Maombi Kama Tendo Tukufu

Baadhi ya watu, wakisikia habari za maombi ya ukimya, wamedhania kimakosa kwamba nafsi hubaki bila tendo, bila uhai, na bila mwendo.

Lakini ukweli ni kwamba, tendo lake ni tukufu zaidi na pana zaidi kuliko lilivyokuwa kamwe kabla ya kuingia katika daraja hili, kwa kuwa linaendeshwa na Mungu Mwenyewe, na kutendwa kazi na Roho wake. Mtakatifu Paulo hutamani kwamba tuwe tukiongozwa na Roho wa Mungu (Warumi 8:14). Sisemi kwamba hakupaswi kuwa na tendo lolote, bali kwamba tunapaswa kutenda kwa kumtegemea Mungu katika mwendo wake. Jambo hili limeonyeshwa kwa uzuri ajabu na Ezekieli. Nabii aliona magurudumu yaliyokuwa na roho ya uhai, na popote roho hii ilipotaka kwenda, nayo yalikwenda; yaliendelea, au yalisimama, au yaliinuliwa, kadiri yalivyoendeshwa, kwa maana roho ya uhai ilikuwa ndani yake: lakini kamwe hayakurudi nyuma (tazama Ezekieli 1:19–21). Hivyo ndivyo inavyopaswa kuwa kwa nafsi: inapaswa kujiacha isukumwe na kuongozwa na Roho aliye hai aliye ndani yake, ikifuata mwongozo wake, wala si mwingine. Basi Roho huyu kamwe hataiongoza kurudi nyuma, yaani, kutafakari juu ya kiumbe, au kujitegemea yenyewe, bali daima kwenda mbele, ikikaza mwendo daima kuelekea shabaha.

Tendo hili la nafsi ni tendo la kupumzika. Inapotenda kwa nafsi yake yenyewe, hutenda kwa juhudi; na kwa hiyo hulitambua zaidi tendo lake. Lakini inapotenda kwa kumtegemea Roho wa neema, tendo lake huwa huru sana, rahisi sana, la kawaida kiasi kwamba haionekani kutenda kabisa. “Naye alinitoa nje mahali panapo nafasi; aliniponya kwa kuwa alipendezwa nami” (Zaburi 18:19).

Mara tu nafsi inapoanza mwendo wake kuelekea kitovu chake, tangu wakati huo tendo lake huwa lenye nguvu—yaani, mwendo wake kuelekea kitovu kinachoivuta, ambao huupita kwa kiasi kisicho na mwisho wepesi wa mwendo mwingine wowote.

Basi ni tendo, lakini tendo tukufu, lenye amani, tulivu kiasi hicho, kiasi kwamba huonekana kwa nafsi kana kwamba haitendi kabisa; kwa sababu hupumzika, kwa namna fulani, kiasili. Gurudumu linapozunguka kwa mwendo wa wastani tu, laweza kutambulika kwa urahisi; lakini linapokwenda kwa kasi, hakuna sehemu yake iwezayo kuonekana waziwazi. Vivyo hivyo nafsi inayobaki katika pumziko ndani ya Mungu ina tendo tukufu na tukuka kwa kiasi kisicho na mwisho, lakini lenye amani sana. Kadiri amani yake inavyozidi, ndivyo wepesi wake unavyozidi, kwa sababu imejisalimisha kwa Roho, anayeisukuma na kuifanya itende. Roho huyu ni Mungu Mwenyewe, anayetuvuta, na katika kutuvuta hutufanya tumkimbilie, kama vile Bibi-arusi alivyofahamu vyema aliposema, “Nivute, tutakukimbilia” (Wimbo Ulio Bora 1:4). Nivute, Ee Kitovu changu cha Kimungu, kwa moyo wangu wa ndani kabisa: nguvu zangu na hisia zangu zitakimbia kwa mvuto wako! Mvuto huu peke yake ni marhamu inayoniponya, na manukato yanayovuta. “Tutakukimbilia,” asema, “kwa sababu ya harufu nzuri ya marhamu zako.” Wema huu wenye kuvuta ni wenye nguvu sana lakini nafsi huufuata kwa furaha sana; na kwa kuwa ni wenye nguvu na mtamu sawasawa, huvuta kwa nguvu zake na hufurahisha kwa utamu wake.

Bibi-arusi asema, “Nivute, tutakukimbilia.” Ananena juu yake mwenyewe, na kwake mwenyewe: “Nivute mimi;” hapo ndipo umoja wa kitu kinachovutwa: “Sisi tutakimbia;” hapo ndipo upatano wa nguvu zote na hisia zote zinazofuata katika msafara wa kitovu cha moyo.

Basi si suala la kubaki katika uvivu, bali la kutenda kwa kumtegemea Roho wa Mungu, anayetutia uhai, kwa kuwa ndani yake ndimo “tunaishi, na kwenda, na kuwa na uhai wetu” (Matendo 17:23). Kutegemea huku kwa utulivu juu ya Roho wa Mungu ni jambo la lazima kabisa, nako humwezesha nafsi katika muda mfupi kufikia usahili na umoja ambamo iliumbwa. Iliumbwa moja na sahili, kama Mungu. Basi, ili kutimiza lengo la kuumbwa kwetu, ni lazima tuache wingi wa matendo yetu wenyewe, ili kuingia katika usahili na umoja wa Mungu, ambaye kwa mfano wake tuliumbwa (Mwanzo 1:27). Roho wa Mungu ni “mmoja tu,” “lakini wa namna nyingi” (Hekima ya Sulemani 7:22), na umoja wake hauzuii wingi wake. Tunaingia katika umoja wa Mungu tunapounganishwa na Roho wake, kwa sababu ndipo tunakuwa na Roho yule yule alio naye; nasi tunaongezwa kwa nje, kuhusu tabia zake, bila kuuacha umoja.

Hivyo basi, kwa kuwa Mungu hutenda bila kikomo, nasi tu roho moja naye, twatenda zaidi sana kuliko tuwezavyo kwa tendo letu wenyewe. Ni lazima tujiache tuongozwe na Hekima. “Hekima” hii husonga zaidi kuliko msongo wowote (Hekima ya Sulemani 7:24). Basi na tubaki katika kumtegemea katika tendo lake, na tendo letu litakuwa lenye nguvu kweli kweli.

“Vitu vyote viliumbwa kwa (Neno); wala pasipo yeye hakikuumbwa cho chote kilichoumbwa” (Yohana 1:3). Mungu, katika kutuumba, alituumba kwa mfano wake, kwa sura yake (Mwanzo 1:26). Alitupa Roho wa Neno kwa pumzi ya uhai (Mwanzo 2:7), ambayo aliipuliza ndani yetu tulipoumbwa kwa mfano wa Mungu, kwa kushiriki uhai wa Neno, aliye mfano wa Baba yake. Basi uhai huu ni mmoja, sahili, safi, wa ndani, na wenye kuzaa matunda.

Ibilisi alipokuwa ameiharibu sura hii nzuri, ikawa lazima kwamba Neno hili hili, ambalo pumzi yake ilipulizwa ndani yetu wakati wa kuumbwa kwetu, lije kuirejesha. Ilikuwa lazima liwe Yeye, kwa sababu Yeye ni mfano wa Baba; na sura iliyoharibiwa haiwezi kutengenezwa kwa tendo lake yenyewe, bali kwa tendo la yule anayetaka kuirejesha. Basi tendo letu lapaswa kuwa, kujiweka wenyewe katika hali ya kustahimili tendo la Mungu, na kuliruhusu Neno lichore tena sura yake ndani yetu. Sura, kama ingeweza kusogea, ingezuia kwa msogeo wake mchongaji asiikamilishe. Kila msogeo wetu wenyewe huzuia kazi ya Mchongaji wa Mbinguni, na hutokeza sura za uongo.

Basi ni lazima tubaki kimya, na tusogee tu kadiri anavyotusogeza. Yesu Kristo ana uhai ndani yake mwenyewe (Yohana 5:26), naye lazima autoe uhai kwa wote wanaoishi.

Kwamba tendo hili ni tukufu kuliko yote hakuwezi kukanushwa. Vitu vina thamani tu kadiri kanuni vinamotokea ilivyo tukufu, kubwa, na tukuka. Matendo yanayotendwa kwa kanuni ya Kimungu ni matendo ya Kimungu; ambapo matendo ya kiumbe, hata yaonekane kuwa mema kadiri gani, ni matendo ya kibinadamu au uzuri wake wa hali ya juu ni matendo ya wema, kama yametendwa kwa msaada wa neema.

Yesu asema kwamba ana uhai ndani yake mwenyewe; viumbe vingine vyote vina uhai wa kuazima tu, bali Neno lina uhai ndani yake mwenyewe; na kwa kuwa yeye ni mwenye kushirikisha, hutamani kuushirikisha uhai huu kwa wanadamu. Basi ni lazima tuupishe uhai huu, ili utiririke ndani yetu, jambo ambalo laweza kutendeka tu kwa kujimwaga, na kupoteza uhai wa Adamu na wa tendo letu wenyewe, kama Mtakatifu Paulo anavyotuhakikishia: “Hata imekuwa, mtu akiwa ndani ya Kristo amekuwa kiumbe kipya; ya kale yamepita; tazama, yamekuwa mapya” (2 Wakorintho 5:17). Jambo hili laweza kutimizwa tu kwa kufa kwa nafsi zetu na kwa tendo letu wenyewe, ili tendo la Mungu lije mahali pake. Basi hatudai kuwa bila tendo, bali kutenda tu kwa kumtegemea Roho wa Mungu, tukiacha tendo lake lichukue nafasi ya letu. Yesu hutuonyesha jambo hili katika injili. Martha alifanya mambo mema, lakini kwa kuwa aliyafanya kwa roho yake mwenyewe, Kristo alimkemea kwa ajili yake. Roho ya mwanadamu ina fujo na ghasia; kwa hiyo hufanya kidogo, ijapokuwa huonekana kufanya mengi. “Martha, Martha,” akasema Yesu, “unasumbuka na kufadhaika kwa ajili ya mambo mengi; lakini kunahitajika kitu kimoja tu; naye Mariamu amelichagua fungu lililo jema, ambalo hataondolewa” (Luka 10:41, 42).

Alikuwa amechagua nini, huyu Magdalena? Amani, utulivu, na pumziko. Kwa dhahiri aliacha kutenda, ili apate kusukumwa na Roho wa Mungu; aliacha kuishi, ili Kristo aishi ndani yake.

Ndiyo sababu ni jambo la lazima sana kujikana wenyewe na kazi zetu zote wenyewe ili kumfuata Yesu; kwa maana hatuwezi kumfuata isipokuwa tumetiwa uhai na Roho wake. Ili Roho wa Kristo akae ndani yetu, roho yetu wenyewe lazima impishe. “Aliyeungwa na Bwana,” asema Mtakatifu Paulo, “ni roho moja naye” (1 Wakorintho 6:17). “Ni vyema kwangu kumkaribia Mungu: nimeweka tumaini langu kwa Bwana MUNGU” (Zaburi 73:28). Ni nini huku “kukaribia”? Ni mwanzo wa muungano.

Muungano una mwanzo wake, mwendelezo wake, ukamilifu wake, na utimilifu wake. Chanzo cha muungano ni mwelekeo kuelekea kwa Mungu. Nafsi inapoongoka kwa namna niliyoieleza, huwa na mwelekeo kuelekea kitovu chake, na mvuto mkubwa kuelekea muungano: mvuto huu ndio chanzo. Kisha hushikamana, jambo litendekalo inapomkaribia zaidi Mungu; kisha huunganishwa naye, na hatimaye huwa mmoja naye—yaani, huwa roho moja naye; na ndipo roho hii, iliyotoka kwa Mungu, humrudia yeye kama mwisho wake.

Basi, ni lazima tuingie katika njia hii, ambayo ni mwendo wa Kimungu, na Roho wa Yesu Kristo. Mtakatifu Paulo asema, “Mtu awaye yote asipokuwa na Roho wa Kristo, huyu si wake” (Warumi 8:9). Basi, ili tuwe wa Kristo, ni lazima tujiache tujazwe Roho wake, na kufunywa yaliyo yetu: mioyo yetu lazima imwagwe. Mtakatifu Paulo, mahali pale pale, hututhibitishia ulazima wa mwendo huu wa Kimungu: asema, “Wote wanaoongozwa na Roho wa Mungu, hao ndio wana wa Mungu” (Warumi 8:14).

Roho aliyetiwa kwetu na Mungu ni Roho wa uana wa Kimungu; kwa hiyo, mtume yule yule anaendelea, “Kwa kuwa hamkupokea tena roho ya utumwa iletayo hofu; bali mlipokea roho ya kufanywa wana, ambayo kwa hiyo twalia, Aba, yaani, Baba” (Warumi 8:15). Roho huyu si mwingine ila Roho wa Kristo, ambaye kwa yeye twashiriki uana wake; na huyu “Roho mwenyewe hushuhudia pamoja na roho zetu, ya kuwa sisi tu watoto wa Mungu.”

Mara tu nafsi inapojiacha isukumwe na Roho wa Mungu, huonja ushuhuda wa uana huu wa Kimungu; na ushuhuda huu hutumika zaidi kuongeza furaha yake, kwa kuwa humfanya ajue ya kuwa ameitwa kwenye uhuru wa wana wa Mungu, na kwamba roho aliyoipokea si roho ya utumwa, bali ya uhuru.

Roho wa mwendo wa Kimungu ni wa lazima sana kwa mambo yote, hata Paulo anaujenga ulazima huu juu ya kutojua kwetu mambo tunayoyaomba. “Roho,” asema, “naye hutusaidia udhaifu wetu; kwa maana hatujui kuomba jinsi itupasavyo; lakini Roho mwenyewe hutuombea kwa kuugua kusikoweza kutamkwa.” Hili ni la hakika: kama hatujui la kuomba, wala jinsi ya kuomba itupasavyo yaliyo ya lazima kwetu, na kama ni lazima kwamba Roho aliye ndani yetu, ambaye kwa mwendo wake tunajisalimisha, atuombee, je, hatupaswi kumwacha alifanye? Hulifanya “kwa kuugua kusikoweza kutamkwa.”

Roho huyu ni Roho wa Neno, ambaye husikiwa daima, kama asemavyo Yeye Mwenyewe: “Nalijua ya kuwa wewe wanisikia sikuzote” (Yohana 11:42). Tukimwachia Roho aliye ndani yetu aombe na kusali, tutajibiwa sikuzote. Kwa nini hivyo? Ee mtume mkuu, mwalimu wa siri, uliyefundishwa kwa kina namna hii katika maisha ya ndani! tufundishe kwa nini. “Ni,” aongeza, “kwa sababu yeye aichunguzaye mioyo aijua nia ya Roho ilivyo, kwa kuwa huwaombea watakatifu kama apendavyo Mungu;” yaani, Roho huyu huomba tu yale ambayo ni mapenzi ya Mungu kuyatoa. Ni mapenzi ya Mungu kwamba tuokolewe na kwamba tuwe wakamilifu. Basi, huomba kwa ajili ya yote yaliyo ya lazima kwa ukamilifu wetu. Kwa nini, baada ya haya, tulemewe na masumbufu yasiyo na maana, na kuchoka katika ukubwa wa njia yetu, bila kamwe kusema, Hakuna tumaini ndani yetu wenyewe, na kwa hiyo kupumzika ndani ya Mungu? Mungu Mwenyewe hutualika kumtwika kila fadhaa yetu, naye analalamika, kwa wema usiofikirika, kwamba twatumia nguvu zetu, mali zetu, na hazina yetu, katika mambo ya nje yasiyohesabika, ijapokuwa kuna furaha ndogo mno itakayopatikana katika hayo yote. “Kwani kutoa fedha kwa ajili ya kitu ambacho si chakula? Na mapato yenu kwa kitu kisichoshibisha? Nisikilizeni kwa bidii, mle kilicho chema, na nafsi yenu ijifurahishe kwa unono” (Isaya 55:2).

Laiti ingejulikana furaha iliyoko katika kumsikiliza Mungu namna hii, na jinsi nafsi inavyotiwa nguvu kwa hilo! Mwili wote lazima unyamaze mbele za Bwana (tazama Zekaria 2:13). Kila jitihada ya nafsi lazima ikome atokeapo. Ili kutushawishi zaidi tujisalimishe kwake bila kujizuia, Mungu hutuhakikishia kwamba hatuna cha kuogopa katika kujisalimisha huku, kwa sababu ana uangalizi wa pekee kwa kila mmoja wetu. Asema, “Je! mwanamke aweza kumsahau mtoto wake anyonyaye, hata asimhurumie mwana wa tumbo lake? Naam, hawa waweza kusahau, lakini mimi sitakusahau wewe” (Isaya 49:15). Aa, maneno yaliyojaa faraja! Ni nani ambaye akiyasikia aweza kuogopa kujisalimisha kabisa kwa mwongozo wa Mungu?