Wito wa Dhati kwa Maisha ya Utauwa na Utakatifu
Juu ya ulazima na faida ya maombezi, yakitazamwa kama zoezi la upendo kwa wote. Jinsi watu wa ngazi zote wanavyopaswa kuomba na kufanya maombezi mbele za Mungu kwa ajili ya mmoja na mwingine. Jinsi maombezi ya namna hiyo yanavyoirekebisha na kuitengeneza upya kwa asili mioyo ya wale wanaoyatumia

Sura 21 · dakika 29 za kusoma · dakika 37 za kusikiliza

Juu ya ulazima na faida ya maombezi, yakitazamwa kama zoezi la upendo kwa wote. Jinsi watu wa ngazi zote wanavyopaswa kuomba na kufanya maombezi mbele za Mungu kwa ajili ya mmoja na mwingine. Jinsi maombezi ya namna hiyo yanavyoirekebisha na kuitengeneza upya kwa asili mioyo ya wale wanaoyatumia

KWAMBA maombezi ni sehemu kubwa na ya lazima ya utauwa wa Kikristo, jambo hilo liko wazi kabisa katika Maandiko.

Wafuasi wa kwanza wa Kristo wanaonekana kudumisha upendo wao wote, na kuendeleza mahusiano na mawasiliano yao yote, kwa kuombeana wao kwa wao.

Mtakatifu Paulo, awe anaandikia makanisa au watu binafsi, anaonyesha kwamba maombezi yake kwa ajili yao hayakomi, na kwamba wao ndio jambo la kudumu katika maombi yake.

Hivyo ndivyo anavyowaambia Wafilipi: “Namshukuru Mungu wangu kila nikiwakumbuka; siku zote, kila niombapo, nikiwaombea ninyi nyote kwa furaha.” [Wafilipi 1:3, 4] Hapa tunaona si maombezi ya kudumu tu, bali maombezi yaliyofanywa kwa furaha kubwa kiasi kwamba yanaonyesha yalikuwa zoezi la upendo ambalo yeye alilifurahia sana.

Utauwa wake ulikuwa na utunzaji uleule kwa ajili ya watu binafsi, kama inavyoonekana katika maneno yafuatayo: “Namshukuru Mungu, nimwabuduye kwa dhamiri safi tangu zamani za wazee wangu, kwa jinsi nikukumbukavyo bila kukoma katika maombi yangu usiku na mchana.” [2 Timotheo 1:3] Ni ujirani na urafiki mtakatifu kiasi gani huo, unaostahili namna gani watu walioinuliwa juu ya ulimwengu, waliohusiana wao kwa wao kama viungo vipya vya ufalme wa mbinguni!

Mitume na watakatifu wakuu hawakuwanufaisha na kuwabariki tu kwa njia hii makanisa fulani na watu binafsi; bali wao wenyewe pia walipokea neema kutoka kwa Mungu kwa maombi ya wengine. Hivyo ndivyo Mtakatifu Paulo anavyowaambia Wakorintho: “Ninyi nanyi mkisaidiana nasi kwa kuomba kwa ajili yetu; ili kwamba kwa ajili ya kipawa tulichopewa kwa msaada wa watu wengi, shukrani zitolewe na wengi kwa ajili yetu.” [2 Wakorintho 1:11]

Huu ndio uliokuwa urafiki wa zamani wa Wakristo, ulioziunganisha na kuzishikamanisha mioyo yao, si kwa mambo ya kidunia wala kwa tamaa za kibinadamu, bali kwa kushirikiana baraka za kiroho, kwa maombi na shukrani kwa Mungu kwa ajili ya mmoja na mwingine.

Ni maombezi haya matakatifu yaliyowainua Wakristo kufikia hali ya kupendana iliyopita mbali sana yote yaliyowahi kusifiwa na kustaajabiwa katika urafiki wa kibinadamu. Na roho ileile ya maombezi itakapokuwa tena ulimwenguni, Ukristo utakapokuwa tena na nguvu ileile juu ya mioyo ya watu uliyokuwa nayo wakati ule, urafiki huu mtakatifu utarudi tena kuwa desturi, na Wakristo watakuwa tena ajabu ya ulimwengu, kwa sababu ya upendo ule mkuu walio nao wao kwa wao.

Kwa maana maombezi ya mara kwa mara mbele za Mungu, tukimsihi kwa bidii awasamehe wanadamu wote dhambi zao, awabariki kwa maongozi yake, awaangazie kwa Roho wake, na kuwafikisha kwenye furaha ya milele, ndilo zoezi la kiungu kuliko yote ambalo moyo wa mwanadamu unaweza kujishughulisha nalo.

Basi, piga magoti kila siku, ukitimiza utauwa huu kwa makini na kwa kukusudia, ukiwaombea wengine kwa maneno ya namna ileile, kwa urefu uleule, kwa kusisitiza na kwa bidii ileile unayotumia kwa ajili yako mwenyewe; nawe utaona tamaa zote ndogondogo na za chuki zikififia, moyo wako ukikua kuwa mkuu na mkarimu, ukifurahia heri ya wengine wote kama ulivyozoea kufurahia heri yako mwenyewe tu.

Kwa maana yeye anayemwomba Mungu kila siku kwamba watu wote wawe na heri mbinguni, anachukua njia iliyo bora kuliko zote ya kumfanya atamani, na kufurahia, heri yao duniani. Tena ni vigumu mno kwako kumsihi na kumwomba Mungu amfanye mtu yeyote kuwa na heri katika starehe kuu za utukufu wake milele yote, na wakati huohuo usumbuke kumwona akifurahia vipawa vidogo zaidi vya Mungu katika hali hii fupi na duni ya maisha ya kibinadamu.

Kwa maana ingekuwa ajabu na kinyume cha asili kiasi gani, kumwomba Mungu ampe mgonjwa afya na maisha marefu zaidi, na wakati huohuo kumwonea wivu kwa ajili ya raha ndogo ya dawa zinazopendeza!

Lakini jambo hilo lisingekuwa la ajabu zaidi wala kinyume cha asili zaidi kuliko kumwomba Mungu kwamba jirani yako afurahie viwango vya juu kabisa vya rehema na upendeleo wake, na wakati huohuo kumwonea wivu kwa ajili ya heshima ndogo na hadhi aliyo nayo miongoni mwa wanadamu wenzake.

Basi, mara utakapokuwa umeuzoeza moyo wako kutimiza kwa dhati maombezi haya matakatifu, utakuwa umefanya mengi ya kuufanya usiweze kuwa na chuki na wivu, na kuufanya kwa asili ufurahie heri ya wanadamu wote.

Hayo ndiyo matokeo ya asili ya maombezi ya jumla kwa ajili ya wanadamu wote. Lakini faida zake kubwa zaidi hupokelewa pale yanaposhuka hadi kwenye mambo mahususi kama yale ambayo hali na nafasi yetu maishani inatudai hasa.

Ingawa tunapaswa kuwatendea wanadamu wote kama majirani na ndugu, kila nafasi inapojitokeza; hata hivyo, kwa kuwa tunaweza kuishi kwa kweli pamoja na watu wachache tu, na kwa hali na nafasi yetu tunahusiana zaidi na baadhi kuliko wengine; basi, maombezi yetu yanapofanywa kuwa zoezi la upendo na utunzaji kwa ajili ya wale ambao kura yetu imetuweka kati yao, au walio wetu kwa uhusiano wa karibu zaidi, ndipo yanapokuwa faida kubwa zaidi kwetu sisi wenyewe, na kuzaa matokeo yake bora zaidi ndani ya mioyo yetu.

Basi, kama ungebadilisha na kugeuza maombezi yako kila mara, kulingana na mahitaji na shida za majirani au marafiki zako zinavyoonekana kudai; ukimsihi Mungu awaokoe na maovu fulani hasa, au awape kipawa fulani hiki au kile, au baraka; maombezi ya namna hiyo, mbali na upendo mkuu ulio ndani yake, yangekuwa na matokeo makubwa juu ya moyo wako mwenyewe, kwa kukuelekeza kwenye kila huduma nyingine njema, na kwenye kutenda kila wema mwingine kwa watu wale ambao mara nyingi wana nafasi katika maombi yako.

Hilo lingekufanya uone raha kuwa mpole, mwenye adabu na mnyenyekevu kwa wote wanaokuzunguka; na kukufanya ushindwe kusema au kutenda jambo la ukali au la ugumu kwa wale ambao umejizoeza kuwahurumia na kuwaonea huruma namna hiyo katika maombi yako.

Kwa maana hakuna kitu kinachotufanya tumpende mtu sana kama kumwombea; na mara utakapoweza kufanya hivyo kwa unyofu kwa ajili ya mtu yeyote, utakuwa umeiandaa nafsi yako kutenda kila jambo la wema na la adabu kwake. Hilo litaujaza moyo wako ukarimu na upole utakaokupa mwenendo bora na mtamu kuliko chochote kinachoitwa malezi mema na adabu nzuri.

Kwa kujiona kuwa mtetezi mbele za Mungu kwa ajili ya majirani na marafiki zako, hungeona kamwe vigumu kuishi kwa amani nao wewe mwenyewe. Ingekuwa rahisi kwako kuwavumilia na kuwasamehe wale ambao uliwaombea hasa rehema na msamaha wa Mungu.

Maombi kama haya kati ya majirani na marafiki yangewaunganisha wao kwa wao kwa vifungo vyenye nguvu kuliko vyote vya upendo na upole. Yangezikweza na kuziadilisha nafsi zao, na kuwafundisha kutazamana katika hali ya juu zaidi, kama viungo vya jamii ya kiroho, walioumbwa ili kufurahia baraka za pamoja za Mungu, na warithi pamoja wa utukufu uleule ujao.

Na kwa kutamani hivyo kwamba kila mmoja apate sehemu yake kamili ya upendeleo wa Mungu, hawangeridhika tu, bali wangefurahi kuonana wakiwa na heri katika starehe ndogo za maisha haya ya kupita.

Hayo ndiyo yangekuwa matokeo ya asili ya maombezi ya namna hiyo, miongoni mwa watu wa mji mmoja au mtaa mmoja, au wale wanaojua hali na mazingira ya mmoja na mwingine.

Ouranius ni kasisi mtakatifu, aliyejaa roho ya Injili, anayekesha, kufanya kazi na kuomba kwa ajili ya kijiji kimoja maskini cha mashambani. Kila nafsi iliyomo ni ya thamani kwake kama nafsi yake mwenyewe; naye anawapenda wote, kama anavyojipenda mwenyewe, kwa sababu anawaombea wote, mara nyingi kama anavyojiombea mwenyewe.

Ikiwa maisha yake yote ni zoezi moja lisilokoma la bidii kubwa na kazi, asiyeridhika karibu kamwe na kiwango chochote cha utunzaji na ukeshaji, ni kwa sababu amejifunza thamani kubwa ya nafsi, kwa kusimama mara nyingi hivyo mbele za Mungu kama mwombezi wao.

Hadhani kamwe kwamba anaweza kulipenda kundi lake vya kutosha, au kulitendea vya kutosha; kwa sababu hawatazami kamwe kwa namna nyingine yoyote isipokuwa kama watu wengi ambao, kwa kupokea vipawa na neema za Mungu, watakuwa tumaini lake, furaha yake, na taji yake ya kujionea fahari.

Huzunguka katika parokia yake, na kumtembelea kila mtu aliyemo; lakini huwatembelea kwa roho ileile ya utauwa anayowahubiria: huwatembelea ili kuzitia moyo fadhila zao, kuwasaidia kwa ushauri na mashauri yake, kujua mtindo wa maisha yao, na kuijua hali ya nafsi zao, ili apate kuwaombea mbele za Mungu, kulingana na mahitaji yao hasa.

Ouranius alipoingia kwanza katika daraja takatifu za ukasisi, alikuwa na majivuno katika tabia yake, dharau kubwa na kutojali watu wote wapumbavu na wasio na akili; lakini ameiondoa roho hiyo kwa maombi, na sasa ana upole mkubwa kuliko wote kwa wenye dhambi wakaidi kabisa; kwa sababu daima anatumaini kwamba Mungu, mapema au baadaye, atasikia maombi yale anayoyafanya kwa ajili ya toba yao.

Ukorofi, chuki, au mwenendo mbaya wa yeyote katika kundi lake, mwanzoni ulimtia katika kukosa subira; lakini sasa haumwamshii hisia nyingine yoyote isipokuwa hamu ya kupiga magoti katika maombi kwa Mungu kwa ajili yao. Hivyo ndivyo maombi yake kwa ajili ya wengine yalivyobadilisha na kuirekebisha hali ya moyo wake mwenyewe.

Ingekupendeza ajabu kuona kwa roho gani anavyozungumza, kwa upole gani anavyokemea, kwa upendo gani anavyoonya, na kwa nguvu gani anavyohubiri; na yote hayo yanatokana na hili, kwamba anawakemea, kuwaonya na kuwahubiria wale ambao kwanza amewaombea kwa Mungu.

Utauwa huu unalainisha moyo wake, unaiangaza akili yake, unaipendezesha tabia yake, na kufanya kila kitu kinachotoka kwake kiwe cha kufundisha, cha kupendeza na cha kugusa moyo.

Alipofika kwanza katika kijiji chake kidogo, kilikuwa kibaya kwake kama gereza, na kila siku ilionekana ndefu mno kuvumilika mahali palipojitenga hivyo. Alidhani parokia yake imejaa mno watu maskini na duni, ambao hakuna hata mmoja wao aliyestahili kuzungumza na muungwana.

Jambo hilo lilimfanya ajitie kwa bidii katika masomo yake. Alikaa nyumbani sana, aliandika maelezo juu ya Homer na Plautus, na wakati mwingine aliona ni vigumu kuitwa kwenda kuomba na mtu fulani maskini, wakati alipokuwa katikati ya mojawapo ya vita vya Homer.

Hii ndiyo iliyokuwa mielekeo yake ya kiungwana, au naweza kusema afadhali, mielekeo duni na ya kijinga ya akili yake, kabla utauwa haujapata kuutawala moyo wake.

Lakini sasa siku zake ziko mbali sana na kuwa ndefu za kuchosha, au parokia yake kuwa mahali palipojitenga mno, kiasi kwamba sasa anachokosa ni muda zaidi tu wa kutenda wema ule wa aina nyingi ambao nafsi yake inauonea kiu. Upweke wa parokia yake ndogo umekuwa jambo la faraja kubwa kwake, kwa sababu anatumaini kwamba Mungu amemweka yeye na kundi lake pale, ili pawe njia yao ya kwenda mbinguni.

Sasa hawezi tu kuzungumza na watu walio maskini kuliko wote, bali kwa furaha huwahudumia na kuwatumikia. Sasa kila siku anawaangalia walio dhaifu na wagonjwa, akijinyenyekeza kwa watu wakaidi, wakorofi na wajinga, popote anapoweza kuwapata; naye yuko mbali sana na kutamani kuhesabiwa kuwa muungwana, hata anatamani kutendewa kama mtumishi wa wote; na katika roho ya Bwana wake na Bwana mkubwa wake hujifunga kiunoni, na hufurahi kupiga magoti na kumwosha miguu yeyote miongoni mwao.

Sasa anaona kwamba kiumbe maskini kuliko wote katika parokia yake ni mwema wa kutosha, na mkuu wa kutosha, kustahili huduma za unyenyekevu kuliko zote, urafiki wa wema kuliko wote, na huduma za upole kuliko zote anazoweza kuwaonyesha.

Sasa yuko mbali sana na kukosa wenzi wa kupendeza, hata anaona kwamba hakuna mazungumzo bora zaidi ulimwenguni kuliko kuzungumza na watu maskini na duni juu ya ufalme wa mbinguni.

Mawazo haya yote ya heshima na hisia za kiungu ni matokeo ya utauwa wake mkuu; huwaleta wote mara nyingi hivyo mbele za Mungu katika maombi yake, kiasi kwamba hadhani kamwe kuwa anaweza kuwaheshimu, kuwastahi au kuwatumikia vya kutosha wale ambao anawaombea rehema nyingi hivyo kutoka kwa Mungu.

Ouranius ameguswa sana na fungu hili la Maandiko matakatifu: “Kuomba kwake mwenye haki kwafaa sana, kukiwa kwa bidii.” [Yakobo 5:16]

Jambo hili linamfanya azoeze kila namna ya kuishi maisha matakatifu, na kutamani kila kielelezo cha utauwa na haki, ili maombi yake kwa ajili ya kundi lake yapate nguvu zake kamili, na kufaa sana mbele za Mungu.

Kwa sababu hiyo, ameuza kipande kidogo cha mali aliyokuwa nayo, na amejenga makao ya hisani kwa ajili ya wazee maskini, waishi humo katika maombi na utauwa, ili maombi yake, yakisaidiwa na matendo mema ya namna hiyo, yapate kupenya mawingu, na kuleta baraka juu ya nafsi zile alizokabidhiwa kuzitunza.

Ouranius husoma jinsi Mungu Mwenyewe alivyomwambia Abimeleki, kuhusu Ibrahimu: “Yeye ni nabii, naye atakuombea, nawe utaishi.” [Mwanzo 20:7]

Na tena, jinsi alivyosema juu ya Ayubu: “Mtumishi wangu Ayubu atawaombea; kwa kuwa yeye nitamkubali.” [Ayubu 42:8]

Kutokana na mafungu haya Ouranius anahitimisha kwa haki kwamba maombi ya watu mashuhuri kwa utakatifu wa maisha yana nguvu isiyo ya kawaida mbele za Mungu; kwamba Yeye huwapa watu wengine, kupitia maombi yao, msamaha, msaada na baraka ambazo zisingetolewa kwa watu wenye utauwa na ukamilifu mdogo zaidi. Jambo hili linamfanya Ouranius kuwa na bidii kubwa mno ya kutafuta ukamilifu wa Kikristo, akitafuta kila neema na kila tabia takatifu, akiutakasa moyo wake kwa kila namna, akiogopa kila kosa na kila upungufu katika maisha yake, ili maombi yake kwa ajili ya kundi lake yasije yakafaa kidogo mbele za Mungu, kwa sababu ya mapungufu yake mwenyewe katika utakatifu.

Jambo hili linamfanya awe mwangalifu kwa kila hali ya moyo wake, atoe sadaka kutoka katika vyote alivyo navyo, akeshe, afunge, autese mwili, na kuishi kulingana na kanuni kali kabisa za kiasi, upole na unyenyekevu, ili apate kuwa kwa kiwango fulani kama Ibrahimu au Ayubu katika parokia yake, na kuwaombea maombi ambayo Mungu atayasikia na kuyakubali.

Hayo ndiyo matokeo ya heri ambayo maombezi ya kicha Mungu yameyazaa katika maisha ya Ouranius.

Na kama watu wengine, katika nafasi zao mbalimbali, wangeiga mfano huu, kwa namna inayolingana na hali yao hasa ya maisha, kwa hakika wangeona matokeo yaleyale ya heri kutokana nao.

Kwa mfano, kama mabwana wangewakumbuka hivyo watumishi wao katika maombi yao, wakimsihi Mungu awabariki, na kuzipatanisha dua zao na mahitaji na shida hasa za watumishi wao; wasiache siku yoyote ipite bila kutimiza kikamilifu sehemu hii ya utauwa, faida ingekuwa kubwa kwao wenyewe kama ilivyo kwa watumishi wao.

Hakuna njia inayofaa zaidi kuliko hii kuwajaza ufahamu wa kweli wa uwezo ule walio nao mikononi mwao, kuwafanya wafurahie kutenda mema, na kuwa vielelezo katika sehemu zote za bwana mwenye hekima na mwema.

Kuwaleta watumishi wao mara nyingi hivyo mbele za Mungu, kama watu wanaohusiana na Mungu sawasawa nao, na wenye haki ya matarajio yaleyale ya mbinguni kama wao wenyewe, kwa asili kungewaelekeza kuwatendea si kwa utu tu unaowafaa viumbe wenzao, bali kwa upole, utunzaji na ukarimu unaowafaa warithi pamoja wa utukufu uleule. Utauwa huu ungewafanya mabwana waelekee kila jambo jema kwa watumishi wao; wawe waangalifu juu ya mwenendo wao, na tayari kuwadai kushika kikamilifu wajibu wa Ukristo, kama vile wajibu wa kazi yao.

Hilo lingewafundisha kuwaona watumishi wao kama watumishi wa Mungu, kutamani ukamilifu wao, kutofanya lolote mbele yao ambalo lingeweza kuharibu akili zao, kutowatwika kazi yoyote ambayo ingepunguza ufahamu wao wa dini, au kuwazuia wasipate sehemu yao kamili ya ibada, ya hadharani na ya faragha. Kuwaombea hivyo kungewafanya wafurahi kuona watumishi wao wakiwa mashuhuri katika utauwa kama wao wenyewe, na kupanga ili wapate nafasi zote na kutiwa moyo kwa kila namna, kujua na kutimiza wajibu wote wa maisha ya Kikristo.

Ingekuwa jambo la asili kiasi gani kwa bwana wa namna hiyo kutimiza kila sehemu ya ibada ya nyumbani; kuwa na maombi ya kudumu; kutomsamehe yeyote kukosekana kwake; kusomesha Maandiko na vitabu vya utauwa mara kwa mara kati ya watumishi wake; kutumia kila nafasi ya kuwafundisha, ya kuziinua akili zao kwa Mungu, na kuwafundisha kufanya kazi zao zote kama huduma kwa Mungu, na kwa tumaini na matarajio ya maisha mengine!

Ingekuwa jambo la asili kiasi gani kwa mtu wa namna hiyo kuuhurumia udhaifu na ujinga wao, kuvumilia uzito wa akili zao, au ukaidi wa tabia zao, kuwakemea kwa upole, na kuwaonya kwa upendo, akitumaini kwamba Mungu atasikia maombi yake kwa ajili yao!

Ingekuwa haiwezekani kiasi gani kwa bwana anayewaombea watumishi wake hivyo mbele za Mungu, kuwatisha kwa ukatili wowote, kuwalaani na kuwatukana kama mbwa na wahuni, na kuwatendea kana kwamba ni takataka za uumbaji!

Utauwa huu ungewapa roho nyingine, na kuwafanya wafikiri jinsi ya kuwarudishia ipasavyo utunzaji, wema na ulinzi wale waliotumia nguvu zao na wakati wao katika kuwatumikia na kuwahudumia.

Basi, kama waungwana wanaona kuwa ni kazi ya chini mno kwa hadhi na heshima yao kufanya utauwa kama huu kwa ajili ya watumishi wao, na wafikiri jinsi walivyo mbali na Roho wa Kristo, ambaye alijifanya si Mwombezi tu, bali pia Dhabihu kwa ajili ya jamii yote ya wanadamu wenye dhambi.

Na wafikiri jinsi ukuu wao ungekuwa wa taabu, kama Mwana wa Mungu angeona kuwa ni jambo la chini Kwake kuwaombea wao, kama wao wanavyoona kuwaombea viumbe wenzao.

Na wafikiri jinsi walivyo mbali na roho ile inayowaombea hata adui zake wadhalimu kuliko wote, kama hawana wema wa kutosha kuwaombea wale ambao kwa kazi na huduma yao wao wenyewe wanaishi kwa raha.

Tena; kama wazazi wangejifanya hivyo kuwa watetezi na waombezi mbele za Mungu kwa ajili ya watoto wao, wakiziendea mbingu daima kwa niaba yao, hakuna kitu ambacho kingefaa zaidi, si kuwabariki watoto wao tu, bali pia kuziunda na kuzielekeza akili zao wenyewe katika kutenda kila jambo lililo bora na linalostahili sifa.

Sidhani kwamba wazazi walio wengi hawawakumbuki watoto wao katika maombi yao, na kumwomba Mungu awabariki. Lakini jambo linalokusudiwa hapa si kuwakumbuka kwa jumla, bali ni utaratibu maalumu wa kumkabidhi Mungu mahitaji na shida zao zote hasa; na wa kuwaombea kila neema na kila fadhila mahususi ambayo hali na nafasi yao maishani itaonekana kuhitaji.

Hali ya wazazi ni hali takatifu, kwa kiwango fulani inayofanana na ile ya ukuhani, na inawaita kuwabariki watoto wao kwa maombi na dhabihu zao kwa Mungu. Hivyo ndivyo Ayubu mtakatifu alivyowaangalia na kuwabariki watoto wake, aliwatakasa, “akaondoka asubuhi na mapema, akasongeza sadaka za kuteketezwa kwa hesabu yao wote.” [Ayubu 1:5]

Basi, kama wazazi, wakijiona katika mwanga huu, wangemwita Mungu kila siku kwa namna ya makini na ya kukusudia, wakibadilisha na kupanua maombezi yao kadiri hali na ukuaji wa watoto wao unavyohitaji, utauwa wa namna hiyo ungekuwa na mvuto mkubwa juu ya maisha yao yote yaliyobaki; ungewafanya wawe waangalifu sana katika kujitawala wenyewe; wenye busara na waangalifu kwa kila jambo walilolisema au kulitenda, ili mfano wao usije ukazuia lile walilolitamani daima katika maombi yao.

Kama baba angefanya kila siku maombi mahususi kwa Mungu, kwamba apende kuwavuvia watoto wake utauwa wa kweli, unyenyekevu mkuu na kiasi kikali, ni nini kingefaa zaidi kumfanya baba mwenyewe kuwa kielelezo katika fadhila hizo? Jinsi gani kwa asili angeona aibu kukosa fadhila ambazo aliziona kuwa za lazima kwa watoto wake! Hivyo maombi yake kwa ajili ya utauwa wao yangekuwa njia ya hakika ya kuuinua utauwa wake mwenyewe hadi kilele chake cha juu kabisa.

Kama baba angejiona hivyo kuwa mwombezi mbele za Mungu kwa ajili ya watoto wake, ili awabariki kwa maombi yake, ni njia gani ingefaa zaidi kumfanya atamani kila kiwango cha utakatifu, ili kwa hilo apate kustahili zaidi kuwapatia baraka kutoka mbinguni? Jinsi gani mawazo hayo yangemfanya aepuke kila jambo lililo la dhambi na lisilompendeza Mungu, ili asije, anapowaombea watoto wake, Mungu akayakataa maombi yake!

Jinsi gani kwa upole, jinsi gani kwa uchaji wa Mungu baba wa namna hiyo angeishi na watoto wake, ambao aliwaona kama kundi lake dogo la kiroho, ambao fadhila zao alipaswa kuziunda kwa mfano wake, kuzitia moyo kwa mamlaka yake, kuzilisha kwa mashauri yake, na kuzifanikisha kwa maombi yake kwa Mungu kwa ajili yao.

Jinsi gani angeogopa njia zote za tamaa na zisizo za haki za kuwaongezea mali, za kuwalea katika kiburi na anasa, au za kuwafanya wapende mno ulimwengu, ili asije kwa hayo akawafanya washindwe kupokea neema zile alizokuwa akimsihi Mungu mara nyingi hivyo awape.

Kwa kuwa haya ndiyo matokeo ya wazi, ya asili na ya heri ya maombezi haya, natumaini kwamba wazazi wote wanaojali kwa kweli ustawi wa watoto wao, wanaotamani kuwa rafiki zao wa kweli na wafadhili wao, na kuishi kati yao katika roho ya hekima na utauwa, hawatapuuza njia kuu namna hii, ya kuinua fadhila yao wenyewe, na ya kuwatendea wema wa milele wale walio karibu nao na wapendwa wao kwa vifungo vyenye nguvu kuliko vyote vya asili.

Mwisho, kama watu wote, wanapohisi mwanzo wa kukasirika, wivu au dharau kwa wengine; au kama katika kila kutokuelewana na kila mzozo mdogo wa aina yoyote, badala ya kuziachia akili zao mawazo madogo na duni, wangekimbilia, nyakati hizo, maombezi mahususi zaidi na ya pekee mbele za Mungu, kwa ajili ya watu wale waliowaamshia wivu, hasira au kutoridhika; hiyo ingekuwa njia ya hakika ya kuzuia kukua kwa tabia zote zisizo na upendo.

Kama ungeyaunda pia maombi au maombezi yako wakati huo yawe kinyume kabisa kwa kiwango cha juu na tabia ile uliyokuwa nayo wakati huo, ingekuwa njia bora sana ya kuuinua moyo wako hadi hali ya juu kabisa ya ukamilifu.

Kwa mfano, wakati wowote unapoona moyoni mwako misukumo ya wivu kwa mtu yeyote, iwe kwa sababu ya mali yake, mamlaka, sifa, elimu au kupanda kwake cheo, kama ungejielekeza mara moja wakati huo kwenye maombi yako, na kumwomba Mungu ambariki na kumfanikisha katika jambo lilelile lililokuamshia wivu; kama ungezieleza na kuzirudia dua zako kwa maneno yenye nguvu kabisa, ukimsihi Mungu amjalie heri yote itokanayo na kufurahia jambo hilo, inayoweza kupokelewa kwa namna yoyote; ungeona upesi kwamba hiyo ndiyo dawa bora kuliko zote ulimwenguni ya kuondoa sumu ya tamaa hiyo yenye sumu.

Huo ungekuwa ushindi mkuu namna hiyo juu ya nafsi yako, ungeunyenyekeza na kuurudisha moyo wako katika utii na utaratibu kiasi kwamba hata Ibilisi angeogopa kukujaribu tena kwa namna ileile, akiona jaribu limegeuzwa kuwa njia kuu namna hiyo ya kurekebisha na kuitengeneza upya hali ya moyo wako.

Tena; kama katika ugomvi wowote mdogo, au kutokuelewana kokote ambako ingetokea kuwa nako wakati wowote na ndugu, jirani, au mtu mwingine yeyote, ungewaombea wakati huo kwa namna ya pekee kuliko ulivyowahi kufanya kabla; ukimsihi Mungu awape kila neema, na kila baraka, na kila heri unayoweza kuwazia; ungekuwa umechukua njia ya haraka kuliko zote iwezekanayo ya kupatanisha kila ugomvi, na kuondoa kila kutokuelewana. Hapo usingeona jambo lolote kuwa kubwa mno kusamehewa; usingengoja mwenzako ajishushe kwanza, usingehitaji upatanishi wa mtu wa tatu, bali ungefurahi kuushuhudia upendo wako na nia yako njema kwake yeye ambaye alikuwa na nafasi ya juu hivyo katika maombi yako ya siri.

Hii ndiyo ingekuwa nguvu kuu ya utauwa wa Kikristo wa namna hiyo: ungeondoa tamaa zote za kununa, ungeulainisha moyo wako hadi kujishusha kwa upole kabisa, na ungekuwa msuluhishi bora kuliko wote wa kila ugomvi uliotokea kati yako na yeyote kati ya marafiki zako.

Chuki kubwa kuliko zote kati ya marafiki na majirani mara nyingi huzuka kutokana na mambo madogo ya heshima na makosa madogo katika mwenendo. Ni ishara ya hakika kwamba urafiki wao ni wa kibinadamu tu, haukujengwa juu ya misingi ya dini, wala haudumishwi kwa mwenendo wa kuombeana wao kwa wao kama ule waliokuwa nao Wakristo wa kwanza.

Kwa maana utauwa wa namna hiyo lazima ama uziangamize tabia hizo, ama wenyewe uangamizwe nazo: haiwezekani kabisa uwe na tabia mbaya yoyote, au uonyeshe mwenendo wowote usio wa wema kwa mtu ambaye unajali ustawi wake kiasi cha kuwa mtetezi wake mbele za Mungu faraghani.

Kutokana na hili tunaweza pia kujifunza asili ya kuchukiza na hatia kubwa mno ya kila uovu wa moyo, chuki, dharau na hasira; hazipaswi kuonwa kama mapungufu katika tabia njema na utamu wa tabia, wala si kama makosa katika adabu au malezi mema, bali kama tabia duni ambazo haziwezi kabisa kupatana na upendo wa maombezi.

Unaona kuwa ni jambo dogo kununa au kuwa na chuki kwa mtu fulani au fulani; lakini unapaswa kufikiri kama ni jambo dogo kufanya kile ambacho usingeweza kukifanya kama ungekuwa na upendo wa kiasi cha kuweza kumkabidhi kwa Mungu katika maombi yako.

Unaona kuwa ni jambo dogo kumdhihaki mtu mmoja, na kumdharau mwingine; lakini unapaswa kufikiri kama ni jambo dogo kukosa upendo ule kwa watu hawa, ambao Wakristo hawaruhusiwi kuukosa hata kwa adui zao wa kudumu kuliko wote.

Kwa maana uwe tu na upendo kwa watu hawa, uwabariki tu na kuwaombea, kama unavyolazimika kuwabariki na kuwaombea adui zako, ndipo utakapoona kuwa una upendo wa kutosha kufanya isiwezekane kwako kuwatendea kwa kiwango chochote cha dharau au kebehi.

Kwa maana haiwezekani kabisa umdharau na kumdhihaki mtu yule ambaye maombi yako ya faragha yanamkabidhi kwa upendo na upendeleo wa Mungu.

Unapomdharau na kumdhihaki mtu, hufanyi hivyo kwa kusudi jingine lolote isipokuwa kumfanya awe wa kuchekwa na wa kudharauliwa machoni pa watu wengine, na ili kuzuia wasimheshimu. Basi, inawezekanaje kwako kumsihi Mungu kwa unyofu ambariki mtu huyo kwa heshima ya upendo na upendeleo wake, ambaye wewe unataka watu wamtendee kama anayestahili dharau yao?

Je, ungeweza, kwa kumpenda jirani, kutamani Mfalme wako amheshimu kwa kila alama ya kumstahi na kumpendelea, na wakati huohuo kumwacha adharauliwe na kudhihakiwa na watumishi wako mwenyewe?

Lakini jambo hilo linawezekana kama vile kumwacha mtu yule adharauliwe na kudhihakiwa na wanadamu wenzako, ambaye unamkabidhi kwa upendeleo wa Mungu katika maombi yako ya siri.

Kutokana na mafikirio haya tunaweza kuona waziwazi jinsi lilivyo la busara na la haki fundisho hili la Injili: “Mtu akimwambia ndugu yake, Raka, itampasa baraza; na mtu akimwambia, Wewe mpumbavu, itampasa jehanum ya moto.” [Mathayo 5:22]

Sidhani kwamba tunapaswa kuamini kwamba kila neno la haraka, au kila usemi usio wa busara unaotutoka kwa bahati au kwa ghafla, ulio kinyume cha nia na tabia zetu, ndiyo dhambi kuu inayomaanishwa hapa.

Lakini yeye anayesema “Raka,” au “Wewe mpumbavu,” lazima hasa amaanishe yule anayejiruhusu matendo ya makusudi na yaliyopangwa ya dharau na kebehi kwa ndugu yake, na kwa tabia hiyo kusema naye, na kusema juu yake, kwa maneno ya aibu.

Basi, kwa kuwa inaonekana kwamba tabia hizi kwa msingi wake ni ukosefu wa upendo uliokithiri; kwa kuwa hakuna mtu awezaye kuwa na hatia ya tabia hizo isipokuwa kwa sababu hana upendo wa kutosha kumwombea ndugu yake kwa Mungu; haiwezi kuonekana kuwa ni haki ngumu au kali, kwamba tabia hizo ziuhatarishe wokovu wa Wakristo. Kwa maana ni nani angeona kuwa ni jambo gumu kwamba Mkristo hawezi kujipatia upendeleo wa Mungu, isipokuwa amheshimu na kumstahi ndugu yake Mkristo, kama mtu anayebeba sura ya Mungu, kama mtu ambaye Kristo alikufa kwa ajili yake, kama kiungo cha mwili wa Kristo, kama mshiriki wa jamii ile takatifu duniani, iliyo katika umoja na Kanisa lile lenye ushindi mbinguni?

Lakini mafikirio haya yote lazima yasahauliwe, na mapendeleo haya yote matukufu yapuuzwe, kabla mtu hajaweza kumtendea yule aliye nayo kama kitu cha kebehi na dharau.

Hivyo kumkebehi, au kumdharau ndugu, au, kama Bwana wetu mbarikiwa asemavyo, kumwita Raka au mpumbavu, lazima kuhesabiwe kuwa miongoni mwa tabia za kuchukiza kuliko zote, zisizo za haki na zenye hatia kuliko zote, zinazoweza kudumishwa katika moyo wa Mkristo, na zinazomtenga kwa haki na matumaini yake yote katika wokovu wa Yesu Kristo.

Kwa maana kumdharau mtu ambaye Kristo alikufa kwa ajili yake, ni kuwa kinyume cha Kristo, sawa na yule anayedharau jambo lolote ambalo Kristo amelisema au kulitenda.

Kama Mkristo aliyeishi pamoja na Bikira Maria mtakatifu, baada ya kifo cha Bwana wetu, angetumia nafasi yoyote kumtendea kwa dharau, kwa hakika ungesema kwamba amepoteza uchaji wake kwa Bwana wetu Mbarikiwa. Kwa maana heshima ya kweli kwa Kristo ingemlazimisha kumtendea kwa heshima yule aliyehusiana Naye kwa karibu hivyo.

Nathubutu kuitaka akili ya mtu yeyote iamue kama haimwambii kwamba uhusiano huu wa Bikira Maria na Bwana wetu Mbarikiwa lazima uliwalazimisha wote walioishi na kuzungumza naye kumtendea kwa heshima kubwa na kumstahi. Je, mtu asingeweza kwa haki kuogopa kisasi cha Mungu juu yake, kwa ajili ya kebehi au dharau yoyote aliyokuwa amemwonyesha?

Basi, kama hoja hii ni wazi na dhahiri, kama dharau aliyofanyiwa Bikira Maria ingepaswa kufasiriwa kuwa dharau kwa Kristo, kwa sababu ya uhusiano wake wa karibu Naye, basi hoja hiyohiyo na ikuonyeshe uovu mkubwa wa kumdharau ndugu yeyote.

Huwezi kumdharau ndugu, bila kumdharau yule aliye na uhusiano wa juu na Mungu, na Mwanawe Yesu Kristo, na Utatu Mtakatifu.

Kwa hakika ungeona kuwa ni uovu mkubwa mno kukitendea kwa dharau kubwa maandishi yaliyoandikwa kwa kidole cha Mungu; je, waweza kuona kuwa ni uovu mdogo zaidi kumdharau na kumtweza ndugu, ambaye si kazi ya mikono ya Mungu tu, bali pia ni sura yake?

Ungeona kwa haki kuwa ni unajisi mkubwa kuidharau na kuikanyaga madhabahu, kwa sababu imetengwa kwa matumizi matakatifu, na mwili wa Kristo umewekwa juu yake mara nyingi hivyo; je, waweza kudhani kuwa ni unajisi mdogo zaidi kumkebehi na kumkanyaga ndugu, ambaye ni mali ya Mungu kiasi kwamba mwili wake wenyewe unapaswa kuhesabiwa kuwa hekalu la Roho Mtakatifu? [1 Wakorintho 6:19]

Kama ungemdharau na kumtendea vibaya Bikira Maria, ungekuwa na hatia ya uovu wa kumdharau yeye ambaye Kristo alizaliwa kwake. Na kama unamkebehi na kumdharau ndugu, una hatia ya uovu wa kumdharau yule ambaye Kristo aliutoa uhai wake kwa ajili yake.

Na sasa, kama tabia hii ya kudharau imejengwa juu ya kupuuza mahusiano haya yote ambayo kila Mkristo anayo na Mungu, na Kristo, na Utatu Mtakatifu, je, waweza kushangaa, au kuona ni jambo gumu, kwamba Mkristo anayejiruhusu hivyo kumdharau ndugu, imempasa jehanum ya moto?

Pili, lazima ieleweke hapa kwamba, ingawa katika maneno haya, “Mtu akimwambia, Wewe mpumbavu,” n.k., dhambi kuu inayohukumiwa pale ni tabia inayokubaliwa ya kumdharau ndugu; hata hivyo tunapaswa pia kuamini kwamba maneno yote ya haraka, na maneno ya dharau, hata kama yamesemwa kwa ghafla au kwa bahati, yanahukumiwa na andiko hili kuwa dhambi kubwa, na uvunjaji wa wazi wa upendo wa Kikristo.

Yanatokana na ukosefu mkubwa wa upendo na upole wa Kikristo, nayo yanadai toba kubwa. Ni dhambi ndogo tu yanapolinganishwa na mazoea na tabia zilizoimarika za kumtendea ndugu kwa dharau, nayo yanaangukia moja kwa moja chini ya hukumu ya andiko hili kama mazoea mabaya kabisa ya ukosefu wa upendo.

Na sababu inayotufanya tuogope daima hatia kubwa, na kujiita wenyewe kwenye toba kali kwa ajili ya maneno haya ya haraka ya hasira na dharau, ni hii; kwa sababu mara chache huwa yale yanayoonekana kuwa, yaani, milipuko tu ya tabia iliyosababishwa kwa ghafla au kwa bahati peke yake, bali kwa kiasi kikubwa zaidi ni matendo yetu wenyewe kuliko tunavyodhani kwa kawaida.

Mtu husema maneno mengi machungu; mara moja hujisamehe, kwa sababu anadhani ilikuwa ni ghafla ya tukio tu, au jambo fulani la bahati lililomchukua mbali hivyo kupita nafsi yake.

Lakini anapaswa kufikiri kwamba huenda bahati, au ghafla ile, haikuwa chanzo cha maneno yake ya hasira, bali huenda ilikuwa tu nafasi ya tabia yake ya hasira kujionyesha.

Basi, kwa kuwa kwa kawaida hivi ndivyo ilivyo, kwa kuwa maneno yote ya kiburi na hasira kwa kawaida hutokana na mazoea fulani ya siri ya kiburi moyoni; vivyo hivyo watu walio na tabia hiyo, hata kama ni mara moja moja tu matukio yanapotokea, wana sababu kubwa ya kutubu zaidi ya mwenendo wao wa sasa, kujihesabia hatia kubwa zaidi kuliko hasira ya bahati, na kujitia katika toba na kujikana nafsi kunakofaa kuangamiza mazoea ya roho ya kiburi.

Na hii huenda ndiyo sababu andiko hili halitazami mbali zaidi ya maneno ya nje; kwa nini linasema tu Mtu akimwambia, Wewe mpumbavu; kwa sababu ni wachache wanaoweza kufikia hata kutumia kwa bahati maneno ya kiburi na ya dharau, isipokuwa wale ambao mioyo yao, kwa kiasi kikubwa au kidogo, imetawaliwa na mazoea na tabia zilizoimarika za kiburi na majivuno.

Lakini turudi: maombezi si tu msuluhishi bora kuliko wote wa kila ugomvi, mkuzaji bora kuliko wote wa urafiki wa kweli, tiba na kinga bora kuliko zote dhidi ya tabia zote zisizo za wema, na tamaa zote za hasira na kiburi, bali pia yana faida kubwa katika kutufunulia hali ya kweli ya mioyo yetu wenyewe.

Kuna tabia nyingi ambazo tunaziona kuwa halali na zisizo na hatia, ambazo hatuzishuku kamwe kuwa na ubaya wowote; ambazo, kama zingepimwa kwa utauwa huu, zingetuonyesha upesi jinsi tulivyojidanganya wenyewe.

Susurrus ni mtu mcha Mungu, mwenye kiasi na mwema, mashuhuri kwa wingi wa sifa bora. Hakuna aliye mdumifu kuliko yeye katika ibada za Kanisa, wala ambaye moyo wake huguswa nazo zaidi. Upendo wake ni mkubwa kiasi kwamba karibu hujinyima chakula, ili aweze kuwapa maskini sadaka kubwa zaidi. Lakini Susurrus alikuwa na kasoro kubwa ajabu pamoja na fadhila hizi kuu.

Alikuwa na mwelekeo mkubwa wa kusikia na kugundua mapungufu na madhaifu yote ya wote waliomzunguka. Ulikaribishwa kumwambia lolote juu ya mtu yeyote, mradi hukulisema kwa mtindo wa adui. Hakuwahi kumchukia msengenyaji, isipokuwa maneno yake yalipokuwa makali na ya hasira. Kama ungenong’ona tu jambo lolote kwa upole, hata kama lilikuwa baya mno lenyewe, Susurrus alikuwa tayari kulipokea.

Anapotembelea watu, kwa kawaida unamsikia akieleza jinsi anavyosikitika kwa ajili ya mapungufu na makosa ya jirani fulani. Daima anakujulisha jinsi anavyoijali kwa upole sifa njema ya jirani yake; jinsi asivyopenda kusema lile analolazimika kusema; na jinsi ambavyo angefurahi kulificha, kama lingeweza kufichwa.

Susurrus alikuwa na namna ya upole na ya huruma hivyo ya kueleza mambo yenye madhara makubwa kuliko yote kwa jirani yake, kiasi kwamba hata alionekana, kwake mwenyewe na kwa wengine, kuwa anatenda upendo wa Kikristo, wakati uleule alipokuwa akiiachia nafasi tabia ya kunong’ona na kusengenya.

Wakati mmoja Susurrus alimnong’onezea rafiki yake fulani kwa usiri mkubwa jambo fulani baya mno kusemwa hadharani. Alimaliza kwa kusema jinsi alivyofurahi kwamba jambo hilo lilikuwa bado halijaenea, na kwamba alikuwa na matumaini kiasi kwamba huenda si kweli, ingawa mashaka yalikuwa na nguvu sana. Rafiki yake akamjibu hivi:

Unasema, Susurrus, kwamba unafurahi kwamba jambo hilo bado halijaenea: na kwamba unaweza kuwa na matumaini kiasi kwamba huenda likaonekana si kweli. Basi, nenda nyumbani, chumbani mwako, ukamwombee mtu huyu kwa Mungu, kwa namna ile, na kwa bidii ile, ambayo ungejiombea mwenyewe katika tukio kama hilo.

Msihi Mungu aingilie kati kwa ajili yake, amwokoe na washtaki wa uongo, na awaaibishe wote wale ambao, kwa minong’ono isiyo na upendo na hadithi za siri, wanamjeruhi, kama wale wanaochoma kisu gizani. Na ukishafanya maombi hayo, hapo unaweza, ukipenda, kwenda kumwambia rafiki mwingine siri ileile uliyoniambia mimi.

Susurrus aliguswa mno na karipio hili, na akahisi nguvu yake juu ya dhamiri yake waziwazi kana kwamba ameona vitabu vikifunguliwa siku ya hukumu.

Hoja nyingine zote zingeweza kupingwa; lakini haikuwezekana kwa Susurrus ama kuukataa, ama kuufuata ushauri huu, bila kujihukumu mwenyewe sawasawa kwa kiwango cha juu kabisa.

Tangu wakati huo hadi sasa, amejizoeza daima njia hii ya maombezi; na moyo wake umebadilishwa nayo kabisa, kiasi kwamba sasa hawezi zaidi kunong’ona faraghani jambo lolote la kumdhuru mwingine kuliko anavyoweza kumwomba Mungu hadharani awadhuru watu.

Minong’ono na masengenyo sasa yanaumiza masikio yake kama viapo na laana: naye ameweka siku moja kwa juma kuwa siku ya toba maadamu anaishi, ili ajinyenyekeze mbele za Mungu, kwa kuungama kwa huzuni hatia yake ya zamani.

Inaweza kushangaza kwa haki, jinsi mtu mwenye utauwa mwingi hivyo kama Susurrus angeweza kujidanganya muda mrefu hivyo, hata akaishi katika hali kama hiyo ya kashfa na masengenyo, bila kujishuku kuwa na hatia hiyo. Lakini ni ule upole na huruma ya kuonekana ambayo kwayo alisikia na kueleza kila jambo, ndiyo iliyomdanganya yeye mwenyewe na wengine pia.

Huu ulikuwa udanganyifu wa moyo, ambao ungeweza kufunuliwa kikamilifu tu kwa upendo wa kweli wa maombezi.

Na kama watu wema, wanaojiona kuwa hawana ubaya kama Susurrus alivyojiona, wangeipima roho yao mara kwa mara kwa maombezi ya namna hiyo, mara nyingi wangejikuta kuwa ndivyo walivyo kwa namna ambayo hawakuwahi kushuku hata kidogo.

Nimekuwekea mbele yako faida nyingi na kubwa za maombezi. Umeona ni urafiki wa kiungu kiasi gani ambao lazima yauzae kati ya Wakristo; jinsi ambavyo yangewafanya ndugu wote na majirani kuwa wapendwa wao kwa wao; jinsi yanavyoelekea kuwafanya makasisi, mabwana na wazazi kuwa vielelezo na wakamilifu katika wajibu wote wa nafasi yao; jinsi yanavyoangamiza kwa hakika kila wivu, uovu wa moyo na tamaa za chuki; jinsi yanavyopatanisha upesi kila ugomvi; na kwa nuru ipenyayo kiasi gani yanamfunulia mtu hali ya kweli ya moyo wake.

Mafikirio haya, natumaini, yatakushawishi kuyafanya maombezi yanayofaa hali yako kuwa jambo la kudumu na kuu la utauwa wako, katika saa hii ya maombi.

Umemaliza Juu ya ulazima na faida ya maombezi, yakitazamwa kama zoezi la upendo kwa wote. Jinsi watu wa ngazi zote wanavyopaswa kuomba na kufanya maombezi mbele za Mungu kwa ajili ya mmoja na mwingine. Jinsi maombezi ya namna hiyo yanavyoirekebisha na kuitengeneza upya kwa asili mioyo ya wale wanaoyatumia