የሰው ውድቀትና መታደስ

«በአንድ ሰው በደል ብዙዎቹ ሞተዋልና፥ ነገር ግን የእግዚአብሔር ጸጋና በአንድ ሰው በኢየሱስ ክርስቶስ ጸጋ የሆነው ስጦታ ከዚያ ይልቅ ለብዙዎች በዛ።»

ሰው በእግዚአብሔር መልክ ተፈጠረ። እውቀትና ፍጹም ቅድስና በነፍሱ ባሕርይና ችሎታዎች ላይ ተቀርጸው ነበር። ከነቀፋ በጸዳው የሥነ ምግባር ቅንነቱ የተነሣ ወደ ፈጣሪው ዘወትር የመቅረብ መብት ነበረው፤ ከእርሱም ጋር ነጻ ኅብረትን ያጣጥም ነበር። ነገር ግን ወዮ! የክብሩ ዘውድ ተሰበረ፤ የጽድቅ አክሊል ወደቀ። የሰው ንጽሕና ጠፍቶአል፤ ደስታውም ተወስዶበታል። «ጻድቅ የለም አንድ ስንኳ።» «ሁሉ ኃጢአትን ሠርተዋልና የእግዚአብሔርም ክብር ጎድሎአቸዋል።» ነገር ግን ጥፋቱ ተስፋ ቢስ አይደለም። በአዳም የጠፋው በክርስቶስ ተመልሶአል። ደሙ ከባርነት ይቤዠናል፤ ወንጌሉም የተወሰደብንን ርስት መልሶ ይሰጠናል። «በአንድ ሰው በደል ብዙዎቹ ሞተዋልና፥ ነገር ግን የእግዚአብሔር ጸጋና በአንድ ሰው በኢየሱስ ክርስቶስ ጸጋ የሆነው ስጦታ ከዚያ ይልቅ ለብዙዎች በዛ።» እንግዲህ፦ በመጀመሪያ፣ የሰውን ርኩሰትና ኵነኔ፤ በሁለተኛ ደረጃ፣ ወደ ተበደለው አምላኩ ሞገስ በጸጋ መመለሱን እንመልከት።

I. የሰውን ርኩሰትና ኵነኔ ምክንያት ለማግኘት ወደ ኤደን መመለስ አለብን። «የተከለከለውን ዛፍ» መብላት ያ «በአንድ ሰው በደል» የተባለው ነበረ፤ በእርሱም ምክንያት «ብዙዎቹ ሞተዋል»። ይህ ያ «ኃጢአት»፣ ያ የ«አለመታዘዝ» ድርጊት ነበረ፤ እርሱም «ሞትን ወደ ዓለም፣ ወዮታችንንም ሁሉ ያመጣ» ነው። ለመለኮታዊው ቸርነት የታየ ከሁሉ የከፋ ውለታ ቢስነት፣ በመለኮታዊው ሉዓላዊነት ላይም የተደረገ ከሁሉ የደፈረ ዓመፅ ነበረ። የእግዚአብሔር ንጉሣዊ ክብር ተናቀ፤ የቸርነቱ ባለጠግነት ተቃለለ፤ ከሁሉ የከፋው ጠላቱም ከማያልቀው ጥበብ የበለጠ ብልህ አማካሪ እንደ ሆነ ያህል ከእርሱ በላይ ተመረጠ። እንዲህም ሰው ከሲኦል ጋር በሰማይ ላይ፣ ከጥልቁ አጋንንት ጋር ሁሉን በሚችለው ፈጣሪና ቸር ሰጪ ላይ ቃል ኪዳን ገባ፤ ለትእዛዙ የሚገባውን መታዘዝ፣ ለስሙም የሚገባውን ክብር ከእግዚአብሔር ቀማ፤ ከፈጣሪ ይልቅ ፍጡርን አመለከ፤ ለትዕቢት፣ ላለማመን፣ ለጥልና ለክፉና ለአስጸያፊ ምኞቶች ሁሉ በሩን ከፈተ። «ፈጽሞ የታመነ ዘር» ሆኖ የተተከለው ያ «መልካም የወይን ግንድ» እንዴት «ወደ ተበላሸ የእንግዳ ወይን ተክል ተለወጠ!»

ከእንደዚህ ያለ ምንጭ ንጹሕ ውኃን ማን ይጠብቃል? «ከሥጋ የተወለደ ሥጋ ነው።» የነፍስ ችሎታዎች ሁሉ በኃጢአት ረክሰዋል፤ ማስተዋል ጨልሞአል፤ ፈቃድ ጠማማ ሆኖአል፤ ስሜቶች ሥጋዊ ሆነዋል፤ ሕሊና በኀፍረት፣ በጸጸት፣ በግራ መጋባትና በሞት ፍርሃት ተሞልቶአል። ሰው ልበ ደንዳናና አንገተ ደንዳና ኃጢአተኛ ነው፤ ሥራው ክፉ ነውና ከብርሃን ይልቅ ጨለማን ይወዳል፤ ኃጢአትን እንደ እንጀራ ይበላል፤ በደልንም እንደ ውኃ ይጠጣል፤ ተንኰልን አጥብቆ ይይዛል፤ ሊለቀውም እንቢ ይላል። ልቡ እጅግ ክፉ ነው፤ በትዕቢት፣ በከንቱነት፣ በግብዝነት፣ በመጎምጀት፣ እውነትን በመጥላትና መልካም በሆነው ሁሉ ላይ በጠላትነት የተሞላ ነው።

ይህ ርኩሰት ሁሉን አቀፍ ነው። ከአዳም የሥጋ ልጆች መካከል ከመጀመሪያው እድፈት ነጻ የሆነ ማንም የለም። «ዓለምም በሞላው በክፉው እንደ ተያዘ» ተጽፎአል። «ሁላችን እንደ ርኩስ ሰው ሆነናል፤ ጽድቃችንም ሁሉ እንደ መርገም ጨርቅ ነው።» ርኩሰቱ በተለያዩ ሰዎች ዘንድ በዕድገቱ መጠን ሊለያይ ይችላል፤ ነገር ግን ንጥረ ነገሮቹ በሁሉ ውስጥ አሉ፤ ባሕርያቸውም በየትም ስፍራ አንድ ነው፤ በሚያብበው ወጣትና በደረቀው ሽማግሌ፣ በትዕቢተኛው መስፍንና በትሑቱ ገበሬ፣ በብርቱው ግዙፍ ሰውና በደካማው በሽተኛ ዘንድ አንድ ነው። ጠላት «እንደ ጎርፍ መጥቶአል»። የኃጢአት የጥፋት ውኃ ዓለምን አጥለቅልቆአል። ከከፍተኛው እስከ ዝቅተኛው ድረስ ጤንነት ወይም የሞራል ጤናማነት የለም። ከእግር ጫማ እስከ ራስ ድረስ ቍስልና እበጥ የሚመግልም ቍስል እንጂ ሌላ የለም። ሕጎች፣ መተላለፋቸውም፣ ክፋትንም ለመግታት በየስፍራው የተፈለሰፉት ቅጣቶች የክፋቱን ሁሉን አቀፍነት ያረጋግጣሉ። የአሕዛብ የደም መሥዋዕቶችና ልዩ ልዩ የመንጻት ሥርዓቶች የጸጸት የእጅ ጽሕፈት በሕሊናቸው ላይ እንዳለ ያሳያሉ፤ የበደለኝነት ስሜታቸውንና የቅጣት ፍርሃታቸውን ያውጃሉ። ሊያሸንፉት ምንም ያህል ቢጥሩ፣ በኃጢአትና በሰይጣን አገልግሎትም ድፍረታቸው ምንም ያህል ታላቅ ቢሆን፣ ከእነርሱ አንድ ስንኳ ቅጣት ካለው ፍርሃት ነጻ አይደለም። «ማኔ! ቴቄል!» በሰው ልብ ሁሉ ላይ ተጽፎአል። «ጎደለ! ጎደለ!» በአሕዛብ መቅደሶችና መሠዊያዎች ላይ፣ በየሕዝቡ ሁሉ ሕጎች፣ ልማዶችና ተቋማት ላይ፣ በሰው ልጆችም ሁሉ አጠቃላይ ሕሊና ላይ ተቀርጾአል።

ይህ የውስጥ ርኩሰት በውጭ ሥራ ይገለጣል። «ዛፍ ከፍሬዋ ትታወቃለች»። የጭስ ማውጫው ጭስና ፍንጣሪ በውስጡ እሳት እንዳለ እንደሚያሳዩ፣ እንዲሁ የሰዎች «ሴሰኛ ኑሮ» ሁሉ፣ ደስ የሚሰኙበትም «ፍሬ የሌለው የጨለማ ሥራ» ሁሉ የሚወጡበት ምንጭ የረከሰ መሆኑን በግልጥ ያመለክታሉ። «በልብ ሞልቶ ከተረፈው አፍ ይናገራልና።» የኃጢአተኛው ንግግር ራሱን ያጋልጠዋል። «ሐሜት» ከክፋትና ከቅንዓት ይወጣል። «የስንፍና ንግግርም ወይም ዋዛ» የርኩስና የከንቱ አሳብ ምልክቶች ናቸው። እርግማንና መራርነት የሞላበት አፍ፣ እንደ ተከፈተ መቃብር የሆነ ጕሮሮ፣ ከከንፈር በታች ያለ የእባብ መርዝ፣ ደም ለማፍሰስ የሚፈጥኑ እግሮች፣ በመንገዳቸው ያለ ጥፋትና ጉስቁልና፣ የማያውቁትም የሰላም መንገድ፣ ሰዎች «ሁሉ ተሳስተዋል»፣ «በአንድነትም የማይጠቅሙ ሆነዋል» ለሚለው ቃል ከሁሉ የጠራና የሰፋ ማስረጃ ናቸው። የዚያው ርኩሰት መራራ ፍሬ በዝርፊያ፣ በምንዝር፣ በሆዳምነት፣ በስካር፣ በቅሚያ፣ በአለመቻቻል፣ በስደት፣ በክህደትና በክፉ ሥራ ሁሉ ውስጥ ይታያል—በሐሰተኛ ሃይማኖቶች ሁሉ ውስጥ፤ አይሁዳዊው የተሻረውን ሕግ ሥጋዊ ሥርዓቶች በግትርነት ይከተላል፤ መሐመዳዊው አታላይን ያከብራል፤ ሐሰትንም ከእግዚአብሔር እንደ ተገለጠ መገለጥ ይቀበላል፤ የጳጳሱ ተከታይ ምስሎችንና ቅርሶችን ያመልካል፤ ወደ ሞቱ ቅዱሳን ይጸልያል፤ ከኃጢአተኛ ሰዎች ፍትሐትን ይሻል፤ ለመዳንም ከሁሉ በሚያስቅ ከንቱ ሥርዓት ይታመናል፤ አረማዊው ለገዛ እጁ ሥራ መለኮትነትን ይሰጣል፤ ለእንጨትና ለድንጋይ ጣዖታት ይሰግዳል፤ ለክፉ አጋንንት ይሠዋል፤ በሐሳብ ለፈጠራቸው አማልክት መባ አድርጎ ልጆቹን ወደ እሳት ወይም ወደ ጎርፍ ይጥላል፤ የማይጠፋውንም የእግዚአብሔር ክብር በአውሬና በትል መልክ ይለውጣል።

«በእነዚህም ጠንቅ የእግዚአብሔር ቍጣ በማይታዘዙ ልጆች ላይ ይመጣል።» የተጣሰው ሕግ ፍርድ፣ የዘላለማዊው ፍትሕ እርግማን በላያቸው ነው። «በአንድ በደል ምክንያት ፍርድ ለኵነኔ ወደ ሰው ሁሉ እንደ መጣ» ተጽፎአል። «በማያምን ግን በአንዱ በእግዚአብሔር ልጅ ስም ስላላመነ አሁን ተፈርዶበታል።» «የእግዚአብሔር ቍጣ በእርሱ ላይ ይኖራል።» «በሕግ መጽሐፍ በተጻፉት ሁሉ ጸንቶ የማይኖር የማያደርግም ሁሉ የተረገመ ነው።» «ለኃጢአተኛ ወዮለት! ክፉ ይሆንበታል፤ የእጁ ፍዳ ይከፈለዋልና።» «ኃጢአትን የሚያርሱ ክፋትንም የሚዘሩ ያንኑ ያጭዳሉ።» «እግዚአብሔር በኃጢአተኞች ላይ እሳትንና ወጥመድን የሚያስፈራም ዐውሎ ነፋስን ያዘንባል፤ ይህም የጽዋቸው ዕድል ፈንታ ነው።» «እግዚአብሔር ሁልጊዜ በኃጢአተኞች ላይ ይቈጣል፤ ባይመለስ ሰይፉን ይስላል፤ ቀስቱን ገትሮ አዘጋጅቶታል።»

የወደቀውን ሰው ጕስቍልና ማን ሊገልጥ ይችላል! ዘመኑ ጥቂት ቢሆንም በክፉ የተሞላ ነው። መከራና ኀዘን ወደ መቃብር ይገፉታል። ከኖኅና ከቤተ ሰቡ በቀር ዓለም ሁሉ በጥፋት ውኃ እየሰመጠ ነው። የእሳትና የዲን ዐውሎ ከሰማይ በሰዶምና በገሞራ ላይ ወርዶአል። ምድር ቆሬን፣ ዳታንንና አቤሮንን በሕይወታቸው ልትውጣቸው አፍዋን እየከፈተች ነው። ቍጣ ወደ «የተወደደችው ከተማ» እየመጣ ነው፤ በእርግጥም «ቍጣው ወደ እነርሱ ፈጽሞ ደርሶአል»። ርኅሩኅና ቅምጥል እናት የምትወደውን ሕፃንዋን እየበላች ነው። የሰው ሰይፍ የእግዚአብሔርን በቀል እየፈጸመ ነው። ምድር ነዋሪዎቿን ወደ ጥልቁ እያራገፈች ነው። በየአቅጣጫው «የሚጮኽ ጩኸት፣ በደምም የተለወሰ ልብስ» አለ። እሳትና ሰይፍ ምድሪቱን በድንጋጤና በሽብር ሞልተዋታል። በዚህ ሁሉ አጠቃላይ ጥፋት መካከል አስፈሪ ጩኸትና ተስፋ የቈረጠ ሲቃ አየሩን ሞልቶአል። የምሕረት አምላክ ሆይ! መስማት እንዳትችል ጆሮህ ደነቈረን? ወይስ ማዳን እንዳትችል ክንድህ አጠረን? በላይ ያለው ሰማይ ናስ፣ በታች ያለችውም ምድር ብረት ሆናለች፤ እግዚአብሔር መዓቱን በጠላቶቹ ላይ ያፈስሳልና፤ አይራራም፤ አይምርምም።

በእውነት «የሰው ጕስቍልና በላዩ ብዙ ነው!» ያንን ምስኪን የወደቀ ፍጡር እዩ! ቸነፈር ያሳድደዋል። ለምጽ ተጣብቆበታል። የሳንባ በሽታ እያመነመነው ነው። እብጠት አንጀቱን እየበላ ነው። የሚያቃጥል ትኩሳት የሕይወትን ምንጮች ራሳቸውን ይዞአል። አጥፊው መልአክ ኃጢአተኛውን በኃጢአቱ ውስጥ አግኝቶታል። የእግዚአብሔር እጅ በላዩ ነው። የቍጣ እሳት በዙሪያው እየነደደ፣ የመጽናናትን ጕድጓድ ሁሉ እያደረቀ፣ ተስፋዎቹንም ሁሉ አቃጥሎ አመድ እያደረገ ነው። ሕሊና በጊንጥ ይገርፈዋል። እንዴት እንደሚንፈራገጥ እዩ! ለእርዳታ እንዴት እንደሚጮኽ ስሙ! በነፍሱና በግንባሩ ላይ ምን ያህል ጭንቀትና ሽብር እንዳለ ልብ በሉ! ሞት ፊት ለፊት ያፈጥበታል፤ የብረት ጦሩንም ይነቀንቅበታል። በፍርድ ወንበር ፊት እንደ ቆመ ወንጀለኛ፣ በመስቀያው ላይ እንደ ወጣ ፍርደኛ ይንቀጠቀጣል፤ ይገረጣልም። አሁን ተፈርዶበታል። ሕሊና ፍርዱን አስተላልፎአል። ጭንቀት ይዞታል። ሽብሮች በጦር ሰልፍ በዙሪያው ተሰብስበዋል። ወደ ኋላ ቢመለከት የሲና ማዕበል ያሳድደዋል፤ ወደ ፊት ቢመለከት ሲኦል ሊቀበለው ተናውጦአል፤ ወደ ላይ ቢመለከት ሰማያት በእሳት ተያይዘዋል፤ ወደ ታች ቢመለከት ዓለም እየተቃጠለ ነው። ቢያደምጥ የፍርድ መለከት እየጠራ ነው፤ ደግሞ ቢያደምጥ የበቀል የናስ ሰረገሎች ከሩቅ እያንጐደጐዱ ነው፤ ደግሞም ቢያደምጥ ፍርዱ በማይነገር ጭንቀት ነፍሱን ይወጋዋል፦ «እናንተ ርጉማን፥ ለሰይጣንና ለመላእክቱ ወደ ተዘጋጀ ወደ ዘላለም እሳት ከእኔ ሂዱ!»

እንዲህም «ኃጢአት በአንድ ሰው ወደ ዓለም ገባ በኃጢአትም ሞት፥ እንደዚሁም ሁሉ ኃጢአትን ስላደረጉ ሞት ለሰው ሁሉ ደረሰ።» እነርሱ «በበደልና በኃጢአት ሙታን» ናቸው፤ በመንፈስ የሞቱ፣ በሕግም የሞቱ ናቸው፤ በኃጢአት ገዳይ ኃይል የሞቱ፣ በሕግም የኵነኔ ፍርድ የሞቱ ናቸው፤ ለመታረድ እንደሚነዱ በጎች ረዳት የሌላቸው ሆነው፣ በቍጣ አገልጋዮች ሁሉን ወደሚውጠው መቃብርና ወደ እሳቱ ባሕር በኃይል ይነዳሉ!

ነገር ግን ምሕረት የለምን? የመዳን መንገድ የለምን? ስሙ! በዚህ ሁሉ የቍጣና የጥፋት መግቢያ መካከል፣ ትንሽ የዝምታ ድምፅ እንዲህ ሲል ይመጣል፦ «የእግዚአብሔር ጸጋና በአንድ ሰው በኢየሱስ ክርስቶስ ጸጋ የሆነው ስጦታ ከዚያ ይልቅ ለብዙዎች በዛ።»

II. ይህ ወደ ሁለተኛው ርእሳችን ያመጣናል፤ ይኸውም ሰው ወደ ተበደለው አምላኩ ሞገስ በጸጋ መመለሱ ነው።

ይህን የከበረ ሥራ ከሚከተለው ምሳሌ በተሻለ እንዴት እንደማቀርብላችሁ አላውቅም። በረጅም ቅጥር የተከበበ ሰፊ የመቃብር ስፍራ አስቡ፤ መግቢያው አንድ ብቻ ነው፤ እርሱም በጽኑ መቀርቀሪያ የተዘጋ ግዙፍ የብረት በር ነው። በውስጡ ከሁሉም ዕድሜና ማዕረግ ያሉ በሺህ የሚቈጠሩ፣ በሚሊዮንም የሚቈጠሩ የሰው ልጆች በአንድ ተላላፊ በሽታ ወደ መቃብር እያዘነበሉ ነው። መቃብሮቹ ሊውጡአቸው አፋቸውን ከፍተዋል፤ ሁሉም መጥፋታቸው አይቀርም። በዚያ የሚያስታግስ መድኃኒት የለም፤ ባለ መድኃኒትም የለም። ሰው እንደ ኃጢአተኛ ያለበት ሁኔታ እንዲህ ነው። ሁሉ ኃጢአትን ሠርተዋል፤ ደግሞም «ኃጢአት የምትሠራ ነፍስ እርስዋ ትሞታለች» ተብሎ ተጽፎአል። ነገር ግን ያ ምስኪን ዘር በዚያ ጨለማ እስር ቤት ውስጥ ተኝቶ ሳለ፣ ምሕረት መጥታ በበሩ ላይ ቆመች፤ በዚያ አሳዛኝ ትዕይንትም ላይ አለቀሰች፤ እንዲህም ብላ ጮኸች፦ «ምነው መግባት ብችል! ቍስላቸውን እጠግን ነበር፤ ኀዘናቸውን አቀልል ነበር፤ ነፍሳቸውን አድን ነበር!» ከሰማይ ችሎት ወደ ሌላ ዓለም የተላኩ የመላእክት መልክተኞች ይህን አይተው ቆም አሉ፤ ሰማይም ያን መቆም ይቅር አለ። ምሕረትን በዚያ ቆማ አይተው እንዲህ ብለው ጮኹ፦ «ምሕረት ሆይ! መግባት አትችዪምን? ያን ትዕይንት እያየሽ አትራሪምን? እየራራሽስ ልትረጂ አትችዪምን?» ምሕረትም፦ «አያለሁ!» ብላ መለሰች፤ በእንባዋም ውስጥ፦ «እራራለሁ፤ ነገር ግን ልረዳ አልችልም!» ብላ ጨመረች። የሰማይ ሠራዊትም፦ «ስለ ምን መግባት አትችዪም?» ብለው ጠየቁ። ምሕረትም፦ «ወዮ!» አለች፤ «ፍትሕ በሩን በፊቴ ዘግቶአል፤ እኔም ልከፍተው አይገባኝም—አልችልምም!» በዚያን ጊዜ ፍትሕ ራሱ በሩን የሚጠብቅ ይመስል ተገለጠ። መላእክቱ፦ «ምሕረት እንድትገባ ስለ ምን አትፈቅድም?» ብለው ጠየቁት። እርሱም በኮስታራነት፦ «ሕጉ ተጥሶአል፤ ሊከበርም ይገባዋል! እነርሱ ይሙቱ፣ አለዚያ ፍትሕ ይሙት!» ብሎ መለሰ። በዚያን ጊዜ በመላእክት ጭፍራ መካከል የእግዚአብሔርን ልጅ የሚመስል መልክ ተገለጠ። ወደ ፍትሕም ዞሮ፦ «የምትጠይቀው ምንድር ነው?» አለው። ፍትሕም፦ «የምጠይቀው ጽኑ ነው፤ ስለ ክብራቸው ውርደትን፣ ስለ ጤናቸው ሕመምን፣ ስለ ሕይወታቸው ሞትን እሻለሁ። ደምም ሳይፈስ ስርየት የለም!» ብሎ መለሰ። የእግዚአብሔርም ልጅ፦ «ፍትሕ ሆይ፣ ቃልህን እቀበላለሁ! ይህ በደል በእኔ ላይ ይሁን! ምሕረት ትግባ፤ የሞትንም ፈንጠዝያ ታስቁም!» አለ። «እነዚህን ቃሎች እንደምትፈጽም ምን መያዣ ትሰጣለህ?» «ቃሌን፤ መሐላዬን!» «መቼ ትፈጽማቸዋለህ?» «ከአራት ሺህ ዓመት በኋላ፣ ከኢየሩሳሌም ቅጥር ውጭ፣ በቀራንዮ ኮረብታ ላይ!» የውሉ ሰነድ ተዘጋጀ፤ በተገኙት መላእክት ፊትም ተፈረመ፤ ታተመም። ፍትሕ ረካ፤ በሩ ተከፈተ፤ ምሕረትም በኢየሱስ ስም መዳንን እየሰበከች ገባች። የውሉ ሰነድ ለአበውና ለነቢያት ተሰጠ። የዚያን የተቀደሰ ውል መታሰቢያ ለማኖር ረጅም ተከታታይ ሥርዓቶችና ልማዶች፣ መሥዋዕቶችና መባዎች ተመሠረቱ። በአራት ሺኛው ዓመት መጨረሻ፣ የዳንኤል «ሰባ ሱባዔ» በተፈጸመ ጊዜ፣ ፍትሕና ምሕረት በቀራንዮ ኮረብታ ላይ ተገለጡ። ፍትሕ፦ «የእግዚአብሔር ልጅ ወዴት ነው?» አለ። ምሕረትም፦ «እነሆ፣ በኮረብታው ግርጌ አለ!» ብላ መለሰች። እርሱም የገዛ መስቀሉን ተሸክሞ፣ በምታለቅሰው ቤተ ክርስቲያኑ ተከትሎ በዚያ መጣ። ምሕረት ፈቀቅ አለች፤ ከትዕይንቱም ርቃ ቆመች። ኢየሱስ ለመሥዋዕት እንደሚሄድ በግ ወደ ኮረብታው ወጣ። ፍትሕም፦ «ይህ ሰነድ የሚሰረዝበት ቀን ዛሬ ነው» ብሎ አስፈሪውን ሰነድ አቀረበ። ቤዛውም ተቀበለው። ምን አደረገው? ቀዳዶ ለነፋስ በተነውን? አይደለም! «ተፈጸመ!» ብሎ እየጮኸ በመስቀሉ ላይ ቸነከረው። መሥዋዕቱ ወደ መሠዊያው ወጣ። ፍትሕ ቅዱስ እሳት ወርዶ መሥዋዕቱን እንዲበላ ጠራ። ቅዱሱ እሳትም፦ «እመጣለሁ! መሥዋዕቱን እበላለሁ፤ ከዚያም ዓለምን አቃጥላለሁ!» ብሎ መለሰ። በእግዚአብሔር ልጅ ላይ ወደቀ፤ ሰውነቱንም ፈጥኖ በላ፤ ነገር ግን አምላክነቱን በነካ ጊዜ ጠፋ። በዚያን ጊዜ በምድር ሁሉ ላይ ጨለማ ሆነ፤ የምድር መናወጥም ተራራውን አናወጠው፤ የሰማይ ሠራዊት ግን በታላቅ ደስታ እንዲህ ብለው ዘመሩ፦ «ክብር ለእግዚአብሔር በአርያም ይሁን ሰላምም በምድር ለሰውም በጎ ፈቃድ!»

እንዲህም ጸጋ በዛ፤ ነጻው ስጦታም በሁሉ ላይ መጣ፤ ወንጌልም ለፍጥረት ሁሉ ቤዛነትን እያወጀ ወጣ። «ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእናንተ አይደለም፤ ማንም እንዳይመካ ከሥራ አይደለም።» በጸጋ ተወዳችኋል፤ ተቤዥታችኋል፤ ጸድቃችኋልም። በጸጋ ተጠርታችኋል፤ ተመልሳችኋል፤ ታርቃችኋል፤ ተቀድሳችኋልም። መዳን ፈጽሞ የጸጋ ነው። ዕቅዱ፣ ሂደቱና ፍጻሜው ሁሉ የጸጋ ነው።

«ሥራውን ሁሉ ጸጋ ያቀዳጃል፣ ለዘላለም ዘመናት፤ በሰማይ የመጨረሻውን ድንጋይ ያኖራል፣ ምስጋናም ይገባዋል!»

«ኃጢአት በበዛበት ጸጋ ከመጠን ይልቅ በለጠ።» «በአንድ ሰው በደል ብዙዎቹ ሞተዋል»። ሰዎችም በበዙ ጊዜ በደሉ በዛ። ውኆች ዓለምን አጥለቀለቁ፤ ነገር ግን አስፈሪውን እድፍ ሊያጥቡት አልቻሉም። እሳት ከሰማይ ወረደ፤ ነገር ግን የተረገመውን መቅሠፍት ሊያቃጥለው አልቻለም። ምድር አፍዋን ከፈተች፤ ነገር ግን ኃጢአት የተባለውን ጭራቅ ልትውጠው አልቻለችም። ሕጉ በሲና ላይ ከድቅድቅ ጨለማ ውስጥ ማስፈራሪያውን አንጐደጐደ፤ ነገር ግን በሽብሩ ሁሉ የማይታዘዙትን ልጆች ሊገታቸው አልቻለም። በደሉ አሁንም በዛ፤ እንደ ባሕር ዳር አሸዋም ተባዛ። ደፋር ሆነ፤ በቀራንዮም ድንኳኑን ተከለ፤ ሕግ ሰጪውንም በእንጨት ላይ ቸነከረው። ነገር ግን በዚያ ፍልሚያ ኃጢአት የሞት ቍስል ቈሰለ። መሥዋዕቱ አሸናፊ ነበረ። ወደቀ፤ ነገር ግን በመውደቁ ጠላትን ቀጠቀጠ። ለኃጢአት ሞተ፤ ነገር ግን ኃጢአትና ሞት በመስቀሉ ላይ ተሰቀሉ። ኃጢአት ለመኰነን በበዛበት፣ ጸጋ ለማጽደቅ ከመጠን ይልቅ በለጠ። ኃጢአት ለማርከስ በበዛበት፣ ጸጋ ለማንጻት ከመጠን ይልቅ በለጠ። ኃጢአት ለማደንደን በበዛበት፣ ጸጋ ለማለስለስና ለማስገዛት ከመጠን ይልቅ በለጠ። ኃጢአት ሰዎችን ለማሰር በበዛበት፣ ጸጋ ለተማረኩት ነጻነትን ለማወጅ ከመጠን ይልቅ በለጠ። ኃጢአት ሕጉን ለመጣስና ሕግ ሰጪውን ለማዋረድ በበዛበት፣ ጸጋ ፍርስራሹን ለመጠገንና እድፉን ለማጥፋት ከመጠን ይልቅ በለጠ። ኃጢአት ነፍስን እንደማይጠፋ እሳትና እንደሚያኝክ ትል ለመብላት በበዛበት፣ ጸጋ ነበልባሉን ለማጥፋትና ቍስሉን ለመፈወስ ከመጠን ይልቅ በለጠ። ጸጋ በዛ! በቤዛው መከራ ብቃት ላይ ዙፋኑን አጸና። አክሊልን ደፋ፤ የወርቁን በትረ መንግሥት ያዘ፤ የጨለማውን አለቃ ግዛት በዘበዘ፤ የታላቁ መቃብር ስፍራ በሮችም በሰፊው ተከፈቱ፤ በዚያ ምስኪን ሕዝብ ሁሉ መካከል የአዲስ ሕይወት ትርታ ይመታል፤ አለመሞትም በመቃብሮች መካከል ይመላለሳል!

ይህ የበዛ ጸጋ በኢየሱስ ክርስቶስ ስጦታ ተገልጦአል፤ በእርሱ መካከለኛነት መታረቃችንና መዳናችን ይፈጸማል። ከእርሱ ጋር አማኞች ለኃጢአት ሙታን፣ ለእግዚአብሔርም ሕያዋን ናቸው። ኃጢአታችን በመስቀሉ ተገደለ፤ በመቃብሩም ተቀበረ። ትንሣኤው መቃብሮቻችንን ከፍቶአል፤ የማይሞት ሕይወትንም ማረጋገጫ ሰጥቶናል። «ገና ኃጢአተኞች ሳለን ክርስቶስ ስለ እኛ ሞቶአልና እግዚአብሔር ለእኛ ያለውን የራሱን ፍቅር ያስረዳል። ይልቁንስ እንግዲህ አሁን በደሙ ከጸደቅን በእርሱ ከቍጣው እንድናለን። ጠላቶች ሳለን ከእግዚአብሔር ጋር በልጁ ሞት ከታረቅን፥ ይልቁንም ከታረቅን በኋላ በሕይወቱ እንድናለን።»

«ስለ ሥጋ ማሰብ በእግዚአብሔር ዘንድ ጥል ነውና፤ ለእግዚአብሔር ሕግ አይገዛምና፥ መገዛትም ተስኖታል።» ይህ ጥል በተገደለበት፣ በዓመፀኛውና በሕጉ መካከልም መታረቅ በተፈጸመበት በልጁ ሞት ምክንያት ለእግዚአብሔር ክብር ይሁን! ከጥፋት ያዳነን፣ ከማዕበሉ ጋር ታግሎ ለጥፋት ከተወሰነው ከኃጢአተኛው ራስ ላይ የመለሰው የማይነገር ስጦታ ይህ ነበረ። የእግዚአብሔር መላእክት ሁሉ በእነዚህ ሁለት በሚጋጩ ባሕሮች መካከል ለመቆም ቢሞክሩ ኖሮ፣ ወደ ጥፋት ገደል በተጠረጉ ነበር። «በአይሁድ መሠዊያዎች ላይ የታረደው የኮርማዎችና የፍየሎች ደም» ኃጢአትን ሊያስወግድ፣ ሕሊናን ሊያረጋጋ አልቻለም። ነገር ግን የመለኮታዊ ጸጋ ስጦታ የሆነው ክርስቶስ፣ «በእግዚአብሔር የተሾመ የፋሲካ በግ»፣ «ከእነርሱ ይልቅ የከበረ ስም ያለው፣ የበለጠ ክቡር ደም ያለው መሥዋዕት»፣ ኃጢአታችንን ተሸከመ፤ ኀዘናችንንም ተቀበለ፤ የዘላለምንም ቤዛነት ስጦታ አስገኘልን። የዐውሎውን ቍጣ ተጋፈጠ፤ ጎርፎችም በራሱ ላይ አለፉ፤ ነገር ግን መሥዋዕቱ የሰላም መሥዋዕት ነበረ፤ ማዕበሉንና ሞገዱን ጸጥ አሰኘ፤ ሕጉን አገነነ፤ ባለቤቱን አከበረ፤ ተላላፊውንም ከቍጣና ከጥፋት አዳነ። ፍትሕ ሰይፉን በመስቀሉ ግርጌ አስቀምጦአል፤ በሰማይና በምድር መካከልም ወዳጅነት ተመልሶአል።

እናንተ በደለኞች ሆይ፣ ወደዚህ ኑ! የዓመፃ መሣሪያዎቻችሁን ጣሉ! ከክፉ መርሆቻችሁና ከኃጢአተኛ ሥራዎቻችሁ ጋር፣ ካለማመናችሁ፣ ከጥላችሁና ከትዕቢታችሁ ጋር ኑ፤ በቤዛው እግር ሥር ጣሏቸው! እግዚአብሔር ሊራራላችሁ እየጠበቀ በዚህ አለ። ይቀበላችኋል፤ ኃጢአታችሁን ሁሉ ወደ ኋላው፣ ወደ ባሕር ጥልቅ ይጥላል፤ ከእንግዲህም ለዘላለም በእናንተ ላይ አይታሰቡም። በሰማይ «የማይነገር ስጦታ»፣ በክርስቶስ ዋጋ በማይገመት ማስተስሪያ፣ በአብና በወልድ ነጻና ወሰን በሌለው ጸጋ እናሳምናችኋለን፣ እንማልዳችኋለን፣ እንለምናችኋለን፦ «ከእግዚአብሔር ጋር ታረቁ!»

በቀራንዮ ስለ እኛ በተሠራው ሥራ የግል ተካፋይነትን የምናገኘው በውስጣችን በሚሠራው በመንፈስ ቅዱስ ሥራ ነው። ኃጢአታችን ከተሰረዘ፣ ደግሞ ተሰቅሎአል። በክርስቶስ ከታረቅን፣ ከእንግዲህ ከአምላካችን ጋር አንዋጋም። ይህ የእምነት ፍሬ ነው። «ሰው በልቡ አምኖ ይጸድቃልና።» ጌታ ያንን የሚያድን መርሕ በእያንዳንዳችን ውስጥ ያሳድርብን!

ነገር ግን ወደ መለኮታዊው ሞገስ የተመለሱት አንዳንድ ጊዜ ሊወድቁና ሊተክዙ ይችላሉ። ባሕሩን ተሻግረዋል፤ በመዳን ዳርቻም ላይ ምስጋና ዘምረዋል፤ ነገር ግን በእነርሱና በከነዓን መካከል ገና «ምድረ በዳ፣ የአውሬ ጩኸት የሚሰማበት ባድማ»፣ ረጅምና አድካሚ ጉዞ፣ ጠላት ሕዝቦች፣ የእሳት እባቦች፣ የምግብ እጥረትና የዮርዳኖስ ወንዝ አሉ። በውስጥ ፍርሃት፣ በውጭ ጦርነት ሆኖባቸው ተስፋ ሊቈርጡ፣ ለፈተና ሊሸነፉ፣ በእግዚአብሔር ላይ ሊያጕረመርሙና ወደ ግብፅ ለመመለስ ሊመኙ ይችላሉ። ነገር ግን አንተ ትል ያዕቆብ ሆይ፣ አትፍራ! በክርስቶስ ሞት ታርቀሃል፤ ከታረቅህ በኋላማ በሕይወቱ ይልቁን ትድናለህ። ሞቱ የቤዛነታችን ዋጋ ነበረ፤ ሕይወቱ ለአማኙ ነጻነትን ያረጋግጣል። በሞቱ በሌሊት ቀይ ባሕርን ካሻገራችሁ፣ በሕይወቱ በቀን ዮርዳኖስን ሊያሻግራችሁ ይችላል። በሞቱ በግብፅ ካለው የብረት እቶን ካዳናችሁ፣ በሕይወቱ ከምድረ በዳው አደጋዎች ሁሉ ሊያድናችሁ ይችላል። በሞቱ ዋናውን ጠላት ፈርዖንን ካሸነፈ፣ በሕይወቱ የአሞራውያንን ንጉሥ ሴዎንንና የባሳንን ንጉሥ ዐግን ሊያስገዛ ይችላል። «በሕይወቱ እንድናለን።» «እኔ ሕያው ነኝና እናንተ ደግሞ ሕያዋን ትሆናላችሁ።» «አይዞአችሁ!» ሥራው ተፈጸመ፤ ቤዛው ተከፈለ፤ መንግሥተ ሰማያት ለአማኞች ሁሉ ተከፍቶአል። «ራሳችሁን አንሡ፤ ደስም ይበላችሁ»፣ «እናንተ በተስፋ የታሰራችሁ እስረኞች!» ያልተከፈለ ዕዳ፣ ያልተሸነፈ ዲያብሎስ፣ በገዛ ልባችሁ ውስጥም የሞት ቍስል ያልቈሰለ ጠላት የለም! «በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል ድል መንሣትን ለሚሰጠን ለእግዚአብሔር ምስጋና ይሁን!»