Utakatifu na Uhuru

‘Mkiisha kuwekwa huru na dhambi, mlikuwa watumwa wa haki: sasa vitoeni viungo vyenu kuwa watumwa wa haki hata utakaso. Na sasa mkiisha kuwekwa huru na dhambi, na kuwa watumwa wa Mungu, mnayo faida yenu hata utakaso, na mwisho ni uzima wa milele.’—Warumi 6:18, 19, 22.

‘Uhuru wetu tulio nao katika Kristo Yesu.’—Wagalatia 2:4.

‘Kristo alituweka huru kwa ajili ya uhuru: basi simameni imara, wala msinaswe tena chini ya nira ya utumwa.’—Wagalatia 5:1.

Hakuna mali iliyo ya thamani au ya dhati kuliko uhuru. Hakuna kitu kinachochangamsha na kuinua zaidi; wala, kwa upande mwingine, hakuna kinachovunja moyo na kudhalilisha zaidi kuliko utumwa. Humnyang’anya mtu kile kinachomfanya kuwa mwanadamu kamili, yaani uwezo wa kujiamulia mwenyewe, wa kujitendea mwenyewe, wa kuwa na kutenda apendavyo.

Dhambi ni utumwa; kifungo kwa nguvu ya kigeni iliyopata mamlaka juu yetu, na mara nyingi hulazimisha utumishi usiopendwa hata kidogo. Ukombozi wa Kristo hurudisha uhuru wetu na kutuweka huru mbali na nguvu ya dhambi. Kama kweli tutaishi kama watu waliokombolewa, hatuhitaji tu kuitazama ile kazi Kristo aliyoifanya ili kutimiza ukombozi wetu, bali kuukubali na kuutambua kwa ukamilifu jinsi ulivyo kamili, jinsi ulivyo hakika, jinsi ulivyo dhahiri uhuru huo ambao kwa huo ametuweka huru. Ni pale tu tunapo‘simama imara katika uhuru wetu tulio nao katika Kristo Yesu,’ ndipo tunapoweza kuwa na faida yetu hata utakaso.

Ni jambo la kushangaza jinsi neno takatifu linavyotokea mara chache katika hoja kuu ya Waraka kwa Warumi, na jinsi, mahali lilipotumika mara mbili katika mlango wa sita katika usemi ‘hata utakaso,’ linavyowekwa wazi kama shabaha na faida itakayofikiwa kwa njia ya maisha ya haki. Ule usemi uliorudiwa mara mbili ‘hata utakaso,’ ukielekeza kwenye matokeo yatakayopatikana, unatanguliwa na usemi uliorudiwa mara mbili ‘mkiisha kuwekwa huru na dhambi na kuwa watumwa wa haki.’ Hutufundisha jinsi uhuru mbali na nguvu ya dhambi na kujisalimisha kwa utumishi wa haki visivyo bado utakatifu vyenyewe, bali ni njia ya hakika na ya pekee ambayo kwayo unaweza kufikiwa. Ufahamu wa kweli na kuingia kwa ukamilifu katika uhuru wetu mbali na dhambi katika Kristo ni mambo ya lazima kwa maisha ya utakatifu. Ilikuwa Israeli alipowekwa huru kutoka kwa Farao ndipo Mungu alipoanza kujifunua kama Mtakatifu: ni tunapojijua wenyewe kuwa ‘tumewekwa huru na dhambi,’ tukiokolewa kutoka mkononi mwa adui zetu wote, ndipo tutakapomtumikia Mungu katika haki na utakatifu siku zote za maisha yetu.

‘Mkiisha kuwekwa huru na dhambi:’ ili kulielewa neno hili vizuri, imetupasa kujihadhari na kosa la namna mbili. Hatupaswi kulipunguza liwe dogo kuliko, wala kuliongezea zaidi ya, kile Roho Mtakatifu analokusudia kwalo hapa. Paulo hanenei juu ya kuhesabiwa wala juu ya jambo la kuonja. Hatupaswi kulifungia tu katika kuwekwa huru na laana au adhabu ya dhambi. Muktadha waonyesha kwamba anena, si juu ya hali yetu ya kihukumu, bali juu ya uhalisia wa kiroho, yaani kuwa kwetu katika muungano ulio hai na Kristo katika kifo chake na kufufuka kwake, na hivyo kuondolewa kabisa toka chini ya utawala au nguvu ya dhambi. ‘Dhambi haitawatawala ninyi.’ Wala hanenei bado juu ya jambo la kuonja, kwamba twahisi ya kuwa tu huru na dhambi zote. Anena juu ya jambo kuu lililo hakika, yaani Kristo kutuokoa mwishoni toka nguvu ile dhambi iliyokuwa nayo ya kutulazimisha kuyafanya mapenzi yake na kazi zake, naye atuhimiza, katika imani ya jambo hili tukufu, tukatae kwa ujasiri kusikiliza amri au kishawishi cha dhambi. Kuujua uhuru wetu tulio nao katika Kristo, uhuru wetu mbali na ubwana na nguvu ya dhambi, ndiyo njia ya kuutambua kama jambo la kuonja.

Zamani za kale, Waturuki au Wamoor walipokuwa mara nyingi wakiwafanya Wakristo kuwa watumwa, mara kwa mara zilitolewa fedha nyingi kwa ajili ya ukombozi wa wale waliokuwa katika kifungo. Lakini ilitokea zaidi ya mara moja, huko ndani ya nchi ya utumwa, kwamba wale waliokombolewa hawakuzipata habari kamwe; mabwana walifurahi mno kuwaficha habari hizo. Wengine, tena, walizipata habari, lakini walikuwa wamezoea kifungo chao mno hata wasiweze kujihimiza kwa ajili ya jitihada ya kufika pwani. Uvivu au kukata tamaa kuliwaweka katika utumwa; hawakuweza kuamini kwamba wangeweza kamwe kufika salama katika nchi ya uhuru. Fedha ya ukombozi ilikuwa imekwisha kulipwa; kwa kweli walikuwa huru; na bado katika hali yao ya kuonja, kwa sababu ya ujinga au kukosa ujasiri, walikuwa bado katika kifungo. Ukombozi wa Kristo umeikomesha kabisa dhambi na nguvu ya kisheria iliyokuwa nayo juu yetu,—kwa maana ‘nguvu ya dhambi ni sheria,’—hata kwamba kwa hakika kabisa, katika uhalisia ulio wa ndani zaidi, dhambi haina nguvu ya kulazimisha utii wetu. Ni pale tu tunapoiruhusu tena kutawala, tunapojitoa tena kuwa watumwa wake, ndipo iwezapo kutumia ubwana wake. Shetani hufanya kila awezalo kuwaweka waaminio katika ujinga wa ukamilifu wa uhuru wao huu toka utumwa wake. Na kwa sababu waaminio wanaridhika mno na mawazo yao wenyewe juu ya maana ya ukombozi, na kwa kadiri ndogo mno hutamani na kusihi kuuona na kuumiliki katika utimilifu wake wa wokovu na baraka, ndiyo maana kuonja kadiri ambayo uhuru toka dhambi waweza kutambulika ni dhaifu mno. ‘Palipo na Roho wa Bwana, hapo pana uhuru.’ Ni kwa Roho Mtakatifu, nuru yake na uongozi wake ndani, unaosubiriwa kwa unyenyekevu na kukubaliwa, ndipo uhuru huu unapokuwa milki yetu.

Katika mlango wa sita Paulo anena juu ya uhuru toka dhambi, katika mlango wa saba (mistari 3, 4, 6) juu ya uhuru toka sheria, kama vyote viwili vilivyo vyetu katika Kristo na muungano naye. Katika mlango wa nane (mstari 2) anena juu ya uhuru huu kuwa umekuwa wetu katika kuonja. Asema, ‘Sheria ya Roho wa uzima ule ulio katika Kristo Yesu imeniacha huru, mbali na sheria ya dhambi na mauti.’ Uhuru ulio wetu katika Kristo, sharti uwe wetu katika kupokewa binafsi na kufurahiwa kwa njia ya Roho Mtakatifu. Hili la pili lategemea lile la kwanza: kadiri imani inavyozidi kuwa timilifu, na ufahamu kuwa wazi zaidi, na kujisifu katika Kristo Yesu na uhuru ambao ametuweka huru kuwa na ushindi zaidi, ndivyo kuingia katika uhuru ule wa utukufu wa watoto wa Mungu kunavyokuwa kwa haraka zaidi na kwa utimilifu zaidi. Kama uhuru ulivyo katika Kristo peke yake, vivyo hivyo ni Roho wa Kristo peke yake anayeufanya kuwa wetu katika milki halisi, na kutuweka tukikaa ndani yake: ‘roho ya uzima ule ulio katika Kristo Yesu imeniacha huru mbali na sheria ya dhambi na mauti.’ ‘Palipo na Roho wa Bwana, hapo pana uhuru.’ Kadiri Roho anavyotufunulia Yesu kuwa Bwana na Bwana-mkubwa, yule Bwana mpya, ambaye yeye peke yake ana neno juu yetu, na anavyotuongoza kujitoa, kuvitoa viungo vyetu, kuyasalimisha maisha yetu yote kwa utumishi wa Mungu katika Kristo, ndipo imani yetu katika uhuru toka dhambi inapokuwa utambuzi na uhalisi. Tukiamini ukamilifu wa ukombozi, mateka hutoka nje kama ‘mtu huru wa Bwana.’ Sasa ajua kwamba dhambi haina tena nguvu hata kwa muda mmoja ya kuamuru utii. Yaweza kutaka kudai haki yake ya zamani; yaweza kunena kwa sauti ya mamlaka; yaweza kututia hofu hata tukanyenyekea; nguvu haina yo yote juu yetu, isipokuwa sisi, tukiusahau uhuru wetu, tukubalipo kishawishi chake, na sisi wenyewe tukaipa nguvu.

Sisi tu watu huru wa Bwana. ‘Tunao uhuru wetu katika Kristo Yesu.’ Katika Warumi mlango wa saba Paulo aeleza mapambano ya kutisha ya nafsi ambayo bado inatafuta kuitimiza sheria, lakini hujiona kuwa haina msaada wo wote kabisa; imeuzwa chini ya dhambi, mateka na mtumwa, isiyo na uhuru wa kutenda kile moyo wote unachokitamani. Lakini Roho ashikapo mahali pa sheria, ile lalamiko, ‘Ole wangu, maskini mimi,’ hubadilishwa kuwa wimbo wa ushindi: ‘Namshukuru Mungu, kwa Yesu Kristo, sheria ya Roho wa uzima imeniacha huru.’

Ni malalamiko mengi yasiyohesabika juu ya nguvu isiyotosha ya kuyatenda mapenzi ya Mungu, juu ya jitihada isiyofanikiwa na matumaini yaliyokata tamaa, juu ya kushindwa kusikokoma, yanayoirudia-rudia kwa namna elfu tofauti ile lalamiko la mateka, ‘Ole wangu, maskini mimi!’ Ashukuriwe Mungu! kuna wokovu. ‘Kristo alituweka huru kwa ajili ya uhuru! Basi simameni imara, wala msinaswe tena chini ya nira ya utumwa.’ Shetani daima anatafuta kutuwekea tena nira ya dhambi au ya sheria, ili kuzaa tena roho ya utumwa, kana kwamba dhambi au sheria pamoja na madai yao kwa namna fulani vina nguvu juu yetu. Sivyo ilivyo: msinaswe; simameni imara katika uhuru ambao Kristo amewaweka huru. Na tusikilize ujumbe: ‘Mkiisha kuwekwa huru na dhambi, mlikuwa watumwa wa haki; sasa vitoeni viungo vyenu kuwa watumwa wa haki hata utakaso.’ ‘Mkiisha kuwekwa huru na dhambi, na kufanywa watumwa wa Mungu, mnayo faida yenu hata utakaso.’ Ili kuwa mtakatifu, sharti uwe huru, huru kabisa; huru ili Yesu akutawale, akuongoze; huru ili Roho Mtakatifu akutumie, apumue ndani yako, aifanye kazi yake ya siri, ya upole, lakini yenye nguvu, ili upate kukua hata kuufikia uhuru wote ambao Yesu amekushindia. Hekalu halingeweza kutakaswa kwa Mungu kukaa ndani yake, isipokuwa lilipokuwa huru mbali na kila bwana mwingine na kila matumizi mengine, ili liwe kwa ajili yake na utumishi wake peke yake. Hekalu la ndani la moyo wetu haliwezi kutakaswa kweli na kwa ukamilifu, isipokuwa tulipo huru mbali na kila bwana na nguvu nyingine, mbali na kila nira ya utumwa, au hofu, au shaka, ili kumwacha Roho wake atuongoze katika uhuru mkamilifu ambao una faida yake katika utakatifu wa kweli.

Mkiisha kuwekwa huru na dhambi, mkiwa mmekwisha kuwa watumwa wa haki, mnayo faida yenu hata utakatifu, na mwisho ni uzima wa milele. Uhuru, Haki, Utakatifu—hizi ndizo hatua zilizo njiani kuelekea utukufu ujao. Kadiri tunavyoingia kwa kina zaidi kwa imani katika uhuru wetu, tulio nao katika Kristo, ndivyo tunavyovitoa viungo vyetu kwa Mungu kwa furaha na ujasiri zaidi kuwa silaha za haki. Huyo Mungu ni Baba ambaye twafurahia kuyatenda mapenzi yake, ambaye utumishi wake ni uhuru mkamilifu. Mkombozi ndiye Bwana, ambaye upendo hutufunga kwake katika utii wa hiari. Uhuru huo si uasi wa sheria: ‘tumeokolewa mikononi mwa adui zetu, tupate kumtumikia yeye katika haki na utakatifu siku zote za maisha yetu.’

Uhuru ndio sharti la haki; na hii tena ndiyo sharti la utakatifu. Kuyatenda mapenzi ya Mungu huinua mtu hata katika ushirika ule, ule uelewano wa moyo na Mungu mwenyewe, ambao katika huo hutoka ule mng’ao wa Uwepo wa Mungu, ndio Utakatifu. Tukiisha kuwekwa huru na dhambi, tukiisha kufanywa watumwa wa haki na wa Mungu, tunayo faida yetu hata utakatifu, na mwisho—ile faida ya utakatifu inapoiva, huwa mbegu ya—uzima wa milele.

Kuweni watakatifu, kwa kuwa mimi ni mtakatifu.

Ee Mungu mtukufu kupita yote! Nakuomba unifumbue macho yangu nione uhuru huu wa ajabu ambao Kristo ameniweka huru kwao. Na niingie kwa ukamilifu katika neno lako, kwamba dhambi haitanitawala kwa sababu mimi si chini ya sheria bali chini ya neema. Na niujue uhuru wangu nilio nao katika Kristo Yesu, na kusimama imara ndani yake.

Baba! Utumishi wako ni uhuru mkamilifu: unifunulie hili nami pia. Wewe ndiye uliye Huru pasipo mpaka, na mapenzi yako hayajui mipaka ila ile ambayo ukamilifu wako mwenyewe umeiweka. Nawe watualika tuingie katika mapenzi yako, ili tuwe huru kama ulivyo wewe. Ee Mungu wangu! nionyeshe uzuri wa mapenzi yako, jinsi yanavyoniweka huru mbali na nafsi na mbali na dhambi, nayo na yawe heri yangu ya pekee. Uache utumishi wa haki hivyo uwe furaha na nguvu kwangu, ukiwa na faida yake hata utakaso, ukiniongoza katika Utakatifu wako.

Ee Bwana Yesu uliyebarikiwa! Mwokozi wangu na Uhuru wangu, mimi ni wako. Najitoa kwa mapenzi yako, nisijue mapenzi mengine ila yako. Bwana! Wewe na wewe peke yako ndiwe ningetumikia. Ninao uhuru wangu ndani yako! uwe wewe Mlinzi wangu. Siwezi kusimama hata kwa muda mmoja nje yako. Ndani yako naweza kusimama imara: ndani yako naweka tumaini langu.

Ee Mungu Mtakatifu kupita yote! kama mtoto wako aliye huru, mtii, mwenye upendo, wewe utanifanya mtakatifu. Amina.

1. Uhuru ni uwezo wa kutekeleza bila kizuizi msukumo wa asili yetu. Katika Kristo mtoto wa Mungu yu huru mbali na kila nguvu ingeweza kumzuia kuitenda sheria ya asili yake mpya.

2. Uhuru huu ni wa imani (Wagalatia 5:5, 6). Kwa imani katika Kristo ninauingia, na kusimama ndani yake.

3. Uhuru huu ni wa Roho Mtakatifu. ‘Palipo na Roho wa Bwana, hapo pana uhuru.’ ‘Kama mkiongozwa na Roho, hamko chini ya sheria.’ Moyo uliojaa Roho hufanywa huru kweli kweli. Lakini hatukufanywa huru ili tupate kuyatenda mapenzi yetu wenyewe. La, tumefanywa huru ili kufuata uongozi wa Roho Mtakatifu. ‘Palipo na Roho, hapo pana uhuru.’

4. Uhuru huu u katika upendo. ‘Ninyi mliitwa mpate uhuru; lakini uhuru wenu usiwe sababu ya kuufuata mwili, bali tumikianeni ninyi kwa ninyi kwa upendo.’ Uhuru ambao Mwana huufanya huru ni uhuru wa kuwa kama yeye mwenyewe, wa kupenda na wa kutumika. ‘Ingawa nalikuwa huru kwa watu wote, nalijitia utumwani kwa watu wote, ili nipate kuwavuta walio wengi zaidi.’ Huu ndio uhuru wa upendo.

5. ‘Mkiisha kuwekwa huru na dhambi, mlikuwa watumwa wa haki hata utakaso.’ ‘Wape ruhusa watu wangu waende, wapate kunitumikia.’ Ni yule tu atendaye haki ndiye awezaye kuwa mtakatifu.

6. Uhuru huu ni jambo la furaha na kuimba.

7. Uhuru huu ndio msingi wa utakatifu. Mkombozi anayeweka huru ni Mungu Mtakatifu. Kama Roho Mtakatifu yeye huongoza katika kuumiliki kwa ukamilifu. Kuwa huru hivyo mbali na kila kitu hata Mungu aweze kumiliki kabisa, ndiko kuwa mtakatifu.

Siku ya Ishirini na Moja.