Essuula 15 · eddakiika 14 ez’okusoma · eddakiika 19 ez’okuwuliriza
Emyaka Egyasembayo
AMAWULIRE g’okufa kwa Samuel Wesley gaaweerezebwa mukwano gw’amaka era muliraanwa eri Charles, eyali e Bristol mu kiseera ekyo, era kirabika ne John eyali ku Foundry naye yagategeezebwa. John yali yeesongolwanga emirundi mingi ab’eŋŋanda ze olw’okusirikira ensonga z’amaka, era kirabika yasitula okugenda okusisinkana Charles balyoke bagende wamu e Tiverton okulaba muka mwannyinaabwe eyali afuuse nnamwandu, nga tannategeeza nnyina, eyali omulwadde mu kisenge kye, amawulire ago ag’ennaku. Oboolyawo yali tasobola kufuna mutima gwa kubimubuulira, kubanga ab’omu maka bonna baali bamanyi nnyo engeri gye yali ayagalamu omwana we omubereberye, n’engeri gye yali amubeeredde omwana ow’ekyokulabirako. Oboolyawo yalagira omu ku bannyina amubuulire mpolampola. Engeri gye yakigumiikirizaamu yennyini yagitegeeza Charles: — " CHARLES OMWAGALWA, " nga 29 Novemba 1739.
" Bwe nnawulira omulundi ogusooka okufa kwa mwannyoko, amangu ago nnakkiriza by’ayagala Katonda, nga sirina kwekandagga na kutono. Kyokka nneewuunya Jacky okuba nga teyantegeeza nga tannagenda, kubanga yali akimanyi; naye yali tamanyi ngeri Katonda gy’ankolamu mu mbeera ez’enjawulo, ekitali kya kwewuunya; kubanga newaakubadde nga emirundi mingi nnalaba okusaasira kwe n’amaanyi ge ebitaliiko kkomo nga bimpanirira, n’emirembe mu mwoyo wange munda ng’okugezesebwa kwandinsingidde amaanyi, naye engeri ze ez’okukola nange zennyini sisobola kuzitegeera wadde okuziyogera. Mwannyoko yali wa muwendo nnyo gye ndi mu bulamu buno, era oboolyawo nnasobya okumwagala ennyo okusukkiridde. Edda nnalowooza nti sisobola kugumiikiriza kumufiirwa, naye tewali amanya ky’asobola kugumiikiriza okutuusa ng’agezesebwa. Nga jjajjammwe omulungi omukadde bwe yayogeranga nti, ' Ekyo kye kibonoobono Katonda ky’afuula ekibonoobono.’ Mazima okulabisibwa kw’okubeerawo kwe n’ekisa kye kusinga obulungi okuwanirira omuntu mu kubonaabona kwonna kwonna. Bw’aziyiza okubudaabuda kwe, n’atukweka amaaso ge, okubonaabona okutono ennyo tekugumiikirizika. Naye atenderezebwe era asinzibwe erinnya lye ettukuvu, tekyabadde bwe kityo gye ndi, newaakubadde nga sisaanira n’akatono ku kusaasira kwe kwonna. Nsanyuka okuba n’essuubi eddungi ery’obulokozi bw’omwana wange omwagalwa. Kaakano ali mu kiwummulo, era teyandyagadde kudda ku nsi wadde okufuna ensi yonna. Kale lwaki nkungubaga? Atuuse ku mwalo nga sinnatuuka, naye nange nja kumugoberera mangu. Talikomawo gye ndi, naye nze ndigenda gy’ali, tuleme kwawukana nate.
" Nkwebaza okufaayo ku nsonga zange ez’omu bulamu buno. Kyali kya buzaaliranwa okulowooza nti nnandinakuwadde olw’okufa kw’omwana wange omwagalwa ku nsonga eyo, kubanga ekitundu ekinene bwe kityo eky’obuyambi bwange kyasaliddwako. Naye okwogera amazima, sibangako na kirowoozo kimu ekyeraliikirivu ku nsonga ng’ezo; kubanga amangu ago kyanzijira mu mutima nti Katonda, mu kufiirwa omwana wange, yali ampita okwesigama ku ye yekka n’obunywevu obusingawo; nti newaakubadde ng’omwana wange yali mulungi, teyali Katonda wange; era nti kaakano Kitaffe ow’omu ggulu yali alabika ng’akutte ensonga yange mu mukono gwe yennyini mu ngeri esingako; n’olwekyo, ne bwe kyali nga tewali ssuubi, nnakkiriza mu ssuubi nti sigenda kubonaabona nate.
" Siyinza kuwandiika bingi, kubanga ndi munafu. Kati wayise wiiki ezisoba mu 10 nga sikka wansi, newaakubadde nga ndi bulungiko okusinga bwe nnali gye buvuddeko. Nkwegayiridde, tuusa okwagala kwange n’omukisa gwange eri muwala wange ne Philly. Nsaba Katonda amuwanirire era amugabirire.
" SUSANNA WESLEY.”
Nga wayise omwezi nga gumu, yawandiika nate, oboolyawo ng’addamu ebbaluwa ya Charles, eyali abeera e Bristol ng’ekitebe kye: — “Foundry, nga 27 Desemba 1739. “CHARLES OMWAGALWA, " Toyinza kwegomba kundaba okusinga nze bwe nneegomba okukulaba. Mwannyoko, gwe nja okuyitanga okuva kati Omwana Wesley, okuva Sam wange omwagalwa bw’agenze ewaka, yakamala okubeera nange era yazzaamu nnyo omwoyo gwange amaanyi. Mazima, emirundi mingi nkizudde nti tayogera nga ndi wakati mu kumuwulira nga sifunyeemu mugaso gwa mwoyo. Naye okukyala kwe kwa wano na wali era kwa kaseera katono, era ekyo sikimunenyeza n’akatono, kubanga mmanyi nti akola omulimu omulungi, era, Katonda atenderezebwe, aweza nnyo mu buweereza bwe. Naye, Charles wange omwagalwa, nkyabeetaaga, ye oba ggwe; kubanga mazima, mu makulu gennyini, nfuuse omwana omuto era nneetaaga obuyambi obutasalako. ' Ng’ekyuma bwe kiwagala ekyuma, n’omuntu bw’abangula muntu munne.’ Nfuna nnyo okubudaabudibwa n’okuwanirirwa mu kwogera ku by’eddiini bwe mba nkifunye. Edda nnasanyukanga obutabaako bantu, era nnakizuula nti gye nnakoma okufuna ebinyumu by’ebitonde ebitono, gye nnakoma okufuna ebingi okuva eri Katonda. Naye, zinsanze! Nseeredde okuva mu kukolagana okw’omwoyo kwe nnalina edda.
Era lwaki kiri bwe kityo? Kubanga mbulwa okukkiriza. Katonda ali buli wamu, Katonda atakyukakyuka newaakubadde okwefuula ekirala; ensobi eri mu nze, era nsiba ensobi zonna mu kusalawo n’ensobi zonna mu bikolwa ku kubulwa okukkiriza mu Yesu atenderezebwa. Owange omwagalwa, bwe ndowooza ku kitiibwa ky’obuntu bwe, obutuukirivu bw’obulongoofu bwe, obunene bw’okubonaabona kwe, naye okusinga byonna okwagala kwe okutaliiko kkomo, nneewuunya era nzibuwalirwa ddala; mbula mu birowoozo. Nfuuka busa mu maaso ge! Owange, omuntu amanyi ebintu bino naye n’asigala nga mwavu era wa wansi mu kukkiriza ne mu kwagala, talina kyakwekwasa nnyo! Njogera ng’omuntu omusango ogwo gw’agwako. Bampingamizza obutamaliriza bbaluwa yange. Nneemulugunya nti sirina muntu wa kwogera naye ku by’omwoyo, naye ennaku zino ntono ezisembyeyo mbadde n’okunyumya n’Abakristaayo abalungi bangi, abazzizzaamu amaanyi omwoyo gwange ogwali guzirika; era newaakubadde nga bampingamizza okuwandiika, okuyingirira kwe bampa kwali kwa ssanyu, era nsuubira nti tekwali kwa bwereere. Nsuubira nti mu bbanga ttono tujja kwogeraganya nga tulabagana amaaso n’amaaso; era olwo, Katonda bw’alikkiriza, ndikutegeeza ebirowoozo byange mu bujjuvu. Naye olwo, zinsanze! bw’onojja, mwannyoko anvaako. Kyokka ekyo Katonda by’ayagala, gw’oweereza mu buweereza bwe obutenderezebwa, eyakawa emirimu gyammwe omukisa okutuusa kati, era eyabakuuma mmwembi. Nti asigale ng’ayongera okuwa omulimu gwammwe okugenda mu maaso, n’abakuuma mmwembi okuva mu bubi, n’abawa amaanyi n’obuvumu okubuulira enjiri ey’amazima nga mwolekedde okusaba okw’omukago okw’abantu ababi ne bamalayika ababi, kye kusaba kw’omutima okwa, Charles omwagalwa, " Maama wo akwagala, " SUSANNA WESLEY.”
Mu kiseera kino Emilia Wesley, eyali amaze emyaka mitono ng’afumbirwa Omwami Harper, eyali omusawo w’eddagala e Epworth edda era eyali omwavu ennyo okusukkiridde, yafuuka nnamwandu, n’ava e Gainsborough, n’ajja n’omuweereza we omwesigwa gwe yali ayagala ennyo okubeera ne nnyina ku Foundry.
Kirabika nga era mu kiseera kino kyennyini Mukyala Wesley mwe yawa obujulirwa bwe, waakiri mu nsonga emu, ng’awagira okubuulira kw’abantu abatali basumba abaawule. Omulimu gwa John Wesley gwali gwa mubuulizi w’enjiri era omutegesi, nga ekigo kye ye nsi yonna; yatambulanga ku mbalaasi okuva mu kifo ekimu okudda mu kirala ng’anyweza ekkanisa, era kyali kyetaagisa omuntu omu okulekebwa ng’akulira ku Foundry. Eyalondebwa ye Omwami Thomas Maxfield, " omuvubuka ow’amagezi amalungi era atya Katonda.” Emirimu gye gyali gya kusisinkana ebibinja n’obubinja, n’okusoma n’okunnyonnyola Ebyawandiikibwa. Okuva awo okutuuka ku kubuulira ekibuulirwa yali ddaala limu lyokka, era mangu ddala n’akikola, ng’ayogera n’obunyiikivu bungi n’obwogezi obulungi. John Wesley yatabukira nnyo bwe yakiwulira, n’addayo awaka mangu. Nnyina n’alaba nti waliwo ekitali kirungi, n’amubuuza kye kiri. " Ndaba Thomas Maxfield afuuse mubuulizi,” kwe kwali okuddamu okumpi okw’omusajja eyalina okwegomba okw’obuzaaliranwa okubeera omukulu era owookubiri tewali mu buli kye yakolanga. Mukyala Wesley mangu n’amutegeeza endowooza ye ku nsonga eyo: — " John, omanyi endowooza zange bwe zibadde. Toyinza kunteebereza nti nnyanguwa okuwagira ekintu kyonna eky’engeri eno. Naye weegendereze ky’okola ku muvubuka oyo; kubanga mazima ddala Katonda amuyise okubuulira nga bwe yakuyita ggwe. Weekenneenye ebibala by’okubuulira kwe bye bibadde, era omuwulire ggwe kennyini.” Ebigambo bya nnyina byalina obuzito, era Maxfield n’abuulira mu maaso ga mukama we. “Ye Mukama,” John Wesley bwe yaleekaana, " akole nga bw’asiima. Nze ani eyandiwakanyizza Katonda?”
Bwe kityo omusumba eyatikkirwa obwakabona, eyali anyweredde ddala ku nkizo z’obwakabona, omuyivu era " Fellow wa Lincoln " n’aleetebwa okukkiriza okubuulira kw’abantu abatali basumba abaawule, okwali kugenda okufuuka ekitundu ekikulu mu kibiina ky’Abametodisiti kye yatandikawo. Kiteeberezebwa nti Mukyala Wesley yafaayo nnyo ku bakazi abaayingira mu bibinja ku Foundry ne bajjanga eyo okuyigirizibwa n’okuweebwa amagezi. Kyandibadde kya buzaaliranwa okukikola ng’ali bulungi mu mubiri.
Kyali kya mpisa y’omunyiikivu omuvubuka nga Charles Wesley okulowooza nti endowooza za nnyina ku nteekateeka y’obulokozi zaali tezimala, n’agezaako okuzitereeza mu bbaluwa empanvu. Nnyina teyakoma ku kukkiriza n’obuwombeefu bungi bye yali ayogera, wabula yabiteeka ku mutima; era okuddamu kwe okw’obuwombeefu naye okw’ekitiibwa ye bbaluwa esembayo emanyiddwa gye yawandiika: — “CHARLES OMWAGALWA, “Foundry, nga 2 Okitobba 1740.
" Nneegatta naawe n’omutima gwange gwonna okwebaza Katonda olw’okuwona kwo. Alina ensonga nnyingi ez’amagezi ku buli kiguddewo mu nteekateeka ye, ezisukkulumye ennyo ku kutegeera kwaffe, era sibuusabuusa nti okukuzzaamu obulamu ku kigero ekimu kujja kutuukiriza ebigendererwa bingi by’otonnamanya.
“Nkwebaza olw’ebbaluwa yo ey’ekisa; ngiyita bwe ntyo, kubanga nzikiriza ddala nti yaluŋŋamizibwa okwegomba okw’amazima okw’obulungi bwange obw’omwoyo n’obw’emirembe n’emirembe. Waliwo amazima mangi nnyo mu bingi by’onvunaana: era sigenderera kwogera kigambo na kimu kwewolereza, wabula nsalawo okutwala ebintu byonna eri Oyo ategeera ebintu byonna. Kino kye nteekwa okukugamba: osobezzaamu katono ku mbeera yange. Zinsanze! embeera yange mbi nnyo okusinga bw’ogiteebereza! Siri omu ku abo abatafunangako kitangaala, oba abatalegangako ku birungi eby’omu ggulu, oba ku Mwoyo Omutukuvu, wabula emyaka mingi emabega nnazuukusibwa ddala, era mmanyi nnyo ekibi, ekyo ekyasikira n’ekyo kye nkoze. Embeera yange efaanana bulungi n’ey’Ekkanisa ey’omu Efeso; sibadde mwesigwa eri ettalanta ezaateekebwa mu mikono gyange, era sikyamwagala nga bwe nnamwagalanga edda. ' Naye wakyaliwo essuubi eri Isirayiri ku nsonga eno?’ Siggwamu ssuubi, era olw’ekisa kya Katonda siriggwamu ssuubi; kubanga okuva lwe nnakyama mu ngeri ey’ennaku, bwe nnali kumpi okubulwa essuubi, bwe nnali nga nneerabidde Katonda, kyokka nnakizuula nti ye teyali anneerabidde. Ne mu kiseera ekyo yateeka mu mwoyo gwange, ng’ayita mu Mwoyo we, ebirungi by’okutangirira okukulu, bwe yaŋŋamba nti Kristo yandiferera. Katonda ow’amazima, Omulokozi Omuyinzawaabyonna, alimbuulira nti nnina omugabo mu musaayi gwe ne mu butuukirivu bwe, nze ne simukkiriza? Kikafuuwe! Nzikiriza, era nja kukkiriza; era newaakubadde nga nze mwonoonyi asinga bonna, ekyo tekimmalamu maanyi; kubanga ebisobyo byange byonna bibi bya muntu alina ekkomo, naye ebirungi by’okubonaabona kwa Mukama waffe n’obutuukirivu bwe tebiriiko kkomo! Bwe mba nga mbulwa ekintu kyonna kye siyinza kulokolebwa nga sikirina (kye simanyi kati), kale nzikiriza nti sijja kufa nga obwetaavu obwo tebunnamalibwawo. Obuuza ebibuuzo bingi bye saagala kuddamu; naye nkujjukiza Mukama waffe omwagalwa, alikumatiza mu bintu byonna bye kikwetaagisa okumanya. Sisobola kutegeera lwaki ogamba nti toli Mukristaayo, ekiri ng’okugamba Kristo mu maaso ge nti tolina ky’omwebaza, okuva bw’otali mulungi okusingawo olw’ekintu kyonna ky’akoze oba ky’abonyeebonye ku lulwo. Owange! obwo nga bunyoomi bungi, nga butasiima bwewuunyisa, eri Yesu atenderezebwa emirembe gyonna? Ndowooza nti ndi wala nnyo okuba Omukristaayo omulungi nga ggwe, oba nga bwe nnandibadde; naye Katonda aleme kunzikiriza kwegaana bukristaayo butono bwe nnina; wabula ka nneeyongere okukula mu kisa ne mu kutegeera Mukama waffe era Omulokozi waffe Yesu Kristo. Amiina. Simanyi ndowooza ki endala abantu gye bayinza okuba nayo ku butonde bw’omuntu, naye nze ku lwange ndowooza nti awatali kisa kya Katonda tetusobola n’akatono kulowooza, kwogera, wadde okukola ekirungi kyonna: n’olwekyo, bwe tuba nga mu kitundu kyonna eky’obulamu bwaffe tuweereddwa amaanyi okukola ekirungi kyonna, tusaanidde okuwa Katonda ekitiibwa. Bwe tuba nga tetukozesezza bulungi ttalanta ze twaweebwa, ensobi yaffe. Nkizudde nti eno ngeri ya kwogera ekozesebwa nnyo mu bantu bano, ennyiizizza nnyo; era emirundi mingi nneegomba boogere kitono ku bo bennyini n’ebingi ku Katonda. Emirundi mingi mpulira okwemulugunya okw’eddoboozi ery’omwanguka ku kibi, n’ebirala, naye tebatera, tebatera n’akatono, kwogera kigambo kya kutendereza na kwebaza Mukama waffe omwagalwa, wadde okukkiriza obutaliiko kkomo bwe . . .”
Ebigambo ebyasigalawo byabula, era okuva bwe kirabika nga byali bikwata ku ngeri y’abantu abajjanga ku Foundry ne mu nkuŋŋaana zaayo, kya nnaku nnyo.
Nga wayise emyezi nga 6 oluvannyuma lw’ebbaluwa eno okuwandiikibwa, ku ntandikwa ya Maaki 1741, Kezia Wesley yafiira e Bexley ng’aweza emyaka 32. Kiteeberezebwa nti teyawonera ddala ku kukankana kwe yafuna bwe yazuula nti Wesley Hall yali azannyirira okwagala kwe okw’obuvubuka ng’omuzannyo bwereere, so ng’ate yali yeeyamye eri mwannyina Martha. Ye yali asembayo obuto, eyazaalibwa nnyina ng’amaze okuyita mu kugezesebwa okw’entiisa n’akabi ak’omuliro ogw’e Epworth. Naye kennyini yali agumiikirizza okubulwa ebintu bingi mu buvubuka bwe, ebyo byonna nga biyamba okunnyonnyola obunafu bw’omubiri gwe; naye emitima nagyo girina kye gitegeeza mu bulamu bw’abakazi, era okwagala okutaliimu ssanyu kutera okuleeta obutaba na maanyi ga kudda engulu mu mubiri, naddala mu muntu atalina nkolagana nnywevu nnyo emusiba ku bulamu. Kirabika Charles yaliwo mwannyina bwe yafa, era yamatira olw’embeera y’ebirowoozo bye n’ey’omwoyo gwe.
Obulwadde bwokka obw’enjawulo Mukyala Wesley bwe yalwalanga bwali gout, era ye yabusikira mu lulyo. Mazima tebwava ku kulya bulungi n’okwejalabya ku lulwe. Amaanyi g’obulamu ne gagenda nga gaggwaawo mpolampola, era bawala be bonna abaali basigaddewo ne bakuŋŋaana okwetooloola nnyaabwe. Yasaba nnyo Anne aleme kumuvaako nate bwe yandibadde n’amaanyi okusigalawo. Charles yawalirizibwa okugenda, ng’alowooza nti nnyina ayinza okulwawo okutuusa lw’alikomawo; John yali e Bristol, era bwe yawulira nti amaanyi ge gaali gaggwaawo mangu, n’asitula ku mbalaasi ku Ssande akawungeezi, nga 18 Julaayi 1742, ng’amaze okubuulira ekibiina ekinene. Yatuuka ku Foundry nga 20, era bwe yamala okumulaba, n’awandiika mu kitabo kye eky’ebyafaayo by’olunaku nti, “Nnasanga maama wange ku nsalo y’obulamu obutaggwaawo; naye talina kubuusabuusa wadde okutya, wadde okwegomba okulala kwonna, okuggyako, Katonda bw’anaamala okumuyita, okuva mu bulamu buno agende abeere ne Kristo.”
Ku Lwokutaano olwaddirira akawungeezi yalaba nti enkomerero yali eri kumpi nnyo: yali takyayogera, naye ng’akyategeera; awo n’asoma okusaba okw’okukwasa omwoyo Katonda, nga bwe yakola emyaka 7 emabega ku lwa kitaawe. Zaali ssaawa kkumi ez’olweggulo (4 o’clock), era olw’okukoowa okutunula n’okuwulira ennyo mu mutima, n’ava ku mabbali ge akaseera katono " okunywa ekikopo ky’ecaayi.” Omu ku bannyina n’amuyita akomewo. " Yazibula amaaso ge nnyo,” bw’ayogera, “n’agatunuuliza waggulu akaseera katono. Awo ebikowe ne bikka, omwoyo ne guteebwa, awatali kulwanagana na kumu, wadde okusinda, wadde okussa ekikkowe. Twayimirira okwetooloola ekitanda, ne tutuukiriza okusaba kwe okusembayo, kwe yayogera nga tannaba kusirika, ' Abaana, nga nnaakasumululwa, muyimbe zabbuli ey’okutendereza Katonda.’”
Kyagwa ku Mukyala Lambert okuwandiikira Charles ebyabaawo byonna mu nnaku za nnyina ezisembayo, era n’ayogera nti:
" Yabonaabona nnyo n’okugezesebwa okunene, mu mwoyo ne mu mubiri, okumala ennaku ntono nga omaze okumuvaako; naye Katonda yatuukiriza omulimu gwe mu ye nga wabulayo essaawa nga 12 amutwale gy’ali. Yazuukuka okuva mu tulo, era ffe, bwe twamuwulira ng’asanyuka, ne tussaayo omwoyo ku bigambo bye yayogera, bino, ' Omulokozi wange omwagalwa! ozze okunnyamba mu buzibu bwange obusembayo ku nkomerero?’ Okuva mu kiseera ekyo yewaayo ddala n’emirembe; omulabe teyalina maanyi nate kumukolako kabi. Ekiseera kye ekyasigalawo kyonna yakimalira mu kutendereza.”
Mukyala Wesley yaziikibwa ku Ssande, nga 1 Agusito, mu Bunhill Fields, John ng’asoma okusaba okw’okuziika okw’Ekkanisa ya Bungereza, nga Emilia, Susanna, Hetty, Anne ne Martha bayimiridde okwetooloola. Mikwano gye mingi nnyo gyali gikuŋŋaanye, awamu n’abalala abaaleetebwa awamu olw’okwagala okumanya n’okusaasira. Awo ne bayimba oluyimba, era John Wesley, eyali, mu kiseera eky’amaanyi g’obuvubuka bwe, yeegomba nnyo obutawangaala kusinga nnyina, n’ayimirira ku ntaana ya nnyina oyo n’abuulira ekibiina ekikuŋŋaanye ekimu ku bibuulirwa bye ebisinga obwogezi n’okujjula ennyiriri z’omutima.
Mangu ddala ejjinja eryangu lyasimbibwa ku mutwe gw’ekifo ekyo eky’okuwummuliramu ekisembayo, nga liriko ebigambo eby’ekijjukizo mu nnyiriri z’oluyimba ebyawandiikibwa Charles Wesley: — " Wano we wagalamidde Omubiri gwa MUKYALA SUSANNA WESLEY, Muwala asembayo obuto era eyasembayo okusigala nga mulamu owa Dr. Samuel Annesley.”
" Mu ssuubi ekkakafu era ennywevu ery’okuzuukira, N’okutwala ennyumba ye mu bire waggulu, Omukristaayo wano yassa wansi omubiri gwe, Omusaalaba n’aguwaanyisaamu engule.
Muwala ow’amazima ow’okubonaabona, ye, Eyamanyiira obulumi n’ennaku, Yakungubaga mu kiro ekiwanvu eky’ennaku n’okutya, Ekiro eky’amateeka eky’emyaka 70. Awo Kitaffe n’abikkulira Omwana we, N’amumanyisa mu mugaati ogumenyeddwa; Yamanya era n’awulira ebibi bye nga bisonyiyiddwa, N’afuna omusingo gw’eggulu lye. Ng’asaanidde okussa ekimu eky’eggulu, Yawulira okuyitibwa nti ' Golokoka, Owoomukwano.’ Nzija, amaaso ge ag’okufa ne gaddamu, Era ng’omwana gw’endiga, nga Mukama we, n’afa.”
Kyali kya kwewuunya nti John, eyali atera okufaayo ennyo ku buli kantu, teyamwogera ku kitaawe ku jjinja lino ery’oku ntaana, wadde okuteekako olunaku nnyina lwe yazaalibwa oba lwe yafa. Naye yeemalira mu kukolesa ekifaananyi ekyasalibwa ku kyuma kya kikomo eky’ekifaananyi kye ekyali kimufaanana ennyo ekyakubibwa mu myaka gye egy’oluvannyuma. Kkopi yaakyo y’esooka mu kitabo kya Kirk, Mother of the Wesleys, era erabika ng’entono ku ntandikwa y’ekitabo kya Omwami Stevenson, Memorials of the Wesley Family. Era waliwo ekifaananyi ekitono ekikyaliwo ekiraga ekitundu ku ngeri gye yali afaananamu mu kiseera ky’amaanyi ge. Mu bazzukulu be ab’ewala ennyo mulimu abakazi omu oba babiri abamufaanana ddala mu ndabika.
Ejjinja ery’oku ntaana erasooka bwe lyali lyonoonese nnyo olw’ebiseera n’embeera y’obudde, mu 1828, ebipande eby’ekijjukizo eby’Abametodisiti abatutumufu abawerako bwe byateekebwa mu City Road Chapel ku nsimbi za Wesleyan Book Committee, ejjinja eriggya, eriko ebigambo ebiggya, lyasimbibwa ku ntaana ya Mukyala Wesley. Okussa ekitiibwa mu muyimbi waabwe omulungi tekwabaleetera kukuuma nnyiriri ze zonna, era ebigambo eby’ekijjukizo kati bigamba bwe biti: — " Wano we wagalamidde omubiri gwa MUKYALA SUSANNA WESLEY, Nnamwandu wa OMUSUMBA SAMUEL WESLEY, M.A.
(eyali Omusumba w’e Epworth, mu Lincolnshire), eyafa nga 23 Julaayi 1742, Ng’aweza emyaka 73.
Yali muwala asembayo obuto owa OMUSUMBA SAMUEL ANNESLEY, D.D., eyagobwa Etteeka ly’Obumu (Act of Uniformity) mu nnyumba y’omusumba ey’e St. Giles’s, Cripplegate, nga 24 Agusito 1662.
Yali nnyina w’abaana 19, abaasinga okutuuka ku kitiibwa nga be BASUMBA JOHN ne CHARLES WESLEY;
owoolubereberye ku bano ye yali, wansi wa Katonda, Omutandisi w’Ebibiina by’Abantu Abayitibwa Abametodisiti.” " Mu ssuubi ekkakafu era ekitaliimu kubuusabuusa ery’okuzuukira, N’okutwala ennyumba ye mu bire waggulu, Omukristaayo wano yassa wansi omubiri gwe, Omusaalaba n’aguwaanyisaamu engule.”
Mu 1869 Bunhill Fields, newaakubadde nga kyali kyaggalwa dda okuziikibwamu, kyakuumibwa ng’ekiggya eky’emirembe gyonna, ne kisimbibwamu emiti, ne kikolebwamu amakubo agatuuka kumpi n’entaana ezisinga okumanyika. Ekifo awali omubiri gwa Mukyala Wesley we wali ennamba 17 ne 42 we zisisinkanira ku bbugwe ow’ebweru, era yaadi ntono ebugwanjuba-ku-bukiikaddyo okuva ku ntaana ya John Bunyan, eyali omulamu ng’abuulira mu buwala bwe obw’edda ennyo.
Ekikondo ekiwanvu eky’amayinja ga marble ag’e Sicily ekyazimbibwa okumujjukira kiyimiridde mu maaso ga City Road Chapel, nga kitunudde ku Bunhill Fields, okuva mu Desemba 1870, nga kiriko ebigambo ebifaanagana ennyo n’ebyo ebyasembyeyo okuwandiikibwa.
Obulamu buno obutono obwa Susanna Wesley tebuyinza kukomekkerezebwa bulungi okusinga mu bigambo bya Isaac Taylor omugenzi, nga naye yali mutabani wa maama eyasomesa, ng’ayambibwako bba, amaka ge gonna amanene ennyo, era n’afuna essanyu ery’okubalaba nga bakula ne bafuuka mu bantu abasinga obuyigirize n’okutya Katonda mu mulembe gwabwe oba mu mulembe gwonna ogw’abasajja n’abakazi Abangereza: " Nnyina wa ba Wesley ye yali nnyina w’ekibiina ky’Abametodisiti mu ngeri ey’eddiini n’ey’empisa; kubanga obuvumu bwe, okwewaayo kwe wansi w’obuyinza, obugulumivu bw’endowooza ye, obwetwaze bwayo, n’okwefuga kwayo, ebbugumu ly’okusinza kwe n’engeri ey’ebikolwa gye kwalagibwamu, byalabika era ne byeyolekera ddala mu mpisa ne mu nneeyisa ya batabani be.”