Ninyi Ni Matawi

“Ninyi ni matawi” (Yohana 15:5).

Jambo rahisi kama nini kuwa tawi—tawi la mti, au tawi la mzabibu! Tawi huchipuka kutoka kwa mzabibu, au kutoka kwa mti, na hapo hukaa na kwa wakati wake huzaa matunda. Halina wajibu wowote isipokuwa kupokea tu utomvu na chakula kutoka mzizini na shinani. Na kama sisi, kwa Roho Mtakatifu tu, tungejua uhusiano wetu na Yesu Kristo, kazi yetu ingegeuka kuwa jambo lililo angavu na la kimbingu kuliko yote juu ya nchi. Badala ya kuwako kwa uchovu wa nafsi au kuchoka, kazi yetu ingekuwa kama uzoefu mpya, ukituunganisha na Yesu kama vile jambo linginelo lote lisivyoweza. Kwani, ole! je, si kweli mara nyingi kwamba kazi yetu huingia kati yetu na Yesu? Upumbavu ulioje! Ile kazi ile ile ambayo Yeye anapaswa kuifanya ndani yangu, nami kwa ajili Yake, naichukua kwa namna ambayo hunitenga na Kristo. Watenda kazi wengi katika shamba la mizabibu wamelalamika kwamba wana kazi nyingi mno, wala hawana wakati wa ushirika wa karibu na Yesu, na kwamba kazi yao ya kawaida hudhoofisha shauku yao ya kuomba, na kwamba kuchangamana kwao kupita kiasi na watu hutia giza maisha ya kiroho. Wazo la kusikitisha, kwamba kuzaa matunda kulitenge tawi na mzabibu! Hilo lazima liwe kwa sababu tumeitazama kazi yetu kama kitu kingine zaidi ya tawi lizaalo matunda. Mungu na atuokoe na kila wazo la uongo kuhusu maisha ya Kikristo!

Sasa, mawazo machache tu kuhusu maisha haya yaliyobarikiwa ya tawi.

Kwanza kabisa ni maisha ya kutegemea kabisa. Tawi halina kitu: hutegemea tu mzabibu kwa kila kitu. Neno hilo, kutegemea kabisa, ni mojawapo ya maneno yaliyo mazito na makuu na ya thamani kuliko yote. Mwanateolojia mkuu Mjerumani aliandika vitabu viwili vikubwa miaka kadhaa iliyopita, ili kuonyesha kwamba teolojia yote ya Calvin imefupishwa katika kanuni hiyo moja ya kumtegemea Mungu kabisa; naye alikuwa sahihi. Ukiweza kujifunza kumtegemea Mungu kila dakika ya siku, kila kitu kitakuwa sawa. Utayapata maisha yaliyo bora zaidi ukimtegemea Mungu kabisa.

Je, ni lazima nielewe kwamba ninapokuwa na kazi ya kufanya, ninapopaswa kuhubiri mahubiri, au kufundisha darasa la Biblia, au kwenda kuwatembelea maskini waliopuuzwa, kwamba wajibu wote wa kazi hiyo uko juu ya Kristo?

Hivyo ndivyo hasa Kristo anavyotaka uelewe. Kristo anatamani kwamba katika kazi yako yote msingi wenyewe uwe ni ule utambuzi rahisi, uliobarikiwa: Kristo lazima ayaangalie yote.

Naye huitimizaje ile amana ya kutegemea huko? Huitimiza kwa kumshusha Roho Mtakatifu—si mara kwa mara tu kama kipawa cha pekee, kwa maana kumbuka uhusiano kati ya mzabibu na matawi ni wa namna ambayo kila saa, kila siku, bila kukoma, kule kuunganika kwa uhai kunadumishwa. Utomvu hautiririki kwa muda, kisha kusimama, kisha kutiririka tena, bali kutoka dakika hata dakika utomvu hutiririka kutoka mzabibu hata matawini. Na vivyo hivyo, Bwana wangu Yesu anataka nichukue nafasi ile iliyobarikiwa ya mtenda kazi, na, asubuhi baada ya asubuhi na siku baada ya siku na saa baada ya saa na hatua baada ya hatua, katika kila kazi ninayotoka kuifanya, nikae tu mbele Zake katika hali ile rahisi ya kukosa kabisa msaada, kama mtu asiyejua kitu, asiye kitu, na asiyeweza kufanya kitu.

Kumtegemea Mungu kabisa ndiyo siri ya nguvu zote katika kazi. Tawi halina kitu ila kile linachopata kutoka kwa mzabibu, nawe nami hatuwezi kuwa na kitu ila kile tunachopata kutoka kwa Yesu.

Lakini pili, maisha ya tawi si maisha ya kutegemea kabisa tu, bali pia ya pumziko la ndani. Lo, tawi lile dogo, kama lingeweza kufikiri, na kama lingeweza kuhisi, na kama lingeweza kusema—na kama tungeweza kuwa na tawi dogo leo la kuzungumza nasi, na kama tungesema: “Njoo, tawi la mzabibu, niambie, nataka kujifunza kwako jinsi niwezavyo kuwa tawi la kweli la Mzabibu ulio hai,” lingejibu nini? Tawi lile dogo lingenong’ona: “Ee mwanadamu, nasikia kwamba wewe una hekima, nami najua kwamba waweza kufanya mambo mengi sana ya ajabu. Najua umepewa nguvu nyingi na hekima nyingi, lakini nina somo moja kwako. Pamoja na haraka yako yote na juhudi zako zote katika kazi ya Kristo, hufanikiwi kamwe. Jambo la kwanza unalohitaji ni kuja na kupumzika katika Bwana wako Yesu. Ndivyo nifanyavyo mimi. Tangu nilipochipuka kutoka mzabibu ule nimekaa miaka na miaka, na yote niliyoyafanya ni kupumzika tu ndani ya mzabibu. Wakati wa majira ya kuchipua ulipofika sikuwa na wazo la wasiwasi wala shughuli. Mzabibu ulianza kumimina utomvu wake ndani yangu, na kutoa chipukizi na jani. Na wakati wa majira ya joto ulipofika sikuwa na shughuli, na katika hari kali nilimtumaini mzabibu kuleta unyevu ili kunidumisha nikiwa mbichi. Na wakati wa mavuno, mwenyewe alipokuja kuzichuma zabibu, sikuwa na shughuli. Kama kulikuwa na jambo lolote katika zabibu lisilo jema, mwenyewe hakulilaumu tawi kamwe; lawama sikuzote ilikuwa juu ya mzabibu. Nawe ukitaka kuwa tawi la kweli la Kristo, Mzabibu ulio hai, pumzika tu juu Yake. Mwache Kristo aubebe wajibu.”

Wasema: “Je, hilo halitanifanya mvivu?” Nakuambia halitafanya hivyo. Hakuna ajifunzaye kupumzika juu ya Kristo aliye hai awezaye kuwa mvivu, kwa maana kadiri unavyokaribiana zaidi na Kristo ndivyo Roho wa bidii Yake na upendo Wake utakavyomiminwa zaidi ndani yako. Lakini, lo! anza kufanya kazi katikati ya kutegemea kwako kote kwa kuongezea pumziko la ndani. Mtu nyakati nyingine hujaribu na kujaribu kumtegemea Kristo, lakini hujitia wasiwasi kwa habari ya kutegemea huku kabisa: hujaribu wala hawezi kukupata. Lakini na azame ndani ya pumziko kamili kila siku.

Pumzika katika Kristo, awezaye kutoa hekima na nguvu, nawe hujui jinsi pumziko hilo litakavyodhihirika mara nyingi kuwa sehemu iliyo bora kabisa ya ujumbe wako. Wasihi watu na kubishana nao, nao hupata wazo hili: Yuko mtu anayebishana na kushindana nami. Wao huhisi tu: Hapa wako watu wawili wanaoshughulikiana. Lakini ukiruhusu pumziko la ndani la Mungu likupate, lile pumziko lililo katika Kristo Yesu, amani na pumziko na utakatifu wa mbinguni, pumziko hilo litaleta baraka moyoni, hata zaidi ya maneno unayoyasema.

Lakini wazo la tatu. Tawi hufundisha somo la kuzaa matunda mengi. Wajua Bwana Yesu alilirudia neno lile “tunda” mara kwa mara katika mfano ule; alinena kwanza juu ya tunda, kisha juu ya matunda zaidi, kisha juu ya matunda mengi. Naam, umewekwa si kuzaa matunda tu, bali kuzaa matunda mengi. “Hivyo hutukuzwa Baba yangu, kwa vile mzaavyo sana.” Kwanza kabisa, Kristo alisema: “Mimi ndimi mzabibu, na Baba yangu ndiye mkulima aliye na uangalizi juu Yangu na juu yenu.” Yeye atakayeuangalia muungano kati ya Kristo na matawi ni Mungu; na ni katika nguvu za Mungu, kwa njia ya Kristo, ndipo tupaswapo kuzaa matunda.

Enyi Wakristo! mwajua ulimwengu huu unaangamia kwa kukosa watenda kazi. Nao hauhitaji watenda kazi wengi zaidi tu. Watenda kazi wanasema, wengine kwa bidii zaidi kuliko wengine, “Hatuhitaji watenda kazi wengi zaidi tu, bali twahitaji kwamba watenda kazi wetu wawe na nguvu mpya, maisha ya tofauti—kwamba watenda kazi waweze kuleta baraka nyingi zaidi.”

Ni nini kinachopungua? Kinachopungua ni ule muungano wa karibu kati ya mtenda kazi na Mzabibu wa mbinguni. Kristo, Mzabibu wa mbinguni, ana baraka ambazo angeweza kuzimimina juu ya makumi ya maelfu wanaoangamia. Kristo, Mzabibu wa mbinguni, ana nguvu za kuandaa zabibu za mbinguni. Lakini “ninyi ni matawi,” nanyi hamwezi kuzaa matunda ya mbinguni msipokuwa katika muungano wa karibu na Yesu Kristo.

Usivichanganye kazi na tunda. Yaweza kuwako kazi nyingi kwa ajili ya Kristo isiyo tunda la Mzabibu wa mbinguni. Usitafute kazi peke yake. Lo! lichunguze swali hili la kuzaa matunda. Lamaanisha uzima wenyewe na nguvu zenyewe na Roho mwenyewe na upendo wenyewe ulio ndani ya moyo wa Mwana wa Mungu—lamaanisha Mzabibu wa mbinguni Mwenyewe akija ndani ya moyo wako na wangu.

Simama katika muungano wa karibu na Mzabibu wa mbinguni na useme: “Bwana Yesu, si kitu pungufu ya ule utomvu utiririkao ndani Yako Mwenyewe, si kitu pungufu ya Roho wa uzima Wako wa kimungu ndicho tuombacho. Bwana Yesu, nakuomba uache Roho Wako atiririke ndani yangu katika kazi yangu yote kwa ajili Yako.” Nakuambia tena kwamba utomvu wa Mzabibu wa mbinguni si kitu ila Roho Mtakatifu. Roho Mtakatifu si kitu ila uzima wa Mzabibu wa mbinguni, na kile lazima ukipate kutoka kwa Kristo si kitu pungufu ya kumiminwa kwa nguvu kwa Roho Mtakatifu. Wakihitaji sana mno, wala hutaki kitu zaidi ya hicho. Kumbuka hilo. Usitazamie Kristo atoe kidogo cha nguvu hapa, na kidogo cha baraka kule, na kidogo cha msaada pale. Kama vile mzabibu ufanyavyo kazi yake kwa kulipa tawi utomvu wake wenyewe wa pekee, ndivyo umtazamie Kristo atoe Roho Mtakatifu Wake mwenyewe ndani ya moyo wako, ndipo utakapozaa matunda mengi. Na kama umeanza tu kuzaa matunda, na unasikiliza neno la Kristo katika mfano, “matunda zaidi,” “matunda mengi,” kumbuka kwamba ili uzae matunda zaidi wahitaji tu zaidi ya Yesu katika maisha yako na moyo wako.

Wazo la nne. Maisha ya tawi ni maisha ya ushirika wa karibu. Na tuulize tena: Tawi lina kufanya nini? Wajua neno lile la thamani, lisilochoka, alilolitumia Kristo: Kaeni. Maisha yako yapaswa kuwa maisha ya kukaa. Na kule kukaa kutakuwaje? Kutakuwa kama tu tawi lilivyo ndani ya mzabibu, likikaa kila dakika ya siku. Yako matawi, katika ushirika wa karibu, katika ushirika usiovunjika, na mzabibu, tangu Januari hata Desemba. Nami je, siwezi kuishi kila siku—ni jambo linalonitisha karibu kwamba tuulize swali hili—je, siwezi kuishi katika ushirika wa kudumu na Mzabibu wa mbinguni? Wasema, “Lakini nimeshughulishwa mno na mambo mengine.” Waweza kuwa na kazi ngumu ya saa kumi kila siku, ambapo ubongo wako lazima ushughulishwe na mambo ya wakati huu; Mungu ameamuru iwe hivyo. Lakini kazi ya kukaa ni kazi ya moyo, si ya ubongo, kazi ya moyo ung’ang’aniao na kupumzika ndani ya Yesu, kazi ambamo Roho Mtakatifu hutuunganisha na Kristo Yesu. Lo, amini kwamba ndani zaidi ya ubongo, ndani sana ya maisha ya ndani, waweza kukaa ndani ya Kristo, hata kila dakika ulipo huru utambuzi utakuja: Ee Yesu mbarikiwa, bado niko ndani Yako. Ukijifunza kwa muda kuiweka kando kazi nyingine na kuingia katika mguso huu wa kudumu na Mzabibu wa mbinguni, utaona kwamba matunda yatakuja.

Ni nini utumizi kwa maisha yetu kwa habari ya ushirika huu wa kudumu? Wamaanisha nini? Wamaanisha ushirika wa karibu na Kristo katika maombi ya faraghani. Nina hakika wako Wakristo wanaoyatamani maisha yaliyo bora zaidi, na ambao nyakati nyingine wamepata baraka kuu, na wakati mwingine wameona kumiminwa kukubwa kwa furaha ya mbinguni na kububujika kukubwa kwa shangwe ya mbinguni; na bado baada ya muda kumepita. Hawajaelewa kwamba ushirika wa karibu, wa binafsi, wa kweli na Kristo ni lazima kabisa kwa maisha ya kila siku. Tenga wakati wa kuwa peke yako na Kristo. Hakuna kitu mbinguni wala duniani kiwezacho kukuondolea ulazima wa jambo hilo, kama utakuwa Mkristo mwenye furaha na mtakatifu.

Lo, ni Wakristo wangapi wanaoliona kuwa mzigo, na ushuru, na wajibu, na ugumu kupata wakati mwingi wa kuwa peke yao na Mungu! Hilo ndilo kizuizi kikuu kwa maisha yetu ya Kikristo kila mahali. Twahitaji ushirika wa utulivu zaidi na Mungu, nami nawaambia katika jina la Mzabibu wa mbinguni kwamba hamwezi kuwa matawi yenye afya, matawi ambamo utomvu wa mbinguni waweza kutiririka, msipotenga wakati wa kutosha kwa ushirika na Mungu. Kama hupendi kutoa dhabihu ya wakati ili kuwa peke yako Naye, na kumpa wakati kila siku afanye kazi ndani yako, na kudumisha kifungo cha muungano kati yako na Yeye Mwenyewe, hawezi kukupa baraka hiyo ya ushirika Wake usiovunjika. Yesu Kristo anakuomba uishi katika ushirika wa karibu Naye. Kila moyo na useme: “Ee Kristo, ni hili ninalolitamani, ni hili ninalolichagua.” Naye atakupa kwa furaha.

Na kisha wazo langu la mwisho. Maisha ya tawi ni maisha ya kujisalimisha kabisa. Neno hili, kujisalimisha kabisa, ni neno kuu na zito, nami naamini hatuelewi maana yake. Lakini hata hivyo tawi lile dogo hulihubiri. “Je, una jambo lolote la kufanya, ewe tawi dogo, zaidi ya kuzaa zabibu?” “La, hakuna.” “Je, hufai kitu chochote?” “Sifai kitu! Biblia husema kwamba kipande cha mzabibu hakiwezi hata kutumika kama kalamu; hakifai kitu ila kuteketezwa.” “Na sasa, waelewa nini, ewe tawi dogo, kuhusu uhusiano wako na mzabibu?” “Uhusiano wangu ni huu tu: nimejitoa kabisa kwa mzabibu, na mzabibu waweza kunipa utomvu mwingi au mchache kama upendavyo. Mimi hapa nipo mikononi mwake, na mzabibu waweza kunifanyia upendavyo!”

Lo, twahitaji kujisalimisha huku kabisa kwa Bwana Yesu Kristo. Hii ni mojawapo ya hoja zilizo ngumu kuliko zote kuzifafanua, na mojawapo ya hoja zilizo muhimu na za lazima kuliko zote kuzieleza—kujisalimisha huku kabisa ni nini. Ni jambo rahisi kwa mtu au watu kadhaa kujitoa kwa Mungu kwa kuweka wakfu kabisa, na kusema, “Bwana, ni shauku yangu kujitoa mimi mwenyewe kabisa kwako.” Hilo lina thamani kuu na mara nyingi huleta baraka nyingi mno. Lakini swali moja nipaswalo kulichunguza kwa utulivu ni: Kujisalimisha kabisa kwamaanisha nini? Kwamaanisha kwamba kama vile hasa Kristo alivyotolewa kabisa kwa Mungu, nami nimetolewa kabisa kwa Kristo. Je, hilo ni zito mno? Baadhi yenu mwadhani hivyo. Wengine hudhani hilo haliwezi kamwe kuwa; kwamba kama vile Kristo alivyotoa uhai Wake kabisa na kamili ili asifanye kitu ila kutafuta mapendezi ya Baba, na kumtegemea Baba kabisa na kamili, nami napaswa nisifanye kitu ila kutafuta mapendezi ya Kristo. Lakini hilo ni kweli hasa. Kristo Yesu alikuja kuvuvia Roho Wake mwenyewe ndani yetu, ili kutufanya tupate furaha yetu iliyo kuu kabisa katika kuishi kabisa kwa ajili ya Mungu, kama vile Yeye alivyofanya. Enyi ndugu wapenzi, kama ndivyo ilivyo, basi napaswa kusema: “Naam, kama vile ni kweli kwa tawi lile dogo la mzabibu, ndivyo kwa kweli, kwa neema ya Mungu, ningependa iwe kwangu. Ningeishi siku baada ya siku ili Kristo aweze kunifanyia apendavyo.”

Ah! hapa huja kosa la kutisha lililo chini ya sehemu kubwa ya dini yetu wenyewe. Mtu hufikiri: “Nina biashara yangu na wajibu wa jamaa, na uhusiano wangu kama raia, na haya yote siwezi kuyabadili. Na sasa kando ya haya yote napaswa kuingiza dini na utumishi wa Mungu kama kitu kitakachonilinda na dhambi. Mungu anisaidie kutimiza wajibu wangu ipasavyo!” Hilo si sawa. Kristo alipokuja, alikuja akamnunua mwenye dhambi kwa damu Yake. Kama kungekuwa na soko la watumwa hapa nami ningemnunua mtumwa, ningemchukua mtumwa yule mpaka nyumbani kwangu mwenyewe kutoka mazingira yake ya zamani, naye angeishi nyumbani mwangu kama mali yangu binafsi, nami ningeweza kumwamuru mchana kutwa. Na kama angekuwa mtumwa mwaminifu angeishi kama asiye na mapenzi wala manufaa yake mwenyewe, shughuli yake moja ikiwa ni kuendeleza hali njema na heshima ya bwana wake. Na vivyo hivyo mimi, niliyenunuliwa kwa damu ya Kristo, nimenunuliwa ili kuishi kila siku na wazo moja—Nawezaje kumpendeza Bwana wangu?

Lo, twayaona maisha ya Kikristo kuwa magumu mno kwa sababu twaitafuta baraka ya Mungu hali tunaishi katika mapenzi yetu wenyewe. Tungefurahi kuishi maisha ya Kikristo kwa kadiri ya kupenda kwetu wenyewe. Twafanya mipango yetu wenyewe na kuchagua kazi yetu wenyewe, kisha twamwomba Bwana Yesu aingie na kuangalia kwamba dhambi isitushinde sana, na kwamba tusipotee mno; twamwomba aingie na kutupa kadiri fulani ya baraka Yake. Lakini uhusiano wetu na Yesu wapaswa kuwa wa namna ambayo tuko kabisa mikononi Mwake, na kila siku kumjia kwa unyenyekevu na kwa unyofu, na kusema: “Bwana, je, kuna kitu chochote ndani yangu kisicho sawasawa na mapenzi Yako, kisichoamriwa na Wewe, au kisichotolewa kabisa kwako?” Lo, kama tungengoja na kungoja kwa saburi, ungechipuka uhusiano kati yetu na Kristo ulio wa karibu na wa wororo hata baadaye tungestaajabu jinsi mahusiano yetu Naye yalivyokuwa ya mbali hapo awali.

Najua ziko shida nyingi sana kuhusu swali hili la utakatifu; najua kwamba wote hawafikiri sawasawa kabisa kwa habari yake. Lakini hilo lingekuwa kwangu jambo lisilonijali sana kama ningeweza kuona kwamba wote wanatamani kwa unyofu kuwa huru na kila dhambi. Lakini nachelea kwamba bila kujua mara nyingi ziko mioyoni maafikiano na wazo hili: “Hatuwezi kuwa bila dhambi; ni lazima tutende dhambi kidogo kila siku—hatuwezi kujizuia.” Lo, laiti watu wangemlilia Mungu kweli kweli: “Bwana, unilinde na dhambi!” Jitoe kabisa kwa Yesu, na umwombe afanye yote awezayo kwa ajili yako katika kukulinda na dhambi.

Kwa kumalizia, na nikusanye yote katika neno moja. Kristo Yesu alisema: “Mimi ni mzabibu, ninyi ni matawi.” Kwa maneno mengine: “Mimi, aliye hai niliyejitoa kwenu kwa ukamilifu jinsi hii, ndimi Mzabibu. Hamwezi kunitumaini kupita kiasi. Mimi ndimi Mtenda kazi Mwenyezi, niliyejaa uzima na nguvu za kimungu.” Enyi Wakristo, ninyi ni matawi ya Bwana Yesu Kristo. Kama umo moyoni mwako utambuzi: “Mimi si tawi lenye nguvu, lenye afya, lizaalo matunda, sijaunganishwa kwa karibu na Yesu, siishi ndani Yake kama ipasavyo”—basi msikilize akisema: “Mimi ndimi Mzabibu, nitakupokea, nitakuvuta Kwangu, nitakubariki, nitakutia nguvu, nitakujaza Roho Wangu. Mimi, Mzabibu, nimewatwaa ninyi kuwa matawi Yangu; nimejitoa kwenu kabisa; enyi watoto, jitoeni kwangu kabisa. Nimejisalimisha kama Mungu kabisa kwenu; nikawa Mwanadamu na kufa kwa ajili yenu ili niwe wenu kabisa. Njooni mjisalimishe kabisa muwe Wangu.”

Jibu letu litakuwa nini? Lo, na liwe ombi kutoka vilindi vya moyo wetu, kwamba Kristo aliye hai amtwae kila mmoja wetu na kutuunganisha kwa karibu Naye Mwenyewe. Ombi letu na liwe kwamba Yeye, Mzabibu ulio hai, atuunganishe kila mmoja wetu Naye Mwenyewe hata twende zetu mioyo yetu ikiimba: “Yeye ni Mzabibu wangu, nami ni tawi Lake; sitaki kitu zaidi—sasa ninao Mzabibu wa milele.” Kisha upatapo kuwa peke yako Naye, mwabudu na kumsujudia, msifu na kumtumaini, mpende na kuungoja upendo Wake. “Wewe ndiwe Mzabibu wangu, nami ni tawi Lako. Yatosha, nafsi yangu imeshiba.” Utukufu kwa jina Lake lililobarikiwa!

MWISHO.