mtakatifu ndiye.’ ‘Kumcha Bwana ndio mwanzo wa hekima; na kumjua Mtakatifu ndio ufahamu.’ ‘Bwana wa majeshi, yeye mtakaseni; na awe yeye hofu yenu, tena awe yeye utisho wenu.’ ‘Tukitimiza utakatifu katika kumcha Bwana.’ ‘Kama yeye aliyewaita alivyo mtakatifu, ninyi nanyi iweni watakatifu; na ikiwa mnamwita yeye Baba, enendeni kwa hofu katika wakati wa kukaa kwenu ugenini.’ Na kadhalika katika Maandiko yote, tangu Wimbo wa Musa hata Wimbo wa Mwana-Kondoo: ‘Ni nani asiyekuwa na hofu nawe, Ee Bwana! na kulitukuza jina lako, kwa kuwa wewe peke yako u mtakatifu.’ Tukijitoa kwa hisia ya vifungu kama hivyo, tutahisi kwa ndani zaidi kwamba kumcha Mungu, hofu ya upole ya kumchukiza kwa njia yoyote, hofu hasa ya kuingia katika uwepo wake mtakatifu na kilicho cha kibinadamu na cha kimwili, na chochote cha hekima na juhudi yetu wenyewe, ni sehemu ya kiini kabisa cha utakatifu tunaopaswa kuufuata. Ni hofu hii ya Mungu itakayotufanya, kama Musa, tuanguke chini na kuufunika uso wetu mbele za Mungu, na kumngoja Roho wake mwenyewe Mtakatifu atufumbue macho ndani yetu, na kutupulizia ndani yetu mawazo na ibada, ambayo kwayo tunamkaribia yeye, Mtakatifu. Ni katika hofu hii takatifu ndipo ule utulivu wa roho unafanyika ambao unaielekeza kupumzika katika Mungu, na kuifungua njia kwa kile tulichoona katika Paradiso kuwa siri ya utakatifu: Mungu kuishika Sabato yake, na kuitakasa roho ambayo ndani yake anapumzika.

Siku ya Tano.

---