Sura 9 · dakika 22 za kusoma · dakika 28 za kusikiliza
Wito wenye nguvu
SIFA ya pili ya watu ambao pendeleo hili lililo katika andiko ni lao, ni hii: Wao ni walioitwa na Mungu. Mambo yote hufanya kazi kwa mema “wale walioitwa.” Ingawa neno hili walioitwa limewekwa kwa mpangilio baada ya kumpenda Mungu, hata hivyo kwa asili linatangulia. Upendo umetajwa kwanza, lakini haukutendwa kwanza; imetupasa kuitwa na Mungu kabla hatujaweza kumpenda Mungu.
Wito umefanywa (Warumi 8:30) kuwa kiungo cha kati cha mnyororo wa dhahabu wa wokovu. Umewekwa kati ya kuchaguliwa tangu awali na kutukuzwa; na tukishika kiungo hiki cha kati kwa uthabiti, tuna hakika ya ncha zile nyingine mbili za mnyororo. Ili jambo hili lieleweke wazi zaidi, kuna mambo sita ya kuzingatiwa.
1. Tofauti kuhusu wito. Kuna wito wa aina mbili.
(i.) Kuna wito wa nje, ambao si kitu kingine ila Mungu kuitoa neema yake kwa wema katika Injili, kujadiliana kwake na wenye dhambi, anapowakaribisha waingie na kuipokea rehema. Mwokozi wetu anasema juu ya wito huu: “Waitwao ni wengi, bali wateule ni wachache” (Mathayo 20:16). Wito huu wa nje hautoshi kwa wokovu, lakini unatosha kuwaacha watu bila udhuru.
(ii.) Kuna wito wa ndani, Mungu anapoushinda moyo kwa namna ya ajabu, na kuyavuta mapenzi yamkumbatie Kristo. Huu ndio, kama asemavyo Augustino, wito wenye nguvu. Kwa wito wa nje Mungu hupiga tarumbeta sikioni; kwa wito wa ndani huufungua moyo, kama alivyoufungua moyo wa Lidia (Matendo 16:14). Wito wa nje waweza kuwaleta watu hata wamkiri Kristo; wito wa ndani huwaleta hata wawe na Kristo kuwa milki yao. Wito wa nje humzuia mwenye dhambi; wito wa ndani humbadilisha.
2. Hali yetu ya kusikitisha kabla hatujaitwa.
(i.) Tuko katika hali ya utumwa. Kabla Mungu hajamwita mtu, mtu huyo yuko chini ya amri ya Ibilisi. Akisema, Nenda, huenda: mwenye dhambi aliyedanganywa ni kama mtumwa achimbaye mgodini, achongaye mawe machimboni, au avutaye kasia. Yuko chini ya amri ya Shetani, kama punda alivyo chini ya amri ya yule anayemwendesha.
(ii.) Tuko katika hali ya giza. “Zamani ninyi mlikuwa giza” (Waefeso 5:8). Giza linahuzunisha sana. Mtu aliye gizani amejaa hofu, hutetemeka kila hatua aipigayo. Giza ni hatari. Aliye gizani aweza upesi kupotea njia iliyo sawa, akaanguka mitoni au katika vimbunga vya maji; vivyo hivyo katika giza la ujinga twaweza upesi kuanguka katika kimbunga cha jehanamu.
(iii.) Tuko katika hali ya kukosa nguvu. “Hapo tulipokuwa hatuna nguvu” (Warumi 5:6). Hatuna nguvu ya kupinga jaribu, wala ya kushindana na uovu ulio ndani yetu; dhambi imezikata zile nywele ambamo nguvu zetu zilikaa (Waamuzi 16:20). Naam, hakuna kukosa nguvu tu, bali pia ukaidi: “Siku zote mnampinga Roho Mtakatifu” (Matendo 7:51). Zaidi ya kutoyaelekea mema, kuna kuyapinga.
(iv.) Tuko katika hali ya uchafu. “Nikakuona ukigaagaa katika damu yako” (Ezekieli 16:6). Fikira huyatengeneza mawazo ya kidunia kama mtu afuavyo sarafu; moyo ni kalibu ya Ibilisi, ambapo cheche za tamaa huruka.
(v.) Tuko katika hali ya kuhukumiwa adhabu. Tumezaliwa chini ya laana. Ghadhabu ya Mungu inatukalia (Yohana 3:36). Hii ndiyo hali yetu kabla Mungu hajapenda, kwa wito wa rehema, kutuleta karibu naye, na kutuweka huru mbali na taabu ile tuliyokuwa tumemezwa ndani yake.
3. Njia za wito wetu wenye nguvu. Njia ya kawaida ambayo Bwana huitumia katika kutuita, si kwa kunyakuliwa rohoni wala kwa mafunuo, bali ni,
(i.) Kwa Neno lake, ambalo ni “fimbo ya nguvu zake” (Zaburi 110:2). Sauti ya Neno ndiyo wito wa Mungu kwetu; kwa hiyo inasemwa kwamba yeye husema nasi kutoka mbinguni (Waebrania 12:25). Yaani, katika huduma ya Neno. Neno linapotuita tutoke dhambini, ni kana kwamba tumesikia sauti kutoka mbinguni.
(ii.) Kwa Roho wake. Huu ndio wito wenye sauti kuu. Neno ni chombo cha kuongoka kwetu, Roho ndiye mtendaji wake. Watumishi wa Mungu ni mabomba na filimbi tu; ni Roho avumaye ndani yao ndiye aubadilishaye moyo kwa nguvu. “Petro alipokuwa akisema, Roho Mtakatifu akawashukia wote waliolisikia lile neno” (Matendo 10:44). Si bidii ya mkulima katika kulima na kupanda itakayoifanya ardhi izae, bila mvua ya kwanza na ya mwisho. Vivyo hivyo si mbegu ya Neno itakayoongoa kwa nguvu, isipokuwa Roho atoe mvuto wake mtamu, na kudondoka kama mvua juu ya moyo. Kwa hiyo msaada wa Roho wa Mungu sharti uombwe kwa bidii, ili atoe sauti yake yenye nguvu, na kutuamsha kutoka katika kaburi la kutoamini. Mtu akibisha lango la shaba, halitafunguka; lakini akija na ufunguo mkononi, litafunguka: vivyo hivyo Mungu, aliye na ufunguo wa Daudi mkononi mwake (Ufunuo 3:7), ajapo, huufungua moyo, hata ukiwa umefungwa kwa nguvu kiasi gani dhidi yake.
4. Utaratibu Mungu autumiao katika kuwaita wenye dhambi.
Bwana hajifungi kwa njia moja, wala hatumii mpangilio uleule kwa wote. Wakati mwingine huja kwa sauti ndogo ya utulivu. Wale waliokuwa na wazazi wacha Mungu, na kuketi chini ya jua lenye joto la malezi ya dini, mara nyingi hawajui jinsi gani wala lini walipoitwa. Bwana aliitia neema mioyoni mwao kwa siri na kidogo kidogo, kama umande uangukavyo matone matone bila kuonekana. Wanajua kwa matunda ya mbinguni kwamba wameitwa, lakini wakati au namna hawaijui. Mshale wa saa husogea, lakini hawatambui unaposogea.
Hivyo ndivyo Mungu awatendeavyo baadhi. Wengine ni wenye dhambi wakaidi zaidi, wagumu kama mti wenye mafundo, na Mungu huwajia katika upepo mkali. Hutumia kabari nyingi zaidi za sheria ili kuivunja mioyo yao; huwanyenyekeza sana, na kuwaonyesha kwamba wamehukumiwa adhabu bila Kristo. Kisha akiisha kulima ardhi iliyoachwa ya mioyo yao kwa unyenyekevu, hupanda mbegu ya faraja. Huwaletea Kristo na rehema, na kuyavuta mapenzi yao, si kumpokea Kristo tu, bali kumtamani kwa shauku, na kumtegemea kwa uaminifu. Hivyo ndivyo alivyomtendea Paulo, akamwita kutoka kuwa mtesi hata akawa mhubiri. Wito huu, ingawa unaonekana zaidi kuliko ule mwingine, si halisi zaidi. Utaratibu wa Mungu katika kuwaita wenye dhambi waweza kutofautiana, lakini matokeo ni yaleyale daima.
5. Sifa za wito huu wenye nguvu.
(i.) Ni wito mtamu. Mungu huita kwa namna ya kuuvuta moyo; halazimishi, bali huvuta. Uhuru wa mapenzi haukuondolewa, bali ukaidi wake umeshindwa. “Watu wako wanajitoa kwa hiari siku ya uweza wako” (Zaburi 110:3). Baada ya wito huu hakuna mabishano tena; nafsi hutii wito wa Mungu mara moja: kama Kristo alipomwita Zakayo, naye akamkaribisha kwa furaha moyoni mwake na nyumbani mwake.
(ii.) Ni wito mtakatifu. “Aliyetuita kwa mwito mtakatifu” (2 Timotheo 1:9). Wito huu wa Mungu huwaita watu watoke katika dhambi zao: kwa wito huu wanawekwa wakfu, na kutengwa kwa ajili ya Mungu. Vyombo vya maskani viliondolewa katika matumizi ya kawaida, vikatengwa kwa matumizi matakatifu; vivyo hivyo wale walioitwa kwa wito wenye nguvu wametengwa mbali na dhambi, na kuwekwa wakfu kwa utumishi wa Mungu. Mungu tunayemwabudu ni mtakatifu, kazi tunayoifanya ni takatifu, mahali tunapotumaini kufika ni patakatifu; haya yote yanadai utakatifu. Moyo wa Mkristo umekusudiwa kuwa chumba cha mapokezi cha Utatu uliobarikiwa; je, Utakatifu kwa Bwana usiandikwe juu yake? Waaminio ni watoto wa Mungu Baba, viungo vya Mungu Mwana, na mahekalu ya Mungu Roho Mtakatifu; je, wasiwe watakatifu? Utakatifu ni alama na vazi rasmi la watu wa Mungu. “Watu wako watakatifu” (Isaya 63:18). Kama usafi wa moyo umtofautishavyo mwanamke mwema na kahaba, vivyo hivyo utakatifu huwatofautisha wacha Mungu na waovu. Ni wito mtakatifu; “Kwa kuwa Mungu hakutuitia uchafu, bali tuwe katika utakaso” (1 Wathesalonike 4:7). Mtu yeyote aishiye katika dhambi asiseme kwamba ameitwa na Mungu. Je, Mungu amekuita uwe mwapaji, uwe mlevi? Naam, hata mtu mwenye maadili mema tu asiseme kwamba ameitwa kwa wito wenye nguvu. Adabu njema ni nini bila utakatifu? Si kitu ila mzoga uliokufa uliotawanyiwa maua. Sura ya mfalme iliyopigwa chapa juu ya shaba haitakubaliwa kama dhahabu. Mtu mwenye maadili tu huonekana kana kwamba ana sura ya Mfalme wa mbinguni iliyopigwa chapa juu yake, lakini yeye si bora kuliko chuma bandia, ambacho hakitakubaliwa mbele za Mungu.
(iii.) Ni wito usioweza kupingwa. Mungu anapomwita mtu kwa neema yake, mtu huyo hawezi ila kuja. Waweza kuupinga wito wa mhubiri, lakini huwezi kuupinga wito wa Roho. Kidole cha Roho aliyebarikiwa chaweza kuandika juu ya moyo wa jiwe, kama alivyoandika zamani sheria zake juu ya mbao za mawe. Maneno ya Mungu ni maneno yanayoumba; aliposema “Iwe nuru, ikawa nuru”; na anaposema, “Iwe imani”, itakuwa hivyo. Mungu alipomwita Paulo, aliuitikia wito huo. “Sikuyaasi yale maono ya mbinguni” (Matendo 26:19). Mungu hutoka akishinda katika gari la Injili yake; huyafanya macho ya vipofu yaone, na moyo wa jiwe utoke damu. Mungu akitaka kumwita mtu, hakuna kitakachosimama njiani kumzuia; magumu yatafunguliwa, nguvu za jehanamu zitatawanyika. “Ni nani ashindanaye na mapenzi yake?” (Warumi 9:19). Mungu hukipinda kano la chuma, na kuyakata malango ya shaba (Zaburi 107:16). Bwana anapougusa moyo wa mtu kwa Roho wake, mawazo yote ya kiburi hushushwa chini, na ngome ya kifalme ya mapenzi hujisalimisha kwa Mungu. Naweza kudokeza Zaburi 114:5, “Ee bahari, una nini, hata ukakimbia? Wewe Yordani, hata ukarudi nyuma?” Mtu yule ambaye hapo kwanza alikuwa kama bahari ichafukayo, ikitoa povu la uovu, sasa ghafula hurudi nyuma na kutetemeka; huanguka chini kama yule mlinzi wa gereza, “Yanipasa nifanye nini nipate kuokoka?” (Matendo 16:30). Una nini, Ee bahari? Mtu huyu ana nini? Bwana amekuwa akimwita kwa wito wenye nguvu. Amekuwa akifanya kazi ya neema ndani yake, na sasa moyo wake mkaidi umeshindwa kwa nguvu tamu.
(iv.) Ni wito mkuu. “Nakaza mwendo, niifikilie mede ya thawabu ya mwito mkuu wa Mungu” (Wafilipi 3:14). Ni wito mkuu, kwa sababu tumeitwa kwa mazoezi makuu ya dini — kuifia dhambi, kusulibiwa kwa ulimwengu, kuishi kwa imani, kuwa na ushirika pamoja na Baba (1 Yohana 1:3). Huu ni wito mkuu: hapa kuna kazi iliyo juu mno kwa watu walio katika hali ya asili kuitenda. Ni wito mkuu, kwa sababu tumeitwa kwa mapendeleo makuu, kwa kuhesabiwa haki na kufanywa wana, na kufanywa warithi pamoja na Kristo. Yeye aliyeitwa kwa wito wenye nguvu yuko juu kuliko wakuu wa dunia.
(v.) Ni wito wa neema. Ni tunda na zao la neema ya bure. Kwamba Mungu awaite baadhi, na si wengine; wengine watwaliwe, na wengine waachwe; mmoja aitwe aliye na tabia ngumu zaidi na ya kununa, na mwingine mwenye akili kali zaidi na tabia tamu zaidi akataliwe — hapa ndipo ilipo neema ya bure. Kwamba maskini wawe matajiri wa imani, warithi wa ufalme (Yakobo 2:5), na watu wa vyeo na wakuu wa ulimwengu kwa sehemu kubwa wakataliwe, “Si wengi wenye cheo bora walioitwa” (1 Wakorintho 1:26); hii ni neema ya bure na tele. “Naam, Baba, kwa kuwa ndivyo ilivyopendeza mbele zako” (Mathayo 11:26). Kwamba chini ya mahubiri yaleyale mmoja atendewe kazi kwa nguvu, na mwingine asiguswe zaidi ya maiti isikiavyo sauti ya muziki; kwamba mmoja aisikie sauti ya Roho katika Neno, na mwingine asiisikie; kwamba mmoja alainishwe na kulowanishwa kwa mvuto wa mbinguni, na mwingine, kama ngozi kavu ya kondoo ya Gideoni, asiwe na umande juu yake: tazama hapa neema ya kutofautisha! Mateso yaleyale humwongoa mmoja na kumfanya mwingine kuwa mgumu. Kwa mmoja mateso ni kama kupondwa kwa manukato, yanayotoa harufu nzuri; kwa mwingine ni kama kupondwa kwa magugu kinuni, ambayo hunuka vibaya zaidi. Sababu ya jambo hili ni nini, ila neema ya bure ya Mungu? Ni wito wa neema; wote umepambwa na kufumwa kwa neema ya bure.
(vi.) Ni wito wa utukufu. “Aliyetuita tuingie katika utukufu wake wa milele” (1 Petro 5:10). Tumeitwa tumfurahie Mungu aliyebarikiwa milele: kana kwamba mtu ameitwa kutoka gerezani aketi juu ya kiti cha enzi. Quintus Curtius anaandika habari za mtu mmoja ambaye, alipokuwa akichimba bustanini mwake, aliitwa kuwa mfalme. Hivyo ndivyo Mungu anavyotuita kwa utukufu na wema (2 Petro 1:3). Kwanza kwa wema, kisha kwa utukufu. Huko Athene kulikuwa na mahekalu mawili, hekalu la Wema, na hekalu la Heshima; na hakuna mtu aliyeweza kwenda hekalu la heshima, ila kwa kupitia hekalu la wema. Vivyo hivyo Mungu hutuita kwanza kwa wema, kisha kwa utukufu. Utukufu ulio kati ya wanadamu, ambao wengi huufuatia sana, ni nini, ila unyoya upeperushwao hewani? Ni kitu gani ukilinganishwa na uzito wa utukufu? Je, hakuna sababu kubwa tuufuate wito wa Mungu? Anatuita tupandishwe cheo; je, yaweza kuwapo hasara au madhara katika jambo hili? Mungu hataki tuache kitu chochote kwa ajili yake, ila kile kitakachotuangamiza tukikishika. Hana kusudi lolote juu yetu, ila kutufanya wenye heri. Anatuita kwenye wokovu, anatuita kwenye ufalme. Lo, basi, jinsi tunavyopaswa, pamoja na Bartimayo, kulitupa vazi letu chakavu la dhambi, na kumfuata Kristo anapotuita!
(vii.) Ni wito adimu. Ni wachache tu walioitwa kwa wokovu. “Wateule ni wachache” (Mathayo 22:14). Wachache, si kwa jumla yao, bali kwa kulinganisha. Neno ‘kuita’ lina maana ya kuwachagua baadhi kutoka miongoni mwa wengine. Wengi huletewa nuru, lakini ni wachache wanaopakwa dawa machoni ili waione nuru hiyo. “Lakini unayo majina machache katika Sardi ambao hawakuyatia mavazi yao uchafu” (Ufunuo 3:4). Ni mamilioni mangapi wanaoketi katika nchi ya giza! Na katika nchi zile ambako Jua la haki huangaza, wako wengi wanaoipokea nuru ya kweli, bila kuipenda. Kuna wengi wenye dini ya sura tu, lakini waaminio ni wachache. Kuna kitu kinachoonekana kama imani, nacho si imani. Almasi ya Kipro, asema Pliny, humetameta kama almasi ya kweli, lakini si ya aina halisi; huvunjika kwa nyundo: vivyo hivyo imani ya mnafiki itavunjika kwa nyundo ya mateso. Lakini ni wachache walioitwa kweli. Hesabu ya vito vya thamani ni ndogo, ukilinganisha na hesabu ya kokoto. Watu wengi huiunda dini yao kwa kufuata mtindo wa nyakati; wao ni wa muziki na wa sanamu (Danieli 3:7). Kulifikiri jambo hili kwa makini kunapaswa kutufanya tuutimize wokovu wetu kwa kuogopa, na kujitahidi kuwa katika hesabu ya wale wachache ambao Mungu amewahamisha kuingia katika hali ya neema.
(viii.) Ni wito usiobadilika. “Karama za Mungu, na mwito wake, hazina majuto” (Warumi 11:29). Yaani, kama asemavyo mwandishi mmoja mwenye elimu, zile karama zitokazo katika kuchaguliwa. Mungu anapomwita mtu, hajutii jambo hilo. Mungu hafanyi kama wafanyavyo marafiki wengi, kupenda siku moja, na kuchukia siku nyingine; wala kama wakuu, ambao huwafanya raia zao kuwa vipenzi vyao, na baadaye kuwatupa gerezani. Hii ndiyo heri ya mtakatifu; hali yake haikubali mabadiliko. Wito wa Mungu umejengwa juu ya amri yake, na amri yake haibadiliki. Matendo ya neema hayawezi kutanguliwa. Mungu huzifuta dhambi za watu wake, lakini si majina yao. Ulimwengu na ubadilike kila saa, hali ya mwaminio imeunganishwa imara kama chuma kilichoyeyushwa, wala haibadiliki.
6. Mwisho wa wito wetu wenye nguvu ni heshima ya Mungu. “Ili tupate kuwa sifa ya utukufu wake” (Waefeso 1:12). Yeye aliye katika hali ya asili hafai kumheshimu Mungu, kama vile mnyama asivyofaa kutenda matendo ya akili. Mtu kabla ya kuongoka huendelea kumletea Mungu aibu. Kama mvuke mweusi upandao kutoka katika ardhi ya matope na mabwawa hulifunika jua na kulitia giza, vivyo hivyo kutoka katika moyo wa mtu wa asili hupanda mvuke mweusi wa dhambi, unaotia wingu juu ya utukufu wa Mungu. Mwenye dhambi amebobea katika uhaini, lakini hajui lolote juu ya uaminifu kwa Mfalme wa mbinguni. Lakini wako wengine ambao kura ya neema ya bure huwaangukia, na hawa watatwaliwa kama vito kutoka katikati ya takataka na kuitwa kwa wito wenye nguvu, ili walitukuze jina la Mungu ulimwenguni. Bwana atakuwa na watu katika vizazi vyote watakaopinga maovu ya nyakati, kuzishuhudia kweli zake, na kuwageuza wenye dhambi kutoka katika upotevu wa njia zao. Atakuwa na mashujaa wake, kama mfalme Daudi alivyokuwa nao. Wale waliokuwa kumbukumbu za rehema za Mungu, watakuwa tarumbeta za sifa zake.
Mambo haya yanatuonyesha jinsi wito wenye nguvu ulivyo wa lazima. Bila huo hakuna kwenda mbinguni. Imetupasa “kustahilishwa kupokea sehemu ya urithi” (Wakolosai 1:12). Kama Mungu aifanyavyo mbingu itufae sisi, vivyo hivyo hutufanya sisi tuifae mbingu; na ni nini kitoacho kustahili huku, ila wito wenye nguvu? Mtu abakiye katika uchafu na takataka za asili hafai kwa mbingu, kama vile maiti isivyofaa kurithi mali. Wito mkuu si jambo la hiari au lisilo na maana, bali ni la lazima kama wokovu wenyewe; lakini ole, jinsi neno hili moja lililo la lazima lisivyojaliwa! Watu wengi, kama wana wa Israeli, hutangatanga huku na huko kukusanya majani, lakini hawajali ushahidi wa wito wao wenye nguvu.
Angalia jinsi Mungu atoavyo uweza mkuu katika kuwaita wenye dhambi! Mungu huita kwa namna ya kuvuta (Yohana 6:44). Kuongoka kunaitwa ufufuo. “Heri yeye aliye na sehemu katika ufufuo wa kwanza” (Ufunuo 20:6). Yaani, kufufuka kutoka dhambini kuingia katika neema. Mtu hawezi kujiongoa mwenyewe, kama vile maiti isivyoweza kujifufua. Kunaitwa uumbaji (Wakolosai 3:10). Kuumba kuko juu ya uwezo wa asili.
Pingamizi. Lakini, wasema wengine, mapenzi hayakufa bali yamelala tu, na Mungu, kwa kushawishi kwa maneno, hutuamsha tu, kisha mapenzi yanaweza kuutii wito wa Mungu, na kujisogeza yenyewe hata kuongoka.
Jibu. Kwa hili najibu: Kila mtu amefungwa kwa minyororo ya dhambi. “Naona ya kuwa wewe u katika kifungo cha uovu” (Matendo 8:23). Mtu aliye katika minyororo, ukimtolea hoja, na kumshawishi aende, je, yatosha? Lazima minyororo yake ivunjwe, na yeye awekwe huru, ndipo aweze kutembea. Ndivyo ilivyo kwa kila mtu wa asili; amefungwa kwa minyororo ya uovu; basi Bwana, kwa neema ya kuongoa, sharti aikate minyororo yake kwa tupa, naam, ampe pia miguu ya kukimbia, la sivyo hawezi kamwe kuupata wokovu.
Matumizi. Himizo la kufanya imara kuitwa kwenu.
“Jitahidini kufanya imara kuitwa kwenu” (2 Petro 1:10). Hii ndiyo kazi kubwa ya maisha yetu, kupata ushahidi thabiti wa wito wetu wenye nguvu. Msiridhike na mapendeleo ya nje; msipige kelele kama Wayahudi, “Hekalu la Bwana!” (Yeremia 7:4). Msitulie katika ubatizo; kuna faida gani kuwa na maji, na kumkosa Roho? Msiridhike kwamba Kristo amehubiriwa kwenu. Msijitosheleze kwa kukiri kutupu; haya yote yaweza kuwapo, nanyi bado si bora kuliko nyota zenye mikia ziwakazo. Bali jitahidini kuzithibitishia nafsi zenu kwamba mmeitwa na Mungu. Msiwe kama Waathene wa kuuliza habari mpya. Hali na sura ya nyakati ni ipi? Ni mabadiliko gani yanayoelekea kutokea mwaka fulani? Haya yote ni nini, kama hamjaitwa kwa wito wenye nguvu? Itakuwaje nyakati zikipata sura nzuri zaidi? Hata utukufu ukikaa katika nchi yetu, itafaa nini, kama neema haikai mioyoni mwetu? Ee ndugu zangu, mambo yakiwa na giza nje, kila kitu na kiwe wazi ndani. Jitahidini kufanya imara kuitwa kwenu; jambo hili linawezekana, tena latarajiwa. Mungu hawapungukii wale wamtafutao. Kazi hii kubwa isiendelee kuahirishwa tena. Kama kungekuwa na ugomvi juu ya shamba lenu, mngetumia kila njia ili kuthibitisha haki yenu juu yake; je, wokovu si kitu? Hamtaithibitisha haki yenu hapa? Fikirini jinsi hali yenu ilivyo ya kusikitisha, kama hamjaitwa kwa wito wenye nguvu.
Ninyi ni wageni kwa Mungu. Mwana mpotevu alisafiri kwenda nchi ya mbali (Luka 15:13), jambo linaloonyesha kwamba kila mwenye dhambi, kabla ya kuongoka, yuko mbali na Mungu. “Wakati ule mlikuwa hamna Kristo, wageni wasio wa maagano ya ahadi” (Waefeso 2:12). Watu wafao katika dhambi zao hawana haki zaidi juu ya ahadi kuliko wageni walivyo na haki juu ya mapendeleo ya wenyeji waliozaliwa huru. Kama ninyi ni wageni, ni maneno gani mnayoweza kutarajia kutoka kwa Mungu, ila haya, “Siwajui ninyi!”
Kama hamjaitwa kwa wito wenye nguvu, ninyi ni adui. “Mliokuwa mmefarakana na kuwa adui” (Wakolosai 1:21). Hakuna kitu katika Biblia mnachoweza kudai kuwa chenu, ila vitisho. Ninyi ni warithi wa mapigo yote yaliyoandikwa katika kitabu cha Mungu. Ingawa mwaweza kuzipinga amri za sheria, hamwezi kuzikimbia laana za sheria. Wale walio adui za Mungu, na waisome hukumu yao. “Lakini wale adui zangu, wasiotaka niwe mfalme juu yao, waleteni hapa, mkawachinje mbele yangu” (Luka 19:27). Lo, basi, jinsi mnavyopaswa kujali kufanya imara kuitwa kwenu! Hali yenu itakuwa ya taabu na ya kuhukumiwa kiasi gani, kifo kikiwaita kabla Roho hajawaita!
Swali. Lakini je, kuna tumaini lolote kwamba nitaitwa? Nimekuwa mwenye dhambi mkuu.
Jibu. Wenye dhambi wakuu wameitwa. Paulo alikuwa mtesi, hata hivyo aliitwa. Baadhi ya Wayahudi waliohusika katika kumsulibisha Kristo, waliitwa. Mungu hupenda kuionyesha neema yake ya bure kwa wenye dhambi. Kwa hiyo usikate tamaa. Waona kamba ya dhahabu imeshushwa kutoka mbinguni ili nafsi maskini zitetemekazo ziishike.
Swali. Lakini nitajuaje kwamba nimeitwa kwa wito wenye nguvu?
Jibu. Yeye aliyeitwa kwa wito wa wokovu ameitwa kutoka katika nafsi yake mwenyewe, si kutoka katika nafsi ya dhambi tu, bali pia kutoka katika nafsi ya kujiona mwenye haki; huyakana matendo yake ya ibada na sifa zake njema za maadili. “Nisiwe na haki yangu mwenyewe” (Wafilipi 3:9). Yeye ambaye Mungu ameugusa moyo wake kwa Roho wake, huiweka sanamu ya kujiona mwenye haki miguuni pa Kristo, ili aikanyage. Hutumia maadili mema na matendo ya utauwa, lakini hayategemei. Hua wa Nuhu aliyatumia mabawa yake kuruka, lakini aliitegemea safina ili kuwa salama. Hili ni jambo bora, mtu anapoitwa kutoka katika nafsi yake. Kujikana huku, kama asemavyo Augustino, ndiyo hatua ya kwanza ya imani iokoayo.
Yeye aliyeitwa kwa wito wenye nguvu amefanyiwa badiliko linaloonekana. Si badiliko la vipawa vya nafsi, bali la tabia zake. Amegeuzwa kutoka alivyokuwa hapo kwanza. Mwili wake ni uleule, lakini si akili zake; ana roho nyingine. Paulo alibadilika sana baada ya kuongoka kwake hata watu hawakumtambua (Matendo 9:21). Lo, jinsi neema ifanyavyo mageuzi makubwa! “Na baadhi yenu mlikuwa watu wa namna hii; lakini mlitakaswa, lakini mlihesabiwa haki” (1 Wakorintho 6:11). Neema huubadilisha moyo.
Katika wito wenye nguvu kuna badiliko la namna tatu linalofanyika:
(1). Kuna badiliko linalofanyika katika akili. Hapo kwanza palikuwa na ujinga, giza lilikuwa juu ya uso wa vilindi; lakini sasa kuna nuru: “Sasa mmekuwa nuru katika Bwana” (Waefeso 5:8). Kazi ya kwanza ya Mungu katika kuumbwa kwa ulimwengu ilikuwa nuru: ndivyo ilivyo katika uumbaji mpya. Yeye aliyeitwa kwa wito wa wokovu husema pamoja na yule mtu katika Injili: “Nalikuwa kipofu, na sasa naona” (Yohana 9:25). Huona ubaya katika dhambi, na ubora katika njia za Mungu, ambao hakuwahi kuuona hapo kwanza. Kwa kweli, nuru hii aletayo Roho aliyebarikiwa yafaa kabisa kuitwa nuru ya ajabu. “Mpate kuzitangaza fadhili zake yeye aliyewaiteni mtoke gizani mkaingie katika nuru yake ya ajabu” (1 Petro 2:9). Ni nuru ya ajabu kwa mambo sita. (i.) Kwa sababu inaletwa kwa namna ya ajabu. Haitoki katika mizunguko ya anga walimo sayari, bali katika Jua la haki. (ii.) Ni ya ajabu katika matokeo yake. Nuru hii hufanya lile ambalo hakuna nuru nyingine iwezayo. Humfanya mtu atambue kwamba yeye ni kipofu. (iii.) Ni nuru ya ajabu, kwa sababu inapenya zaidi. Nuru nyingine yaweza kuangaza juu ya uso: nuru hii huangaza ndani ya moyo, na kuiangazia dhamiri (2 Wakorintho 4:6). (iv.) Ni nuru ya ajabu, kwa sababu huwafanya wale walio nayo kustaajabu. Hujistaajabia wenyewe, jinsi walivyoweza kuridhika kukaa bila nuru hii kwa muda mrefu hivyo. Hustaajabu kwamba macho yao yamefunguliwa, na si ya wengine. Hustaajabu kwamba, ingawa waliichukia na kuipinga nuru hii, hata hivyo imeangaza katika anga la nafsi zao. Hili ndilo watakatifu watakalosimama wakilistaajabia milele yote. (v.) Ni nuru ya ajabu, kwa sababu ina uhai zaidi kuliko nuru nyingine yoyote. Haiangazi tu, bali huhuisha; huwafanya hai wale walioambiwa, “mlikuwa wafu kwa sababu ya makosa na dhambi zenu” (Waefeso 2:1). Kwa hiyo inaitwa “nuru ya uzima” (Yohana 8:12). (vi.) Ni nuru ya ajabu, kwa sababu ni mwanzo wa nuru ya milele. Nuru ya neema ni nyota ya asubuhi inayotangulia mwanga wa jua wa utukufu.
Basi sasa, msomaji, je, waweza kusema kwamba nuru hii ya ajabu ya Roho imekuzukia? Ulipokuwa umefunikwa na ujinga, wala hukumjua Mungu wala nafsi yako, ghafula nuru kutoka mbinguni ikakuangaza pande zote. Hii ni sehemu moja ya badiliko lile lenye heri linalofanyika katika wito wenye nguvu.
(2). Kuna badiliko linalofanyika katika mapenzi. “Kutaka nataka” (Warumi 7:18). Mapenzi, ambayo hapo kwanza yalimpinga Kristo, sasa yanamkumbatia. Mapenzi, ambayo yalikuwa kano la chuma, sasa ni kama nta iyeyukayo: hupokea upesi chapa na alama ya Roho Mtakatifu. Mapenzi huelekea mbinguni, na huichukua pamoja nayo mizunguko yote ya hisia za moyo. Mapenzi yaliyozaliwa upya huitikia kila wito wa Mungu, kama mwangwi uitikiavyo sauti. “Bwana, wataka nifanye nini?” (Matendo 9:6). Sasa mapenzi yanakuwa askari wa kujitolea, yanajiandikisha chini ya Kiongozi wa wokovu (Waebrania 2:10). Lo, jinsi badiliko hili lilivyo la heri! Hapo kwanza mapenzi yalimfungia Kristo nje; sasa yanaifungia dhambi nje.
(3). Kuna badiliko katika mwenendo. Yeye aliyeitwa na Mungu huenenda kinyume kabisa na alivyoenenda hapo kwanza. Hapo kwanza alienenda katika husuda na uovu, sasa huenenda katika upendo; hapo kwanza alienenda katika kiburi, sasa katika unyenyekevu. Mkondo umeelekezwa njia nyingine kabisa. Kama ndani ya moyo kuna kuzaliwa upya, vivyo hivyo katika maisha kuna toleo jipya. Hivyo twaona ni badiliko kubwa jinsi gani linalofanyika ndani ya wale walioitwa na Mungu.
Wako mbali kiasi gani na wito huu wenye nguvu wale ambao hawajapata kubadilika kamwe? Wako vilevile walivyokuwa miaka arobaini au hamsini iliyopita, wenye kiburi na wa mwili kama zamani. Wameona mabadiliko mengi katika nyakati zao, lakini hawajapata badiliko lolote mioyoni mwao. Watu wasidhani kwamba wataruka kutoka mapajani mwa kahaba (yaani ulimwengu) hadi kifuani mwa Ibrahimu; ama sharti wapate badiliko la neema wangali hai, ama watapata badiliko la laana watakapokufa.
Yeye aliyeitwa na Mungu huuthamini wito huu kuwa baraka iliyo kuu kuliko zote. Mfalme ambaye Mungu amemwita kwa neema yake, huona ni jambo kubwa zaidi kwamba ameitwa kuwa mtakatifu, kuliko kwamba ameitwa kuwa mfalme. Huuthamini wito wake mkuu kuliko kuzaliwa kwake katika ukoo mkuu. Theodosio aliona kuwa heshima kubwa zaidi kuwa Mkristo kuliko kuwa kaisari. Mtu wa mwili hawezi kuzithamini baraka za rohoni, kama vile mtoto mchanga asivyoweza kuuthamini mkufu wa almasi. Hupendelea fahari yake ya kidunia, raha yake, wingi wa mali zake, na vyeo vyake vya heshima, kuliko kuongoka. Afadhali aitwe bwana mkubwa kuliko mtakatifu, ishara kwamba yeye ni mgeni kwa wito wenye nguvu. Yeye aliyetiwa nuru na Roho, huuhesabu utakatifu kuwa nasaba yake bora, na huutazama wito wake wenye nguvu kuwa ndio cheo chake. Akiisha kupata daraja hili, yeye ni mtarajiwa wa mbinguni.
Yeye aliyeitwa kwa wito wenye nguvu, ameitwa kutoka ulimwenguni. Ni “mwito wa mbinguni” (Waebrania 3:1). Yeye aliyeitwa na Mungu huyafikiri mambo yaliyo ya kimbingu; yeye yumo ndani ya ulimwengu, lakini si wa ulimwengu. Wataalamu wa maumbile husema juu ya vito vya thamani, kwamba ingawa asili yake ni ya ardhini, hata hivyo mng’ao wake unaometameta hutokana na mvuto wa mbingu: ndivyo ilivyo kwa mtu mcha Mungu; ingawa mwili wake ni wa ardhini, mng’ao wa mapenzi ya moyo wake ni wa mbinguni; moyo wake umevutwa juu katika nchi za juu, hata kufikia alipo Kristo. Hatupi tu kila tendo ovu, bali pia kila mzigo wa kidunia. Yeye si funza, bali ni tai.
Ishara nyingine ya wito wetu wenye nguvu ni bidii katika wito wetu wa kawaida, yaani kazi yetu. Wengine hujivuna kwa wito wao mkuu, lakini hukaa bure kama merikebu iliyotia nanga. Dini haitoi kibali kwa uvivu. Wakristo hawapaswi kuwa wavivu. Uvivu ni bafu ya Ibilisi; mtu mvivu huwa mawindo ya kila jaribu. Neema, inapouponya moyo, haiufanyi mkono kuwa kilema. Yeye aliyeitwa na Mungu, kama vile afanyavyo kazi kwa ajili ya mbingu, ndivyo afanyavyo kazi katika kazi yake ya mikono.