Mambo Yote kwa Mema
Juu ya upendo kwa Mungu

Sura 6 · dakika 11 za kusoma · dakika 14 za kusikiliza

Juu ya upendo kwa Mungu

Naendelea kwenye tawi kuu la pili la neno hili: watu wanaohusika na baraka hii ya pekee. Wao ni wampendao Mungu. “Katika mambo yote Mungu hufanya kazi pamoja na wale wampendao katika kuwapatia mema.”

Wanaomdharau na kumchukia Mungu hawana fungu wala sehemu katika baraka hii ya pekee. Ni chakula cha watoto; ni mali ya wale tu wampendao Mungu. Kwa kuwa upendo ndio moyo na roho hasa ya dini, nitalieleza jambo hili kwa ukamilifu zaidi; na ili tulijadili zaidi, na tuangalie mambo haya matano kuhusu upendo kwa Mungu.

1. Asili ya upendo kwa Mungu. Upendo ni kupanuka kwa nafsi, au kuwaka kwa hisia, ambako kwa huo Mkristo humtamani Mungu kama wema mkuu na wa enzi. Upendo kwa nafsi ni kama mawe ya uzito kwa saa ya ukutani; huiweka nafsi iende kumwelekea Mungu; ni kama mabawa ambayo kwayo twaruka kwenda mbinguni. Kwa upendo twaambatana na Mungu, kama sindano inavyoambatana na sumaku.

2. Msingi wa upendo kwa Mungu; yaani, maarifa. Hatuwezi kupenda kile tusichokijua. Ili upendo wetu uvutwe kwa Mungu, hatuna budi kujua mambo haya matatu ndani yake:

(i.) Utimilifu (Wakolosai 1:19). Ana utimilifu wa neema ya kututakasa, na wa utukufu wa kututia taji; utimilifu si wa kutosha tu, bali wa kufurika. Yeye ni bahari ya wema isiyo na sakafu wala kingo.

(ii.) Ukarimu wa bure. Mungu ana mwelekeo wa asili wa kugawa rehema na neema; hudondoka kama sega la asali. “Na yeye atakaye, na ayatwae maji ya uzima bure” (Ufunuo 22:17). Mungu hatutaki tuje na fedha, ila hamu tu.

(iii.) Umiliki, au kuwa mali yetu. Hatuna budi kujua kwamba utimilifu huu ulio ndani ya Mungu ni wetu. “Mungu huyu ni Mungu wetu” (Zaburi 48:14). Huu ndio msingi wa upendo — Uungu wake, na fungu tulilo nalo ndani yake.

3. Aina za upendo — ambazo nitazigawa katika hizi tatu:

(i.) Kuna upendo wa kuthamini. Tunapompa Mungu thamani kuu kama wema ulio bora na usio na mipaka, tunamstahi Mungu kiasi kwamba tukiwa naye, hatujali hata tukikosa vitu vingine vyote. Nyota hutoweka jua linapotokea. Viumbe vyote hutoweka katika mawazo yetu Jua la haki linapong’aa katika mwangaza wake wote.

(ii ) Upendo wa kupendezwa na kufurahia — kama mtu anavyofurahia rafiki ampendaye. Nafsi impendayo Mungu humfurahia kama hazina yake, na kustarehe ndani yake kama kitovu chake. Moyo umemwelekea Mungu kiasi kwamba hautamani zaidi. “Utuonyeshe Baba, yatutosha” (Yohana 14:8).

(iii.) Upendo wa nia njema — yaani kuitakia mema kazi ya Mungu. Yeye aliyeshikamana kwa upendo na rafiki yake, humtakia heri zote. Huku ndiko kumpenda Mungu, tunapomtakia mema. Tunatamani mambo yake yashinde. Kura yetu na ombi letu ni kwamba jina lake liheshimiwe; kwamba Injili yake, iliyo fimbo ya nguvu zake, kama fimbo ya Haruni, ichanue na kuzaa matunda.

4. Sifa za upendo.

(i.) Upendo wetu kwa Mungu hauna budi kuwa kamili, na hivyo, kwa upande wa mhusika, hauna budi kuwa kwa moyo wote. “Nawe umpende Bwana Mungu wako kwa moyo wako wote” (Marko 12:30). Katika torati ya zamani, kuhani mkuu hakuruhusiwa kuoa mjane, wala kahaba — si mjane, kwa sababu hangekuwa na upendo wake wa kwanza; wala si kahaba, kwa sababu hangekuwa na upendo wake wote. Mungu ataka moyo wote. “Moyo wao umegawanyika” (Hosea 10:2). Mama halisi hakukubali mtoto agawanywe; na Mungu hatakubali moyo ugawanywe. Mungu hatakuwa mpangaji, akiwa na chumba kimoja tu moyoni, na vyumba vingine vyote vimepangishwa kwa dhambi. Hauna budi kuwa upendo kamili.

(ii.) Hauna budi kuwa upendo wa unyofu. “Neema na iwe pamoja na wote wampendao Bwana wetu Yesu kwa unyofu” (Waefeso 6:24). Unyofu; neno hili linadokeza asali iliyo safi kabisa. Upendo wetu kwa Mungu ni wa unyofu, unapokuwa safi na bila kujitafutia faida: huu ndio ambao wanazuoni huuita upendo wa urafiki. Hatuna budi kumpenda Kristo, kama asemavyo Augustino, kwa ajili yake mwenyewe: kama tupendavyo divai tamu kwa ladha yake. Uzuri wa Mungu na upendo wake ndizo sumaku mbili za kuuvuta upendo wetu kwake. Aleksanda alikuwa na marafiki wawili, Hephestion na Craterus, ambao aliwasema hivi, “Hephestion ananipenda kwa sababu mimi ni Aleksanda; Craterus ananipenda kwa sababu mimi ni mfalme Aleksanda.” Mmoja aliipenda nafsi yake, mwingine aliyapenda matoleo yake. Wengi humpenda Mungu kwa sababu huwapa nafaka na divai, wala si kwa ajili ya ubora wake ulio ndani yake. Hatuna budi kumpenda Mungu zaidi kwa jinsi alivyo, kuliko kwa ajili ya anachokitoa. Upendo wa kweli si wa kuajiriwa. Huhitaji kumwajiri mama ili ampende mtoto wake: nafsi iliyompenda Mungu kwa kina haihitaji kuajiriwa kwa zawadi. Haiwezi kujizuia kumpenda kwa ajili ya mng’ao ule wa uzuri unaometameta ndani yake.

(iii.) Hauna budi kuwa upendo wa bidii ya moto. Neno la Kiebrania la upendo linaonyesha ukali wa hisia zinazowaka. Watakatifu hawana budi kuwa maserafi, wanaowaka katika upendo mtakatifu. Kumpenda mtu kwa ubaridi ni sawa na kutompenda kabisa. Jua huwaka kwa joto kadiri liwezavyo. Upendo wetu kwa Mungu hauna budi kuwa mkali na wenye nguvu; kama makaa ya mretemu, yaliyo makali na yenye moto kuliko yote (Zaburi 120:4). Upendo wetu kwa vitu vipitavyo hauna budi kuwa wa kiasi; hatuna budi kupenda kana kwamba hatupendi (1 Wakorintho 7:30). Lakini upendo wetu kwa Mungu hauna budi kuwaka kama mwali. Bibi-arusi alikuwa ameugua kwa upendo wa Kristo (Wimbo Ulio Bora 2:5). Hatuwezi kamwe kumpenda Mungu kama anavyostahili. Kama vile Mungu kutuadhibu ni pungufu kuliko tunavyostahili (Ezra 9:13), vivyo hivyo kumpenda kwetu ni pungufu kuliko anavyostahili.

(iv.) Upendo kwa Mungu hauna budi kuwa wa kutenda. Ni kama moto, ulio kitu chenye nguvu ya kutenda kuliko vyote; unaitwa taabu ya upendo (1 Wathesalonike 1:3). Upendo si neema ya uvivu; huweka kichwa kufikiri kwa ajili ya Mungu, na miguu kukimbia katika njia za amri zake. “Upendo wa Kristo watubidisha” (2 Wakorintho 5:14). Kujifanya kupenda hakutoshi. Upendo wa kweli hauonekani tu ncha ya ulimi, bali pia ncha za vidole; ni taabu ya upendo. Viumbe hai, waliotajwa katika Ezekieli 1:8, walikuwa na mabawa — mfano wa Mkristo mwema. Yeye hana mabawa ya imani tu ya kurukia, bali pia mikono chini ya mabawa yake: hufanya kazi kwa upendo, hutumia na kutumiwa kwa ajili ya Kristo.

(v.) Upendo ni wa ukarimu. Una zawadi za upendo za kutoa (1 Wakorintho 13:4). Upendo hufadhili. Upendo hauna ulimi laini tu, bali moyo wa wema. Moyo wa Daudi uliwaka upendo kwa Mungu, naye hakutaka kumtolea Mungu kitu kisichomgharimu chochote (2 Samweli 24:24). Upendo haujajaa nia njema tu, bali pia matendo mema. Upendo unaoupanua moyo, kamwe haubani mkono. Yeye ampendaye Kristo, atakuwa mkarimu kwa viungo vyake. Atakuwa macho kwa vipofu, na miguu kwa viwete. Migongo na matumbo ya maskini yatakuwa matuta ambamo hupanda mbegu za dhahabu za ukarimu. Wengine husema wanampenda Mungu, lakini upendo wao umelemaa mkono mmoja, hawatoi chochote kwa makusudi mema. Kweli imani hushughulika na mambo yasiyoonekana, lakini Mungu huuchukia upendo usioonekana. Upendo ni kama divai mpya, ambayo haina budi kupata njia ya kutoka; hujitokeza kwa matendo mema. Mtume anasema kwa heshima ya Wamakedonia, kwamba waliwapa watakatifu maskini, si kwa kadiri ya uwezo wao tu, bali kupita uwezo wao (2 Wakorintho 8:3). Upendo umelelewa katika jumba la mfalme, ni neema adhimu yenye ukarimu mkuu.

(vi.) Upendo kwa Mungu ni wa pekee. Yeye ampendaye Mungu humpa upendo ambao hampi mwingine yeyote. Kama vile Mungu huwapa watoto wake upendo asiowapa waovu — upendo wa kuchagua, wa kufanya wana; vivyo hivyo moyo wenye neema humpa Mungu upendo maalum wa kipekee ambao hakuna mwingine awezaye kuushiriki. “Maana naliwaposea mume mmoja, ili nimletee Kristo bikira safi” (2 Wakorintho 11:2). Mke aliyeposwa na mume mmoja humpa upendo ambao hana kwa mwingine yeyote; hautoi upendo wake wa ndoa kwa yeyote ila mumewe. Vivyo hivyo mtakatifu aliyeposwa na Kristo humpa upendo wa pekee, upendo usioweza kushirikishwa mwingine yeyote, yaani, upendo uliounganishwa na kuabudu. Si upendo tu anaopewa Mungu, bali nafsi pia. “Bustani iliyofungwa ni dada yangu, bibi-arusi” (Wimbo Ulio Bora 4:12). Moyo wa mwamini ni bustani ya Kristo. Ua linalomea ndani yake ni upendo uliochanganyika na ibada ya kimungu, na ua hili ni kwa matumizi ya Kristo peke yake. Bibi-arusi hushika ufunguo wa bustani, ili asiingie humo yeyote ila Kristo.

(vii.) Upendo kwa Mungu ni wa kudumu. Ni kama moto ule ambao wanawali wa Vesta waliuhifadhi huko Rumi, hauzimiki. Upendo wa kweli hufurika, lakini haukomi. Upendo kwa Mungu, kama ulivyo wa unyofu bila unafiki, ndivyo ulivyo wa kudumu bila kuasi. Upendo ni kama mapigo ya moyo mwilini, yanayodunda siku zote; si mafuriko ya mvua yanayopita, bali ni maji ya kujaa yasiyokoma. Kama vile watu waovu walivyo wa kudumu katika kuzipenda dhambi zao, kwamba wala aibu, wala ugonjwa, wala hofu ya jehanamu haitawafanya waziache dhambi zao; vivyo hivyo, hakuna kinachoweza kuuzuia upendo wa Mkristo kwa Mungu. Hakuna kinachoweza kuushinda upendo, wala shida yoyote, wala upinzani wowote. “Upendo una nguvu kama mauti” (Wimbo Ulio Bora 8:6). Mauti na kaburi humeza miili yenye nguvu kuliko yote: vivyo hivyo upendo humeza shida zenye nguvu kuliko zote. “Maji mengi hayawezi kuuzima upendo” (Wimbo Ulio Bora 8:7). Wala maji matamu ya anasa, wala maji machungu ya mateso. Upendo kwa Mungu hudumu imara hata kufa. “Mkiwa na shina na msingi katika upendo” (Waefeso 3:17). Vitu vyepesi, kama makapi na manyoya, hupeperushwa upesi, lakini mti wenye mizizi huistahimili dhoruba; yeye aliye na mizizi katika upendo, hudumu. Upendo wa kweli haukomi kamwe, ila pamoja na uhai.

5. Kiwango cha upendo. Hatuna budi kumpenda Mungu kuliko vitu vingine vyote. “ Wala duniani hakuna nimtakaye zaidi yako” (Zaburi 73:25). Mungu ndiye kiini cha mambo yote mema, yeye ni mwema kupita kiasi. Nafsi ikiona ubora mkuu kupita wote ndani ya Mungu, na ikistaajabia ndani yake mkusanyiko ule wa mema yote kama nyota angani, huchukuliwa kumpenda kwa kiwango cha juu kabisa. Kipimo cha upendo wetu kwa Mungu, asema Bernard, hakina budi kuwa kumpenda bila kipimo. Mungu, aliye kilele cha furaha yetu, hana budi kupewa kilele cha mapenzi yetu. Kiumbe kinaweza kupata maziwa ya upendo wetu, lakini Mungu hana budi kupata malai. Upendo kwa Mungu hauna budi kuwa juu ya vitu vingine vyote, kama mafuta yaeleavyo juu ya maji.

Hatuna budi kumpenda Mungu kuliko ndugu. Kama ilivyokuwa kwa Ibrahimu alipomtoa Isaka sadaka; Isaka akiwa mwana wa uzee wake, bila shaka alimpenda kwa moyo wote, na kumthamini mno; lakini Mungu aliposema, “Ibrahimu, umtoe mwanao sadaka” (Mwanzo 22:2), ingawa lilikuwa jambo ambalo lingeweza kuonekana kupingana si na akili yake tu, bali na imani yake pia, kwa maana Masihi alikuwa atoke kwa Isaka, na kama angekatiliwa mbali, ulimwengu ungempata wapi Mpatanishi! Hata hivyo nguvu ya imani ya Ibrahimu na bidii ya upendo wake kwa Mungu zilikuwa kubwa hivi, kwamba alikitwaa kisu cha kuchinjia, ili aimwage damu ya Isaka. Mwokozi wetu mbarikiwa anazungumza habari ya kumchukia baba na mama (Luka 14:26). Kristo hataki tuwe watu wasio na upendo wa asili; lakini ikiwa ndugu zetu wapendwa kuliko wote wanasimama njiani mwetu, na wangetuzuia tusimfikie Kristo, ama hatuna budi kuwavuka, ama tusiwatambue (Kumbukumbu la Torati 33:9). Ingawa matone kadhaa ya upendo yanaweza kutiririka pembeni kwa jamaa na ndugu zetu, hata hivyo mkondo wote kamili hauna budi kutiririka kumwelekea Kristo. Ndugu wanaweza kulala kifuani, lakini Kristo hana budi kukaa moyoni.

Hatuna budi kumpenda Mungu kuliko mali zetu. “Mlikubali kwa furaha kunyang’anywa mali zenu” (Waebrania 10:34). Walifurahi kwamba walikuwa na kitu cha kupoteza kwa ajili ya Kristo. Ulimwengu ukiwekwa katika upande mmoja wa mizani, na Kristo upande mwingine, yeye hana budi kuwa mzito kuliko wote. Je! ndivyo ilivyo? Je! Mungu ana chumba cha juu kabisa katika mapenzi yetu? Plutarch asema, “Dikteta alipochaguliwa huko Rumi, mamlaka nyingine zote zilisimamishwa kwa muda huo”: vivyo hivyo upendo wa Mungu unapotawala moyoni, upendo mwingine wote husimamishwa, nao ni kama si kitu ukilinganishwa na upendo huu.

Matumizi. Karipio kali kwa wale wasiompenda Mungu. Neno hili laweza kuwa karipio kali kwa wale wasio na hata chembe ya upendo kwa Mungu mioyoni mwao — na je! wako walio hai wakorofi namna hiyo? Yeye asiyempenda Mungu ni mnyama mwenye kichwa cha mtu. Ewe mnyonge! Je! unaishi kwa Mungu kila siku, nawe humpendi? Kama mtu angekuwa na rafiki aliyempatia fedha siku zote, na kumpa posho lake lote, je! hangekuwa mbaya kuliko mtu asiyestaarabika, kama hangemstahi na kumheshimu rafiki huyo? Rafiki wa namna hiyo ndiye Mungu: anakupa pumzi yako, anakupa riziki yako, nawe hutampenda? Utampenda mfalme wako akiokoa maisha yako, nawe hutampenda Mungu akupaye uhai wako? Ni sumaku gani yenye nguvu ya kuvuta upendo, kama Uungu ule uliobarikiwa? Ni kipofu yule ambaye uzuri haumvutii; ni mjinga yule asiyevutwa kwa kamba za upendo. Mwili unapokuwa baridi bila joto ndani yake, ni dalili ya mauti: mtu yule amekufa ambaye hana joto la upendo kwa Mungu nafsini mwake. Awezaje kutazamia upendo kutoka kwa Mungu, yeye asiyemwonyesha upendo wowote? Je! Mungu atamlaza kifuani mwake nyoka mwenye sumu namna hiyo, anayetema sumu ya uovu na uadui dhidi yake?

Karipio hili linawaangukia kwa uzito makafiri wa zama hizi, ambao wako mbali sana na kumpenda Mungu, hata wanafanya yote wawezayo kuonyesha chuki yao juu yake. “Wanatangaza dhambi yao kama Sodoma” (Isaya 3:9). “Wameweka kinywa chao mbinguni” (Zaburi 73:9), kwa kiburi na kufuru, na kumpinga Mungu waziwazi. Hawa ni vioja visivyo vya asili, mashetani katika umbo la wanadamu. Na waisome hukumu yao: “Mtu awaye yote asiyempenda Bwana Yesu Kristo, na awe anathema maranatha” (1 Wakorintho 16:22), yaani, na alaaniwe na Mungu, hata kuja kwa Kristo kwa hukumu. Na awe mrithi wa laana maadamu yu hai, na katika siku ile ya kutisha ya Bwana, na aisikie hukumu ile ya kurarua moyo ikitamkwa juu yake, “ Ondokeni kwangu, mliolaaniwa.”