በእምነት መዳን

«ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና።»

1. እግዚአብሔር ለሰው የሰጣቸው በረከቶች ሁሉ ከንጹሕ ጸጋው፣ ከልግስናው ወይም ከሞገሱ የመነጩ ናቸው፤ ያለ ዋጋ ከሚሰጥ፣ ሰው ከማይገባው ሞገሱ፤ ፈጽሞ ከማይገባው ሞገስ፤ ሰው ከምሕረቶቹ ለትንሿ እንኳ የሚጠይቀው መብት የለውምና። «ሰውን ከምድር አፈር ያበጀውና ሕያው ነፍስን እፍ ያለበት»፣ በዚያችም ነፍስ ላይ የእግዚአብሔርን መልክ ያተመው፣ «ሁሉንም ከእግሩ በታች ያስገዛለት» ነጻ ጸጋ ነበር። ያው ነጻ ጸጋ እስከ ዛሬ ድረስ ሕይወትንና እስትንፋስን ሁሉንም ነገር ይሰጠናል። እኛ የሆንነው፣ ያለንም ሆነ የምናደርገው ነገር ሁሉ ከእግዚአብሔር እጅ ትንሿን ነገር እንኳ ሊያስገኝልን አይችልምና። «አቤቱ አምላክ ሆይ፥ ሥራችንን ሁሉ አንተ በእኛ ሠርተሃል።» ስለዚህ እነዚህ ሁሉ ያለ ዋጋ የተሰጠ ምሕረት ተጨማሪ ምሳሌዎች ናቸው፤ በሰውም ዘንድ የሚገኝ ማንኛውም ጽድቅ ቢኖር፣ ይህም ደግሞ የእግዚአብሔር ስጦታ ነው።

2. እንግዲያስ ኃጢአተኛ ሰው ከኃጢአቶቹ ለትንሿ እንኳ በምን ያስተሰርያል? በራሱ ሥራ ነውን? አይደለም። ሥራዎቹ እጅግ ብዙ ወይም ቅዱሳን ቢሆኑ እንኳ የእግዚአብሔር እንጂ የራሱ አይደሉም። በእውነቱ ግን ሥራዎቹ ሁሉ ራሳቸው ርኩሳንና ኃጢአተኞች ናቸው፤ ስለዚህም እያንዳንዳቸው አዲስ ማስተስሪያ ያስፈልጋቸዋል። በተበላሸ ዛፍ ላይ የሚበቅለው የተበላሸ ፍሬ ብቻ ነው። ልቡም ፈጽሞ የተበላሸና አስጸያፊ ነው፤ ስለ ሰዎች ሁሉ «የእግዚአብሔርም ክብር ጎድሎአቸዋል» እንደ ተባለ፣ እርሱም በመጀመሪያ እንደ ታላቁ ፈጣሪው መልክ በነፍሱ ላይ የታተመው ያ የከበረ ጽድቅ ጎድሎታል። ስለዚህ የሚያቀርበው ጽድቅም ሆነ ሥራ የሌለው በመሆኑ፣ በእግዚአብሔር ፊት አፉ ፈጽሞ ተዘግቷል።

3. እንግዲህ ኃጢአተኞች ሰዎች በእግዚአብሔር ዘንድ ሞገስን ቢያገኙ፣ ይህ «በጸጋ ላይ ጸጋ» ነው! እግዚአብሔር ገና አዳዲስ በረከቶችን፣ አዎን፣ ከበረከቶች ሁሉ የሚበልጠውን መዳንን በእኛ ላይ ሊያፈስስ ቢፈቅድ፣ ለዚህ ነገር «ስለማይነገር ስጦታው እግዚአብሔር ይመስገን» ከማለት በቀር ምን ማለት እንችላለን! እንዲህም ነው። በዚህ «ገና ኃጢአተኞች ሳለን ክርስቶስ ስለ እኛ ሞቶአልና እግዚአብሔር ለእኛ ያለውን የራሱን ፍቅር ያስረዳል»፤ ክርስቶስ የሞተውም ሊያድነን ነው። እንግዲህ «ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና»። ጸጋ የመዳን ምንጭ፣ እምነት ደግሞ የመዳን ቅድመ ሁኔታ ነው።

እንግዲህ ከእግዚአብሔር ጸጋ እንዳንጎድል፣ የሚከተሉትን በጥንቃቄ መመርመር ይገባናል፦

I. የምንድንበት እምነት ምን ዓይነት እምነት እንደ ሆነ።

II. በእምነት የሚገኘው መዳን ምን እንደ ሆነ።

III. ለአንዳንድ ተቃውሞዎች እንዴት መልስ ልንሰጥ እንደምንችል።

I. የምንድንበት እምነት ምን ዓይነት እምነት እንደ ሆነ።

1. በመጀመሪያ፣ ይህ እምነት የአረማዊ እምነት ብቻ አይደለም።

እግዚአብሔር ከአረማዊ የሚፈልገው፣ «እግዚአብሔር እንዳለ ለሚፈልጉትም ዋጋ እንዲሰጥ» እንዲያምን ነው፤ ደግሞም እግዚአብሔርን እንደ አምላክነቱ በማክበር፣ ስለ ሁሉም ነገር በማመስገን፣ በሥነ ምግባር በጎነትም — በፍትሕ፣ በምሕረትና በእውነት — ለባልንጀሮቹ ፍጥረታት በጥንቃቄ በመመላለስ እርሱን መፈለግ እንደሚገባው እንዲያምን ነው። ስለዚህ ግሪክ ወይም ሮማዊ፣ አዎን፣ እስኩቴስ ወይም ሕንዳዊ ይህን ያህል — የእግዚአብሔርን መኖርና ባሕርያቱን፣ የሚመጣውን የሽልማትና የቅጣት ሁኔታ፣ የሥነ ምግባር በጎነትንም አስገዳጅነት — ባያምን የሚያመካኝበት አልነበረውም። ይህ የአረማዊ እምነት ብቻ ነውና።

2. ሁለተኛ፣ ይህ እምነት የዲያብሎስ እምነትም አይደለም፤ ምንም እንኳ የዲያብሎስ እምነት ከአረማዊው እምነት እጅግ ርቆ የሚሄድ ቢሆንም። ዲያብሎስ ለመሸለም ቸር፣ ለመቅጣትም ጻድቅ የሆነ ጥበበኛና ኃያል አምላክ እንዳለ ብቻ ሳይሆን፣ ኢየሱስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ ክርስቶስ፣ የዓለም መድኃኒት እንደ ሆነም ያምናል። ስለዚህም በግልጥ ቃል «ማን እንደ ሆንህ አውቄሃለሁ፥ አንተ የእግዚአብሔር ቅዱሱ» (ሉቃስ 4:34) ብሎ ሲናገር እናገኘዋለን። ያ ምስኪን መንፈስ ከቅዱሱ አፍ የወጡትን ቃላት ሁሉ፣ አዎን፣ በጥንት ቅዱሳን ሰዎች የተጻፈውን ሌላውን ሁሉ እንደሚያምን ልንጠራጠር አንችልም፤ ከእነርሱም ስለ ሁለቱ «የመዳንን መንገድ የሚነግሩአችሁ እነዚህ ሰዎች የልዑል አምላክ ባሪያዎች ናቸው» የሚለውን የከበረ ምስክርነት እንዲሰጥ ተገድዶ ነበር። እንግዲህ ያ የእግዚአብሔርና የሰው ታላቅ ጠላት ይህን ያህል ያምናል፤ በማመኑም ይንቀጠቀጣል፤ — እግዚአብሔር በሥጋ እንደ ተገለጠ፤ «ጠላቶቹን ሁሉ ከእግሩ በታች» እንደሚያደርግ፤ «መጽሐፍ ሁሉ የእግዚአብሔር መንፈስ ያለበት» እንደ ሆነ ያምናል። የዲያብሎስ እምነት እስከዚህ ድረስ ይሄዳል።

3. ሦስተኛ፣ የምንድንበት እምነት — ከዚህ በኋላ በሚብራራው የቃሉ ትርጉም — ክርስቶስ ገና በምድር ሳለ ሐዋርያት ራሳቸው የነበራቸው እምነት ብቻ አይደለም፤ ምንም እንኳ «ሁሉን ትተው ተከተሉት» እስኪባልላቸው ድረስ በእርሱ ቢያምኑ፣ ምንም እንኳ በዚያን ጊዜ ተአምራትን ለማድረግ፣ «ደዌንና ሕማምንም ሁሉ እንዲፈውሱ» ኃይል የነበራቸው ቢሆንም፤ አዎን፣ በዚያን ጊዜ «በአጋንንት ሁሉ ላይ» «ኃይልና ሥልጣን» ነበራቸው፤ ከዚህም ሁሉ የሚበልጠው ደግሞ «የእግዚአብሔርንም መንግሥት እንዲሰብኩ» በጌታቸው ተልከው ነበር።

4. እንግዲህ የምንድንበት እምነት ምንድን ነው? በመጀመሪያ በጥቅሉ እንዲህ ብሎ መመለስ ይቻላል፦ በክርስቶስ ማመን ነው፤ ክርስቶስ፣ በክርስቶስም በኩል እግዚአብሔር የዚህ እምነት ትክክለኛ ዓላማዎች ናቸው። ስለዚህ በዚህ ነገር ከጥንትም ሆነ ከዘመናችን አረማውያን እምነት በበቂ ሁኔታና ፈጽሞ ይለያል። ከዲያብሎስ እምነት ደግሞ በዚህ ፈጽሞ ይለያል፦ ይህ እምነት ግምታዊና የአእምሮ ብቻ ነገር፣ ቀዝቃዛና ሕይወት የሌለው መስማማት፣ በራስ ውስጥ ያለ የአሳቦች ሰልፍ ብቻ አይደለም፤ ይልቁንም የልብ ዝንባሌ ነው። መጽሐፍ እንዲህ ይላልና፦ «ሰው በልቡ አምኖ ይጸድቃልና»፤ ደግሞም «ኢየሱስ ጌታ እንደ ሆነ በአፍህ ብትመሰክር እግዚአብሔርም ከሙታን እንዳስነሣው በልብህ ብታምን ትድናለህና»።

5. ጌታችን በምድር ሳለ ሐዋርያት ራሳቸው ከነበራቸው እምነትም የሚለየው በዚህ ነው፦ የሞቱን አስፈላጊነትና ብቃት፣ የትንሣኤውንም ኃይል ይቀበላል። ሞቱን ሰውን ከዘላለም ሞት ለመዋጀት ብቸኛው በቂ መንገድ፣ ትንሣኤውንም ሁላችንን ወደ ሕይወትና ወደ አለመሞት የሚመልሰን እንደ ሆነ ይቀበላል፤ እርሱ «ስለ በደላችን ተላልፎ የተሰጠ ስለ መጽደቃችንም የተነሣ» ነውና። እንግዲህ የክርስትና እምነት ለክርስቶስ ወንጌል ሁሉ መስማማት ብቻ ሳይሆን፣ በክርስቶስ ደም ላይ ፍጹም መደገፍ ነው፤ በሕይወቱ፣ በሞቱና በትንሣኤው ብቃት መታመን ነው፤ ስለ እኛ እንደ ተሰጠና በእኛም እንደሚኖር ማስተስሪያችንና ሕይወታችን በሆነው በእርሱ ላይ መደገፍ ነው፤ በዚህም ምክንያት ከእርሱ ጋር መተሳሰርና እርሱን አጥብቆ መያዝ ነው፤ እርሱ ለእኛ «ጥበብና ጽድቅ ቅድስናም ቤዛነትም»፣ በአንድ ቃል መዳናችን ነውና።

II. በዚህ እምነት የሚገኘው መዳን ምን እንደ ሆነ የምንመለከተው ሁለተኛው ነገር ነው።

1. በመጀመሪያ፣ ሌላ ምንም ቢያመለክት፣ ይህ መዳን የአሁን መዳን ነው። የዚህ እምነት ተካፋዮች በሆኑት ሰዎች በምድር ላይ ሊገኝ የሚችል፣ አዎን፣ በእውነት የተገኘ ነገር ነው። ሐዋርያው በኤፌሶን ላሉት አማኞች፣ በእነርሱም በኩል ለዘመናት ሁሉ አማኞች የሚለው፣ ያድናችኋል አይደለምና (ይህም ደግሞ እውነት ቢሆንም)፤ ይልቁንም «ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና» ይላል።

2. አድኖአችኋል — ከምን? (ሁሉን በአንድ ቃል ለመጠቅለል) ከኃጢአት። በእምነት የሚገኘው መዳን ይህ ነው። እግዚአብሔር በኩሩን ወደ ዓለም ከማምጣቱ በፊት መልአኩ አስቀድሞ የተናገረው ያ ታላቅ መዳን ይህ ነው፦ «ሕዝቡን ከኃጢአታቸው ያድናቸዋልና ስሙን ኢየሱስ ትለዋለህ»። በዚህም ሆነ በሌሎች የቅዱሳት መጻሕፍት ክፍሎች ምንም ገደብ ወይም ልዩ ሁኔታ የለም። ሕዝቡን ሁሉ፣ ወይም በሌላ ስፍራ እንደ ተገለጠው፣ «በእርሱ የሚያምን ሁሉ» ከኃጢአታቸው ሁሉ ያድናቸዋል፤ ከውርስ ኃጢአትና ከተግባር ኃጢአት፣ ካለፈውና ከአሁኑ ኃጢአት፣ «ሥጋንና መንፈስን ከሚያረክስ ሁሉ» ያድናቸዋል። በእርሱ ባለው እምነት ከኃጢአት በደልም ከኃጢአት ኃይልም ይድናሉ።

3. በመጀመሪያ፣ ካለፈው ኃጢአት ሁሉ በደል ይድናሉ፤ ዓለም ሁሉ በእግዚአብሔር ፊት በደለኛ ነውና፤ ስለዚህም እርሱ «ኃጢአትን ቢጠባበቅ፥ ማን ይቆማል?»፤ «ኃጢአት በሕግ ይታወቃልና» — በሕግ የሚገኘው የኃጢአት እውቀት ብቻ ነው እንጂ ከእርሱ መዳን አይደለም፤ ስለዚህም «የሕግን ሥራ በመሥራት ሥጋ የለበሰ ሁሉ በእርሱ ፊት» አይጸድቅም፤ አሁን ግን «ለሚያምኑ ሁሉ የሆነ፥ በኢየሱስ ክርስቶስ በማመን የሚገኘው የእግዚአብሔር ጽድቅ» ተገልጧል። አሁን «በኢየሱስ ክርስቶስም በሆነው ቤዛነት በኩል እንዲያው በጸጋው ይጸድቃሉ»። «እርሱንም እግዚአብሔር በእምነት የሚገኝ በደሙም የሆነ ማስተስሪያ አድርጎ አቆመው፤ ይህም በፊት የተደረገውን ኃጢአት በእግዚአብሔር ችሎታ ስለ መተው ጽድቁን ያሳይ ዘንድ ነው»። አሁን ክርስቶስ «ስለ እኛ እርግማን ሆኖ ከሕግ እርግማን ዋጀን»። «በእኛ ላይ የነበረውን የሚቃወመንንም በትእዛዛት የተጻፈውን የዕዳ ጽሕፈት ደመሰሰው። እርሱንም በመስቀል ጠርቆ ከመንገድ አስወግዶታል»። «እንግዲህ በክርስቶስ ኢየሱስ» ለሚያምኑ «አሁን ኵነኔ የለባቸውም»።

4. ከበደልም ስለ ዳኑ ከፍርሃት ይድናሉ። ከልጅነት ፍርሃት — አባትን ከማስቀየም ከመፍራት — አይድኑም፤ ነገር ግን ከባርነት ፍርሃት ሁሉ፣ ቅጣት ካለው ከዚያ ፍርሃት፣ ከቅጣት ፍርሃት፣ ከእግዚአብሔርም ቍጣ ፍርሃት ይድናሉ፤ አሁን እግዚአብሔርን እንደ ጨካኝ ጌታ ሳይሆን እንደ ርኅሩኅ አባት ያዩታልና። «አባ አባት ብለው የሚጮኹበትን የልጅነት መንፈስ ተቀበሉ እንጂ እንደገና ለፍርሃት የባርነትን መንፈስ አልተቀበሉም፤ የእግዚአብሔር ልጆች መሆናቸውንም ያ መንፈስ ራሱ ከመንፈሳቸው ጋር ይመሰክራል።» ደግሞም ከእግዚአብሔር ጸጋ ከመውደቅና ከታላቁና ከከበረው ተስፋ ቃል ከመጉደል ፍርሃት ይድናሉ፤ የመውደቅ እድል ግን አልተወገደም። ስለዚህም «በእግዚአብሔር ዘንድ በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ ሰላም አላቸው። በእግዚአብሔር ክብር ተስፋ ይመካሉ። በተሰጣቸውም በመንፈስ ቅዱስ የእግዚአብሔር ፍቅር በልባቸው ፈስሶአል።» በዚህም (ምናልባት በሁሉም ጊዜ ባይሆንም፣ ወይም በእኩል የማረጋገጫ ሙላት ባይሆንም) «ሞት ቢሆን፥ ሕይወትም ቢሆን፥ ያለውም ቢሆን፥ የሚመጣውም ቢሆን፥ ከፍታም ቢሆን፥ ዝቅታም ቢሆን፥ ልዩ ፍጥረትም ቢሆን በክርስቶስ ኢየሱስ በጌታችን ካለ ከእግዚአብሔር ፍቅር» ሊለያቸው እንደማይችል ተረድተዋል።

5. ደግሞም በዚህ እምነት ከኃጢአት በደል ብቻ ሳይሆን ከኃጢአት ኃይልም ይድናሉ። ሐዋርያው እንዲህ ይላልና፦ «እርሱም ኃጢአትን ሊያስወግድ እንደ ተገለጠ ታውቃላችሁ፥ በእርሱም ኃጢአት የለም። በእርሱ የሚኖር ሁሉ ኃጢአትን አያደርግም» (1ኛ ዮሐንስ 3:5 እና ተከታዮቹ)። ደግሞም፦ «ልጆች ሆይ፥ ማንም አያስታችሁ፤ ኃጢአትን የሚያደርግ ከዲያብሎስ ነው፥ ክርስቶስ ነው ብሎ በኢየሱስ የሚያምን ሁሉ ከእግዚአብሔር ተወልዶአል፥ ከእግዚአብሔር የተወለደ ሁሉ ኃጢአትን አያደርግም፥ ዘሩ በእርሱ ይኖራልና፤ ከእግዚአብሔርም ተወልዶአልና ኃጢአትን ሊያደርግ አይችልም።» አሁንም ደግሞ፦ «ከእግዚአብሔር የተወለደ ሁሉ ኃጢአትን እንዳያደርግ፥ ነገር ግን ከእግዚአብሔር የተወለደው ራሱን እንዲጠብቅ ክፉውም እንዳይነካው እናውቃለን» (1ኛ ዮሐንስ 5:18)።

6. በእምነት ከእግዚአብሔር የተወለደ ሰው ኃጢአትን አያደርግም፦ (1.) በልማድ ኃጢአት አያደርግም፤ የልማድ ኃጢአት ሁሉ የሚነግሥ ኃጢአት ነውና፤ ኃጢአት ግን በሚያምን በማንም ላይ ሊነግሥ አይችልም። (2.) በፈቃድ ኃጢአትም አያደርግም፤ በእምነት ጸንቶ እስከ ኖረ ድረስ ፈቃዱ ኃጢአትን ሁሉ ፈጽሞ ይቃወማልና፤ እንደ ገዳይ መርዝም ይጸየፈዋል። (3.) በኃጢአተኛ ምኞትም አያደርግም፤ ቅዱሱንና ፍጹሙን የእግዚአብሔርን ፈቃድ ዘወትር ይመኛልና፤ ወደ ርኩስ ምኞት የሚያዘነብልን ማንኛውንም ዝንባሌ በእግዚአብሔር ጸጋ ገና ሲወለድ ያፍነዋል። (4.) በድካምም ቢሆን — በሥራም፣ በቃልም፣ በአሳብም — ኃጢአት አያደርግም፤ ድካሞቹ ከፈቃዱ ጋር አይተባበሩምና፤ ፈቃድ ከሌለባቸው ደግሞ በትክክለኛው ትርጉም ኃጢአቶች አይደሉም። ስለዚህ «ከእግዚአብሔር የተወለደ ሁሉ ኃጢአትን አያደርግም»፤ ምንም እንኳ ኃጢአት አልሠራሁም ማለት ባይችልም፣ አሁን ግን «ኃጢአትን አያደርግም»።

7. እንግዲህ በዚህ ዓለም እንኳ በእምነት የሚገኘው መዳን ይህ ነው፦ ከኃጢአትና ከኃጢአት ውጤቶች መዳን፤ ሁለቱም ብዙ ጊዜ መጽደቅ በሚለው ቃል ይገለጣሉ፤ ይህም ቃል በሰፊው ትርጉሙ ሲወሰድ፣ አሁን በክርስቶስ በሚያምነው ኃጢአተኛ ነፍስ ላይ በእውነት በተተገበረው በክርስቶስ ማስተስሪያ ከበደልና ከቅጣት መዳንን፣ እንዲሁም በልቡ በተሣለው ክርስቶስ በኩል ከኃጢአት ኃይል መዳንን ያመለክታል። ስለዚህ እንዲህ የጸደቀ ወይም በእምነት የዳነ ሰው በእውነት ዳግመኛ ተወልዶአል። «በእግዚአብሔር ከክርስቶስ ጋር ተሰውሮአል» ወደ ተባለለት አዲስ ሕይወት ከመንፈስ ዳግመኛ ተወልዶአል። እንደ አዲስ የተወለደ ሕፃንም አዶሎን የሆነውን፣ «ተንኰል የሌለበትን የቃልን ወተት» በደስታ ይቀበላል፤ «በእርሱም ያድጋል»፤ በጌታ በአምላኩ ኃይል ከእምነት ወደ እምነት፣ ከጸጋ ወደ ጸጋ እየገፋ፣ በመጨረሻ «ወደ ፍጹም ሰው፥ ወደ ክርስቶስ ሙላት ቁመት መጠን» እስኪደርስ ድረስ ይሄዳል።

III. በዚህ ላይ የሚነሣው የተለመደው የመጀመሪያው ተቃውሞ ይህ ነው፦

1. መዳንን ወይም መጽደቅን በእምነት ብቻ መስበክ ቅድስናንና መልካም ሥራን መቃወም ነው የሚል። ለዚህም አጭር መልስ መስጠት ይቻላል፦ «አንዳንዶች እንደሚያደርጉት ከእነዚህ ስለ ተለየ እምነት ብንናገር ኖሮ እንዲህ በሆነ ነበር፤ እኛ ግን የምንናገረው እንዲህ ስላልሆነው፣ ይልቁንም መልካም ሥራን ሁሉና ቅድስናን ሁሉ ስለሚያፈራው እምነት ነው።»

2. ነገር ግን ይህን ተቃውሞ በሰፊው መመልከቱ ይጠቅም ይሆናል፤ በተለይ አዲስ ተቃውሞ ሳይሆን እንደ ቅዱስ ጳውሎስ ዘመን ያረጀ ስለ ሆነ። በዚያን ጊዜ እንኳ «እንግዲህ ሕግን በእምነት እንሽራለንን?» ተብሎ ተጠይቆ ነበርና። እኛም እንመልሳለን፦ በመጀመሪያ፣ እምነትን የማይሰብኩ ሁሉ ሕግን በግልጥ ይሽራሉ፤ ወይም በቀጥታና በገሃድ፣ የቃሉን መንፈስ ሁሉ በሚበሉ ገደቦችና ማብራሪያዎች፤ ወይም በተዘዋዋሪ፣ ሕግን መፈጸም የሚቻልበትን ብቸኛ መንገድ ባለማሳየት። በአንጻሩ ሁለተኛ፣ እኛ ሙሉ ስፋቱንና መንፈሳዊ ትርጉሙን በማሳየት፣ ሰዎችንም ሁሉ «የሕግ ጽድቅ በእነርሱ ይፈጸም ዘንድ» ወደሚያስችለው ወደዚያ ሕያው መንገድ በመጥራት «ሕግን እናጸናለን»። እነዚህ ሰዎች በክርስቶስ ደም ብቻ እየታመኑ እርሱ የሠራቸውን ሥርዓቶች ሁሉ ይጠቀማሉ፤ «እንመላለስበት ዘንድ እግዚአብሔር አስቀድሞ ያዘጋጀውን መልካሙን ሥራ» ሁሉ ያደርጋሉ፤ ቅዱስና ሰማያዊ ጠባይን ሁሉ፣ በክርስቶስ ኢየሱስ የነበረውንም ያንኑ አሳብ ገንዘባቸው አድርገው ይገልጡታል።

3. ነገር ግን ይህን እምነት መስበክ ሰዎችን ወደ ትዕቢት አይመራምን? እንመልሳለን፦ በአጋጣሚ ሊመራ ይችላል፤ ስለዚህ እያንዳንዱ አማኝ በታላቁ ሐዋርያ ቃል አጥብቆ ሊመከር ይገባዋል፦ ቀደምት ቅርንጫፎች «ከአለማመን የተነሣ ተሰበሩ አንተም ከእምነት የተነሣ ቆመሃል። ፍራ እንጂ የትዕቢትን ነገር አታስብ። እግዚአብሔር እንደ ተፈጠሩት ለነበሩት ቅርንጫፎች የራራላቸው ካልሆነ ለአንተ ደግሞ አይራራልህምና። እንግዲህ የእግዚአብሔርን ቸርነትና ጭከና ተመልከት፤ ጭከናው በወደቁት ላይ ነው፥ በቸርነቱ ግን ጸንተህ ብትኖር የእግዚአብሔር ቸርነት በአንተ ላይ ነው፤ ያለዚያ አንተ ደግሞ ትቆረጣለህ።» በዚያም ጸንቶ እስከ ኖረ ድረስ፣ ይህን ተቃውሞ አስቀድሞ አይቶ የመለሰበትን የቅዱስ ጳውሎስን ቃል ያስታውሳል (ሮሜ 3:27)፦ «ትምክህት እንግዲህ ወዴት ነው? እርሱ ቀርቶአል። በየትኛው ሕግ ነው? በሥራ ሕግ ነውን? አይደለም፥ በእምነት ሕግ ነው እንጂ።» ሰው በሥራው ቢጸድቅ ኖሮ የሚመካበት በኖረው ነበር። ነገር ግን «ለማይሠራ፥ ኃጢአተኛውንም በሚያደድቅ ለሚያምን» ሰው የሚመካበት የለውም (ሮሜ 4:5)። ከጥቅሱ በፊትና በኋላ ያሉት ቃላትም ይህንኑ ያስረዳሉ (ኤፌሶን 2:4 እና ተከታዮቹ)፦ «እግዚአብሔር በምሕረቱ ባለ ጠጋ ስለ ሆነ፥ በበደላችን ሙታን እንኳ በሆንን ጊዜ ከክርስቶስ ጋር ሕይወት ሰጠን፥ (በጸጋ ድናችኋልና፥) በክርስቶስ ኢየሱስ ለእኛ ባለው ቸርነት እጅግ የበለጠውን የጸጋውን ባለ ጠግነት ያሳይ ዘንድ። ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእናንተ አይደለም፤» እምነታችሁም መዳናችሁም ከእናንተ አይመጣም፤ «የእግዚአብሔር ስጦታ ነው»፤ ያለ ዋጋ የተሰጠ፣ የማይገባ ስጦታ ነው፤ የምትድኑበት እምነት፣ እንዲሁም እርሱ በገዛ በጎ ፈቃዱ፣ በንጹሕ ሞገሱ ከእርሱ ጋር የሚያያይዘው መዳን ስጦታ ነው። ማመናችሁ የጸጋው አንዱ ምሳሌ ነው፤ አምናችሁ መዳናችሁ ደግሞ ሌላው። «ማንም እንዳይመካ ከሥራ አይደለም።» ከማመናችን በፊት የነበሩት ሥራዎቻችን ሁሉ፣ ጽድቃችንም ሁሉ፣ ከእግዚአብሔር ዘንድ ከኵነኔ በቀር ምንም አላስገኙም፤ እምነትን ከማስገኘት እጅግ የራቁ ነበሩ፤ ስለዚህ እምነት በተሰጠ ጊዜ ሁሉ ከሥራ አይደለም። መዳንም ካመንን በኋላ ከምንሠራው ሥራ አይደለም፤ በዚያን ጊዜ በእኛ የሚሠራው እግዚአብሔር ነውና፤ ስለዚህም እርሱ ራሱ ለሚሠራው ሥራ ዋጋ መስጠቱ የምሕረቱን ባለ ጠግነት ብቻ ያጎላል፤ ለእኛ ግን የምንመካበትን ምንም አይተውልንም።

4. «ነገር ግን ስለ እግዚአብሔር ምሕረት እንዲህ በእምነት ብቻ እንደሚያድንና እንደሚያጸድቅ መናገር ሰዎችን በኃጢአት እንዲጸኑ አያበረታታምን?» በእርግጥ ሊያበረታታ ይችላል፤ ያበረታታልም፤ ብዙዎች «ጸጋ እንዲበዛ በኃጢአት» ጸንተው ይኖራሉ፤ ደማቸው ግን በራሳቸው ላይ ነው። የእግዚአብሔር ቸርነት ወደ ንስሐ ሊመራቸው ይገባል፤ ልባቸው ቅን የሆኑትንም እንዲሁ ይመራቸዋል። በእርሱ ዘንድ ገና ይቅርታ እንዳለ ሲያውቁ፣ በኢየሱስ ባለው እምነት በኩል ኃጢአታቸውንም ደግሞ እንዲደመስስ በታላቅ ድምፅ ይጮኻሉ። አጥብቀውም ቢጮኹና ባይታክቱ፣ እርሱ ባዘጋጃቸው መንገዶች ሁሉ ቢፈልጉት፣ እርሱም እስኪመጣ ድረስ መጽናናትን እምቢ ቢሉ፣ «ይመጣል አይዘገይምም»። በአጭር ጊዜም ብዙ ሥራ ሊሠራ ይችላል። እግዚአብሔር ይህን እምነት በሰዎች ልብ ውስጥ ከሰማይ እንደሚወርድ መብረቅ እንኳ ስለ ሠራባቸው ብዙ ምሳሌዎች በሐዋርያት ሥራ መጽሐፍ ውስጥ አሉ። ጳውሎስና ሲላስ መስበክ በጀመሩበት በዚያው ሰዓት የወኅኒው ጠባቂ ንስሐ ገባ፣ አመነ፣ ተጠመቀም፤ እንዲሁም በበዓለ ኀምሳ ቀን በቅዱስ ጴጥሮስ ስብከት ሦስት ሺህ ሰዎች ተጠመቁ፤ እነርሱም ሁሉ በመጀመሪያው ስብከቱ ንስሐ ገብተው አመኑ። እግዚአብሔርም ይባረክ፣ እርሱ አሁንም «ለማዳን ኃያል» እንደ ሆነ የሚያሳዩ ብዙ ሕያዋን ማስረጃዎች ዛሬም አሉ።

5. ሆኖም ያው እውነት በሌላ አቅጣጫ ሲታይ ፈጽሞ ተቃራኒ የሆነ ተቃውሞ ይነሣበታል፦ «ሰው የሚችለውን ሁሉ በማድረግ መዳን ካልቻለ፣ ይህ ሰዎችን ወደ ተስፋ መቍረጥ ይነዳቸዋል።» እውነት ነው፤ በራሳቸው ሥራ፣ በራሳቸው ብቃት ወይም ጽድቅ ከመዳን ተስፋ እንዲቈርጡ ያደርጋቸዋል። እንዲሁም ሊሆን ይገባዋል፤ የራሱን ብቃት ፈጽሞ እስኪክድ ድረስ ማንም በክርስቶስ ብቃት ሊታመን አይችልምና። «የራሱን ጽድቅ ሊያቆም የሚፈልግ» የእግዚአብሔርን ጽድቅ ሊቀበል አይችልም። ከሕግ በሆነው ነገር እስከ ታመነ ድረስ ከእምነት የሆነው ጽድቅ ሊሰጠው አይችልም።

6. ነገር ግን ይህ የማያጽናና ትምህርት ነው ይባላል። ዲያብሎስ ይህ ትምህርት እንዲህ ያለ ነው ብሎ ለሰዎች ሊጠቍም በደፈረ ጊዜ እንደ ባሕርዩ — ማለትም ያለ እውነትና ያለ ኀፍረት — ተናገረ። ብቸኛው የሚያጽናና ትምህርት ይህ ነው፤ ራሳቸውን ላጠፉና በራሳቸው ላይ ለፈረዱ ኃጢአተኞች ሁሉ «እጅግ በመጽናናት የተሞላ» ነው። «በእርሱ የሚያምን ሁሉ አያፍርም፤ አንዱ ጌታ የሁሉ ጌታ ነውና፥ ለሚጠሩትም ሁሉ ባለ ጠጋ ነው»፦ እነሆ እንደ ሰማይ ከፍ ያለ፣ ከሞትም የበረታ መጽናናት! ምን! ለሁሉ ምሕረት አለን? ለሕዝብ ቀማኛ ለነበረው ለዘኬዎስ? ለታወቀች ጋለሞታ ለነበረችው ለመግደላዊት ማርያም? አንዱ «እንግዲያስ እኔ፣ እኔ እንኳ፣ ምሕረትን ተስፋ ላደርግ እችላለሁ!» ሲል የምሰማ ይመስለኛል። አዎን፣ አንተ ማንም ያላጽናናህ የተጨነቅህ ሆይ፣ ተስፋ ልታደርግ ትችላለህ! እግዚአብሔር ጸሎትህን አይጥልም። እንዲያውም በሚቀጥለው ሰዓት «አይዞህ፥ ኃጢአትህ ተሰረየችልህ» ይልህ ይሆናል፤ ዳግመኛ በአንተ ላይ እንዳትነግሥ ሆና ተሰርያለች፤ አዎን፣ «መንፈስ ቅዱስ ራሱ የእግዚአብሔር ልጅ መሆንህን ከመንፈስህ ጋር ይመሰክራል»። እንዴት ያለ የምሥራች ነው! ለሕዝቡ ሁሉ የሚሆን ታላቅ ደስታ የምሥራች! «ሆ፥ እናንተ የተጠማችሁ ሁሉ፥ ወደ ውኃ ኑ፤ ኑ፥ ያለ ገንዘብና ያለ ዋጋ ግዙ።» ኃጢአታችሁ ምንም ቢሆን፣ «እንደ ደም ቀይ» ቢሆንም፣ ከራሳችሁ ጠጕር ይልቅ ቢበዛም፣ «ወደ እግዚአብሔር ተመለሱ፥ እርሱም ይምራችኋል፤ ወደ አምላካችንም ተመለሱ፥ ምሕረቱ ብዙ ነውና።»

7. ሌላ ተቃውሞ ሳይገኝ ሲቀር፣ በእምነት ብቻ መዳን እንደ መጀመሪያ ትምህርት መሰበክ እንደሌለበት፣ ወይም ቢያንስ ጭራሹን መሰበክ እንደሌለበት በቀላሉ ይነገረናል። ነገር ግን መንፈስ ቅዱስ ምን ይላል? «ከተመሠረተው በቀር ማንም ሌላ መሠረት ሊመሠርት አይችልምና፥ እርሱም ኢየሱስ ክርስቶስ ነው።» እንግዲህ «በእርሱ የሚያምን ሁሉ ይድናል» የሚለው የስብከታችን ሁሉ መሠረት ነው፤ መሆንም ይገባዋል፤ ማለትም አስቀድሞ መሰበክ አለበት። «መልካም፣ ነገር ግን ለሁሉ አይደለም።» እንግዲያስ ለማን ነው የማንሰብከው? ማንን ነው የምንለየው? ድሆችን? አይደለም፤ ወንጌል እንዲሰበክላቸው የተለየ መብት አላቸው። ያልተማሩትን? አይደለም። እግዚአብሔር ከመጀመሪያ ጀምሮ እነዚህን ነገሮች ላልተማሩና ለመሃይማን ሰዎች ገልጧል። ወጣቶችን? በፍጹም አይደለም። «እነዚህ» በምንም ዓይነት «ወደ ክርስቶስ ይመጡ ዘንድ ተዉአቸው አትከልክሉአቸውም»። ኃጢአተኞችን? ከሁሉ ይልቅ አይደለም። «ኃጢአተኞችን ወደ ንስሐ እንጂ ጻድቃንን ሊጠራ አልመጣም።» እንግዲያስ የምንለየው ካለ፣ ሀብታሞችን፣ የተማሩትን፣ የተከበሩትን፣ በሥነ ምግባር የታወቁትን ሰዎች መሆን አለበት። እውነት ነው፣ እነርሱ ብዙ ጊዜ ራሳቸውን ከመስማት ይለያሉ፤ እኛ ግን የጌታችንን ቃል መናገር አለብን። የተልእኳችን ቃል እንዲህ ይላልና፦ «ወደ ዓለም ሁሉ ሂዱ ወንጌልንም ለፍጥረት ሁሉ ስበኩ።» ማንም ሰው እርሱን ወይም የትኛውንም ክፍሉን ለጥፋቱ ቢያጣምም፣ የራሱን ሸክም ይሸከማል። ነገር ግን አሁንም፣ «ሕያው እግዚአብሔርን! እግዚአብሔር የሚነግረንን እርሱን እንናገራለን።»

8. በተለይ በዚህ ጊዜ «ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና» የሚለውን እንናገራለን፤ ምክንያቱም ይህን ትምህርት አጥብቆ መያዝ ከዛሬ ይበልጥ ወቅታዊ የሆነበት ጊዜ ፈጽሞ አልነበረም። በመካከላችን የሮማ ካቶሊክ ስሕተት እንዳይስፋፋ በውጤት ሊከለክል የሚችል ከዚህ በቀር ምንም ነገር የለም። የዚያችን ቤተ ክርስቲያን ስሕተቶች ሁሉ አንድ በአንድ ማጥቃት መጨረሻ የለውም። በእምነት መዳን ግን ሥሩን ይመታል፤ ይህ በጸና ጊዜ ሁሉም በአንድ ጊዜ ይወድቃሉ። ቤተ ክርስቲያናችን በትክክል የክርስትና ሃይማኖት ጽኑ ዓለትና መሠረት ብላ የምትጠራው ይህ ትምህርት ነው፤ የጳጳሱን ሥርዓት በመጀመሪያ ከእነዚህ መንግሥታት ያስወጣው እርሱ ነው፤ ውጭ አድርጎ ሊያስቀረውም የሚችለው እርሱ ብቻ ነው። «ምድሪቱን እንደ ጎርፍ ለሸፈናት» ለዚያ ብልግና ልጓም ሊሆን የሚችል ከዚህ በቀር ምንም የለም። ታላቁን ጥልቅ ጠብታ በጠብታ ልታደርቁት ትችላላችሁን? እንግዲያስ ከተወሰኑ ክፉ ልማዶች በማስጠንቀቅ ልታሻሽሉን ትችላላችሁ። ነገር ግን «ከእግዚአብሔር የሆነው በእምነት ያለው ጽድቅ» ይግባ፤ የትዕቢቱ ማዕበልም በዚህ ይቆማል። «ክብራቸው በነውራቸው» የሆነውንና «የዋጃቸውን ጌታ እንኳ ክደው» በግልጥ የሚናገሩትን ሰዎች አፍ ሊዘጋ የሚችል ከዚህ በቀር ምንም የለም። እነርሱ ሕጉ በእግዚአብሔር በልቡ ላይ እንደ ተጻፈለት ሰው ስለ ሕግ እጅግ ከፍ ባለ ቃል መናገር ይችላሉ። ስለዚህ ጉዳይ ሲናገሩ መስማት ሰውን ከእግዚአብሔር መንግሥት የራቁ እንዳልሆኑ እንዲያስብ ሊያዘነብለው ይችላል፤ ነገር ግን ከሕግ አውጥታችሁ ወደ ወንጌል አምጡአቸው፤ በእምነት ጽድቅ፣ በክርስቶስ ጀምሩ — «የሚያምኑ ሁሉ ይጸድቁ ዘንድ ክርስቶስ የሕግ ፍጻሜ ነውና»፤ በዚያን ጊዜ ፍጹም ክርስቲያኖች ባይሆኑ እንኳ ክርስቲያኖች ለመሆን የተቃረቡ የሚመስሉት እነዚያ ሰዎች የጥፋት ልጆች መሆናቸው ይገለጣል፤ የሲኦል ጥልቀት ከሰማይ ከፍታ እንደሚርቅ እንዲሁ ከሕይወትና ከመዳን የራቁ ናቸው (እግዚአብሔር ይማራቸው!)።

9. በዚህ ምክንያት ነው «በእምነት መዳን» ለዓለም በተነገረ ቁጥር ጠላት እንዲህ የሚቈጣው፤ በዚህ ምክንያት ነው በመጀመሪያ የሰበኩትን ለማጥፋት ምድርንና ሲኦልን ያነሣሣው። በዚሁ ምክንያትም፣ የመንግሥቱን መሠረት ሊገለብጥ የሚችለው እምነት ብቻ እንደ ሆነ ስላወቀ፣ ማርቲን ሉተር ይህን ትምህርት እንዳያነቃቃ ሊያስፈራው ኃይሎቹን ሁሉ ጠራ፤ የሐሰትና የስም ማጥፋት ጥበቦቹንም ሁሉ ተጠቀመ። በዚህም ልንደነቅ አይገባንም፤ ያ የእግዚአብሔር ሰው እንዳስተዋለው፣ «ጋሻና ጦር የያዘ ትዕቢተኛና ኃይለኛ ሰው፣ በእጁ ሸምበቆ ይዞ የሚመጣበት ትንሽ ሕፃን ቢያስቆመውና ቢያዋርደው፣ እንዴት ያስቈጣው ይሆን!» በተለይም ያ ትንሽ ሕፃን በእርግጥ እንደሚጥለውና ከእግሩ በታች እንደሚረግጠው ሲያውቅ። ጌታ ኢየሱስ ሆይ፣ እንዲሁ ይሁን! ኃይልህ ሁልጊዜ እንዲሁ «በድካም ይፈጸማል»! እንግዲህ አንተ በእርሱ የምታምን ትንሽ ሕፃን ሆይ፣ ውጣ፤ «ቀኝ እጁም ግሩም ነገርን ያስተምርሃል!» ምንም እንኳ እንደ ሕፃን ልጅ ረዳት የሌለህና ደካማ ብትሆን፣ ኃይለኛው ሰው በፊትህ ሊቆም አይችልም። ታሸንፈዋለህ፣ ታስገዛዋለህ፣ ትጥለዋለህ፣ ከእግርህም በታች ትረግጠዋለህ። በመዳንህ ታላቅ አለቃ ሥር ሆነህ፣ ጠላቶችህ ሁሉ እስኪጠፉና «ሞት ድል በመነሣት ተዋጠ» እስኪባል ድረስ «ድል እየነሣህ ድል ለመንሣት» ወደ ፊት ትገሠግሣለህ።

እንግዲህ በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል ድል መንሣትን ለሚሰጠን ለእግዚአብሔር ምስጋና ይሁን፤ ለጌታችን ለኢየሱስ ክርስቶስም ከአብና ከመንፈስ ቅዱስ ጋር በረከትና ክብር ጥበብም ምስጋናም ውዳሴም ኃይልም ብርታትም ከዘላለም እስከ ዘላለም ድረስ ይሁን። አሜን።