Mtakatifu wa Israeli

‘Mimi ni Bwana niliyewapandisha kutoka nchi ya Misri, ili niwe Mungu wenu; kwa hiyo mtakuwa watakatifu, kwa kuwa mimi ni mtakatifu. Mimi Bwana niwatakasaye, ni mtakatifu.’—Law. xi. 45, xxi. 8.

‘Mimi ni Bwana Mungu wako, Mtakatifu wa Israeli, Mwokozi wako. Bwana, Mkombozi wenu, Mtakatifu wa Israeli, asema hivi: Mimi ni Bwana, Mtakatifu wenu, Muumba wa Israeli, Mfalme wenu.’—Isa. xliii. 3, 14, 15.

Katika kitabu cha Kutoka tulimwona Mungu akiandaa maandalizi kwa ajili ya Utakatifu wa watu wake. Katika nyakati takatifu na mahali patakatifu, watu watakatifu, vitu vitakatifu, na huduma takatifu, aliwafundisha watu wake kwamba kila kitu kilichomzunguka, kila kitu ambacho kingemkaribia, lazima kiwe kitakatifu. Angekaa tu katikati ya utakatifu; watu wake lazima wawe watu watakatifu. Lakini hakuna kutajwa kwa moja kwa moja kwa Mungu mwenyewe kuwa mtakatifu. Katika kitabu cha Mambo ya Walawi twaongozwa hatua moja mbele zaidi. Hapa kwa mara ya kwanza tunamwona Mungu akinena juu ya utakatifu wake mwenyewe, na kuufanya kuwa sababu ya utakatifu wa watu wake, pamoja na ahadi yake na nguvu yake. Bila hili ufunuo wa utakatifu ungekuwa haujakamilika, na wito wa utakatifu ungekuwa dhaifu. Utakatifu wa kweli utakuja kwetu tunapojifunza kwamba Mungu mwenyewe peke yake ndiye mtakatifu. Ni yeye peke yake atakasaye; ni tunapokuja kwake mwenyewe, na kwa utii na upendo kuunganishwa naye mwenyewe, ndipo Utakatifu wake unaweza kukaa juu yetu.

Kuanzia vitabu vya Musa na kuendelea tutaona kwamba jina la Mungu kuwa mtakatifu linapatikana mara chache tu katika maandiko yaliyovuviwa, hata tunapofika kwa Isaya, nabii mwinjilisti. Huko linatokea mara ishirini na sita, na maana yake ya kweli inafunuliwa katika namna ambavyo linaunganishwa na jina la Mwokozi na Mkombozi. Hisia za furaha na tumaini na sifa, ambazo kwa hizo watu waliokombolewa wangemtazama Mkombozi wao, zote zinatajwa kuhusiana na jina la Mtakatifu. ‘Paza sauti, upige kelele, wewe ukaaye Sayuni, kwa maana ni mkuu Mtakatifu wa Israeli katikati yako.’ ‘Maskini miongoni mwa wanadamu watafurahi katika Mtakatifu wa Israeli.’ ‘Nawe utafurahi katika Bwana, nawe utajitukuza katika Mtakatifu wa Israeli.’ Katika Paradiso tuliona kwamba Mungu Muumba alikuwa Mungu Mtakasaji, akikamilisha kazi ya mikono yake. Katika Israeli tuliona kwamba Mungu Mkombozi alikuwa daima Mungu Mtakasaji, akiwatakasa watu aliojichagulia mwenyewe. Hapa katika Isaya twaona jinsi ambavyo ni Mungu Mtakasaji, Mtakatifu, atakayeleta ukombozi mkuu wa Agano Jipya: kama Mtakatifu, yeye ni Mkombozi. Mungu hukomboa kwa sababu yeye ni mtakatifu, na hupenda kutakasa: Utakatifu utakuwa Ukombozi uliokamilika. Ukombozi na Utakatifu pamoja vinapatikana katika uhusiano wa binafsi na Mungu. Ufunguo wa siri ya utakatifu unatolewa kwa kila mwamini katika neno hilo: ‘Bwana, Mkombozi wenu, Mtakatifu wa Israeli, asema hivi: Mimi ni Bwana, Mtakatifu wenu.’ Kumkaribia, kumjua, kummiliki Mtakatifu, na kumilikiwa naye, ndio Utakatifu.

Ikiwa Utakatifu wa Mungu ndio tumaini pekee la utakatifu wetu, ni haki kwamba tutafute kujua Utakatifu huo ni nini. Na ingawa tunaweza kuukuta kwa kweli kuwa kitu kipitacho ufahamu, haitakuwa bure kukusanya yale yaliyofunuliwa katika Neno kuuhusu. Na tufanye hivyo katika roho ya hofu takatifu na ibada, tukimtumaini Roho Mtakatifu kuwa mwalimu wetu.

Na kwanza na tuone jinsi Utakatifu huu wa Mungu, ingawa mara nyingi hutajwa kama moja ya sifa za Kimungu, hauwezi kuhesabiwa hivyo, katika kiwango kimoja na sifa nyingine. Sifa nyingine zote zinaelekeza kwenye kipengele fulani maalum au tabia ya Asili ya Kimungu; Utakatifu waonekana kueleza kile kilicho kiini hasa au ukamilifu wa Mungu mwenyewe. Hakuna sifa yoyote inayoweza kuhusishwa na yote yaliyo ya Mungu; lakini Maandiko yanena juu ya Jina lake Takatifu, Siku yake Takatifu, Makao yake Matakatifu, Neno lake Takatifu. Katika neno Mtakatifu tunayo njia ya karibu iwezekanavyo kuelekea muhtasari wa ukamilifu wote wa Kimungu, maelezo ya Umungu ulivyo. Twanena juu ya sifa nyingine kama ukamilifu wa Kimungu, lakini katika hili tunayo usemi pekee wa kibinadamu kwa Ukamilifu wa Kimungu wenyewe. Ni kwa sababu hii kwamba wanatheolojia wamepata ugumu mkubwa katika kuunda maana inayoweza kueleza yote neno hili linamaanisha.

Neno la asili la Kiebrania, likiwa limetokana na shina lenye maana ya kutenga, au lingine lenye wazo la kung’aa, lilieleza wazo la kitu kilichotofautishwa na vingine, kilichotengwa navyo kwa ubora wa hali ya juu. Mungu ni wa Kutengwa na tofauti na vyote vilivyoumbwa, hujitenga na vyote visivyo Mungu; kama Mtakatifu yeye hudumisha utukufu na ukamilifu wake wa Kimungu dhidi ya chochote kinachoweza kuingilia: ‘Hakuna aliye mtakatifu kama Bwana;’ ‘Mtanifananisha na nani? au nitakuwa sawa na nani? asema Mtakatifu.’ Kama Mtakatifu, Mungu kwa hakika ndiye Asiye na Kifani; Utakatifu ni wake peke yake; hakuna kitu kama huo mbinguni wala duniani, isipokuwa anapoutoa. Na hivyo utakatifu wetu utajumuisha, si katika kutengwa kwa kibinadamu ambapo tunajaribu kuiga kutengwa kwa Mungu,—la, bali katika kuingia katika kutengwa kwake; kuwa mali yake kabisa; kutengwa naye na kwa ajili yake mwenyewe.

Kinachohusiana kwa karibu na hili ni wazo la Kutukuzwa: ‘Yeye aliye juu, Mtakatifu, ambaye jina lake ni Mtakatifu, asema hivi.’ Alikuwa ni Mtakatifu aliyeonekana ameketi juu ya kiti cha enzi kilicho juu na kilichoinuliwa, shabaha ya ibada ya maserafi. Katika Zaburi xcix. Utakatifu wa Mungu wanenwa hasa kuhusiana na kutukuzwa kwake. Kwa sababu hii, pia, Utakatifu wake mara nyingi huhusishwa na Utukufu wake na Enzi yake (ona ‘Siku ya Sita’). Na hapa utakatifu wetu utaonekana kuwa si kitu ila umaskini na unyenyekevu ujao wakati ‘kiburi cha mwanadamu kitakaposhushwa chini, na Bwana peke yake atukuzwe.’

Tukiuliza kwa karibu zaidi ni wapi ubora usio na mwisho wa Kutengwa huku na Kutukuzwa unapatikana, twaongozwa kufikiria Usafi wa Kimungu, na huo si katika kipengele chake hasi tu—kama chuki ya dhambi—bali pamoja na kipengele chenye chanya zaidi cha uzuri mkamilifu. Kwa sababu sisi ni wenye dhambi, na ufunuo wa Utakatifu wa Mungu uko katika ulimwengu wa dhambi, ni jambo la asili, ni haki na linalofaa, kwamba maono ya kwanza, maono ya kudumu ya Utakatifu wa Mungu yawe ya Usafi Usio na Mwisho usioweza kuitazama dhambi, ambaye katika Uwepo wake yampasa mwenye dhambi kuuficha uso wake na kutetemeka. Haki ya Mungu, ikikataza na kuihukumu na kuiadhibu dhambi, ina shina lake katika Utakatifu wake, ni moja ya vipengele vyake viwili—nguvu ilayo na kuangamiza ya moto ulao. ‘Mungu Mtakatifu hutakaswa katika haki’ (Isa. v. 16); katika haki Utakatifu wa Mtakatifu hudumishwa na kufunuliwa. Lakini Nuru haigundui tu kilicho kichafu, ili kipate kusafishwa, bali yenyewe ni kitu chenye uzuri usio na mwisho. Na hivyo baadhi ya watu wetu watakatifu zaidi hawakusita kunena juu ya Utakatifu wa Mungu kama Uzuri usio na mwisho wa Mungu, Usafi na Uzuri Mkamilifu wa Nuru ile ambamo Mungu hukaa. Na ikiwa Utakatifu wa Mungu utakuwa wetu, kukaa juu yetu, na kuingia ndani yetu, lazima kuwe, bila kukoma, ile hofu takatifu itetemekayo kwa wazo la kuuhuzunisha uzuri wa hisia usio na mwisho wa huyu Mtakatifu kwa dhambi zetu, na hata hivyo bega kwa bega, na katika upatano mkamilifu nao, ile shauku ya ndani ya kuutazama Uzuri wa Bwana, kuustaajabia utukufu wake wa Kimungu, na kujisalimisha kwa furaha kuwa wake peke yake.

Ni lazima tuende hatua moja mbele zaidi. Mungu asemapo, ‘Mimi ni mtakatifu: mimi hutakasa,’ twaona kwamba mojawapo ya vipengele vikuu vya Utakatifu wake ni hiki, kwamba hutafuta kujitoa wenyewe, kumfanya mtu kuwa mshiriki wa ukamilifu na baraka yake mwenyewe. Hili si kitu ila Upendo. Katika ule ufunuo wa ajabu katika Isaya wa jinsi Mtakatifu alivyo kwa watu wake, ni lazima tujihadhari na kulisoma vibaya Neno la Mungu la thamani. Haisemwi kwamba, ijapokuwa Mungu ni Mtakatifu, na huchukia dhambi, na yampasa kuadhibu na kuangamiza, kwamba pamoja na hayo ataokoa. La hasha. Bali twafundishwa kwamba kama Mtakatifu, kwa sababu tu yeye ni Mtakatifu, apendezwaye kutakasa, atakuwa Mkombozi wa watu wake. (Ona Hos. xi. 9.) Ni Utakatifu zaidi ya kila kitu ambao twaalikwa kuutazama, kuutumaini, kuufurahia. Mtakatifu ndiye Mfanyaye-Utakatifu: hukomboa na kuokoa ili apate kujipatia tumaini letu kwake mwenyewe, ili apate kutuvuta kwake mwenyewe kama Mtakatifu, ili katika kushikamana kwa binafsi naye tupate kujifunza kutii, kuwa na nia moja naye, kuwa watakatifu kama yeye alivyo mtakatifu.

Utakatifu wa Kimungu hivyo ni ule Ukamilifu usio na mwisho wa Umungu ambamo Haki na Upendo viko katika upatano mkamilifu, ambavyo hutoka humo, na ambavyo pamoja huvidhihirisha. Ni ile Nguvu ya uzima wa Kimungu ambayo kwa nguvu yake Mungu si kwamba hujilinda tu kuwa huru na udhaifu wote wa kiumbe au dhambi, bali bila kukoma hutafuta kukiinua kiumbe katika muungano naye mwenyewe na ushiriki kamili wa usafi na ukamilifu wake mwenyewe. Utukufu wa Mungu kama Mungu, kama Mungu wa Uumbaji na Ukombozi, ni Utakatifu wake. Ni katika hili ambapo Kutengwa na Kutukuzwa kwa Mungu, hata juu ya fikira zote za mwanadamu, kunapatikana kweli. ‘Mungu ni Nuru;’ katika Usafi wake usio na mwisho hudhihirisha giza lote, na hata hivyo hana ushirika nalo. Hulihukumu na kulilaani; huokoa kutoka humo, na huinua katika ushirika wa usafi na baraka yake mwenyewe. Huyu ndiye Mtakatifu wa Israeli.

Ni Mungu huyu anenaye nasi, ‘Mimi ni Bwana Mungu wako: mimi ni mtakatifu: mimi hutakasa.’ Ni katika kutafakari kwa ibada Utakatifu wake, katika kujisalimisha kwa tumaini kwake, katika ushirika wa upendo naye mwenyewe, Mtakatifu, ndipo twaweza kutakaswa. Ndugu yangu! wataka kuwa mtakatifu? sikiliza tena, na uache, katika kimya kirefu cha tumaini, maneno ya Mungu yazame moyoni mwako—‘Mtakatifu wako.’ Njoo kwake mwenyewe umdai kuwa Mungu wako, na udai yote ambayo yeye, kama Mtakatifu atakasaye, aweza kukutendea. Kumbuka tu kwamba Utakatifu ni yeye mwenyewe. Njoo kwa Yeye; mwabudu Yeye; mpe Yeye utukufu. Usitafute, hata kwake, utakatifu ndani yako mwenyewe; nafsi na idhiliwe, na uridhike kwamba Utakatifu ni wake. Kadiri Uwepo wake ujazavyo moyo wako, kadiri Utakatifu wake na Utukufu vilivyo shauku yako moja, kadiri Mapenzi yake matakatifu na Upendo vilivyo furaha yako,—kadiri Mtakatifu awavyo yote katika yote kwako,—utakuwa mtakatifu kwa utakatifu ule aupendao kuuona. Na kadiri, hata mwisho, usionavyo kitu cha kustaajabia katika nafsi, na Uzuri tu ndani yake, utajua kwamba ameweka sehemu ya utukufu wake juu yako; na utakatifu wako utapatikana katika wimbo, Hakuna aliye mtakatifu kama Bwana.

Kuweni watakatifu, kama mimi nilivyo mtakatifu.

Ee Mungu! tena tumesikia ufunuo wa ajabu wa nafsi yako, ‘Mimi ni mtakatifu.’ Na tulipohisi jinsi Utakatifu wako ulivyotukuzwa bila kikomo juu ya fikira zetu zote, tulisikia wito wako, ulio wa ajabu zaidi kidogo, ‘Kuweni watakatifu, kama mimi nilivyo mtakatifu.’ Na kila wazo la jinsi tulivyopaswa kuwa watakatifu, kama wewe ulivyo mtakatifu, lilipotushinda, tulisikia sauti yako tena, katika neno hili la ajabu kuliko yote, ‘Mimi nawatakasa.’ Mimi ni ‘Mtakatifu wako.’

Ee Mungu Mtakatifu zaidi ya wote! twakusihi, utupe kwa kiasi kinachofaa kutambua jinsi tusivyo watakatifu, na hivyo kuchukua nafasi itupasayo mbele za uso wako. Laiti udhambi wa asili yetu, na yote yaliyo ya nafsi, ungefunuliwa kwetu hivyo, hata isiwezekane tena kuishi ndani yake! Nuru idhihirishayo hili, na idhihirishe pia, jinsi Utakatifu wako ulivyo tumaini letu pekee, kimbilio letu la hakika, ukombozi wetu kamili. Ee Bwana! nena katika nafsi zetu neno hilo, ‘Mtakatifu, Mkombozi wako,’ ‘Mtakatifu wako,’ kwa nguvu kiasi hicho kwa Roho wako, hata imani yetu ipate kukua na kuwa tumaini la uhakika kwamba twaweza kuwa watakatifu kama wewe ulivyo mtakatifu.

Ee Bwana Mungu Mtakatifu! twakungoja. Jidhihirishe kwa nguvu ndani yetu, na utuandae kuwa wajumbe wa Utakatifu wako, kuwaambia watu wako jinsi ulivyo mtakatifu, na jinsi tunavyopaswa kuwa watakatifu, na jinsi unavyotutakasa. Amina.

1. Huyu Mtakatifu ni Mungu Mwenyezi. Kabla hajajidhihirisha kwa Israeli kama Mtakatifu, alijijulisha kwa Abrahamu kama Mwenyezi, ‘awafufuaye wafu.’ Katika kushughulika kwako kote na Mungu kwa ajili ya utakatifu, kumbuka yeye ni Mwenyezi, awezaye kutenda maajabu ndani yako. Sema mara nyingi, ‘Utukufu kwake yeye awezaye kutenda mno kupita kiasi ya yote tuyaombayo au tuyawazayo.’

2. Huyu Mtakatifu ni Mungu Mwenye Haki, moto ulao. Jitupe ndani yake, ili yote yaliyo ya dhambi yapate kuangamizwa. Ujiwekapo juu ya madhabahu, tazamia moto. ‘Na viungo vyenu vitoeni kwa Mungu kuwa silaha za haki.’

3. Huyu Mtakatifu ni Mungu wa Upendo. Yeye ni Baba yako; jisalimishe umwache Roho Mtakatifu alie ndani yako, Aba, Baba! yaani, umwache aumwage na kuujaza moyo wako upendo wa kibaba wa Mungu. Utakatifu wa Mungu ni ubaba wake; utakatifu wetu ni hali ya kitoto. Kuwa mnyofu, mwenye upendo, mwenye kutumaini.

4. Huyu Mtakatifu ni Mungu. Mwache awe Mungu kwako; akitawala yote, akijaza yote, akitenda yote. Mwabudu, mkaribie, ishi pamoja naye na ndani yake na kwa ajili yake: yeye atakuwa utakatifu wako.

Siku ya Kumi na Mbili.