Essuula 6 · eddakiika 18 ez’okusoma · eddakiika 23 ez’okuwuliriza
Ebigezo n'Ebizibu
OMUSUMBA w’e Epworth teyali muganzi nnyo mu kigo kye; oboolyawo omusumba omwavu ennyo tabeera muganzi n’akatono. Yafuna obuzibu bungi okuddaabiriza n’okuzimba buggya ekitundu ky’ennyumba ye ekyali kyayonoonebwa omuliro; era mutabani we John bwe yali nga wa myezi musanvu oba munaana, Omwami Wesley yafiirwa omulundi omulala, kubanga ebirime bye ebya flax (ebikolebwamu engoye za kitaani) baabikumako omuliro ne bisaanawo, mu mbeera eyalabika nga waliwo omuntu eyabikumako mu bugenderevu. Era yeesanga mu kukaayana okwaleeta obukyayi n’obusungu bungi, olw’ebbaluwa, oba okusinga akatabo, gye yali awandiise mu buvubuka bwe, nga tannava London kugenda South Ormsby, oluvannyuma lw’okubeera mu lukuŋŋaana lwa Calves Head Club, ekibiina ky’Abakontanya abaali abakambwe mu by’obufuzi. Wesley yeetamwa nnyo, n’addayo ewaka, era omutima gwe nga gukyabuguumirira munda mu ye, n’awandiika ebbaluwa empanvu, era bwe yamala okugiwandiika n’agenda okwebaka nga ssaawa kkumi n’emu ez’oku makya. Mukwano gwe omu — oboolyawo nnannyini nnyumba mwe yali asula, Robert Clavel, omutunzi w’ebitabo era mu kiseera ekyo omukulu wa Stationers’ Company — yayingira ng’akyebase, n’atwala ekiwandiiko ekyo, era bwe yamala okukisoma, n’amusendasenda obutakiweereza muntu eyali agendereddwamu, naye n’akola amagezi okukisigaza mu mikono gye. Oluvannyuma lw’emyaka kkumi n’ebiri, awatali kukkiriza kw’eyakiwandiika, n’akifulumya ng’akiwadde omutwe guno: " Ebbaluwa okuva eri Omusumba w’Ekyalo eri Mukwano gwe mu London, ekwata ku Kusomesa kw’Abakontanya mu Masomero gaabwe ag’Obwannannyini mu bitundu ebitali bimu eby’Eggwanga lino: Eweereddwayo n’obwetoowaze eri Akakiiko Akakulu aka Paalamenti ak’Eddiini akatudde kaakano.” Endowooza ya Paalamenti mu kiseera ekyo yali ya bukyayi bungi nnyo eri Abakontanya, era nga yeegomba nnyo okubanyigiriza.
Olutalo lwagenda lweyongera obukambwe ng’akatabo kaddirira akalala, era obusungu ne bubuuka ku njuyi zonna. Omulabe wa Omwami Wesley omukulu yali Omusumba Samuel Palmer, eyali, kya bulijjo, n’abamuwagira, era olutalo luno olw’ebigambo lwatuuka n’okuba nti Daniel De Foe, eyalwenyigiramu mu bujjuvu, yasibibwa mu kkomera ly’e Newgate mu Julaayi 1703. Omwami Wesley naye oboolyawo yanditusse ku ekyo singa yali abeera mu London; kubanga okukaayana kwali kubunye wonna nnyo ne kiba nti, nga Dean Swift bw’agamba, ne kkapa n’embwa byennyini byakwogerangako, ate abakyala ab’ekitiibwa ne bafuuka abawagizi ab’amaanyi ab’ebibiina bya Low Church ne High Church " ne kiba nti tebakyalina na budde kusaba kusaba kwabwe.” Omusumba w’e Epworth, n’olulimi lwe olwogi n’obusungu bwe obwangu, yali asobola nnyo okufuna abalabe okusinga ab’emikwano mu kiseera ng’ekyo, era tewali kubuusabuusa nti obukyayi n’endowooza embi nnyingi byazuukusibwa ku ye mu Lincolnshire, era mukyala we, nga naye bwe yali, yalina okugumira obuzibu obwo.
Kyali kizibu nnyo gy’ali okwawukana ne mutabani we omubereberye, Samuel, eyateekebwa mu ssomero ly’e Westminster mu 1704, wadde nga ye yandibadde omukazi asembayo okuziyiza omwana we okukulaakulana. Omulenzi yagenda London ne kitaawe, oboolyawo ng’atudde mu maaso ge ku mbalaasi y’emu, era mangu ddala n’afuna okwagalibwa kw’abasomesa n’abakulu be abapya. Era yalina ab’emikwano abawerako mu London; jjajjaawe omukazi ow’oludda lwa kitaawe yali akyali mulamu, ne taata we omuto Matthew yali musawo omulongoosa era omukozi w’eddagala ng’ali bulungi mu by’enfuna, ate taata we omuto omulala, Timothy Wesley, ne ssenga we, Mukyala Elizabeth Dyer, mwannyina wa kitaawe omu yekka, nabo baali babeera mu kibuga. Bonna balabika nga baalaga omulenzi ekisa ekisuubirwa omwana w’ow’oluganda, era oboolyawo baali beenyumiriza mu bitone bye n’okukulaakulana kwe okw’amangu. Okwagala kwa nnyina okw’okumweraliikirira kwali kungi nnyo ne kiba nti yawaayo essaawa nnyingi, n’empapula nnyingi ennene, okumuwandiikira ebbaluwa ezaddiriŋŋana, ezaali, mu butuufu, ebiwandiiko ebinnyonnyola okubikkulirwa kwa Katonda n’etteeka ly’amagezi. Esooka erina olunaku nga 11 Maaki 1704, era mpanvu nnyo, era okugamba amazima, nkalu, nga temuli wadde akatono ku mawulire ag’awaka oba eby’olugambo. Awatali kubuusabuusa, mu kugiwandiika n’ebbaluwa ezaddako, yatuukiriza kye yalaba nga buvunaanyizibwa obw’omuntu ow’omwoyo omulungi, naye yamanya nti zaali zisukkiridde okutegeera kw’omulenzi mu kiseera ekyo, kubanga yamugamba azikuume okutuusa lw’alikula n’asobola okuzitegeera obulungi. Ebbaluwa eyawandiikibwa ng’ekiseera eky’ebbugumu kinaatera okuggwaako erabika ng’ya bulijjo, era esaanira okutegeera kw’omwana w’essomero: — " SAMMY OMWAGALWA, " Epworth, nga 4 Agusito 1704.
" Mbadde mulwadde okumala ebbanga ddene, naye kaakano, nneebaza Katonda, nnawonye bulungi. Nnali ndowooza nti nnandibadde nawe ng’ekiseera kino tekinnatuuka, naye mbuusabuusa obanga ndikulaba mu kiseera kino eky’ebbugumu; noolwekyo mpandiikira ombuulire bulungi by’oyagala.
" Nnandibadde nnamaze dda ekiwandiiko kyange kye nnatandika edda ennyo, singa nnabadde n’obulamu obulungi; naye nsuubira nti nja kusobola okukimaliriza mangu, n’oluvannyuma nkusabe okoppolole ebbaluwa zo zonna; kubanga ziyinza okukugasa okusinga bwe zikugasa kaakano, kubanga ojja kusobola okuzitegeera obulungi. Nja kuba nkozesa ebirowoozo byange ku nsonga ez’omugaso ku lulwo bwe nnaabanga n’ebbanga, kubanga tewali kintu mu nsi muno kye njagala nnyo ng’okulaba abaana bange nga bayigiriziddwa bulungi mu misingi gy’eddiini, balyoke batambulire mu kkubo ffunda, lyokka eridda eri essanyu. Naddala nfaayo ku ggwe, eyaweebwayo, ne bwe wali tonnazaalibwa, eri obuweereza bw’ekifo ekitukuvu, olyoke obeere eky’okwewunda eky’Ekkanisa eyo gy’oli memba, era obeere ekikozesebwa (Katonda bw’anaakuwanguliza obulamu bwo) mu kutwala emmeeme nnyingi mu ggulu. Noolwekyo, sooka weegendereze emmeeme yo, si kulwa nga ggwe wennyini n’otosiimibwa.
" Ofunye emikisa mingi egy’okusoma; Katonda akukwasizza ebitone bingi, gamba ng’obulamu, amaanyi, eby’okweyimirizaawo ebimala okutuusa kaakano, amagezi amalungi, okujjukira, n’ebirala; era singa ekimu ku byo kikozesebwa bubi oba tekikulaakulanyizibwa, ddala lumu biriyimirira ku lunaku lw’omusango ne bikulumiriza.
" Singa nnali ndowooza nti tojja kukozesa bulungi kuyigirizibwa, n’okyuka okuba omulungi olw’okunenyezebwa, sandikuwandiikidde wadde okukugamba ekigambo ekirala nga nkyali mulamu, kubanga mmanyi nti buli kye nnandikoze kyandikwongeddeko bwongezi kusalirwa musango okusingawo. Naye nneegayirira Katonda n’obwesimbu akuwe ekisa kye, era nkukuutira, nga bw’olikibalibwako ku lunaku olukulu olw’enkomerero, onyiikire n’obwegendereza ‘okukola ebiraga nti walokolebwa, ng’otya era ng’okankana,’ si kulwa ng’ogwa ku nkomerero.
" Ogamba nti tomanyi ngeri ya kukuuma kyama nga tolimba oluusi. Simanyi byama ki by’oyinza okuba nabyo: naye nkakasa nti tewali n’omu ali naawe alina buyinza okukubuuzabuuza; naye singa wabaawo omuntu eyeeyingiza mu bitamukwatako n’ayagala okukikola, mwewale mu mpisa ennungi bw’oba osobola; naye bw’oba tosobola, mugambe n’obumalirivu nti tojja kumatiza kwegomba kwabwe okutali kwa magezi; era kakasa nti tobeera n’akatono, olw’okwagala okusiimibwa omuntu yenna, mu kabi ak’okufiirwa okusiimibwa Katonda, kye ojja okufiirwa bw’onooyogera eby’obulimba. Nkukwasa obukuumi bwa Katonda obw’okusaasira.
" SUSANNA WESLEY.”
Ebbaluwa eddako terina lunaku, naye yawandiikibwa mu mwaka ogwo gwennyini oba ogwaddirira: — SAMMY, " ' Kale nammwe ebikolwa byammwe ebirungi byakirenga abantu bonna, babirabenga, bagulumize Kitammwe ali mu ggulu.’ " Kebera bulungi omutima gwo, otunuulire bye gwegomba, naddala embeera y’ebirowoozo byo eya bulijjo; kubanga ka nkubuulire, si kwewaayo kwa kiseera kimu na kiseera ekirala okulaga nti omuntu Mukristaayo, wabula birowoozo ebitegekeddwa mu byonna era bulijjo okutuukiriza obuvunaanyizibwa bwonna obw’Obukristaayo mu biseera byabwo ebituufu, mu bifo byabwo, n’ebirala. Okugeza, ku makya oba akawungeezi, oba mu kiseera ekirala kyonna ng’akakisa kaguddewo, Omukristaayo omulungi ajja kuba mwetegefu n’essanyu okwawukana ku nsi, alyoke awe Omutonzi we ssaddaaka ye ey’okusaba n’okutendereza, era ajja kukitwala nga ssanyu lye, era nga buvunaanyizibwa bwe, okukola bw’atyo. Bw’abeera mu nsi, bw’aba n’omulimu, ajja kugukola n’obunyiikivu, ng’amanyi nti alina okunnyonnyola Katonda ekiro ku bye yakoze emisana, era nti Katonda asuubira tubeere beesigwa mu mulimu gwe twayitibwamu, era tubeere abeewaddeyo mu bisenge byaffe eby’okusabiramu. Omukristaayo asaanidde, era okutwalira awamu bw’akola, okutambula n’ensi ng’omugenyi mu nnyumba y’abagenyi: ajja kukozesa ebimwetaagisa, era anyumirwe n’essanyu by’asobola okunyumirwa awatali kibi; naye mu kiseera kye kimu amanyi nti eyo nnyumba ya bagenyi bugenyi, era tajja kufaayo nnyo ku by’asanga omwo, kubanga tagitwala nga waka we. Ebirowoozo by’Omukristaayo bisaanidde okuba bulijjo nga bikkakkamu, nga byefuga, nga tebisukkiriza mu ssanyu oba mu nnaku, era bulijjo nga byetegefu okuwulira eddoboozi ttono nga lya ggonjebwa erya Mwoyo Omutukuvu owa Katonda, alimuluŋŋamya ky’anaakola n’engeri gy’anaakikolamu mu byonna ebibaawo mu bulamu, singa mu by’akola byonna amukulembeza, era ne yeesiga obuyambi bwe. Kaakano siyinza kulwawo kwogera ku buvunaanyizibwa bwo obw’enjawulo; nsuubira nti mu bbanga ttono nja kukuweereza kye nnali ntegese.
" Mu kiseera kino, nkwegayiridde, ng’omuntu alina okufaayo okusingira ddala okuyinza okulowoozebwa ku mmeeme yo: nkubuulirira, nga bwe ndi mukwano gwo omwesigwa: era nkulagira, nga bwe ndi muzadde wo — okukozesa obunyiikivu bwo bwonna okunywerera mu kuyitibwa kwo ne mu kulondebwa kwo, okuba omwesigwa eri Katonda wo; era bwe mmala okwogera ekyo, sikyetaaga kukugamba obeere munyiikivu mu mulimu gwo.
" Sammy, lowooza ku bye ŋŋamba, era Katonda Atenderezebwe akuwe okutegeera ddala obuvunaanyizibwa bwo gy’ali, era ne gye ndi. Zza obuggya obweyamo bwo bwe womenye; bw’oba wamala obudde bwo oba wabukozesa bubi, faayo nnyo ku bwo obusigaddewo. Bw’oba weetaaga okubuulirirwa oba amagezi mu kintu kyonna, njogera nange mu ddembe, era nja kukuyamba n’essanyu. Nkukwasa obukuumi bwa Katonda obw’omukisa.
" SUSANNA WESLEY.”
Nnyina bwe yali awandiikira omulenzi we eyali ewala, era ng’asomesa abaana be abalala, bba yali mu kisenge kye eky’okusomeramu ng’awandiika ennyiriri z’ebitontome amangu ddala nga bwe zaali zikulukuta okuva mu bwongo bwe ne mu kkalaamu ye. Duke wa Marlborough ye yali omuzira w’ekiseera ekyo; yali awangudde olutalo lw’e Blenheim mu Agusito 1704, n’aleeta entiisa ey’amaanyi mu ggwanga ly’Abafalansa, eyamala ebbanga ddene ng’ewulirwa mu kiddibwamu ky’oluyimba Marlbrouck s’en va-t-en guerre. Eggwanga lyasanyukira okussaamu ekitiibwa omuserikale ono era omukulembeze w’eggwanga, eyawangula olutalo olwakakasa nti Kwiini Anne yali mutuufu okumwesiga; ebisenge byombi ebya Paalamenti byamwebaza mu lwatu, Ekibuga London ne kimukolera embaga ey’ekitiibwa, eggwanga ne limuwa Ettaka lya Woodstock, ye n’abazzukulu be emirembe gyonna, ne limuzimbira olubiri lwa Blenheim, olwakanyagibwako mu kiseera kino eky’okumpi eby’obugagga by’ebifaananyi n’eby’ekikugu bye yakuŋŋaanya mu bulumbaganyi bwe obwawangula amaanyi ga Grande Monarque (Kabaka w’e Bufalansa). Eby’obufuzi n’okwagala eggwanga byombi byasikiriza ekitone kya Omwami Wesley eky’ebitontome, n’amaliriza ekitontome eky’ennyiriri ebikumi bitaano mu kyenda mu nnya, ekiyitibwa Marlborough, or the Fate of Europe (Marlborough, oba Enkomerero ya Bulaaya). Ssaabalabirizi Sharpe yakwata ekitontome n’eyakiwandiika n’abateeka wansi w’ekiwaawaatiro kye eky’okubakuza, n’abaleeta mu maaso ga Duke. Ekitono ennyo omuzira kye yali asobola okukola okusasula kwali kuwa Omwami Wesley ekifo ky’omusumba w’eggye lya Colonel Lepelle; era omukungu omulala ow’ekitiibwa yasanyukira nnyo ekitontome ne kiba nti yatumya eyakiwandiika, n’agezaako okumufunira ekifo kya prebend (omusumba alina omugabo mu kkanisa enkulu). Naye, zisanze!
Enteekateeka ezisinga okutegekebwa obulungi ez’emmese n’abantu Zitera okwonooneka!
era engeri yennyini omusumba ono omuyiiya w’ebitontome gye yali anoonya okuweereza abaali bamuwagira n’okunyweza ekifo kye, ye yamuleetera okufiirwa byonna bye yali afunye, era ne byonna bye yali asuubira.
Ku ntandikwa ya Maayi 1705, Mukyala Wesley yazaala omwana omulala ow’obulenzi, naye olw’okweraliikirira n’obunafu teyasobola kumuyonsa, era n’aweebwa omukazi omu eyabeeranga mu maaso g’ennyumba y’omusumba okumulabirira. Epworth yali etabuse nnyo olw’okulonda okwalimu okuvuganya, era ekiro ekimu oluguudo lwalimu oluyoogaano lungi nnyo ne kiba nti omulezi teyasobola kwebaka okutuusa wakati w’essaawa musanvu ne munaana ez’ekiro, n’oluvannyuma ne yeebaka otulo tungi nnyo ne yeebakira ku mwana n’amutta.
Tekyali kya kwewuunya nti Mukyala Wesley yeeraliikirira nga tannazaala era ng’amaze okuzaala; kubanga Kwiini Anne yali asazizzaamu Paalamenti nga 5 Apuli, era kyali kimanyiddwa bulungi nti okuvuganya wakati wa Whigs ne Tories kwandibadde kwa maanyi. Tewali Mukatoliki anyiikira oba eyeesibira ku ndowooza ze ennyo ng’”omukyufu,” era tewali mu Kkanisa ya Bungereza ali " waggulu " (high) ennyo ng’oyo eyazaalibwa n’akulira mu kifuba ky’Obukontanya. N’olwekyo kyali kya butonde ddala nti Omusumba w’e Epworth abeere Mutory ow’oku ntikko, era asse obuzito bwe bwonna n’obuyinza bwe ku ludda olwawakanya Colonel Whichcott ne Omwami Albert Bertie, abeesimbyewo abaali bawagira Obupresbyteri era nga Abakontanya bali ku ludda lwabwe, era abaali bavuganya ku kukiikirira Lincolnshire n’abaali bakiikirira edda, Sir John Harold ne " Champion " Dymoke. Tewali kubuusabuusa nti ekibiina kya Tory, ekyali kimwagala dda, kyandijjukidde omusumba ono omunyiikivu eyali akwatidde ensonga yaabwe n’amaanyi ge gonna, era ne kimusasula mu ngeri emu, singa baawangula; naye Whigs be baawangula, era olw’ekyo ekibinja ky’abantu kyamuvuma, era yali mu kabi ak’okubonyaabonyezebwa. Abalabe be mangu ddala ne bamuggyako ekifo kye eky’omusumba w’eggye lya Colonel Lepelle, ne kiba nti yafiirwa mu nsawo ye, era ne mu kuganja kwe mu kitundu n’erinnya lye. Ye kennyini by’annyonnyola ku mbeera eyo bisangibwa mu bbaluwa gye yawandiikira Ssaabalabirizi Sharpe amangu ddala oluyoogaano nga lukkakkanye katono.
Epworth, nga 7 Juuni 1705. " Nnagenda e Lincoln ku Lwakubiri ekiro, nga 29 Maayi, era okulonda ne kutandika ku Lwakusatu, nga 30. Ekitundu ekinene eky’ekiro abantu b’oku Isle yaffe baakuba ebigoma, nga baleekaana, era nga bakuba bastoola n’emmundu wansi w’eddirisa ly’ekisenge mukyala wange mwe yali agalamidde, eyali tannaweza wiiki ssatu nga azaala. Nnali ntadde omwana eri omulezi mu maaso g’ennyumba yange: oluyoogaano lwakuumira omulezi we nga atunula okutuusa ku ssaawa musanvu oba munaana ez’ekiro. Awo ne balekeraawo, era omulezi, olw’okuba otulo twamuzitowa, ne yeebakira ku mwana. Bwe yazuukuka n’amusanga ng’afudde, n’adduka naye okujja ewange, kumpi ng’agudde eddalu, n’ayita abaweereza bange, n’amusuula mu mikono gyabwe. Bo, nga tebalina magezi okumusinga, ne badduka naye waggulu eri mukyala wange, era nga tannazuukuka bulungi, ne bamusuula mu mikono gye nga mufu era ng’anyogoze. Yeekkakkanya nga bwe yasobola, era olunaku olwo n’amuziika.
" Omusumba omu yansisinkana mu luggya lwa Castle, n’aŋŋamba nveewo, kubanga abasajja b’oku Isle baali bateesezza okunkolako akabi. Omulala yaŋŋamba nti yali awulidde kumpi abantu amakumi abiri ku bo nga bagamba nti, ' bwe banaankwatira mu luggya lwa Castle, bajja kunsiikulamu ebyenda.’ Omuweereza wange naye yaweebwa amagezi ge gamu. Nnayita mu Gainsbro’, era Katonda n’ankuuma.
" Bwe baamanya nti nnali ntuuse ewaka, ne baweereza ebigoma n’ebibinja by’abantu, n’emmundu n’ebirala, nga bulijjo, okunkulisa okutuusa mu ttumbi. Omu ku bo bwe yali ayitawo ku Lwakutaano akawungeezi, n’alaba abaana bange mu luggya, n’aleekaana nti, ' Mmwe badayimooni! tujja kujja tubagobe mwenna mu nnyumba mugende musabirize mu bbanga ttono.’ Katonda abakyuse era abasonyiwe!
“Bino byonna, nneebaza Katonda, tebiggya n’akatono mukyala wange ku mwoyo. Nze kennyini mpulira omwoyo gwange nga gutabuddwa era nga gusasaanidde; naye wadde kiri kityo ngenda mu maaso n’okuddamu Palmer, era, ne bwe nnaaba mu kkomera oba ebweru waalyo, nsuubira okukimaliriza nga Paalamenti tennaddamu kutuula, kubanga sikyalina magye malala ge nnyinza kufiirwa.
" S. WESLEY.”
Naye ebigezo bye ebisinga obubi byali tebinnatuuka, era engeri gye byakwatamu mukyala we n’amaka ge ye kennyini y’asinga okubinnyonnyola. Yali abanjibwa omu ku bantu be yali anyiizizza olw’obunyiikivu bwe mu kulonda okwali kuyise, era, olw’okuba teyalina bya kusasula, mangu ddala n’akwatibwa, n’asindikibwa mu kkomera ly’e Lincoln. Bino bye yawandiika n’omukono gwe yennyini eri Ssaabalabirizi w’e York: — " SSEBO OMUKULU, " Lincoln Castle, nga 25 Juuni 1705.
" Kaakano mpummudde, kubanga ntuuse ku mwalo gwe nnamala ebbanga ddene nga nsuubira okutuukako. Ku Lwakutaano oluwedde (nga 23 Juuni), bwe nnali mmaze okubatiza omwana e Epworth, nnakwatibwa mu luggya lwa kkanisa yange omuntu eyali omuweereza wange, era eyankuŋŋaanyiza ekimu eky’ekkumi omwaka oguwedde, ku musango ogwaloopebwa omu ku b’eŋŋanda za Omwami Whichcott era mukwano gwe omunyiikivu (Omwami Pinder), nga bwe baali basuubizza bwe baali ku Isle nga okulonda tekunnabaawo. Omuwendo tegwali pawundi amakumi asatu, naye gwali gwenkana ng’ebikumi bitaano. Kubanga baali bamanyi nti okwokebwa kw’ebirime byange ebya flax, olugendo lwange e London, n’okungoba mu ggye lyange, byali bimaze okusaanyaawo obwesige bwe nnalina mu by’ensimbi era ne bimalawo ssente zange. Omulabe wange yatumibwa we nnali mu kkubo, okunsisinkana, ndyoke mmuleetere ebiteeso. Naye okuddamu kwe kwonna (kwe nkyalina) kwali nti nnina okusasula omuwendo gwonna amangu ago oba okugenda mu kkomera. Eyo gye nnagenda nga sirina kweraliikirira kungi ku lwange, era nsanga wano obuntubulamu n’okumatira bingi nnyo okusinga mu brevibus gyaris (ekizinga ekifunda eky’abasibe) eky’e Epworth yange.
Nneebaza Katonda, mukyala wange yali awonye bulungi, era yali amaze okukola omukolo ogw’okwebaza Katonda mu kkanisa oluvannyuma lw’okuzaala ennaku ntono nga tebannanziggya gy’ali; era nsuubira nti ajja kusobola okulabirira amaka gange, singa tebabagoba mu nnyumba, nga bwe batera okutiisatiisa okukola. Ekimu ku bintu ebyasinga okunneeraliikiriza kwali kukakibwa okuleka abaana b’endiga bange abaavu wakati mu misege mingi bwe giti. Naye Omusumba w’endiga omukulu asobola okubalabirira, n’okubakuuma. Mukyala wange abigumira n’obuvumu obumusaanira, era bwe nnali nsuubira okuva gy’ali.
" Siggwaamu ssuubi lya kukola birungi wano (era bwe kinaaba bwe kityo, sijja kufiirwa ddala kigendererwa kya bulamu), era, oboolyawo, okukola ebingi mu kigo kino okusinga mu kyange eky’edda; kubanga mpeereddwa olukusa okusoma essaala buli ku makya ne buli olweggulo wano mu kkomera, n’okubuulira omulundi gumu buli Ssande, kye nsalawo okukola olweggulo nga tewali kubuulira mu kkanisa enkulu (minster). Era ngenda mmanyagana ne basibe bannange mangu ddala nga bwe nsobola; era nja kuwandiikira London, ku bbaluwa eddako, eri Society for Propagating Christian Knowledge (Ekibiina ekibunyisa Okumanya kw’Obukristaayo), era nsuubira nti bajja kumpeereza ebitabo ebimu mbigabire mu bo. Sandiwandiise bintu bino okuva mu kkomera singa nnali ndowooza nti Ow’ekitiibwa (Your Grace) mwandikendeezezza ku kunzikiriza olw’okuba ndi wano; wano singa ngalamiza amagumba gange, nnandyebazizza Katonda era ne nsabira Ow’ekitiibwa. Omuddu wammwe, Ow’ekitiibwa, ow’okwetoowaza ennyo era asinga okuba mu bbanja ly’ekisa kyammwe, " S. WESLEY.”
Omutima gwa Ssaabalabirizi Sharpe ogw’ekisa gwateekwa okusanyukira omusajja ono eyali asobola okubeera omusanyufu bw’atyo mu mbeera ng’eyo, n’afuba okuyamba " basibe banne " awatali kwetamwa, n’abatunuulira ng’ekisibo ekimukwasiddwa mu kiseera ekyo. Amangu ddala yamuwandiikira okuddamu okw’okusaasira, n’amubuulira ebigambo bye yali awulidde, n’amusaba annyonnyole embeera y’ebintu bye. Omwami Wesley yasobola okunnyonnyola byonna mu ngeri ematiza, era, bwe yamala okulambulula eby’obulimba abalabe be bye baali bayiiyizza ne babibunyisa, n’ayongerako nti: — " Amabanja gange gali nga pawundi 300, ge nnagwamu olw’ebibambulira ebyaddiriŋŋana, Ow’ekitiibwa bye mumanyi. Okugwa kw’etterekero ly’emmere ery’ennyumba y’omusumba, nga sinnaba kuwona bisale bye nnasasula okufuna ekigo kyange; okwokebwa kw’ekitundu ekinene eky’ennyumba yange gye mbeeramu nga emyaka ebiri egiyise, n’ebirime byange byonna ebya flax mu kiseera eky’obutiti ekiyise; okukendeera kw’enyingiza yange kumpi ekitundu, olw’emiwendo emitono egy’emmere ey’empeke; okulemererwa kumpi ddala kw’ebirime byange ebya flax omwaka guno, ebyali bindeetera ekitundu ekisinga obunene eky’enyingiza yange; awamu n’amaka gange amanene; n’okunzigyako eggye lino, lye nnali nfunye n’okusaasaanya kungi n’okutawaanyizibwa: bino byonna ku nkomerero bimmenyeemenye, wadde nga nnafuba okulwana nga bwe nnasobola. Naye nsuubira okuddamu okusituka, nga bwe nnali nkola bulijjo nga ndi wansi ennyo; era ndowooza nti kaakano sisobola kweyongera kukka wansi nnyo okusingawo.”
Mukyala Wesley n’amaka bwe baali babeera awaka, abinnyonnyola mu bbaluwa gye yawandiika nga 12 Sebuttemba: — " Ku kufumita ente zange ekiro okuva lwe nnajja wano, wiiki ntono ezaakayita; n’okugezaako mu ngeri eyo okufiisa enjala amaka gange agasigadde awatali mukuumi nga siriiwo, kubanga ente zange zonna zakalira amata olw’ekyo, ate nga ge gaali emmere yaabwe enkulu; wadde nga, nsuubira, tebaasobola kutta n’emu ku zo omulundi gumu.
" Bwe baamala okukikola, baazuula amagezi amalungi okukyekwasa, n’okukyusa okwemulugunya kw’abantu ku bo; era kwali kubunyisa lugambo nti embizzi yange ensajja (brawn) yennyini ye yakola ekibi kino, wadde nga ku ntandikwa baagamba nti ente zange zeekoona ku kiwabyo ne zeerumya.
" Ku nsonga y’embizzi, ndowooza nti olukiiko lwonna olw’abalamuzi olutalina ludda lwandigisanze nga teriiko musango bwe lwandiwulidde obujulizi. Waaliwo ente ssatu ezaafumitibwa zonna mu kiseera kye kimu, emu ku zo mu bifo bisatu; ekiwundu ekisinga obunene kyali mu nnyama, nga tekiwunzise wabula nga kiraga butereevu ku mutima, ne kiguwuuba kubanga kyaseerera ne kidda ebweru ku mbiriizi. Kyali kiwanvu yinsi mwenda, ate nga amasoso g’embizzi gaali tegawera na yinsi bbiri obuwanvu. Bonna bakkiriza nti kino kyakolebwa n’ekitala, olw’obugazi n’enkula y’ekituli. Mu kiro ekyo kyennyini akakwaso k’ekyuma ak’oluggi lwange kaakyusibwa ne kaggyibwako, n’omuti ne gutemebwatemebwa basobole okusindika ekkufulu emabega, era tewali n’omu ajja kulowooza nti kyali kigendererwa kya kubba maka gange. Embwa yange ey’awaka, eyaleekaana nnyo munda mu nnyumba, yabonerezebwa ekimala olw’obutaba na magezi ga by’obufuzi n’obwegendereza, kubanga nga wayiseewo olunaku lumu, okugulu kwayo kwakumpi okutemebwako omukono ogutamanyiddwa. Si buli muntu yandisobodde okugumira ebintu bino; naye, nneebaza Katonda, mukyala wange tafaayo nnyo ku kubibonaabonera okusinga nze bwe nfaayo mu kubiwandiika, oba okusinga nga bwe ndowooza Ow’ekitiibwa bwe munaafaayo mu kubisoma. Si bw’ayogerwako, era nange si bwe njogerwako. Ndowooza nti ye nsolo eno embi, embizzi esinga n’eya Erymanthos (ey’omu nfumo z’Abayonaani) obubi, gye nnyogeddeko waggulu, eyakuma omuliro ku birime byange ebya flax ng’ekuuta amasoso gaayo ku kisenge; naye ekyo tekyali kintu kinene, kubanga kaakano kyogerwa nti nnafiirwa pawundi ttaano zokka.”
Oba Ssaabalabirizi w’e York yagenda e Epworth okwerabira yekka embeera bwe yali, oba Mukyala Wesley yamusisinkana e Lincoln oba awalala, mu kiseera bba we bwe yali mu kkomera, tekimanyiddwa, naye ekikakafu kiri nti baasisinkana ne boogera, era mu bibuuzo ebirala, yabuuza nti, “Mbuulira, Mukyala Wesley, oba ddala wali obulwaddeko emmere?” “Ssebo Omukulu,” bwe yagamba, " nja kukkiriza mu ddembe eri Ow’ekitiibwa nti, okwogera amazima ddala, sibulwangako mmere. Naye nnalina okweraliikirira kungi okugifuna nga tennaliibwa, n’okugisasulira oluvannyuma, ekyatera okugifuula etali nnungi gye ndi. Era, ndowooza nti okufuna emmere ku mbeera ng’ezo kye kiddako mu buyinike oluvannyuma lw’obutabeera nayo n’akatono.” " Ddala oli mutuufu,” Ssaabalabirizi bwe yaddamu, era ku lunaku olwaddirira n’awa mukyala w’omusumba ono eyali agezeseddwa ennyo ekirabo ekinene eky’ensimbi.
Omwami Wesley bwe yali amaze mu kkomera nga emyezi esatu, abamu ku basumba banne ab’okumpi n’abamu ku b’emikwano be mu by’obufuzi baamuyamba nga basasula kumpi ekitundu ky’amabanja ge, era ne bategeka engeri y’okusasula amalala. Amawulire gano ag’essanyu mangu ddala gaaleetawo ebbaluwa ey’okwebaza ennyo, mwe yabuulira Ssaabalabirizi ebyali bibaddewo, n’ayogera ku kulaga okulala okukwata ku mutima okw’okwewaayo kwa mukyala we: — " SSEBO OMUKULU, Lincoln Castle, nga 17 Sebuttemba 1705.
" Nzijudde nnyo okusaasira kwa Katonda ne kiba nti amaaso gange wadde omutima gwange tebisobola kukutwala kwonna. Bwe nnajja wano, ensimbi zange zaali zisukkako katono ku siringi kkumi, ate eza mukyala wange ewaka zaali tezituuka na ku ezo. Mangu ddala yampeereza empeta ze, kubanga teyalina kirala kya kunnyamba nakyo; naye nnazimuddiza, era Katonda mangu n’anfunira bye nneetaaga. Abasinga obungi ku abo abanyambye beekweka. Naye bonna bamanyiddwa Oyo eyasooka okubateeka ku mutima okundaga ekisa ekingi bwe kityo; era nneegayirira Ow’ekitiibwa munnyambe okutendereza Katonda olw’ekyo, n’okumusaba abawe omukisa gwe.
" Leero nfunye ebbaluwa okuva eri Omwami Hoar, ng’agamba nti asasudde pawundi kyenda mu ttaano z’afunye okuva gye ndi. Ayongerako nti ' omusajja omukulu ennyo yaakamuweereza pawundi endala amakumi asatu ‘; tayogera linnya lye, wadde nga ddala ateekwa okuba nga ye muyambi wange omukulu.
Nsanga nga ntambula nga ndi mwangu nnyo, era nsuubira nti nja kwebaka bulungi kaakano ensimbi zino nga zisasuddwa, ezinaawera kumpi ekitundu ky’amabanja gange. Ndi musabirizi mubi, era ndi mubi n’okusingawo mu kwebaza mu ngeri ey’ekitiibwa, naye nsobola okusabira abanyambye n’omutima gwange gwonna; era nsuubira nti nja kukikola nga nkyali mulamu, era bwe ntyo nneegayirira mbalibwe, Ow’ekitiibwa, ng’omuddu wammwe ow’okwetoowaza, asinga okuba mu bbanja ly’ekisa kyammwe era asinga okwebaza, " SAM. WESLEY.”
Oluvannyuma lw’ebbanga ttono, Omwami Wesley yateebwa n’addayo ewaka, gye yabeera n’omutima omwangu mu kifuba ky’amaka ge, era n’awandiikagana ebbaluwa nnyingi nnyo ne mutabani we omukulu eyali ku ssomero ly’e Westminster.