Sura 10 · dakika 27 za kusoma · dakika 35 za kusikiliza
Ikionyesha jinsi watu wa ngazi na vyeo vyote, wanaume kwa wanawake, wa umri wote, wanavyowajibika kujitoa wakfu kwa Mungu
KATIKA sura zilizotangulia nimepitia mifano mikuu kadhaa ya utauwa wa Kikristo, na nimeonyesha kwamba sehemu zote za maisha yetu ya kawaida, kazi zetu, talanta zetu, na vipawa vya mali, vyote vinapaswa kufanywa vitakatifu na vya kukubalika kwa Mungu kwa kutumia kila kitu kwa hekima na kwa namna ya kidini, na kwa kuyaelekeza matendo na makusudi yetu kwenye malengo yanayofaa heshima na utukufu wa Mungu.
Sasa nitaonyesha kwamba utaratibu huu wa utauwa, utakatifu huu wa maisha ya kawaida, matumizi haya ya kidini ya kila kitu tulicho nacho, ni utauwa ulio wajibu wa watu wa Kikristo wa ngazi zote.
Fulvius amepata elimu ya kitaalamu, na amepokea shahada zake chuo kikuu; alitoka huko ili awe huru mbali na kanuni zozote za maisha. Hajitwiki kazi yoyote, wala haingii katika shughuli yoyote, kwa sababu anadhani kwamba kila kazi au shughuli huwaita watu kuzitekeleza kwa uangalifu na kuzitimiza kwa haki wajibu zake mbalimbali. Anapokuwa katika hali ya umakini, atakuambia kwamba hakuingia katika daraja takatifu za ukasisi kwa sababu anaiona kuwa hali inayodai utakatifu mkubwa wa maisha, na kwamba haipatani na tabia yake kuwa mwema kiasi hicho. Atakuambia kwamba hana nia ya kuoa kamwe, kwa sababu hawezi kujifunga kwenye utaratibu ule wa maisha na mwenendo mwema, ambao anauona kuwa wajibu wa wale walio vichwa vya familia. Alikataa kuwa baba wa ubatizo wa mpwa wake, kwa sababu hataki dhamana ya aina yoyote atakayopaswa kuitolea hesabu.
Fulvius anadhani kwamba katika mwenendo huu anafuata dhamiri yake, na kwa hiyo anaridhika na maisha ya uvivu kupita kiasi, yasiyo na maana, na ya kutojali.
Hana dini, hana utauwa, wala hajidai kuwa na uchaji wa Mungu. Haishi kwa kanuni yoyote, na anadhani mambo yote ni shwari kabisa, kwa sababu yeye si kasisi, wala si baba, wala si mlezi, wala hana kazi yoyote, wala familia ya kuitunza.
Lakini Fulvius, wewe ni kiumbe chenye akili, na kwa hiyo unawajibika kuishi kwa kufuata akili na utaratibu kama vile kasisi anavyowajibika kuihudumia madhabahu, au mlezi kuwa mwaminifu katika dhamana yake: ukiishi kinyume cha akili, hutendi kosa dogo, huvunji dhamana ndogo; bali unavunja sheria ya maumbile yako, unamwasi Mungu aliyekupa maumbile hayo, na unajiweka miongoni mwa wale ambao Mungu wa akili na utaratibu atawaadhibu kama waasi na watoro.
Ingawa huna kazi yoyote, hata hivyo, kwa kuwa umebatizwa katika ukiri wa dini ya Kristo, unawajibika kuishi kwa kufuata utakatifu wa roho ya Kikristo, na kutimiza ahadi zote zilizotolewa katika Ubatizo wako, kama vile mtu yeyote anavyowajibika kuwa mwaminifu na mnyoofu katika kazi yake. Ukiutumia vibaya wito huu mkuu, hujawa mdanganyifu katika jambo dogo, bali unaitumia vibaya damu ya thamani ya Kristo; unamsulibisha Mwana wa Mungu mara ya pili; unaipuuza mifano mikuu kabisa ya wema wa Mungu; unaliaibisha Kanisa la Mungu; unautia doa mwili wa Kristo; unazitumia vibaya njia za neema, na ahadi za utukufu; na itakuwa rahisi zaidi kwa Tiro na Sidoni siku ya hukumu kuliko kwako wewe.
Kwa hiyo ni upumbavu mkubwa kwa mtu yeyote kujiona yu huru kuishi apendavyo, kwa sababu hayumo katika hali ya maisha waliyomo wengine: kwa maana ikiwa kuna jambo lolote la kutisha katika kutumia vibaya dhamana yoyote; ikiwa kuna jambo lolote la kuogopwa kwa sababu ya kuupuuza wito wowote; hakuna jambo la kuogopwa zaidi kuliko kuitumia vibaya akili yetu, wala jambo la kuhofiwa zaidi kuliko kuupuuza wito wetu wa Kikristo, ambao si wa kuhudumia mahitaji madogo ya maisha mafupi, bali wa kuzikomboa nafsi kwa ajili ya Mungu, kuijaza Mbingu watakatifu, na kuukamilisha ufalme wa utukufu wa milele kwa ajili ya Mungu.
Kwa hiyo, mtu yeyote asijione kuwa ameondolewa katika ukamilifu wa utauwa na wa maadili, kwa sababu amechagua kuwa mvivu na asiyemtegemea mtu duniani; kwa maana mahitaji ya maisha yenye akili na utakatifu hayajajengwa juu ya hali na kazi mbalimbali za maisha haya, bali juu ya asili ya Mungu isiyobadilika, na juu ya asili ya mwanadamu. Mtu hapaswi kuwa na akili na utakatifu kwa sababu ni kasisi, au baba wa familia; bali anapaswa kuwa kasisi mcha Mungu, na baba mwema, kwa sababu utauwa na wema ndizo sheria za asili ya mwanadamu. Kama mtu yeyote angeweza kumpendeza Mungu bila kuishi kwa kufuata akili na utaratibu, pasingekuwa na jambo lolote lisilompendeza Mungu katika kasisi mvivu, au katika baba aliyepotoka. Kwa hiyo, yeye aitumiaye vibaya akili yake ni kama yule autumiaye vibaya ukasisi; na yeye aupuuzaye utakatifu wa maisha ya Kikristo ni kama mtu yule anayeidharau dhamana iliyo muhimu kuliko zote.
Kama mtu angechagua kujitoboa macho yake badala ya kuifurahia nuru na kuziona kazi za Mungu; kama angejiua kwa makusudi kwa kukataa kula na kunywa; kila mtu angekiri kwamba mtu kama huyo ni mwasi dhidi ya Mungu, anayestahili kwa haki ghadhabu Yake kuu kabisa. Usingesema kwamba hili lilikuwa dhambi kwa kasisi tu, au kwa bwana wa nyumba, bali kwa kila mtu kwa kuwa ni mwanadamu.
Basi, ubaya wa mwenendo huu uko katika nini? Je, hauko katika hili, kwamba anayatumia vibaya maumbile yake, na anakataa kutimiza sehemu ile ambayo Mungu alimuumba kwa ajili yake? Lakini ikiwa hili ni kweli, basi watu wote waitumiao vibaya akili yao, wanaotimiza sehemu tofauti na ile ambayo Mungu aliwaumba kwa ajili yake, ni kama mtu huyu, waasi dhidi ya Mungu, na kwa sababu hiyo hiyo wako chini ya ghadhabu Yake.
Hebu tudhani kwamba mtu huyu, badala ya kujitoboa macho, angeyatumia tu kutazama mambo ya kipuuzi, au kuyafumba katika usingizi; kwamba badala ya kujiua kwa njaa kwa kutokula kabisa, angegeuza kila mlo kuwa karamu, na kula na kunywa kama mpenda anasa; je, angeweza kusemwa kwamba ameishi zaidi kwa Utukufu wa Mungu? Je, angeweza kusemwa kwamba ametimiza zaidi sehemu ile ambayo Mungu alimuumba kwa ajili yake, kuliko kama angejitoboa macho na kujiua kwa njaa?
Basi, dhani tu mtu anayetenda kinyume cha akili; dhani tu anaizima akili yake badala ya kujitoboa macho, na anaishi katika mwenendo wa upumbavu na upuuzi badala ya kujiua kwa njaa; na hapo utakuwa umempata mwasi mkuu vilevile dhidi ya Mungu.
Kwa maana yeye ajitoboaye macho, au ajiuaye, ana hatia hii tu, kwamba anazitumia vibaya nguvu ambazo Mungu amempa; kwamba anakataa kutimiza sehemu ile ambayo aliumbwa kwa ajili yake, na anajiweka katika hali iliyo kinyume cha mapenzi ya Mungu. Na hakika hii ndiyo hatia ya kila mtu anayeishi maisha yasiyo ya akili, yasiyo matakatifu, na ya kipumbavu.
Kwa hiyo, kama vile hakuna hali maalum, wala maisha ya faragha, yaliyo kisingizio cha kuitumia vibaya miili yetu, au cha kujiua, vivyo hivyo hakuna hali maalum, wala maisha ya faragha, yaliyo kisingizio cha kuitumia vibaya akili yetu, au cha kuupuuza utakatifu wa dini ya Kikristo. Kwa maana hakika ni mapenzi ya Mungu kwamba tuzitumie kwa ubora kabisa nguvu zetu za akili, na tufuate usafi na utakatifu wa Ukristo, kama vile ni mapenzi ya Mungu kwamba tuyatumie macho yetu, na tule na tunywe ili kuhifadhi maisha yetu.
Kwa hiyo, mpaka mtu aweze kuonyesha kwamba anajitahidi kwa unyoofu kuishi kwa kufuata mapenzi ya Mungu, kuwa kile ambacho Mungu anamtaka awe; mpaka aweze kuonyesha kwamba anajitahidi kuishi kwa kufuata utakatifu wa dini ya Kikristo; yeyote yule awaye, na popote alipo, anayo yote hayo ya kutolea hesabu, waliyo nayo wale wanaokataa kuishi, wanaotumia vibaya dhamana kuu kabisa, na kuupuuza wito ulio juu kuliko yote duniani.
Kila mtu anakiri kwamba watu wa ngazi zote wanapaswa kuwa waaminifu na wanyoofu kwa kiwango kilekile na kwa ukamilifu; hakuna kisingizio kinachoweza kutolewa katika wajibu huu kwa ajili ya hali yoyote ya maisha ya faragha au maalum. Basi, kama tungezingatia tu sababu na asili ya mambo, kama tungetafakari tu asili ya Mungu na asili ya mwanadamu, tungeona ulazima uleule kwa kila matumizi mengine sahihi ya akili yetu, kwa kila neema, au kila tabia ya kidini ya maisha ya Kikristo; tungeona kwamba ni upuuzi kudhani kwamba mtu mmoja lazima awe makini katika utauwa na mwingine si lazima, kama ulivyo upuuzi kudhani kwamba mtu mmoja lazima awe makini katika uaminifu lakini mwingine si lazima; kwa maana unyenyekevu wa Kikristo, kiasi, utauwa, na uchaji wa Mungu, ni sehemu kubwa na za lazima za maisha yenye akili kama ilivyo haki na uaminifu. Na kwa upande mwingine, kiburi, tamaa za mwili, na choyo ni machafuko makubwa ya nafsi kama vile udanganyifu na ukosefu wa uaminifu, ni matumizi mabaya ya akili yetu kwa kiwango kilekile, na ni kinyume cha Mungu vivyo hivyo. Kwa kweli, wizi na udanganyifu huonekana, machoni pa watu wa kawaida, kuwa dhambi kubwa zaidi, kwa sababu huidhuru sana jamii ya kiraia, na huadhibiwa vikali sana na sheria za wanadamu. Lakini tukiutazama wanadamu kwa mtazamo wa juu zaidi, kama utaratibu au jamii ya Mungu ya viumbe wenye akili, wanaopaswa kumtukuza Yeye kwa kuitumia akili yao ipasavyo, na kwa kutenda kupatana na utaratibu wa maumbile yao, tutaona kwamba kila tabia iliyo kinyume cha akili na utaratibu kwa kiwango kilekile, inayopinga malengo na makusudi ya Mungu, na kuuvuruga uzuri na utukufu wa ulimwengu wa viumbe wenye akili, ni dhambi kwa mwanadamu kwa kiwango kilekile, na ni chukizo kwa Mungu kwa kiwango kilekile.
Hili lingetuonyesha kwamba dhambi ya tamaa za mwili ni kama dhambi ya udanganyifu, na hutufanya kuwa walengwa wakubwa vilevile wa kutopendezwa kwa Mungu.
Tena: tukiutazama wanadamu kwa mtazamo mpana zaidi, kama jamii iliyokombolewa ya roho zilizoanguka, zilizobatizwa katika ushirika na Mwana wa Mungu; ili ziwe mahekalu ya Roho Mtakatifu; ziishi kwa kufuata maongozi Yake matakatifu; zimtolee Mungu dhabihu yenye maana ya maisha ya unyenyekevu, ya utauwa, na ya shukrani; zijitakase kutokana na machafuko ya anguko lao; zizitumie ipasavyo njia za neema, ili ziwe wana wa utukufu wa milele; tukiutazama wanadamu katika nuru hii ya kweli, basi tutaona kwamba tabia zote zilizo kinyume cha jamii hii takatifu, zilizo matumizi mabaya ya rehema hii isiyo na kikomo, matendo yote yanayotufanya tusifanane na Kristo, yanayouaibisha mwili Wake, yanayozitumia vibaya njia za neema, na kupinga tumaini letu la utukufu, yana ndani yake kila kitu kinachoweza kutufanya kuwa chukizo kwa Mungu milele. Hivyo, ingawa kiburi na tamaa za mwili, na maovu mengine ya aina hiyo, haviidhuru jamii ya kiraia kama udanganyifu na ukosefu wa uaminifu vinavyoidhuru; hata hivyo vinaidhuru jamii ile, na kupinga malengo yale, yaliyo makuu zaidi na yenye utukufu zaidi machoni pa Mungu kuliko jamii zote zinazohusiana na ulimwengu huu.
Kwa hiyo, hakuna kitu kinachoweza kuwa cha uongo zaidi kuliko kudhani kwamba kwa sababu sisi ni watu wa kawaida tusiojitwika dhamana au kazi yoyote ya maisha, basi tunaweza kuishi kwa uhuru zaidi, kuzitimizia tamaa zetu, na kutojali sana wajibu wa utauwa na utakatifu; kwa maana hicho ni kisingizio kizuri vilevile cha udanganyifu na ukosefu wa uaminifu. Kwa sababu yeye aitumiaye vibaya akili yake, ajiachiaye katika uasherati na tamaa za mwili, na kupuuza kutimiza sehemu ya hekima na ya akili ya Mkristo wa kweli, anacho katika maisha yake kila kitu kinachomfanya kuwa chukizo kwa Mungu, kinachopatikana katika udanganyifu na ukosefu wa uaminifu.
Kwa hiyo, ukichagua afadhali kuwa mpenda anasa mvivu kuliko kuwa si mwaminifu; ukichagua afadhali kuishi katika uasherati na tamaa za mwili kuliko kumdhulumu jirani yako katika mali yake; hujajiwekea maandalizi bora zaidi ya kupata kibali cha Mungu kuliko yule anayechagua afadhali kuiba nyumba kuliko kuliibia kanisa.
Kwa maana kuyatumia vibaya maumbile yetu wenyewe ni uasi mkubwa dhidi ya Mungu kama vile kumdhuru jirani yetu; na yeye asiye na utauwa kwa Mungu amefanya mengi vilevile ya kujiangamiza kama yule asiye na uaminifu kwa wanadamu. Kwa hiyo, kila hoja inayothibitisha kwamba ni lazima kwa watu wote katika vyeo vyote vya maisha kuwa waaminifu kweli, inathibitisha kwa kiwango kilekile kwamba ni lazima kwa watu wote katika vyeo vyote vya maisha kuwa watakatifu na wacha Mungu kweli, na kufanya mambo yote kwa namna inayofaa utukufu wa Mungu.
Tena: hoja nyingine ya kuthibitisha kwamba watu wa ngazi zote wanawajibika kuwa watakatifu na wenye utauwa namna hii katika mwenendo wa kawaida wa maisha yao, katika matumizi ya kila kitu wanachokifurahia, inaweza kutolewa katika wajibu wetu wa kuomba.
Inakubalika kwamba maombi ni wajibu unaohusu watu wa hali na mazingira yote: basi, tukichunguza sababu ya jambo hili, kwa nini hakuna hali ya maisha inayopaswa kuondolewa katika maombi, tutaona kwamba ni sababu nzuri vilevile kwa nini kila hali ya maisha inapaswa kufanywa hali ya utauwa na utakatifu katika sehemu zake zote.
Kwa maana sababu inayotufanya tumwombe Mungu, na kumtukuza kwa nyimbo, na kwa zaburi za shukrani, ni hii: kwamba tunapaswa kuishi kwa ajili ya Mungu kabisa, na kumtukuza kwa kila njia iwezekanayo. Si kwa sababu sifa za maneno, au taratibu za shukrani, ni sehemu za utauwa kwa namna ya pekee zaidi, au ni ibada ya Mungu kuliko mambo mengine; bali ni kwa sababu ni njia ziwezekanazo za kuonyesha utegemezi wetu, utii wetu na utauwa wetu kwa Mungu. Basi, ikiwa hii ndiyo sababu ya sifa na shukrani za maneno kwa Mungu, kwamba tunapaswa kuishi kwa ajili ya Mungu kwa kila njia iwezekanayo, basi ni wazi kwamba tunawajibika kwa kiwango kilekile kumwabudu na kumtukuza Mungu katika matendo mengine yote yanayoweza kugeuzwa kuwa matendo ya utauwa na utii Kwake. Na kwa kuwa matendo yana maana kubwa zaidi kuliko maneno, lazima iwe ibada inayokubalika zaidi sana kwa Mungu kumtukuza katika matendo yote ya maisha yetu ya kawaida, kuliko kwa taratibu fulani ndogo ya maneno katika nyakati fulani maalum.
Hivyo, ikiwa Mungu anapaswa kuabudiwa kwa taratibu za shukrani, yeye anayejiwekea kanuni ya kuridhika na kushukuru katika kila sehemu na kila tukio la maisha yake, kwa sababu linatoka kwa Mungu, anamsifu Mungu kwa namna iliyo juu zaidi sana kuliko yule aliye na wakati fulani uliopangwa wa kuimba zaburi. Yeye asiyethubutu kusema neno la ukorofi, au kutenda jambo lisilo la akili, kwa sababu anamwona Mungu kuwa yupo kila mahali, anatimiza utauwa bora zaidi kuliko yule asiyethubutu kukosa kwenda Kanisani. Kuishi duniani kama mgeni na msafiri, tukizitumia anasa zake zote kana kwamba hatuzitumii, tukiyafanya matendo yetu yote kuwa hatua nyingi kuelekea maisha bora zaidi, ni kumtolea Mungu dhabihu bora zaidi kuliko taratibu zozote za maombi matakatifu na ya kimbingu.
Kuwa wanyenyekevu katika matendo yetu yote, kuepuka kila dalili ya kiburi na ubatili, kuwa wapole na wanyenyekevu katika maneno yetu, matendo, mavazi, mwenendo, na makusudi yetu, tukimwiga Mwokozi wetu aliyebarikiwa, ni kumwabudu Mungu kwa namna iliyo juu zaidi kuliko wale walio na nyakati tu za kupiga magoti chini katika ibada. Yeye anayeridhika na mahitaji ya lazima, ili awape wale wanaohitaji kile kinachobaki; asiyethubutu kutumia fedha yoyote kwa upumbavu, kwa sababu anaiona kuwa talanta kutoka kwa Mungu ambayo lazima itumike kwa kufuata mapenzi Yake, anamsifu Mungu kwa kitu chenye utukufu zaidi kuliko nyimbo za sifa.
Yeye aliye na nyakati zilizopangwa za kutumia maombi ya hekima na ya utauwa, anatimiza kielelezo kinachofaa cha utauwa; lakini yeye asiyejiruhusu nyakati zozote, wala mahali popote, wala matendo yoyote, isipokuwa yale yanayopatana kikamilifu na hekima na utakatifu, anaiabudu asili ya Mungu kwa utauwa ulio wa kweli zaidi na wenye uzito zaidi. Kwa maana ni nani asiyejua kwamba ni bora kuwa safi na mtakatifu kuliko kuzungumza juu ya usafi na utakatifu? Naam, ni nani asiyejua kwamba mtu hahesabiwi kuwa safi, au mtakatifu, au mwenye haki, zaidi ya kiasi alicho safi, na mtakatifu, na mwenye haki katika mwenendo wa kawaida wa maisha yake? Lakini ikiwa hili ni wazi, basi ni wazi pia kwamba ni bora kuwa mtakatifu kuliko kuwa na maombi matakatifu.
Kwa hiyo, maombi si utauwa unaotosha hata kidogo, bali ni sehemu zake ndogo kabisa. Tunapaswa kumsifu Mungu kwa maneno na maombi, kwa sababu ni njia iwezekanayo ya kumtukuza Mungu, aliyetupa uwezo unaoweza kutumika hivyo. Lakini basi, kama vile maneno ni mambo madogo tu yenyewe, kama vile nyakati za maombi ni chache tu zikilinganishwa na maisha yetu yote yaliyobaki; vivyo hivyo utauwa ule unaojumuisha nyakati na taratibu za maombi ni jambo dogo sana tu, ukilinganishwa na utauwa ule unaopaswa kuonekana katika kila sehemu nyingine na kila hali ya maisha yetu.
Tena: kama vile ni jambo rahisi kumwabudu Mungu kwa taratibu za maneno, na kuzishika nyakati za kumtolea, vivyo hivyo ni aina ndogo kabisa ya utauwa. Na kwa upande mwingine, kama vile ni vigumu zaidi kumwabudu Mungu kwa mali yetu, kumheshimu kwa kuutumia wakati wetu ipasavyo, kumtolea dhabihu ya kudumu ya kujikana nafsi na kuufisha mwili; kama vile inahitaji utauwa zaidi kula na kunywa kwa malengo tu yanayoweza kumtukuza Mungu, kutofanya kazi yoyote, wala kujiruhusu burudani yoyote, isipokuwa pale tunapoweza kutenda kwa Jina la Mungu; kama vile ni vigumu zaidi kuzitoa dhabihu tabia zetu zote potovu, kuzirekebisha hisia zetu zote, na kuufanya utauwa kwa Mungu kuwa kanuni na kipimo cha matendo yote ya maisha yetu ya kawaida; vivyo hivyo utauwa wa aina hii ni huduma inayokubalika zaidi sana kwa Mungu kuliko yale maneno ya ibada tunayomtolea ama Kanisani ama chumbani mwetu.
Kila msomaji mwenye busara ataona kwa urahisi kwamba sikusudii kupunguza thamani ya kweli na kubwa ya maombi, yawe ya hadharani au ya faragha; bali nataka tu kumwonyesha kwamba kwa hakika ni sehemu ndogo sana ya utauwa, yakilinganishwa na maisha ya utauwa.
Ili kuliona hili katika nuru iliyo wazi zaidi, hebu tudhani mtu aliye na nyakati zilizopangwa za kumsifu Mungu kwa zaburi na nyimbo, na aliye makini katika kuzishika; tudhani pia kwamba katika maisha yake ya kawaida hana utulivu wala raha, amejaa manung’uniko na malalamiko juu ya kila kitu, haridhiki kamwe isipokuwa kwa bahati, kadiri tabia yake inavyotokea kumpeleka, bali ananung’unika na kulalamika hata juu ya majira yenyewe, na ana kitu cha kuchukia katika kila jambo linalompata.
Basi, je, waweza kuwaza jambo lolote la kipuuzi zaidi na lisilo la akili zaidi kuliko tabia kama hii? Je, mtu kama huyo ahesabiwe kuwa mwenye shukrani kwa Mungu kwa sababu ana taratibu za sifa anazomtolea? Naam, je, si hakika kwamba taratibu kama hizo za sifa, mbali na kuwa utauwa unaokubalika kwa Mungu, lazima zichukiwe kama machukizo? Basi, upuuzi unaouona katika mfano huu ni uleule katika sehemu nyingine yoyote ya maisha yetu; ikiwa maisha yetu ya kawaida yanapingana kwa namna yoyote na maombi yetu, ni chukizo lilelile kama nyimbo za shukrani vinywani mwa wenye kunung’unika.
Magoti yaliyopigwa, huku umevikwa kiburi; maombi ya kimbingu, huku ukijilimbikizia hazina duniani; ibada takatifu, huku ukiishi katika mambo ya kipumbavu ya ulimwengu; maombi ya upole na upendo, huku moyo wako ukiwa makao ya kiburi na kinyongo; saa za maombi, huku ukitoa siku na miaka kwa burudani za uvivu, matembezi yasiyo na maana, na anasa za kipumbavu; ni huduma za kipuuzi, zisizokubalika kwa Mungu, kama vile taratibu za shukrani kutoka kwa mtu anayeishi katika manung’uniko na kutoridhika.
Hivyo, isipokuwa mwenendo wa kawaida wa maisha yetu upatane na roho ya kawaida ya maombi yetu, maombi yetu, mbali na kuwa kiwango halisi au cha kutosha cha utauwa, yanageuka kuwa kazi tupu ya midomo, au, lililo baya zaidi, unafiki ulio dhahiri.
Kwa hiyo, kwa kuwa tunapaswa kuifanya roho na tabia ya maombi yetu kuwa roho na tabia ya kawaida ya maisha yetu, hili laweza kutusadikisha kwamba watu wa ngazi zote wanapaswa kujitahidi na kuutamani ukamilifu uleule wa juu kabisa wa maisha ya Kikristo. Kwa maana kama vile Wakristo wote wanapaswa kutumia ibada zilezile takatifu na za kimbingu, kama vile wote wanapaswa kuomba kwa bidii ileile ili wapewe Roho wa Mungu, vivyo hivyo huo ni ushahidi wa kutosha kwamba watu wa ngazi zote wanapaswa, kwa kadiri ya uwezo wao wote, kuyafanya maisha yao yapatane na Roho yule mmoja, ambaye wote wanapaswa kumwomba.
Kwa hiyo, kwa hakika kama vile utakatifu uleule wa maombi unavyodai utakatifu uleule wa maisha, vivyo hivyo ni hakika kwamba Wakristo wote wameitwa kwenye utakatifu uleule wa maisha.
Askari, au mfanyabiashara, hajaitwa kuhudumu madhabahuni, au kuihubiri Injili; lakini kila askari au mfanyabiashara anawajibika kuwa mcha Mungu, mnyenyekevu, mtakatifu, na mwenye nia ya kimbingu, katika sehemu zote za maisha yake ya kawaida, kama vile kasisi anavyowajibika kuwa mwenye bidii, mwaminifu, na mchapakazi, katika sehemu zote za wito wake.
Na haya yote ni kwa sababu hii moja iliyo wazi, kwamba watu wote wanapaswa kuomba ili wapate utakatifu uleule, hekima ileile, na tabia zilezile za kimungu, na kujifanya wafae kadiri wawezavyo kwa Mbingu ileile.
Kwa hiyo, wanadamu wote, kwa kuwa ni wanadamu, wana shughuli moja ileile iliyo muhimu, yaani kuishi kupatana na ubora wa asili yao yenye akili, na kuifanya akili na utaratibu kuwa sheria ya makusudi na matendo yao yote. Wakristo wote, kwa kuwa ni Wakristo, wana wito mmoja uleule, yaani kuishi kwa kufuata ubora wa roho ya Kikristo, na kuyafanya maagizo matukufu ya Injili kuwa kanuni na kipimo cha tabia zao zote katika maisha ya kawaida. Kitu kimoja kinachotakiwa kwa mmoja ndicho kitu kimoja kinachotakiwa kwa wote.
Mfanyabiashara hapaswi tena kujilimbikizia hazina duniani; askari hapaswi tena kupigana kwa ajili ya utukufu; mwanachuoni mkuu hapaswi tena kujivunia kina cha elimu yake; bali wote kwa roho moja lazima wahesabu “mambo yote kuwa hasara kwa ajili ya uzuri usio na kiasi wa kumjua Kristo Yesu.” [Wafilipi 3:8]
Mwanamke wa hadhi lazima ayafundishe macho yake kulia, na ajivike unyenyekevu. Mwungwana mwenye adabu lazima abadilishe mawazo ya kuchangamka ya werevu na ubunifu kwa moyo uliovunjika na kupondeka. Mtu wa cheo lazima aikane heshima ya kuzaliwa kwake kiasi cha kujiona kuwa mnyonge mpaka azaliwe mara ya pili. Watumishi lazima waione huduma yao kama inayofanywa kwa Mungu. Mabwana lazima wawaone watumishi wao kuwa ndugu zao katika Kristo, wanaopaswa kutendewa kama viungo wenzao wa mwili wa fumbo wa Kristo.
Wanawake vijana lazima ama wajitoe kwa utauwa, maombi, kujikana nafsi, na matendo yote mema, katika hali ya ubikira; ama sivyo waolewe, ili wawe watakatifu, wenye kiasi, na wenye busara katika kuitunza familia, wakiwalea watoto wao katika utauwa, unyenyekevu, na uchaji wa Mungu, na wakizidi katika matendo mengine yote mema, kwa kadiri ya hali na uwezo wao. Hawana uchaguzi wa kitu kingine chochote, bali lazima wajitoe kwa Mungu katika mojawapo ya hali hizi. Wanaweza kuchagua maisha ya ndoa, au maisha ya useja; lakini hawajaachiwa kuchagua kama wataifanya hali yoyote kati ya hizo kuwa hali ya utakatifu, unyenyekevu, utauwa, na wajibu mwingine wote wa maisha ya Kikristo. Hawana uwezo zaidi, kwa sababu wana mali, au wamezaliwa na wazazi matajiri, kujigawa kati ya Mungu na ulimwengu, au kujitwalia anasa ambazo mali yao itawawezesha kuzipata, kuliko wanavyoruhusiwa kuwa wasafi na wenye adabu wakati mwingine, na wakati mwingine sivyo.
Hawapaswi kufikiri ni kwa kiasi gani dini inaweza kuwapatia sifa nzuri, au jinsi wanavyoweza kuongeza utauwa kwenye maisha yasiyo na maana, ya ubatili, na ya kichaa; bali lazima waichunguze roho na tabia ya maombi yao, asili na lengo la Ukristo; na hapo wataona kwamba, wakiwa wameolewa au hawajaolewa, wana shughuli moja tu mikononi mwao; kuwa na hekima, na utauwa, na utakatifu, si katika namna na taratibu ndogo za ibada, bali katika mwelekeo wote wa nia zao, katika sura yote ya mwenendo wao wote, na katika mwendo wa kila siku wa maisha ya kawaida.
Waungwana vijana lazima wayatafakari yale aliyomwambia Mwokozi wetu aliyebarikiwa yule mwungwana kijana katika Injili; alimwagiza auze vyote alivyokuwa navyo, awape maskini. Basi, ingawa andiko hili lisiwalazimishe watu wote kuuza vyote, hakika linawalazimisha watu wa kila aina kuitumia mali yao yote kwa njia za hekima, za akili na za upendo, kiasi cha kuonyesha waziwazi kwamba vyote walivyo navyo vimewekwa wakfu kwa Mungu, na kwamba hakuna sehemu yake inayozuiliwa mbali na maskini ili itumike katika matumizi yasiyo ya lazima, ya ubatili, na ya kipumbavu.
Kwa hiyo, ikiwa waungwana vijana wanajiwekea lengo la maisha ya anasa na kujifurahisha, ikiwa wanatumia mali yao katika maisha ya fahari, katika starehe na ulevi, katika makuu na misafara ya magari na watumishi, katika anasa na burudani, katika michezo na kamari, na katika kujifurahisha kwa namna nyingine kama hizo za kiholela kwa ajili ya tamaa zao za kipumbavu, wana sababu ileile ya kujiona kuwa Malaika kama ya kujiona kuwa wanafunzi wa Kristo.
Na wawe na hakika kwamba shughuli moja pekee ya mwungwana Mkristo ni kujipambanua kwa matendo mema, kuwa maarufu katika fadhila tukufu kabisa za Injili, kuvumilia ujinga na udhaifu wa watu wa kawaida, kuwa rafiki na mlinzi wa wote wanaoishi karibu naye, kuishi katika vilele vya juu kabisa vya hekima na utakatifu, na kuonyesha katika mwenendo wote wa maisha yake ukuu wa kweli wa moyo unaotokana na dini. Lazima waitamani heshima ya kiungwana ya namna ambayo wangeweza kujifunza kwa kumwona Yesu aliyebarikiwa, na wasionyeshe roho nyingine ya kiungwana isipokuwa ile ambayo wangeweza kuipata kwa kuishi pamoja na Mitume watakatifu. Lazima wajifunze kumpenda Mungu kwa moyo wao wote, na kwa roho yao yote, na kwa nguvu zao zote, na jirani yao kama nafsi zao; na hapo watakuwa na ukuu wote na heshima yote wanayoweza kuwa nayo hapa, na watakuwa wanafaa kwa furaha ya milele Mbinguni baadaye.
Hivyo katika ngazi na hali zote, za wanaume au za wanawake, huu ndio utakatifu mmoja wa pamoja, unaopaswa kuwa maisha ya kawaida ya Wakristo wote.
Mfanyabiashara hapaswi kumwachia kasisi utauwa, wala kasisi kumwachia kibarua unyenyekevu; wanawake wenye mali hawapaswi kuwaachia wanawake maskini kuwa wenye kiasi, safi, wenye kutunza nyumbani, kujipamba kwa mavazi ya kujisitiri, pamoja na adabu nzuri na moyo wa kiasi; wala wanawake maskini wasiwaachie matajiri kuhudhuria ibada na huduma ya Mungu. Wakuu lazima wawe maarufu kwa umaskini wa kweli wa roho; na watu wa hali ya chini na ya mateso lazima wamfurahie Mungu sana.
Mtu mwenye nguvu na mamlaka anapaswa kuwasamehe adui zake na kuwaombea, na mteswa asiye na hatia, aliyefungwa kwa minyororo gerezani, lazima, pamoja na Paulo na Sila, usiku wa manane amwimbie Mungu nyimbo za sifa. Kwa maana Mungu anapaswa kutukuzwa, utakatifu unapaswa kutendwa, na roho ya dini inapaswa kuwa roho ya kawaida ya kila Mkristo, katika kila hali na mazingira ya maisha.
Kwa maana Mwana wa Mungu hakushuka kutoka juu ili kuongeza namna ya nje ya ibada kwenye njia mbalimbali za maisha zilizopo duniani, na hivyo kuwaacha watu waishi kama walivyoishi hapo awali, katika tabia na anasa zile ambazo mtindo na roho ya ulimwengu huzikubali; bali kama vile alivyoshuka kutoka Mbinguni akiwa wa kimungu na wa kimbingu kabisa katika asili Yake mwenyewe, vivyo hivyo alikuja kuwaita wanadamu kwenye maisha ya kimungu na ya kimbingu; kwenye badiliko kuu kabisa la asili na tabia yao wenyewe; kuzaliwa mara ya pili kwa Roho Mtakatifu; kuenenda katika hekima na nuru na upendo wa Mungu, na kufanana Naye kwa kadiri ya uwezo wao wote; kuzikana njia zote za ulimwengu zinazoonekana kuwa za kuvutia zaidi, ziwe za ukuu, za shughuli, au za anasa; kwenye kuzifisha tamaa zao zote zinazopendeza zaidi; na kuishi katika hekima, na usafi, na utakatifu wa namna ambayo ingewafanya wafae kuwa na utukufu katika kumfurahia Mungu milele yote.
Kwa hiyo, chochote kilicho cha kipumbavu, cha kuchekesha, cha ubatili, au cha kidunia, au cha tamaa za mwili, katika maisha ya Mkristo, ni kitu kisichopaswa kuwapo; ni waa na unajisi unaopaswa kuoshwa kwa machozi ya toba. Lakini ikiwa kitu chochote cha aina hii kinapita katika mwenendo wa maisha yetu yote, ikiwa tunajiruhusu katika mambo yaliyo ya ubatili, ya kipumbavu, au ya tamaa za mwili, tunaukana ukiri wetu.
Kwa maana kwa hakika kama vile Yesu Kristo alivyokuwa hekima na utakatifu, kwa hakika kama vile alivyokuja kutufanya tufanane Naye, na kubatizwa katika Roho Wake, vivyo hivyo ni hakika kwamba hakuna awezaye kusemwa kuwa anashika ukiri wake wa Kikristo, isipokuwa wale ambao, kwa kadiri ya uwezo wao wote, wanaishi maisha ya hekima na utakatifu na ya kimbingu. Hili, na hili peke yake, ndilo Ukristo; utakatifu kamili katika kila sehemu ya maisha, hekima ya kimbingu katika matendo yetu yote, bila kufuata roho na tabia ya ulimwengu, bali tukigeuza anasa zote za kidunia kuwa njia za utauwa na za kujitoa kwa Mungu.
Lakini sasa, ikiwa hali hii ya moyo wenye utauwa, ikiwa mazoea haya ya utakatifu wa ndani, ndiyo dini ya kweli, basi dini ya kweli ni wajibu na furaha ya watu wa ngazi zote kwa kiwango kilekile; kwa maana hakuna kitu kinachoipendekeza kwa mmoja, ambacho si pendekezo lilelile kwa watu wa hali zote.
Ikiwa ni furaha na utukufu wa askofu kuishi katika roho hii ya utauwa, akiwa amejaa tabia hizi takatifu, akifanya kila kitu kama kwa Mungu, ni utukufu na furaha vilevile kwa wanaume na wanawake wote, wakiwa vijana au wazee, kuishi katika roho ileile. Na yeyote awezaye kuona sababu zozote kwa nini askofu mzee anapaswa kuuelekeza moyo wake kwenye mambo ya Mungu, akiyageuza maisha yake yote kuwa mazoezi ya juu kabisa ya utauwa, hekima, na ibada, ataziona kuwa sababu nyingi vilevile kwa nini yeye mwenyewe anapaswa, kwa kadiri ya uwezo wake wote, kufanya vivyo hivyo.
Ukisema kwamba askofu lazima awe kielelezo maarufu cha utakatifu wa Kikristo kwa sababu ya wito wake wa juu na mtakatifu, unasema kweli. Lakini ukisema kwamba ni faida yake zaidi kuwa kielelezo kuliko ilivyo faida yako, unakosea sana: kwa maana hakuna kitu kinachofanya viwango vya juu kabisa vya utakatifu kutamanika kwa askofu, isipokuwa kile kinachovifanya vitamanike vilevile kwa kila kijana wa kila familia.
Kwa maana utauwa ulioinuliwa, ibada ya hali ya juu, na matumizi ya kidini ya kila kitu, ni utukufu na furaha ya hali moja ya maisha kama ilivyo ya hali nyingine.
Hebu jiwazie tu moyoni mwako ni roho ya namna gani ya utauwa ambayo ungetaka iwe ndani ya askofu aliye bora kuliko wote duniani, jinsi ambavyo ungetaka ampende Mungu, jinsi ambavyo ungetaka ayaige maisha ya Mwokozi wetu na ya Mitume Wake, jinsi ambavyo ungetaka aishi juu ya ulimwengu, akiangaza katika vielelezo vyote vya maisha ya kimbingu, na hapo utakuwa umeigundua roho ile ambayo unapaswa kuifanya roho ya maisha yako mwenyewe.
Namwomba kila msomaji atafakari kwa muda juu ya wazo hili, na labda atapata usadikisho mkubwa zaidi kutokana nalo kuliko anavyodhani. Kila mtu anaweza kusema jinsi alivyo mwema na mcha Mungu angependa watu fulani wawe; kila mtu anajua ni jambo la hekima na la akili kiasi gani kwa askofu kuwa juu kabisa ya ulimwengu, na kuwa kielelezo maarufu cha ukamilifu wa Kikristo; mara tu unapomfikiria askofu mzee mwenye hekima, unawaza kiwango fulani cha juu cha utauwa, kielelezo hai cha tabia zile zote takatifu unazozikuta zimeelezwa katika Injili.
Basi, ukijiuliza, Ni jambo gani lenye furaha zaidi kwa kasisi kijana kufanya? utalazimika kujibu kwamba hakuna kitu kinachoweza kuwa cha furaha na cha utukufu kwake kama kuwa kama yule askofu mtakatifu aliye bora.
Ukiendelea na kuuliza, Ni jambo gani lenye furaha zaidi kwa mwungwana kijana yeyote au dada zake kufanya? jibu lazima liwe lilelile; kwamba hakuna kitu kinachoweza kuwa cha furaha au cha utukufu kwao kama kuishi katika mazoea kama hayo ya utauwa, katika mazoezi kama hayo ya maisha ya kimungu, kama anavyofanya askofu huyu mzee mwema. Kwa maana kila kitu kilicho kikuu na chenye utukufu katika dini ni utukufu wa kweli wa kila mwanamume au mwanamke kama vile ulivyo utukufu wa askofu yeyote. Ikiwa viwango vya juu vya upendo wa kimungu, ikiwa upendo wenye bidii, ikiwa usafi usio na waa, ikiwa mapenzi ya kimbingu, ikiwa kuufisha mwili daima, ikiwa ibada ya mara kwa mara, ndiyo njia bora zaidi na yenye furaha zaidi ya maisha kwa Mkristo yeyote, ndivyo ilivyo kwa kila Mkristo.
Tafakari tena: kama ungemwona askofu, katika mwenendo wote wa maisha yake, akiishi chini ya hadhi yake, akizifuata tabia zote za kipumbavu za ulimwengu, na akitawaliwa na mahangaiko na hofu zilezile zinazowatawala watu wa ubatili na wa kidunia, ungemfikiriaje? Je, ungedhani kwamba ana hatia ya kosa dogo tu? Hapana, ungemhukumu kuwa amekosea katika jambo lile ambalo si tu ndilo muhimu kuliko yote, bali ndilo jambo pekee muhimu linalomhusu. Kaa kwa muda katika tafakari hii, mpaka akili yako isadikishwe kikamilifu jinsi lilivyo kosa la kusikitisha kwa askofu kuishi maisha ya kutojali na ya kidunia.
Unapofikiri kwa namna hii, geuza mawazo yako kwa baadhi ya watu unaowafahamu, kaka yako au dada yako, au kijana yeyote. Basi, ukiona kwamba mwenendo wa kawaida wa maisha yao haupatani na mafundisho ya Injili, ukiona kwamba njia yao ya maisha haiwezi kusemwa kuwa ni jitihada ya kweli ya kuingia kwa mlango ulio mwembamba, unaona kitu unachopaswa kukihukumu kwa kiwango kilekile, na kwa sababu zilezile. Hawatendi kosa dogo, bali wamekosea katika jambo lililo kila kitu chao, na wanaikosa furaha yao ya kweli, kama vile askofu yule anavyoikosa yake, anayepuuza wajibu wa juu wa wito wake. Itumie hoja hii kwako mwenyewe; ukijiona unaishi maisha ya uvivu, ya kujifurahisha, na ya ubatili, ukichagua afadhali kuzitimizia tamaa zako kuliko kuishi kupatana na mafundisho ya Ukristo, na kuyatenda maagizo yaliyo wazi ya Bwana wetu aliyebarikiwa, unao upofu wote huo na ukosefu wote huo wa akili wa kujilaumu nao, ambao unaweza kumlaumu nao askofu yeyote asiye na mwenendo mnyoofu.
Kwa maana fadhila zote za maisha ya Kikristo, usafi wake mkamilifu, tabia zake za kimbingu, ni kanuni pekee ya maisha yako kama vile zilivyo kanuni pekee ya maisha ya askofu. Ukizipuuza tabia hizi takatifu, usipozitamani kwa shauku, usipojionyesha kuwa kielelezo kinachoonekana cha tabia hizo, umeanguka mbali na furaha yako ya kweli kama yeye, wewe ni adui mkubwa wa nafsi yako na umefanya uchaguzi mbaya vilevile, kama yule askofu anayechagua afadhali kuitajirisha familia yake kuliko kuwa kama Mtume. Kwa maana hakuna sababu ya wewe kufikiri kwamba utakatifu wa juu kabisa, tabia za kimbingu kabisa, ni wajibu na furaha ya askofu, isipokuwa ile iliyo sababu nzuri vilevile ya wewe kufikiri kwamba tabia zilezile ni wajibu na furaha ya Wakristo wote. Na kama vile askofu mwenye hekima kuliko wote duniani ni yule anayeishi katika vilele vikuu kabisa vya utakatifu, aliye kielelezo bora zaidi katika mazoezi yote ya maisha ya kimungu, vivyo hivyo kijana mwenye hekima kuliko wote, mwanamke mwenye hekima kuliko wote, akiwa ameolewa au hajaolewa, ni yule anayeishi katika viwango vya juu kabisa vya utakatifu wa Kikristo, na katika mazoezi yote ya maisha ya kimungu na ya kimbingu.