Sura 8 · dakika 23 za kusoma · dakika 30 za kusikiliza
Mawaidha ya kumpenda Mungu
1. Mawaidha. Na niwasihi kwa bidii wote wanaoitwa kwa jina la Wakristo wawe wapenzi wa Mungu. “Mpendeni Bwana, ninyi nyote mlio watauwa wake” (Zaburi 31:23). Ni wachache tu wanaompenda Mungu: wengi humpa mabusu ya unafiki, lakini wachache humpenda. Si rahisi kumpenda Mungu kama wengi wanavyodhani. Hisia ya upendo ni ya asili, lakini neema ya upendo sivyo. Kwa asili wanadamu ni wenye kumchukia Mungu (Warumi 1:30). Waovu wangependa kumkimbia Mungu; hawataki kuwa chini ya sheria zake, wala kuwa mahali anapoweza kuwafikia. Humwogopa Mungu, lakini hawampendi. Nguvu zote za wanadamu au za malaika haziwezi kuufanya moyo umpende Mungu. Huduma za ibada peke yake haziwezi kufanya hivyo, wala hukumu; ni uweza mkuu usioshindika wa Roho wa Mungu peke yake unaoweza kutia upendo ndani ya roho. Kwa kuwa kazi hii ni ngumu hivi, inatudai tuombe kwa bidii zaidi na kujitahidi kuipata neema hii ya kimalaika ya upendo. Ili kuamsha na kuwasha shauku yetu ya kuipata, nitatoa sababu ishirini za kumpenda Mungu.
(1). Bila upendo huu, dini yetu yote ni bure. Mungu hatazami wajibu wenyewe, bali upendo tulio nao katika kuutimiza. Si kiasi gani tunachofanya, bali kiasi gani tunachopenda. Mtumishi asipofanya kazi yake kwa hiari na kwa upendo, kazi hiyo haikubaliki. Wajibu usiochanganyika na upendo ni mzigo kwa Mungu kama ulivyo mzigo kwetu. Kwa hiyo Daudi anamshauri mwanawe Sulemani amtumikie Mungu kwa nia ya kukubali (1 Mambo ya Nyakati 28:9). Kufanya wajibu bila upendo si dhabihu, bali ni adhabu ya kujitesa.
(2). Upendo ndiyo neema bora na tukufu kuliko zote. Ni mwali safi uliowashwa kutoka mbinguni; kwa huo tunafanana na Mungu, ambaye ni upendo. Kuamini na kutii hakutufanyi tufanane na Mungu, lakini kwa upendo tunakua tukifanana naye (1 Yohana 4:16). Upendo ni neema inayomfurahia Mungu kuliko zote, na inayomfurahisha yeye kuliko zote. Yule mwanafunzi aliyejaa upendo kuliko wote aliegemea kifuani mwa Kristo. Upendo huzipa neema zote ubichi na mng’ao: neema nyingine huonekana kana kwamba zimefunikwa giza, isipokuwa upendo uangaze na kumetameta ndani yake. Imani si ya kweli isipotenda kazi kwa upendo. Maji ya toba si safi yasipobubujika kutoka chemchemi ya upendo. Upendo ndio uvumba unaofanya huduma zetu zote ziwe na harufu nzuri na kukubalika kwa Mungu.
(3). Je, anachokidai Mungu ni kitu kisicho na maana? Ni upendo wetu tu. Kama angeomba mali zetu, au mazao ya miili yetu, je, tungeweza kumnyima? Lakini anaomba upendo wetu tu: angependa kuchuma ua hili moja tu. Je, hili ni ombi gumu? Je, kuna deni lolote lililowahi kulipwa kwa urahisi kama hili? Hatujifanyi maskini hata kidogo kwa kulilipa. Upendo si mzigo. Je, ni kazi ngumu kwa bibi arusi kumpenda mumewe? Upendo ni furaha.
(4). Mungu ndiye kitu kinachofaa kabisa na kilicho kamili cha kupendwa nasi. Ubora wote uliotawanyika katika viumbe umeunganika ndani yake. Yeye ni hekima, uzuri, upendo, naam, kiini chenyewe cha wema. Hakuna kitu ndani ya Mungu kinachoweza kuleta kinyaa; kiumbe humkinaisha mtu kabla ya kumtosheleza, lakini ndani ya Mungu kuna uzuri mpya unaometameta daima. Kadiri tunavyomfurahia zaidi, ndivyo tunavyozidi kunyakuliwa na furaha.
Hakuna kitu ndani ya Mungu cha kufifisha hisia zetu au kuzima upendo wetu; hakuna udhaifu, hakuna ulemavu, kama vile vitu vinavyodhoofisha na kupoza upendo kwa kawaida. Ndani ya Mungu mna ubora ambao si tu wa kualika upendo wetu, bali wa kuuamuru. Kama mbinguni kungekuwa na malaika wengi kuliko walivyo, na maserafi wale wote watukufu wangekuwa na mwali usio na kipimo wa upendo ukiwaka vifuani mwao milele, bado wasingeweza kumpenda Mungu kwa kiasi kinacholingana na ukamilifu ule usio na mwisho na wema ule upitao yote ulio ndani yake. Hakika basi, hapa pana sababu ya kutosha ya kutushawishi tumpende Mungu — hatuwezi kuutumia upendo wetu kwa kitu bora zaidi.
(5). Upendo hurahisisha dini. Hutia mafuta magurudumu ya hisia, na kuzifanya ziwe hai zaidi na zenye furaha katika utumishi wa Mungu. Upendo huondoa uchovu wa wajibu. Yakobo aliona miaka saba kuwa michache tu, kwa sababu ya upendo aliokuwa nao kwa Raheli. Upendo hufanya wajibu kuwa furaha. Kwa nini malaika ni wepesi hivyo, kama wenye mabawa, katika utumishi wa Mungu? Ni kwa sababu wanampenda. Upendo hauchoki kamwe. Ampendaye Mungu hachoki kamwe kulisema. Ampendaye Mungu hachoki kamwe kumtumikia.
(6). Mungu anatamani upendo wetu. Tumepoteza uzuri wetu, na kuitia damu yetu madoa, hata hivyo Mfalme wa mbinguni anatuposa. Kuna nini katika upendo wetu hata Mungu autafute? Mungu anaongezewa nini kwa upendo wetu? Haumhitaji; yeye amebarikiwa ndani yake mwenyewe bila kikomo. Tukimnyima upendo wetu, anao viumbe walio juu zaidi wanaomlipa kwa furaha kodi ya upendo. Mungu hauhitaji upendo wetu, hata hivyo anautafuta.
(7). Mungu amestahili upendo wetu; jinsi gani alivyotupenda! Hisia zetu zingepaswa kuwashwa katika moto wa upendo wa Mungu. Ni muujiza gani wa upendo, kwamba Mungu atupende, wakati hapakuwa na kitu cha kupendeza ndani yetu. “Ulipokuwa katika damu yako, nalikuambia, Uishi” (Ezekieli 16:6). Wakati tulipokuwa wa kuchukiza ndio uliokuwa wakati wa Mungu kutupenda. Tulikuwa na kitu ndani yetu cha kuchochea ghadhabu, lakini hakuna kitu cha kuamsha upendo. Ni upendo gani, upitao akili, kutupa Kristo! Kwamba Kristo afe kwa ajili ya wenye dhambi! Mungu amewafanya malaika wote mbinguni washangae upendo huu. Augustino asema, “Msalaba ni mimbari, na somo alilolihubiri Kristo juu yake ni upendo.” Lo, upendo hai wa Mwokozi anayekufa! Ni kana kwamba namwona Kristo msalabani akitokwa damu mwili mzima! Ni kana kwamba namsikia akituambia, “Leteni hapa mikono yenu. Itieni ubavuni mwangu. Uguseni moyo wangu unaovuja damu. Oneni kama siwapendi. Na je, hamtanipa upendo wenu? Je, mtaupenda ulimwengu kuliko mimi? Je, ulimwengu ndio ulioituliza ghadhabu ya Mungu kwa ajili yenu? Je, si mimi niliyefanya haya yote? Na je, hamtanipenda?” Ni jambo la asili kupenda pale tunapopendwa. Kwa kuwa Kristo ametuandikia kielelezo cha upendo, akakiandika kwa damu yake, na tujitahidi kuandika kwa kufuata kielelezo kizuri hivyo, na kumwiga katika upendo.
(8). Kumpenda Mungu ndiko kujipenda kulikobora zaidi. Ni kujipenda kuitafutia roho wokovu; kwa kumpenda Mungu tunaendeleza wokovu wetu wenyewe. “Naye akaaye katika pendo, hukaa ndani ya Mungu, na Mungu hukaa ndani yake” (1 Yohana 4:16). Na yeye ambaye Mungu anakaa moyoni mwake, hakika atakaa na Mungu mbinguni. Kwa hiyo kumpenda Mungu ndiko kujipenda kwa kweli kabisa; asiyempenda Mungu, hajipendi mwenyewe.
(9). Kumpenda Mungu ni ushahidi wa unyofu. “Wanyofu wakupenda” (Wimbo Ulio Bora 1:4). Watoto wengi wa Mungu huogopa kwamba ni wanafiki. Je, unampenda Mungu? Petro alipokuwa amehuzunika kwa kuitambua dhambi yake, alijiona hastahili kwamba Kristo amwangalie tena kamwe, au amtumie tena katika kazi ya utume wake; tazama jinsi Kristo anavyojishughulisha kumfariji. “Petro, wanipenda?” (Yohana 21:15). Ni kana kwamba Kristo amesema, “Ingawa umenikana kwa sababu ya hofu, lakini ukiweza kusema kutoka moyoni mwako kwamba wanipenda, wewe u mnyofu na mwelekevu.” Kumpenda Mungu ni ishara bora ya unyofu kuliko kumwogopa. Waisraeli waliiogopa haki ya Mungu. “Alipowaua, ndipo walipomtafuta, wakamtafuta Mungu kwa bidii” (Zaburi 78:34). Lakini haya yote yalifikia nini? “Walakini walimbembeleza tu kwa vinywa vyao, wakamwambia uongo kwa ndimi zao; kwa maana mioyo yao haikuwa sawa kwake” (mistari 36, 37). Toba ile inayotokana na hofu ya hukumu za Mungu tu, isiyo na upendo uliochanganyika nayo, si bora kuliko kubembeleza. Kumpenda Mungu kunaonyesha kwamba Mungu anao moyo; na moyo ukiwa wake, utaamuru mengine yote.
(10). Kwa upendo wetu kwa Mungu tunaweza kuthibitisha upendo wa Mungu kwetu. “Sisi twampenda kwa kuwa yeye alitangulia kutupenda” (1 Yohana 4:19). Lo, yasema roho, kama ningejua kwamba Mungu ananipenda, ningefurahi! Je, unampenda Mungu? Basi unaweza kuwa na hakika ya upendo wa Mungu kwako. Ni kama ilivyo kwa vioo vya kuwasha moto; kioo kikiwasha, ni kwa sababu jua limekiangazia kwanza, la sivyo kisingeweza kuwasha; vivyo hivyo mioyo yetu ikiwaka kwa upendo kwa Mungu, ni kwa sababu upendo wa Mungu umetuangazia kwanza, la sivyo tusingeweza kuwaka kwa upendo. Upendo wetu si kitu kingine ila mng’ao unaorudishwa wa upendo wa Mungu.
(11). Usipompenda Mungu, utapenda kitu kingine, ama ulimwengu ama dhambi; na je, hivyo vinastahili upendo wako? Je, si afadhali kumpenda Mungu kuliko vitu hivyo? Ni afadhali kumpenda Mungu kuliko ulimwengu, kama inavyoonekana katika mambo yafuatayo.
Ukiweka upendo wako katika mambo ya dunia, hayatakutosheleza. Ni sawa na kujaribu kuushibisha mwili wako kwa hewa, au roho yako kwa udongo. “Katika utimilifu wa riziki zake atakuwa katika dhiki” (Ayubu 20:22). Wingi una upungufu wake. Kama dunia nzima ingekuwa yako, isingeijaza roho yako. Na je, utaweka upendo wako katika kitu kisichoweza kamwe kukupa utoshelevu? Je, si afadhali kumpenda Mungu? Yeye atakupa kile kitakachokutosheleza. “Nitakapoamka, nitashibishwa kwa sura yako” (Zaburi 17:15). Nitakapoamka kutoka usingizi wa mauti, na kuvikwa baadhi ya miale na mianga ya utukufu wa Mungu, hapo ndipo nitakaposhibishwa kwa sura yake.
Ukipenda mambo ya dunia, hayawezi kuondoa taabu ya moyo. Kukiwa na mwiba katika dhamiri, dunia yote haiwezi kuung’oa. Mfalme Sauli alipokuwa amefadhaika moyoni, vito vyote vya taji yake havikuweza kumfariji (1 Samweli 28:15). Lakini ukimpenda Mungu, yeye anaweza kukupa amani pale ambapo hakuna kitu kingine kinachoweza; anaweza kugeuza “ kivuli cha mauti kuwa asubuhi” (Amosi 5:8). Anaweza kuitia damu ya Kristo juu ya roho yako ili kuiburudisha; anaweza kunong’ona upendo wake kwa Roho, na kwa tabasamu moja kutawanya hofu zako zote na mahangaiko yako.
Ukipenda ulimwengu, unapenda kitu kinachoweza kukuzuia usiingie mbinguni. Anasa za dunia zaweza kufananishwa na magari ya mizigo katika jeshi; askari walipokuwa wakijipatia vyakula kwenye magari hayo, walishindwa vita. “Jinsi itakavyokuwa shida wenye mali kuingia katika ufalme wa Mungu!” (Marko 10:23). Kwa wengi, kufanikiwa ni kama tanga kwa mashua, linaloipindua upesi; hivyo kwa kuupenda ulimwengu, unapenda kitu kitakachokuhatarisha. Lakini ukimpenda Mungu, hakuna hofu ya kuikosa mbingu. Yeye atakuwa Mwamba wa kukuficha, si wa kukuumiza. Kwa kumpenda, tunafikia kumfurahia.
Waweza kupenda mambo ya dunia, lakini hayawezi kukupenda nawe. Unapenda dhahabu na fedha, lakini dhahabu yako haiwezi kukupenda nawe. Unapenda picha, lakini picha haiwezi kukupenda nawe. Unampa kiumbe upendo wako, wala hupokei upendo wowote kutoka kwake. Lakini ukimpenda Mungu, yeye atakupenda nawe. “Mtu akinipenda, Baba yangu atampenda, nasi tutakuja kwake na kufanya makao kwake” (Yohana 14:23). Mungu hatakuwa nyuma katika kutupenda: kwa tone letu, tutapokea bahari.
Unapopenda ulimwengu, unapenda kitu kilicho duni kuliko nafsi yako. Roho, kama asemavyo Damaskeno, ni cheche ya mng’ao wa mbinguni; ndani yake mna wazo na mfano wa Mungu. Unapoupenda ulimwengu, unapenda kitu kilicho chini mno ya thamani ya roho yako. Je, mtu atatumia gharama kubwa kwa nguo ya magunia? Unapoutumia upendo wako kwa ulimwengu, unamtundikia nguruwe lulu, unapenda kitu kilicho duni kuliko wewe mwenyewe. Kama Kristo anavyosema, kwa maana nyingine, juu ya ndege wa angani, “Je! ninyi si bora kuliko wao?” (Mathayo 6:26), ndivyo nami nisemavyo juu ya mambo ya dunia, Je! ninyi si bora kuliko wao? Unapenda nyumba nzuri, picha ya kupendeza; je, wewe si bora kuliko hivyo? Lakini ukimpenda Mungu, unaweka upendo wako katika kitu kilicho bora na kitukufu kuliko vyote: unapenda kilicho bora kuliko wewe mwenyewe. Mungu ni bora kuliko roho, bora kuliko malaika, bora kuliko mbingu.
Waweza kuupenda ulimwengu, ukalipwa chuki kwa upendo wako. “Kwa sababu ninyi si wa ulimwengu, kwa hiyo ulimwengu huwachukia” (Yohana 15:19). Je, haingemuudhi mtu kutumia fedha kwa kipande cha shamba ambacho, badala ya kuzaa nafaka au zabibu, kinatoa viwavi tu? Ndivyo yalivyo mambo yote ya chini ya mbingu: tunayapenda, nayo yanakuwa viwavi vya kutuchoma. Hatukutani na kitu ila kukatishwa tamaa. “Moto na utoke katika mti wa miiba, ukaiteketeze mierezi ya Lebanoni” (Waamuzi 9:15). Tunapokipenda kiumbe, moto hutoka katika mti huu wa miiba kutuangamiza; lakini tukimpenda Mungu, hatalipa chuki kwa upendo. “Nawapenda wanipendao” (Mithali 8:17). Mungu aweza kuadibisha, lakini hawezi kuchukia. Kila mwamini ni sehemu ya Kristo, na Mungu angeweza kumchukia Kristo kama vile angemchukia mwamini.
Waweza kukipenda kiumbe kupita kiasi. Waweza kupenda divai kupita kiasi, na fedha kupita kiasi; lakini huwezi kumpenda Mungu kupita kiasi. Kama ingewezekana kuzidisha, kuzidi hapa kungekuwa wema; lakini ni dhambi yetu kwamba hatuwezi kumpenda Mungu vya kutosha. “Jinsi moyo wako ulivyo dhaifu!” (Ezekieli 16:30). Vivyo hivyo yaweza kusemwa, Jinsi upendo wetu kwa Mungu ulivyo dhaifu! Ni kama maji ya mwisho yanayotoka katika chombo cha kukamulia, yasiyo na nguvu nyingi ndani yake. Hata kama tungeweza kumpenda Mungu zaidi sana kuliko tunavyompenda, bado haungelingana na thamani yake; kwa hiyo hakuna hatari ya kupita kiasi katika upendo wetu kwa Mungu.
Waweza kupenda mambo ya dunia, nayo yakafa na kukuacha. Mali hujifanyia mabawa, ndugu hutoweka. Hakuna kitu cha kudumu hapa; kiumbe kina asali kidogo kinywani, lakini kina mabawa, kitaruka upesi. Lakini ukimpenda Mungu, yeye ni “ fungu la milele” (Zaburi 73:26). Kama anavyoitwa Jua kwa ajili ya faraja, ndivyo anavyoitwa Mwamba kwa ajili ya milele; yeye hudumu milele. Hivyo twaona kwamba ni afadhali kumpenda Mungu kuliko ulimwengu.
Ikiwa ni afadhali kumpenda Mungu kuliko ulimwengu, hakika pia ni afadhali kumpenda Mungu kuliko dhambi. Kuna nini katika dhambi hata mtu yeyote aipende? Dhambi ni deni. “ Utusamehe deni tunalodaiwa” (Mathayo 6:12). Ni deni linalomfunga mtu chini ya ghadhabu ya Mungu; kwa nini tuipende dhambi? Je, kuna mtu anayependa kuwa na deni? Dhambi ni ugonjwa. “Kichwa chote kina ugonjwa” (Isaya 1:5). Na je, utaipenda dhambi? Je, kuna mtu atakayeukumbatia ugonjwa? Je, atavipenda vidonda vyake vya tauni? Dhambi ni unajisi. Mtume anaiita “uchafu” (Yakobo 1:21). Inafananishwa na ukoma na sumu ya nyoka. Moyo wa Mungu unawachukia wenye dhambi. “Roho yangu ilichukizwa nao” (Zekaria 11:8). Dhambi ni zimwi lenye umbo la kutisha: tamaa humfanya mtu kuwa kama mnyama, uovu wa moyo humfanya kuwa kama ibilisi. Kuna nini katika dhambi cha kupendwa? Je, tutapenda ubaya wa sura? Dhambi ni adui. Inafananishwa na “nyoka” (Mithali 23:32). Ina miiba minne — aibu, hatia, hofu kuu, mauti. Je, mtu atapenda kitu kinachotafuta kifo chake? Hakika basi ni afadhali kumpenda Mungu kuliko dhambi. Mungu atakuokoa, dhambi itakuhukumu kwenye upotevu; je, yule apendaye hukumu ya upotevu hajawa mpumbavu?
(12). Uhusiano tulio nao na Mungu unadai upendo. Kuna ujamaa wa karibu. “Muumba wako ni mume wako” (Isaya 54:5). Na je, mke asimpende mumewe? Yeye amejaa huruma: mchumba wake ni kwake kama mboni ya jicho lake. Anamfurahia, kama bwana arusi amfurahiavyo bibi arusi (Isaya 62:5). Anampenda mwamini kama anavyompenda Kristo (Yohana 17:26). Ni upendo ule ule kwa aina yake, ingawa si kwa kiasi kile kile. Ama ni lazima tumpende Mungu, ama tunatoa sababu ya kushukiwa kwamba bado hatujaunganishwa naye.
(13). Upendo ndiyo neema inayodumu kuliko zote. Hii itabaki pamoja nasi wakati neema nyingine zinapoaga. Mbinguni hatutahitaji toba, kwa sababu hatutakuwa na dhambi. Mbinguni hatutahitaji saburi, kwa sababu hakutakuwa na mateso. Mbinguni hatutahitaji imani, kwa sababu imani hutazama mambo yasiyoonekana (Waebrania 11:1). Lakini hapo tutamwona Mungu uso kwa uso; na palipo na kuona, hapana haja ya imani.
Lakini neema nyingine zikiisha kupitwa na wakati, upendo unaendelea; na kwa maana hii mtume asema kwamba upendo ni mkuu kuliko imani, kwa sababu unadumu muda mrefu kuliko yote. “Upendo haupungui neno wakati wo wote” (1 Wakorintho 13:8). Imani ni fimbo tunayotembea nayo katika maisha haya. “Tunaenenda kwa imani” (2 Wakorintho 5:7). Lakini tutaiacha fimbo hii mlangoni pa mbinguni, na upendo peke yake ndio utakaoingia. Hivyo upendo unachukua taji kuliko neema nyingine zote. Upendo ndiyo neema yenye maisha marefu kuliko zote, ni chipukizi la umilele. Jinsi gani tungepaswa kujitahidi kuwa bora katika neema hii, ambayo peke yake itaishi pamoja nasi mbinguni, na kutusindikiza hadi karamu ya arusi ya Mwanakondoo!
(14). Kumpenda Mungu hakutairuhusu kamwe dhambi istawi moyoni. Mimea mingine haistawi ikiwa karibu pamoja: upendo wa Mungu huinyausha dhambi. Ingawa utu wa kale unaishi, ni kama mtu mgonjwa, ni dhaifu, na unavuta pumzi kwa shida. Ua la upendo huliua gugu la dhambi; ingawa dhambi haifi kabisa, inakufa kila siku. Jinsi gani tungepaswa kujitahidi kupata neema ile iliyo dawa pekee ya kuila na kuiangamiza dhambi!
(15). Kumpenda Mungu ni njia bora ya kukua katika neema. “Bali kueni katika neema” (2 Petro 3:18). Kukua katika neema kunampendeza Mungu sana. Kristo hukubali neema iliyo ya kweli, lakini husifu viwango vya neema; na ni kitu gani kinachoweza kuendeleza na kuongeza neema kuliko kumpenda Mungu? Upendo ni kama kunyweshea mzizi, jambo linalofanya mti ukue. Kwa hiyo mtume anatumia maneno haya katika maombi yake, “Bwana na aiongoze mioyo yenu mpate kumpenda Mungu” (2 Wathesalonike 3:5). Alijua kwamba neema hii ya upendo ingezilea na kuzitunza neema zote.
(16). Faida kubwa itakayotujia, ikiwa tunampenda Mungu. “mambo ambayo jicho halikuyaona wala sikio halikuyasikia, wala hayakuingia katika moyo wa mwanadamu, mambo ambayo Mungu aliwaandalia wampendao” (1 Wakorintho 2:9). Jicho limeona mandhari adimu, sikio limesikia muziki mtamu; lakini jicho halijaona, wala sikio halijasikia, wala moyo wa mwanadamu hauwezi kuwaza, yale ambayo Mungu amewaandalia wampendao! Thawabu tukufu kama hizo zimewekwa akiba hata, kama asemavyo Augustino, imani yenyewe haiwezi kuzielewa. Mungu amewaahidia wampendao taji ya uzima (Yakobo 1:12). Taji hii imezunguka ndani yake heri yote — utajiri, na utukufu, na furaha: nayo ni taji isiyokauka (1 Petro 5:4). Hivyo Mungu angependa kutuvuta kwake kwa thawabu.
(17). Kumpenda Mungu ni silaha iliyojaribiwa dhidi ya upotovu. Kwa kukosa mioyo iliyojaa upendo, watu wana vichwa vilivyojaa upotovu; mafundisho yasiyo matakatifu hutokana na kukosa hisia takatifu. Kwa nini watu wanaachiwa kwenye upotevu mkuu? Kwa sababu “hawakukubali kuipenda ile kweli” (2 Wathesalonike 2:10, 11). Kadiri tunavyompenda Mungu zaidi, ndivyo tunavyozidi kuyachukia mafundisho yale ya uzushi ambayo yangetuvuta mbali na Mungu kuingia katika uasherati wa uhuru usio na mipaka.
(18). Tukimpenda Mungu, pepo zote zinavuma upande wetu, kila kitu duniani kitashirikiana kwa ajili ya mema yetu. Hatujui ni majaribu gani ya moto tutakayokutana nayo, lakini katika mambo yote Mungu hufanya kazi pamoja na wale wampendao katika kuwapatia mema. Mambo yale yanayofanya kazi dhidi yao yatafanya kazi kwa ajili yao; msalaba wao utatengeneza njia ya taji; kila upepo utawavumisha kuelekea bandari ya mbinguni.
(19). Kukosa upendo kwa Mungu ndicho chanzo cha ukengeufu. Mbegu katika mfano ule, iliyokuwa haina mizizi, ilinyauka ikaanguka. Yeye ambaye hana upendo wa Mungu uliotia mizizi moyoni mwake ataanguka wakati wa majaribu. Yeye ampendaye Mungu ataambatana naye, kama Ruthu alivyoambatana na Naomi. “Uendako wewe nitakwenda; na ufapo wewe nitakufa” (Ruthu 1:16, 17). Lakini yeye asiye na upendo kwa Mungu atafanya kama Orpa alivyomfanyia mama mkwe wake; alimbusu, akamuaga. Askari asiye na upendo kwa jemadari wake, aonapo nafasi, atamwacha na kukimbilia upande wa adui. Yeye asiye na upendo moyoni mwake kwa Mungu, waweza kumhesabu kuwa mkengeufu.
(20). Upendo ndio kitu pekee ambacho tunaweza kumrudishia Mungu. Mungu akitukasirikia, hatupaswi kumkasirikia tena: akitukemea, hatupaswi kumkemea tena; lakini Mungu akitupenda, ni lazima tumpende tena. Hakuna kitu ambacho tunaweza kumjibu Mungu kwacho ila upendo. Hatupaswi kumpa neno kwa neno, lakini ni lazima tumpe upendo kwa upendo.
Hivyo tumeona sababu ishirini za kuamsha na kuwasha upendo wetu kwa Mungu.
Swali. Tufanye nini ili tumpende Mungu?
Jibu. Mjifunze Mungu. Kama tungemjifunza zaidi, tungempenda zaidi. Tazameni ubora wake upitao yote, utakatifu wake, wema wake usioweza kufahamika. Malaika wanamjua Mungu kuliko sisi, na wanauona waziwazi utukufu wa enzi yake; kwa hiyo wanampenda kwa kina kirefu hivyo.
Jitahidini kuwa na sehemu katika Mungu. “Ee Mungu, Wewe ni Mungu wangu” (Zaburi 63:1). Neno lile ‘wangu’ ni sumaku tamu ya kuvuta upendo; mtu hupenda kile kilicho chake mwenyewe. Kadiri tunavyoamini zaidi, ndivyo tunavyopenda zaidi: imani ndiyo mzizi, na upendo ndilo ua linalomea juu yake. “Imani itendayo kazi kwa upendo” (Wagalatia 5:6).
Ifanyeni kuwa ombi lenu la bidii kwa Mungu, kwamba awape moyo wa kumpenda. Hili ni ombi linalokubalika; hakika Mungu hatalikataa. Mfalme Sulemani alipomwomba Mungu hekima, “Basi mpe mtumishi wako moyo wa ufahamu” (1 Wafalme 3:9), “neno hilo likampendeza Bwana” (mstari 10). Vivyo hivyo mnapomlilia Mungu, “Bwana, nipe moyo wa kukupenda. Ni huzuni yangu kwamba siwezi kukupenda zaidi. Lo, uwashe moto huu kutoka mbinguni juu ya madhabahu ya moyo wangu!” hakika maombi haya yanampendeza Bwana, naye atawamwagia Roho wake, ambaye mafuta yake ya dhahabu yataifanya taa ya upendo wenu iwake kwa mwanga mkali.
2. Mawaidha ya kuuhifadhi upendo wenu kwa Mungu.
Ninyi mlio na upendo kwa Mungu, jitahidini kuuhifadhi; msiuache upendo huu ufe, na kuzimika.
Kama mnavyotaka upendo wa Mungu uendelee kwenu, vivyo hivyo upendo wenu na uendelee kwake. Upendo, kama moto, uko tayari kuzimika. “Umeuacha upendo wako wa kwanza” (Ufunuo 2:4). Shetani anajitahidi kuupuliza mwali huu uzimike, na kwa kupuuza wajibu tunaupoteza. Mwili dhaifu unapoacha kuvaa nguo, ni rahisi kupata baridi: vivyo hivyo tunapoacha wajibu, kidogo kidogo tunapoa katika upendo wetu kwa Mungu. Kati ya neema zote, upendo ndio ulio rahisi zaidi kufifia; kwa hiyo tunahitaji kuwa waangalifu zaidi kuuhifadhi. Mtu akiwa na kito cha thamani, atakihifadhi; akiwa na ardhi ya urithi, ataihifadhi; basi tungepaswa kuwa na uangalifu gani kuihifadhi neema hii ya upendo! Inasikitisha kuwaona wanaokiri dini wakififia katika upendo wao kwa Mungu; wengi wako katika ugonjwa wa kudhoofika wa kiroho, upendo wao unafifia.
Kuna dalili nne ambazo kwazo Wakristo wanaweza kujua kwamba upendo wao uko katika ugonjwa wa kudhoofika.
(1). Wanapokuwa wamepoteza uwezo wao wa kuonja. Aliye katika ugonjwa mzito wa kudhoofika hana ladha; haoni katika chakula chake utamu ule aliouona hapo kwanza. Vivyo hivyo Wakristo wanapokuwa wamepoteza ladha yao, wasione utamu wowote katika ahadi, ni dalili ya ugonjwa wa kudhoofika wa kiroho. “ikiwa mmeonja ya kuwa Bwana ni mwenye fadhili” (1 Petro 2:3). Kulikuwa na wakati walipopata faraja katika kumkaribia Mungu. Neno lake lilikuwa kama asali idondokayo, tamu sana kwa kaakaa la roho zao, lakini sasa mambo ni mengine. Hawawezi kuonja utamu zaidi katika mambo ya kiroho kuliko katika “ute wa yai” (Ayubu 6:6). Hii ni dalili kwamba wako katika ugonjwa wa kudhoofika; kupoteza ladha kunaonyesha kupotea kwa upendo wa kwanza.
(2). Wakristo wanapokuwa wamepoteza hamu yao ya kula. Mtu aliye katika ugonjwa mzito wa kudhoofika hana hamu ya chakula chake kama hapo kwanza. Kulikuwa na wakati Wakristo walipokuwa “wenye njaa na kiu ya haki” (Mathayo 5:6). Walijishughulisha na mambo yaliyo ya mbinguni, neema ya Roho, damu ya msalaba, nuru ya uso wa Mungu. Walikuwa na shauku ya huduma za ibada, wakazijia kama mtu mwenye njaa aendavyo karamuni. Lakini sasa hali imebadilika. Hawana hamu, hawamthamini Kristo kama hapo kwanza, hawana hisia kali hivyo kwa Neno, mioyo yao haiwaki ndani yao; ni ishara ya kusikitisha, wako katika ugonjwa wa kudhoofika, upendo wao unafifia. Ilikuwa dalili kwamba nguvu za asili za Daudi zimepungua, walipomfunika kwa nguo, lakini hakupata joto (1 Wafalme 1:1). Vivyo hivyo watu wanapofunikwa kwa nguo za moto (namaanisha huduma za ibada), lakini hawana joto la hisia, bali ni baridi na wagumu, kana kwamba wako tayari kulazwa kama maiti; hii ni dalili kwamba upendo wao wa kwanza umefifia, wako katika ugonjwa mzito wa kudhoofika.
(3). Wakristo wanapozidi kuupenda ulimwengu, inaonyesha kupungua kwa upendo wa kiroho. Hapo kwanza walikuwa na tabia ya juu, ya kimbingu, walizungumza lugha ya Kanaani: lakini sasa wako kama yule samaki wa Injili, aliyekuwa na fedha kinywani mwake (Mathayo 17:27). Hawawezi kutamka maneno matatu, ila moja linahusu mali. Mawazo na hisia zao, kama Shetani, daima wanazunguka-zunguka duniani; ni dalili kwamba wanashuka mlima kwa kasi, upendo wao kwa Mungu uko katika ugonjwa wa kudhoofika. Twaweza kuona kwamba, nguvu za mwili zinapofifia na kudhoofika, watu hutembea wakiinama zaidi: na kwa kweli, moyo unapozidi kuinama kuelekea dunia, na kupindika kiasi kwamba hauwezi kujiinua kwa wazo la mbinguni, sasa unafifia kwa kusikitisha katika upendo wake wa kwanza. Kutu inaposhikamana na chuma, haiondoi tu mng’ao wa chuma, bali huila na kukiharibu: vivyo hivyo dunia inaposhikamana na roho za watu, haizuii tu mng’ao wa neema zao, bali kidogo kidogo huzila.
(4). Wakristo wanapoihesabu ibada ya Mungu kuwa jambo dogo. Wajibu wa dini hufanywa kwa namna iliyokufa, ya kidesturi tu; hata kama haukuachwa bila kufanywa, umefanywa vibaya. Hii ni dalili ya kusikitisha ya ugonjwa wa kudhoofika wa kiroho; ulegevu katika wajibu unaonyesha kufifia kwa upendo wetu wa kwanza. Nyuzi za fidla zikiwa zimelegea, fidla haiwezi kamwe kutoa muziki mzuri; watu wanapolegea katika wajibu, huomba kana kwamba hawaombi; jambo hili haliwezi kamwe kutoa sauti ya kupatana masikioni mwa Mungu. Mwendo wa kiroho unapokuwa wa polepole na mzito, na mapigo ya roho yanapodunda chini, ni dalili kwamba Wakristo wameuacha upendo wao wa kwanza.
Na tujihadhari na ugonjwa huu wa kudhoofika wa kiroho; ni hatari kupungua katika upendo wetu. Upendo ni neema ambayo hatujui jinsi ya kuishi bila hiyo. Askari angeweza kuwa bila silaha zake, msanii bila brashi yake, mwanamuziki bila ala yake, kama vile Mkristo anavyoweza kuwa bila upendo. Mwili hauwezi kukosa joto lake la asili. Upendo ni kwa roho kama joto la asili lilivyo kwa mwili, hakuna kuishi bila huo. Upendo huzipa neema nguvu, huziamsha hisia, hutufanya tuhuzunike kwa ajili ya dhambi, hutufanya tuwe na furaha katika Mungu; ni kama mafuta kwa magurudumu; hutuhuisha katika utumishi wa Mungu. Basi jinsi gani tungepaswa kuwa waangalifu kuuweka hai upendo wetu kwa Mungu!
Swali. Tunawezaje kuuzuia upendo wetu usizimike?
Jibu. Ilindeni mioyo yenu kila siku. Angalieni mwanzo kabisa wa kufifia katika neema. Jichunguzeni mnapoanza kuwa wazito na wavivu, na tumieni kila njia ya kuhuishwa. Dumuni sana katika maombi, kutafakari, na mazungumzo matakatifu. Moto unapoanza kuzimika mnatia kuni: vivyo hivyo mwali wa upendo wenu unapoanza kuzimika, tumieni huduma za ibada na ahadi za Injili, kama kuni za kuuweka moto wa upendo wenu ukiwaka.
3. Mawaidha ya kuongeza upendo wenu kwa Mungu. Na niwasihi Wakristo kuongeza upendo wenu kwa Mungu. Upendo wenu na uinuliwe juu zaidi. “Na hili ndilo ninaloliomba, kwamba upendo wenu uzidi kuwa mwingi sana” (Wafilipi 1:9). Upendo wetu kwa Mungu ungepaswa kuwa kama nuru ya asubuhi: kwanza kunapambazuka, kisha inazidi kung’aa mpaka adhuhuri kamili. Wale walio na cheche chache za upendo wangepaswa kuzipuliza cheche hizo za kimungu ziwe mwali. Mkristo hapaswi kuridhika na kipimo kidogo hivyo cha neema hata kimfanye ajiulize kama ana neema yoyote au la, bali angepaswa kuendelea kuongeza akiba yake. Aliye na dhahabu kidogo angetaka zaidi; ninyi mnaompenda Mungu kidogo, jitahidini kumpenda zaidi. Mtu mcha Mungu huridhika na kidogo sana cha ulimwengu huu; lakini hatosheki kamwe, bali angetaka zaidi ya uvuvio wa Roho, na hujitahidi kuongeza kiwango kimoja cha upendo juu ya kingine. Ili kuwashawishi Wakristo watie mafuta zaidi katika taa, na kuuongeza mwali wa upendo wao, na nitoe vichocheo hivi vinne vya kimungu.
(1). Kukua kwa upendo kunathibitisha ukweli wake. Nikiona mlozi ukichipuka na kusitawi, najua kwamba kuna uhai katika mzizi. Rangi iliyopakwa haikui; mnafiki, ambaye ni picha tu, hakui. Lakini pale tunapoona upendo kwa Mungu ukiongezeka na kukua zaidi, kama lile wingu la Eliya, twaweza kuhitimisha kwamba ni wa kweli na halisi.
(2). Kwa kukua kwa upendo tunawaiga watakatifu wa Biblia. Upendo wao kwa Mungu, kama maji ya patakatifu, ulipanda juu zaidi. Upendo wa wanafunzi kwa Kristo hapo kwanza ulikuwa dhaifu, walimkimbia Kristo; lakini baada ya kifo cha Kristo ulizidi kuwa na nguvu, wakamkiri waziwazi. Upendo wa Petro hapo kwanza ulikuwa dhaifu zaidi na hafifu, alimkana Kristo; lakini baadaye jinsi gani alivyomhubiri kwa ujasiri! Kristo alipoujaribu upendo wake, “Simoni, wanipenda?” (Yohana 21:16), Petro aliweza kumwambia Kristo kwa unyenyekevu lakini kwa uhakika, “Bwana, wewe wajua ya kuwa nakupenda.” Hivyo ule mmea mchanga ambao hapo kwanza ulipeperushwa chini na upepo wa jaribu, sasa umekua kuwa mwerezi, ambao nguvu zote za kuzimu haziwezi kuutikisa.
(3). Kukua kwa upendo kutaongeza thawabu. Kadiri tunavyowaka zaidi kwa upendo, ndivyo tutakavyong’aa zaidi katika utukufu: kadiri upendo wetu ulivyo juu, ndivyo taji yetu itakavyong’aa zaidi.
(4). Kadiri tunavyompenda Mungu zaidi, ndivyo tutakavyopata upendo zaidi kutoka kwake. Je, tungependa Mungu atufunulie siri tamu za upendo wake? Je, tungependa tabasamu za uso wake? Lo, basi na tujitahidi kufikia viwango vya juu zaidi vya upendo. Mtakatifu Paulo alihesabu dhahabu na lulu kuwa mavi tu kwa ajili ya Kristo (Wafilipi 3:8). Naam, aliwaka kwa upendo kwa Mungu kiasi kwamba angeweza kutamani yeye mwenyewe awe amelaaniwa na kutengwa na Kristo kwa ajili ya ndugu zake Wayahudi (Warumi 9:3). Si kwamba angeweza kutengwa na Kristo kwa laana; lakini upendo wake wa bidii na wivu wake mtakatifu kwa ajili ya utukufu wa Mungu ulikuwa mkubwa hivyo, hata angekuwa radhi kuteseka, hata kupita kile kinachofaa kunenwa, ikiwa tu Mungu angepata heshima zaidi.
Hapa upendo ulikuwa umepandishwa hadi kilele cha juu kabisa ambacho mwanadamu anayekufa angeweza kukifikia: na tazama jinsi alivyolala karibu na moyo wa Mungu! Bwana anamchukua juu mbinguni kwa muda, na kumlaza kifuani mwake, ambapo aliona maono matukufu hivyo ya Mungu, akasikia yale “maneno yasiyotamkika, ambayo haifai mwanadamu kuyanena” (2 Wakorintho 12:4). Hakuna mtu aliyewahi kupata hasara kwa sababu ya upendo wake kwa Mungu.
Upendo wetu kwa Mungu usipoongezeka, utapungua upesi. Moto usipopulizwa, utazimika upesi. Kwa hiyo Wakristo wangepaswa kujitahidi kuliko mambo yote kuutunza na kuuamsha upendo wao kwa Mungu. Mawaidha haya yatapitwa na wakati tutakapofika mbinguni, kwa maana hapo nuru yetu itakuwa wazi, na upendo wetu utakuwa mkamilifu; lakini sasa ni wakati wake wa kuonya, ili upendo wetu kwa Mungu uzidi kuwa mwingi zaidi na zaidi.