Essuula 10 · eddakiika 14 ez’okusoma · eddakiika 19 ez’okuwuliriza
Okuyigiriza mu Lwatu
Mu kitundu ekisooka eky’ekyasa ekkumi n’omunaana, abantu baali batera nnyo okutabulwa mu nnaku z’omwezi. Olw’empisa gye baali bamanyidde, baabalanga ebiseera byabwe nga bagoberera Kalenda Enkadde; naye ku mikolo egy’ekitiibwa, oba bwe baakijjukiranga, nga bakozesa Kalenda Empya. Kino kiyinza okunnyonnyola ensonga lwaki kigambibwa nti omusumba w’e Epworth yaleka omusigire ataamatiza (locum tenens) bwe yagenda mu Convocation (olukiiko olukulu olw’abasumba) mu Novemba 1710, naye ng’ebbaluwa ze baawandiikagana ne mukyala we olw’ensonga eyo ziriko olunaku lwa Febwali 1712.
Okutuusa kati, buli muwandiisi w’ebyafaayo by’ab’enju ya Wesley ensonga eno agitunuulidde mu ndaba ya ddiini yokka, era kyogerwa ng’olinga omuyambi w’omusumba eyalekebwa okukola emirimu mu kkanisa ne mu kigo yali muntu akwata emikolo gy’eddiini egy’okungulu nga mukalu ddala, era ekibiina ky’abasinza buli kiseera kyogerwako ng’ekyali kyegomba okuwulira “enjiri enzijuvu” gye kyali kimanyidde ng’omusumba yennyini y’abuulira ku kituuti. Ebigambo bino biwunya nnyo ng’olulimi lw’”abantu abayitibwa Abametodisiti,” era, mazima, ng’olw’ekibiina ekyeyita ekya Evangelical mu biseera ebyaddirira. Naye bwe tusoma nti omuyambi w’omusumba oyo, eyali ayitibwa Inman, yabuuliranga ekisibo buli kiseera ku buvunaanyizibwa bw’okusasula amabanja gaabwe n’okweyisa obulungi mu baliraanwa baabwe, tekisoboka kwerabira nti Omwami Wesley yennyini teyasobolanga bulijjo kusasula mabanja ge, era nti mu kiseera ekyo kyennyini gaali gamunyigiriza nnyo; nti mu biseera eby’akasattiro enkaayana n’okulwana okutasaana byali bitaataaganyizza emirembe gy’akabuga ako akatono; era nti olw’ensonga z’ebyobufuzi, nga kw’otadde n’obwavu obutaggwaawo, ab’enju ya Wesley tebaali baagalwa nnyo mu kigo. Abantu abasinga obulungi mu kigo bayinza okuba nga beemulugunya nti okubuulira kw’omuyambi w’omusumba tekwali kwa ssa lisaana, era tekiyinza kuba nti kyasanyusa Mukyala Wesley ab’omu nju ye n’abaweereza be okuwalirizibwa okumuwuliriza. Kino kiyinzika ng’ekyo nti obuweereza bwe bwatwalibwa “obukalu,” era ekisibo ne kyegomba “ebirungi ebisingawo.” Ennyinnyonnyola yonna gy’onoosiima ku mbeera eyo, ekikakafu kiri nti Mukyala Wesley yatandika okukuba olukuŋŋaana lw’okusinza buli Ssande akawungeezi mu ffumbiro ly’ennyumba y’omusumba, olw’obulungi bw’abaana be n’abaweereza be. Omulenzi omuweereza yategeeza bazadde be, ne basaba olukusa okujja; abalala ne bagoberera ekyokulabirako kyabwe okutuusa lwe baatuuka ku makumi ana oba ataano; era, ka kibe nti ekyabaleetanga kyali kwagala kumanya kwokka, oba kyali kwegomba okw’amaanyi okugabana ku kuyigiriza okwaweebwangayo, kigambibwa nti omuwendo gwakula mangu nnyo ne kiba nti, ku nkomerero ya Janwali 1711, abantu ebikumi bibiri be baaliwo mu kusinza okwo okw’awaka, era bangi ne baddayo kubanga tewaaliwo wadde we bayinza kuyimirira. Eno ye nnyinnyonnyola ekkirizibwa abantu bonna, esinziira ku bigambo bya Mukyala Wesley yennyini mu bbaluwa gye yawandiikira bba.
Wadde nga yali mukazi mulungi, oboolyawo yayongeramu katono, oba oboolyawo ekibiina kye bwe kyakula ennyo, n’akisengula n’akitwala mu kiyumba omuterekebwa ebirime oba mu tterekero ly’emmere ey’empeke, oba mu kizimbe ekirala ekigazi ebweru w’ennyumba. Ekikakafu kiri nti effumbiro ly’ennyumba y’omusumba likyali bunene bwe bumu nga bwe lyali bulijjo; era Omuwesileyani omu omunyiikivu ennyo, amaze obulamu bwe bwonna ng’akuŋŋaanya ebikwata ku bantu ab’enjawulo ab’ekika kya Wesley, gye buvuddeko yayimirira omwo, n’ayogera endowooza ye nti teryandisobodde kugyamu wadde abantu amakumi ana. Mu kyeya, amadirisa nga maggule, bangi bandisobodde okuyimirira ebweru, ne beegatta ku kusinza okwali kugenda mu maaso munda; naye wakati mu butiti kino tekyali kisoboka. Kigambibwa nti Omwami Wesley bwe yakomawo, ab’ekigo kye ne beemulugunya ku bunafu bw’omuyambi we, era awo n’amusaba ateeketeeke okubuulira kwa Ssande eddako ku makya ku kyawandiikibwa ekigamba nti, “Awatali kukkiriza toyinza kusanyusa Katonda,” ng’agamba nti yandifubye okubaawo okukuwulira. Ssande n’etuuka, Omwami Inman n’atandika nti: “Banange, okukkiriza mpisa nnungi nnyo ddala, era kuzaala n’empisa endala. Okusingira ddala kufuula omuntu okusasula amabanja ge.” Bw’atyo n’agenda mu maaso okumala eddakiika kkumi na ttaano, era omusumba n’alaba nti ensonga ekakasiddwa mu bujjuvu. Oboolyawo enneeyisa eyo yali ya kujooga mu bugenderevu; oboolyawo, olw’okuba nga ssente zaali ntono, omusaala gw’Omwami Inman gwali tegunnasasulwa; naye embeera eyo yali nzibu nnyo eri buli ludda. Mukyala Wesley yeetwalira ensonga mu mikono gye ng’akulembera okusinza kwe okw’awaka, mwe yasomeranga bulijjo okubuulira okwawandiikibwa, era yategeeza bba mu ngeri ennyonnyofu nti okusoma ebyafaayo by’obuminsani bw’Abadeni e Travancore kwamukubiriza okufuba okukola ekisingawo ku lw’ab’ekigo, era ne ku lw’ab’omu nju ye. Mazima ddala yamuwandiikira ng’ali mu London ng’amunenya, era okuddamu kwe kulaga obutangaavu n’obulambulukufu bwe obwa bulijjo: — “Epworth, nga 6 Febwali 1712. “Nkwebaza n’omutima gwange gwonna olw’okunkwatako mu ngeri ey’olwatu era ey’obwesigwa mu nsonga enkulu eteri ya bulijjo. Ensonga zo enkulu ezikwata ku nkuŋŋaana zaffe eza Ssande akawungeezi ze zino: esooka, nti kijja kulabika ng’eky’enjawulo; eyookubiri, okuba nti ndi mukazi; n’esembayo, okuba nti kaakano oli mu kifo n’ekitiibwa eky’olwatu; byonna ebyo nnaabiddamu mu bimpimpi.
“Ku ky’okulabika ng’eky’enjawulo, nkikkiriza nti bwe kiri; era bwe kityo bwe kiri ku kumpi buli kintu ekikulu, oba ekiyinza mu ngeri yonna okutumbula ekitiibwa kya Katonda, oba obulokozi bw’emyoyo, bwe kikolebwa ebweru w’ekituuti, oba mu ngeri y’emboozi eza bulijjo; kubanga, mu mulembe gwaffe guno ogwonoonese, obwegendereza n’obunyiikivu obusingirayo ddala bukozeseddwa okugoba mu bantu emboozi zonna ezikwata ku Katonda oba ku nsonga ez’omwoyo, ng’olinga eddiini tesaanye kulabika bweru wa kisenge eky’okusabiramu mu kyama, era nga tusaana okukwatibwa ensonyi ku kintu kyonna okusinga okwatula nti tuli Bakristaayo.
“Ku nsonga yo eyookubiri, nziramu nti nga bwe ndi omukazi, bwe ntyo era ndi nnyinimu w’amaka amanene. Era wadde ng’obuvunaanyizibwa obukulu obw’emyoyo egiri omwo buli ku ggwe, ng’omutwe gw’amaka, era ng’omusumba waabwe, naye bw’oba toliiwo sirina kye nnyinza kukola okuggyako okutwala buli mwoyo gw’olese mu mikono gyange nga ttalanta gye nkwasiddwa, ng’omuwanika, Mukama omukulu ow’ebika byonna eby’omu ggulu n’eby’oku nsi. Era bwe ndiba nga si mwesigwa gy’ali, oba gy’oli, nga ndagajjalidde okukozesa ttalanta ezo, ndimuddamu ntya bw’alindagira okuwa lipoota y’obuwanika bwange?
“Ng’ebirowoozo bino n’ebirala ebifaanana bwe bityo bwe byansooka okufaayo ennyo okusinga bwe kyali bulijjo ku myoyo gy’abaana bange n’abaweereza bange; bwe ntyo, nga mmanyi nti eddiini yaffe entukuvu ennyo yeetaaga okukwata ennyo Olunaku lwa Mukama, era nga sirowooza nti tutuukiriza mu bujjuvu ekigendererwa ky’okuteekebwawo kwalwo nga tugenda mu kkanisa kyokka, wabula nga tuteekwa n’okujjuza ebiseera ebiri wakati mu kiseera ekyo ekitukuvu n’ebikolwa ebirala eby’okutya Katonda n’okusinza, nnalaba nga kye kintu kye nteekwa okukola okumalako ekitundu ky’olunaku nga nsomera ab’omu nju yange era nga mbayigiriza, naddala bw’oba toliiwo, nga, olw’obutabaawo kusinza okw’olweggulo, tuba n’ebbanga ddene ery’okukola ebintu ng’ebyo; era ebiseera ebyo nnabitwala nga bimaliddwa mu ngeri esinga okusanyusa Katonda okusinga singa nnali ŋŋenze mu kusaba kwange nzekka mu kyama.
“Eno y’entandikwa y’ekyo kye nkola kati; abantu abalala okuyingira ne beegatta naffe kyali kya butanwa bwokka. Omulenzi waffe yategeeza bazadde be — bo be baasooka okusaba okukkirizibwa; oluvannyuma abalala abaakiwulira nabo ne basaba olukusa; bwe kityo ekibiina kyaffe ne kyeyongera okutuuka ku bantu nga amakumi asatu, era tekyatera kusukka makumi ana mu butiti obwayita; era lwaki kyeyongedde okuva olwo nkuleka okusalawo, ng’omaze okusoma ebiddako.”
Wano we wayingira ebyogerwako ku kuzuula ekitabo ekikwata ku buminsani bw’Abadeni, n’ebyava mu kukisoma, ebyajuliziddwa edda.
“Abo abaliraanwa abatono abajjanga gye ndi mu kiseera ekyo nnayogeranga nabo mu ddembe n’okwagala okusinga bwe nnakolanga edda. Nnalondanga ebibuulirwa ebisinga obulungi era ebisinga okuzuukusa emyoyo bye twalina, era ne mmalanga nabo ebiseera bingi mu bikolwa ebyo. Okuva olwo ekibiina kyaffe kyeyongedde buli kiro, kubanga sseetantala kugaana muntu yenna asaba okuyingira. Ssande ewedde ndowooza twalina abantu abasukka mu bikumi bibiri, era naye bangi baddayo olw’obutaba na bbanga.
“Naye sseetantalanga n’akamu kusuubira nti Katonda alinkozesa ng’ekikozesebwa mu kukola obulungi; ekisinga we nnatuukanga kyali, ‘Kiyinzika: Ani amanyi? Eri Katonda, buli kintu kyonna kisoboka.
Nja kwewaayo gy’ali’; oba, nga Herbert bw’akyogera obulungi okusingawo: — Wabula, kubanga Katonda atera okukola, Mu bintu ebya wansi, ebisaanira emirimu egy’ekitiibwa, Nneesuula ku bigere bye; Eyo gye nnaagalamiranga okutuusa Omutonzi wange lw’alinoonya Ekintu ekinyoomebwa kw’anaayolesa obukugu bwe;
Olwo nga kye kiseera kyange.
“Era bwe ntyo nnawummula, nga sirina kye nneesalirako, wadde okusala ensala yonna ku buwanguzi oba ku biriva mu mulimu guno.
“Ensonga yo eyookusatu ngireka okuddibwamu amagezi go ggwe kennyini. Tetukuŋŋaana lwa kigendererwa kyonna eky’ensi. Tugoba ensonga zonna ez’ensi mu kibiina kyaffe; tewali akkirizibwa kutabika mboozi yonna ku nsonga ezo mu kusoma kwaffe oba mu kuyimba; tunywerera ku mulimu gw’olunaku, era amangu ddala nga guwedde bonna baddayo ewaabwe. Kale obubi buli wa mu kino? Singa nze n’abaana bange twagendanga okukyala ku Ssande ekiro, oba singa twakkirizanga abagenyi abajja okunyumya ebitaliimu, nga bangi bwe bakola abeetwala okuba Abakristaayo abalungi, oboolyawo tekyanditwaliddwa nga mpisa ya kuswaza, wadde nga, mu mazima, bwe yandibadde. N’olwekyo, lwaki omuntu yenna yandikwogeddeko obubi, ka kibe ekifo kyo kiri kitya, olw’okuba mukyala wo afuba okuleeta abantu mu kkanisa, n’okubaziyiza, ng’abasomera n’okubasendasenda mu ngeri endala, obutavvoola lunaku lwa Katonda olutukuvu ennyo, sisobola kukitegeera. Naye singa wabaawo abaliba abasiru okutuuka okukikola, nnandyagadde oleme kukifaako. Nze ku lwange, sifaayo ku kunenyezebwa kwonna olw’ensonga eno. Nnasiibula dda ensi, era nnandyagadde n’omutima gwange gwonna singa saagiwa nsonga ndala ezisingawo okunjogerako obubi.
“Ku nsonga y’ekirowoozo kyo eky’okuleka omuntu omulala okusoma, woowe! tolowooza bantu bano bwe bali. Sirowooza nti waliwo omusajja n’omu mu bo eyandisobodde okusoma ekibuulirwa nga takutte nnukuta emu ku emu ku kitundu kinene ku kyo; era ekyo kyandizimbye kitya abalala? Era tewali n’omu ku b’omu nju yange alina eddoboozi ery’amaanyi ekimala okuwulirwa abantu abangi bwe batyo.
“Naye waliwo ekintu kimu kye sisinga kumatira nakyo; kwe kubeerawo kwabwe mu kusaba kw’amaka. Soogera ku kweraliikirira kwonna kwe nnina olw’okuba bangi ababa bali awo kyokka, kubanga abo abalina ekitiibwa eky’okwogera ne Katonda omukulu era omutukuvu tebeetaaga kukwatibwa nsonyi kwogera mu maaso g’ensi yonna; wabula olw’okuba ndi mukazi, mbuusabuusa obanga kisaanidde nze okutwala okusaba kw’abantu eri Katonda.
“Ssande ewedde, nnandyagadde okubasiibula nga tetunnasaba; naye baasaba nnyo nnyo okusigala, ne sseetantala kubagaana.
“SUSANNA WESLEY.” Ebbaluwa okuva eri Omwami Inman, ng’asaba omusumba okuyimiriza enkuŋŋaana za mukyala we, era ng’agamba nti abantu abazijjangamu baali bangi okusinga abajjanga mu kkanisa, eteekwa okuba nga yaddirira mangu ddala ebbaluwa eno eya Mukyala Wesley. Okuddamu kw’omusumba eri mukyala we kirabika tekwaterekebwa, naye kuteekwa okuba nga kwaweerezebwa mangu ddala, kubanga ng’omwezi tegunnaggwaako yaddamu n’amuwandiikira, naye kyeyoleka nti yali alinzeemu ennaku ntono ng’amaze okufuna okuddamu kwe nga tannakikola: — “Epworth, “BBA WANGE OMWAGALWA, nga 25 Febwali 1712.
“Ennaku ntono eziyise, nnafuna ebbaluwa okuva gy’oli, ndowooza eriko olunaku 16 olw’omwezi guno, gye saayanguyiriza kuddamu, kubanga nnalaba nga
kyetaagisa ffembi okumala ekiseera nga tulowooza nga tonnasalawo ku nsonga enkulu bw’etyo.
“Sijja kubuuza ngeri gye kyasobokamu ggwe okusendebwasendebwa okulekaana okutaliimu magezi okw’abantu babiri oba basatu abasinga obubi mu kigo kyo, n’osalira omusango ekyo kye wasiima gye buvuddeko. Naye nja kukutegeeza ebirowoozo byange mu bigambo bitono nga bwe kisoboka. Siwulira bantu basukka basatu oba bana abawakanya olukuŋŋaana lwaffe, nga Inman ye mukulu mu bo. Ye ne Whiteley, ndowooza, bayinza okulwogerako nga conventicle (olukuŋŋaana olw’eddiini olutakkirizibwa mateeka); naye wano tetuwulira kulekaana, era tewali n’omu ankyogeddeko kigambo kyonna okulwawakanya. Era okulwogerako nga conventicle kitegeeza ki? Kikyusa obutonde bw’ekintu? Oba olowooza nti bye boogera nsonga emala okulekera awo ekintu ekimaze okukola obulungi bungi, era ekiyinza, ku bw’omukisa gwa Katonda, okukola obulungi obusingawo? Singa okukiyita conventicle, abo abamanyi mu mwoyo gwabwe nti bakyogerako bya bulimba, mazima ddala kwandikifudde ekyo, by’oyogera byandibadde n’amakulu; naye kyeyoleka lwatu nti ekintu kino kimu kireese abantu bangi mu kkanisa okusinga ekintu kyonna bwe kyali kikoze mu kiseera ekitono bwe kiti. Tetwalinanga basukka makumi abiri oba abiri mu bataano mu kusinza okw’akawungeezi, so nga kati tulina wakati w’ebikumi bibiri n’ebikumi bisatu, nga bangi okusinga bonna abaali bajjanga edda okuwulira Inman ku makya.
“Ng’oggyeko okubeerawo obutayosa mu kusinza kwa Katonda okw’olwatu, olukuŋŋaana lwaffe lutabaganyizza nnyo emitima gy’abantu bano gye tuli, ne kiba nti kati tubeera mu mukwano ogusingirayo ddala, era, ekisinga n’obulungi, bakyuse nnyo mu nneeyisa yaabwe ku Lunaku lwa Mukama, era abo abaabanga bazannyira mu nguudo kati bajja okuwulira ekibuulirwa ekirungi nga kisomebwa, ekyo mazima ddala ekisinga okusanyusa Katonda Omuyinza w’Ebintu Byonna.
“Ensonga endala ey’ekyo kye nkola eri nti sirina ngeri ndala gye nnyinza kwogeramu n’abantu bano, n’olwekyo sirina ngeri ndala ya kubakolera bulungi; naye mu kino nfunye omukisa okukola ekikolwa eky’okwagala ekisingirayo ddala obukulu n’ekitiibwa, kwe kugamba, okwagala emyoyo gyabwe.
“Ab’amaka agamu abaali batatera kugenda mu kkanisa, kati bagenda obutayosa, era omuntu omu eyali amaze emyaka musanvu nga tagendayo kati asendeddwa okugenda wamu n’abalala.
“Waliwo ebirala bingi ebirungi ebivudde mu lukuŋŋaana luno bye sirina budde kwogerako. Kale, nkwegayiridde, pima ebintu bino byonna ku minzaani etalina kyekubiira: ku ludda olumu ekitiibwa kya Katonda Omuyinza w’Ebintu Byonna, okukola obulungi bungi eri emyoyo emingi, n’omukwano gw’abasinga obulungi mu abo be tubeera nabo; ku ludda olulala (singa obusiru, obutatya Katonda, n’amalala bisobola okusigala ku minzaani nga bipimibwa n’ekintu ekizito bwe kityo), okuwakanya okutaliimu magezi okw’abantu abatono ab’empisa embi, abatusekerera, era abatunenya nga batuyita abeetuukiriza ennyo era bannanfuusi; era bw’olimala okulowooza ku byonna nga bwe kisaanidde, onteegeeze ensalawo yo enkakafu.
“Sseetaaga kukubuulira biriva mu kyo bw’onoosalawo okukomya olukuŋŋaana lwaffe. Osobola bulungi okulaba obukyayi bwe kiyinza okuleeta mu mitima gy’abantu bano, naddala eri Inman, alina amagezi matono ennyo n’atuuka okulwogerako obubi mu lwatu. Kati nsobola okubakuuma nga bagenda mu kkanisa; naye bwe lunaasazibwamu mbuusabuusa nti tebalidda nate kumuwulira, waakiri abo abava ku nkomerero eya wansi ey’akabuga. Naye bwe lunaagenda mu maaso okutuusa lw’olikomawo, ekitakyali kya wala, kiyinza okusanyusa Katonda emitima gyabwe ne gikyusibwa nnyo mu kiseera ekyo ne kiba nti bayinza okwagala
n’okusanyukira okusinza kwe okw’olwatu ne batakyakulagajjalira nate.
“Bw’onoolaba, oluvannyuma lw’ebyo byonna, nga kisaanidde okusasaanya olukuŋŋaana luno, tongamba nti oyagala nze nkikole, kubanga ekyo tekijja kumatiza mwoyo gwange; wabula mpeereza ekiragiro kyo ekikakafu, mu bigambo ebijjuvu era eby’olwatu ebiyinza okunnaaza ku musango gwonna n’ekibonerezo olw’okulagajjalira omukisa guno ogw’okukola obulungi, ggwe nange bwe tulirabika mu maaso g’entebe ya Mukama waffe Yesu Kristo ey’okusalirako omusango, enkulu era ey’entiisa.
“SUSANNA WESLEY.” Ebbaluwa eno ey’amagezi era ey’obukkakkamu eraga lwatu nti omuwandiisi waayo teyalina kyekubiira kya ku lulwe. Teyali yeegomba nti abantu bajje mu kusinza kwe mu kifo ky’okugenda okuwulira Omwami Inman, wabula yayagala nnyo nti bagende mu kusinza kwe yakulemberanga, olw’ekitiibwa kya Katonda n’eky’Ekkanisa; era yeetwala ng’omuwanika omukazi, akuuma ekisibo nga kiri wamu okutuusa omusumba lw’anaakomawo. Era kiteekwa okujjukirwa nti Omwami Wesley yali amanyiddwa ng’omu ku babuulizi abasingirayo ddala obwangu n’obulungi mu mulembe gwe, ne kiba nti abaamuwulirizanga baali bamanyidde ebirungi ennyo, ne banyiiga okuteekebwako omuntu wa ddaala lya wansi ng’ate taliiwo. Ka kibe ekyasooka okuleetera Mukyala Wesley okukuba okusinza okw’awaka, oba ekyaleetera abaliraanwa okwagala okujjamu, kyeyoleka nti okusemberera ennyo omukazi oyo omunyiikivu ow’omwoyo ogwa waggulu, eyanywerera mu kkubo lye eritakyuka wakati mu kumufeebya ne wakati mu kumutenda, kwazaala okussa ekitiibwa okw’amaanyi okwakula ne kufuuka okwagala mu bantu bangi. Ebizibu byonna byakoma Convocation bwe yaggwa, Omwami Wesley n’akomawo eka okuddamu obuweereza bwe mu kigo ne mu nju ye.
Ekyaddirira mu bulamu bwa Mukyala Wesley kwe kwawukana ne mutabani we John, eyateekebwa mu ssomero lya Charterhouse olw’obuyambi bwa Duke w’e Buckingham, eyali amanyi bulungi kitaawe n’embeera y’amaka. Nnyina kirabika teyamuwandiikiranga n’obweraliikirivu oba emirundi mingi nga bwe yakolanga eri mutabani we omukulu, oba waakiri, bwe yakikola, tewali bbaluwa ze n’emu yaterekebwa. Kiyinzika nti yamwesiga okumala ekiseera mu kulabirirwa mukulu we eyali e Westminster, eyasobolanga okumulaba emirundi mingi, oba oboolyawo teyalaba nti empisa ze zeetaaga okufiibwako ennyo bw’atyo obutayosa. Kitaawe yamulagira okudduka emirundi esatu ng’yeetooloola ennimiro buli ku makya, era kigambibwa nti yamugondera n’obwesigwa, era kirabika naye yafangayo nnyo okukwata ebiragiro bya nnyina ebikwata ku nneeyisa ye n’okusaba kwe okwa buli lunaku. Teyeetaaga kukubirizibwa kusoma, kubanga okwagala okuyiga kwali kitundu kya butonde bwe ddala.
Tewali bbaluwa Mukyala Wesley ze yawandiikira mutabani we Samuel mu mwaka gwe yamala e Oxford ezisangibwa, era tewali kiwandiiko kyonna ekiraga bye yawulira n’okufaayo kwe bwe yawasa mu 1715. Mukyala we yali muwala wa Rev. John Berry, omu ku basomesa b’e Westminster, eyasuzanga abamu ku bayizi ewuwe. Yamwagala nnyo nnyo, era, olw’okuba mu kiseera ekyo yali amaze okunywera ng’omuyambi w’omusomesa (usher) mu ssomero lye ery’edda, kirabika yalaba nga kimusaanira okuwasa. Tekiyinzika nti nnyina teyalaga kufaayo kwa maanyi ku nkyukakyuka eno mu bulamu bwe, era kimanyiddwa bulungi nti yasigala nga mwana ayagala ennyo bazadde be, ate mukyala we n’alaga ekisa ekisingirayo ddala n’empisa ennungi eri baganda be abato ne nnyazaala we. Samuel omuto yali ayagala nnyo okuwandiika ebitontome nga kitaawe bwe yali amusoose, era tewali kubuusabuusa nti omuwala ow’olususu olwa kitaka gwe yalonda yamwogerako n’obwogezi bungi mu bbaluwa ze ze yaweerezanga eka nga bwe yakola mu nnyiriri ezimwogerako ng’omuntu “Eyakozesa amagezi ge amatono Ne gatuuka ewala Okusinga abakazi abagezi okumusinga bwe bakola” ;
oba mu bujjuvu okusingawo bw’agamba nti:
“Enviiri ze n’olususu lwe biri nga Berry, bya kitaka;
Akamwenyumwenyu ke kagonvu, n’obwenyi bwe obunyiize bulimu obulungi;
Mumpi, obuwanvu bwe bukka katono ku bwange;
Ekikula kye, wadde nga kirungi, si kya kitiibwa kisukkiridde.
Wadde mu maaso ge aga kitaka waliwo ennaku etuddeko, Okutunula kwago okw’essanyu kuyinza oluusi okukwewuunyisa.
Naye obulungi obusingawo bwa mu mwoyo gwe:
Asobola okwogera obulungi, era amanyi okusirika n’amagezi.
Mu ye, amagezi ag’omu butonde n’obuwombeefu obw’okwagala bisisinkana:
Wadde wa ssanyu, atya Katonda; era wadde muto, mwegendereza.
Bw’atyo bw’ali omuwala oyo, singa nsobola okusala amazima, Singa okwagala oba okumwegomba tebiziyiza kulaba kwange.
Oboolyawo onoombuuza nti, nkimanyi ntya bulungi bwe ntyo?
Mmwekenneenyezza, era n’ekyo nja kukyatula.
Nfubye okunoonya buli kunafuwa kwe okw’omunda ennyo;
Naye gye nnakoma okunoonya, gye nnakoma okumwagala.
Woowe, okulaba Nutty wange ng’amwenya, Ng’ayita ebiseera n’emboozi ez’okwagala, Okwagala nga kuyooyoota buli kikolwa kye, Emikono nga gikyali miggule okuwambatira, Okutunula nga kuyita mu ssanyu eritugatta, Amaaso nga gasanyuse era nga gasanyusa, Obulongoofu obutaliiko bbala nga buziyiza Ennaku ey’oluvannyuma n’okwejjusa okw’ennaku;
Tewali abuusabuusa, bombi nga bakkiriza, Nga bawa era nga bafuna essanyu ery’ekitalo;
Bombi nga batambulira mu bunyiikivu obwenkanankana, Nga baagalibwa nnyo, era nga baagala mu mazima. Ka bombi banyumirwe essanyu eryo okumala ebbanga ddene Awatali musango era awatali kigero!
Abaana babiri bokka be baazaalibwa abafumbo abo abato, omubereberye ku bo n’atuumibwa Samuel, erinnya lya kitaawe ne jjajjaawe. Olw’okuba ye muzzukulu eyasooka, yatwalibwa nga wa muwendo nnyo, era waaliwo ennaku nnyingi bwe yafa nga yakabula ekiseera kitono okuweza emyaka amakumi abiri mu gumu. Omuwala yali ayagalwa nnyo bataata be abato (baganda ba kitaawe), era yeesiba nnyo naddala ku Charles Wesley. Mu b’omu nju yamanyibwanga nga “Phil.”