ተጋዳይ ክርስትና

የዕለቱን የንባብ ክፍል እያነበብሁ ሳለሁ እንዲህ እያሰብሁ ነበር፦ ከዚህ የምረቃ አገልግሎት — ከዚያ የበዓለ ኀምሳ ጥምቀት — ጀምሮ፣ ወይም ቢያንስ በሐዋርያት ሥራ ከተገለጸው ዘመን መደምደሚያ ጀምሮ ያለውን የክርስትና ታሪክ ዕውቀት ሁሉ ከአእምሮአችን ብንደመስስ፣ ከዚያ ወዲህ ያለውን የክርስትና ታሪክ ዕውቀት ሁሉ ከልቡናችን ለይተን የሐዋርያትን ሥራ ብቻ ይዘን ብንቀመጥና በዓለም ላይ ምን ሊሆን እንደሚችል ብናሰላ፣ ምን ያህል የተለየ ውጤት እንጠብቅ ነበር፤ ከዚህ ሁሉ የተነሣ ምን ያህል የተለየ ዓለም እንገምት ነበር! በእንደዚህ ያለ ሁኔታ የተጀመረ፣ ከመሥራቹም ወገን (በሰው ልማድ ለመናገር) እንደዚህ ያሉ ግምቶችና ቃሎች የነበሩት፣ በሕልውናው የመጀመሪያ ምዕተ ዓመትም እንደዚህ ያሉ ግዙፍና ታላላቅ ውጤቶችን ያስገኘ ሥርዓት ነበር። ከዚያ ዘመን ጀምሮ እስከ ዛሬ በመካከል የሆነውን ምንም ባናውቅ ኖሮ፣ ያ ጦርነት የተጀመረበትና ለእርሱም የተደራጀበት ዓለም ከረጅም ጊዜ በፊት ለዚያ ሥርዓት ተጽዕኖ እንደ ተገዛና በታላቁ ጀማሪውና መሥራቹ ኃይል ሥር እንደ ገባ ያለ ጥርጥር እንናገር ነበር! እላለሁ፤ እነዚህን የሐዋርያት ሥራዎች በማንበብ፣ የቀደሙትን ደቀ መዛሙርት ያነሣሣቸውን መንፈስ በማየት፣ ሁሉም ነገር በፊታቸው እንዴት እንደ ወደቀ በመመልከት፣ ከዚህ አሥር ሺህ እጥፍ የሚበልጥ ውጤት ይከተላል ብለን እንጠብቅ ነበር፤ በእኔ አስተያየትም ይህ መጠበቅ ፍጹም ምክንያታዊና ትክክለኛ በሆነ ነበር።

እኛ ክርስቲያኖች በክርስቶስ ወንጌል ውስጥ ኃያል ማንሻ እንዳለን እንመሰክራለን፤ ይህም በትክክልና በሁሉ ስፍራ ቢሠራበት፣ የኃጢአትንና የመከራን ሸክም ሁሉ ከወገኖቻችን ትከሻ — ማለትም ከነፍሳቸው — ሊያነሣ የሚችል ነው፤ ለሰው ልጆች የሞራልና የመንፈስ ሕመሞች ሁሉ ፍቱን መድኃኒት እንደ ሆነ እናምናለን፤ መንፈሳዊ ደዌአቸውን በመፈወስም ሥጋዊ ደዌአቸውን ለመፈወስ ብዙ ርቀት እንሄዳለን። ሁላችንም ይህን እንደምናምን እንናገራለን። ክርስቲያኖች ስናነብበው ከነበረው ዘመን ጀምሮ ላለፉት ትውልዶች ሁሉ ይህን እንደሚያምኑ ሲናገሩ ኖረዋል፤ ቢሆንም ዓለምን ተመልከቱ፤ በዚህ በአሥራ ዘጠነኛው ምዕተ ዓመት መጨረሻ ክርስቲያን የምትባለውን እንግሊዝን ተመልከቱ! አብዛኛው የሕዝቡ ክፍል እግዚአብሔርን ፈጽሞ ቸል ብሏል፤ በሳምንት አንድ ቀን እንኳ እርሱን የሚያስብ መስሎ ለመታየት አይሞክርም። ከዚያም የቀረውን ዓለም ተመልከቱ። ይህን የነገሮች ገጽታ እያየሁ ብዙ ጊዜ እጅግ ከማዘኔ የተነሣ ልቤ የሚሰበር መስሎ ተሰምቶኛል። ሌሎች ክርስቲያኖች ምን እንደሚሰማቸው አላውቅም፤ እኔ ግን «ሰዎች ሕጉን ስላልጠበቁ ከዓይኖቼ የውኃ ፈሳሾች ብዙ ጊዜ ይወርዳሉ» ብዬ በእውነት መናገር እችላለሁ፤ ደግሞም ይህ ዘመን እግዚአብሔር ሊሆን ካሰበው ጋር ሲነጻጸር ከእርሱ በፊት እንደ ነበረው ዘመን ያህል ውድቀት እንደ ሆነና አሁንም እንደዚያው እንደ ሆነ ስለሚመስለኝ ነው።

እንግዲህ፣ ይህ እንዴት ሆነ? ብዬ እጠይቃለሁ። ይህ ከእግዚአብሔር ዓላማ ጋር የሚስማማ ነው ብዬ ለአንድ አፍታ እንኳ አላምንም። አንዳንድ ሰዎች ከእግዚአብሔር ዓላማ በስተ ጀርባ የሚደበቁበት በጣም የተመቸ ዘዴ አላቸው፤ «ኧረ! እርሱ የራሱን ፈቃድ ያደርጋል» ይላሉ። ምነው ቢያደርግ! «ታውቃላችሁ፣ ለማንኛውም የእግዚአብሔር ፈቃድ ይፈጸማል» ይላሉ። ምነው ቢፈጸም! እርሱ ራሱ አይፈጸምም ይላል፤ አለመፈጸሙንም ደጋግሞ ያለቅስበታል። እንዲፈጸም ይፈልጋል፤ ነገር ግን አልተፈጸመም! ነገሮች ካሉበት ሁኔታ ጋር የሚጋጩ ንድፈ ሐሳቦችን ቆሞ ማቅረብ ምንም ጥቅም የለውም። ከዚህ ዓይነቱ ነገር እጅግ ብዙ ሆኗል፤ በጣም መጥፎ ውጤትም አስከትሏል። ዓለም በዚህ ሁኔታ ላይ ናት፤ እነሆ በእንደዚህ ያለ ሁኔታ፣ በእንደዚህ ያሉ ዓላማዎች፣ በእንደዚህ ያሉ ተስፋዎችና በእንደዚህ ያሉ የወደፊት ራእዮች የተጀመረ ሥርዓት አለ፤ ሆኖም አሥራ ዘጠኝ መቶ ዓመታት ሊሞሉ ተቃርበው አልፈዋል፤ እኛም እዚህ ላይ ነን። በንጽጽር ሲታይ ምንኛ ጥቂት ተሠራ! በሰው ዘር ልማዶችና ጠባዮች ላይ ምንኛ ትንሽ ለውጥ መጣ!

ነገር ግን አንዳንዶቻችሁ «መልካም፣ ነገር ግን ብዙ ነገር ተሠርቷል እኮ» ትሉ ይሆናል። ስለዚህ እግዚአብሔር ይመስገን። ምንም ባይሠራ ኖሮ ባሳዘነ ነበር፤ ነገር ግን መሠራት ከነበረበት ጋር ሲነጻጸር በውቅያኖስ ውስጥ እንዳለች አንዲት ጠብታ ይመስላል። እንግዲህ ለዚህ የክርስትና መዛል እግዚአብሔርን ተወቃሽ እስኪያደርገው ድረስ በፍቅሩና በቸርነቱ ላይ ነቀፋ የሚያመጣ ማንኛውንም ንድፈ ሐሳብ ልቀበል አልችልም፤ ተጽዕኖዬ እስከሚደርስበት ድረስም የዚህ ሁሉ ኃላፊነትና ወቀሳ ዓለምን ለመዋጀት አንድያ ልጁን ለውርደትና ለሞት እስኪሰጥ ድረስ ዓለሙን እንዲሁ በወደደው በእግዚአብሔር ላይ እንዲጫን አልፈቅድም። ለአንድ አፍታ እንኳ አላምንበትም። የጥንቱ ዋና ጠላት በቀደሙት ዘመናት ያደረገውን በዚህም ዘመን እንዳደረገ አምናለሁ — የእግዚአብሔርን ዓላማዎች እስከዚህ ድረስ በማሰናከል ይህን የነገሮች ሁኔታ ለማምጣት ተሳክቶለታል — የእግዚአብሔር ዓላማዎች እንዳይፈጸሙ በማዘግየትና ዓለምን በዚህ መጠን በራሱ ኃይልና ተጽዕኖ ሥር በማቆየት፤ ይህንንም ያደረገው ሁልጊዜ ቀድሞ እንደ ተሳካለት፣ የእግዚአብሔርን የገዛ ሕዝብ በማሳሳት እንደ ሆነ አምናለሁ። ሁልጊዜም እንዲህ አድርጓል። ሁልጊዜም የእግዚአብሔርን እውነተኛ ነገር የሚያስመስል ሐሰተኛ ቅጂ ያዘጋጃል፤ ከዋናው ጋር ይበልጥ ባመሳሰለው መጠን ይበልጥ ይሳካለታል። የእግዚአብሔርን ሕዝብ በማሳሳት ተሳክቶለታል፦ — አንደኛ፦ ስለ ራሳቸው የሃይማኖት ሕይወት መለኪያ።

ሁለተኛም፣ ለዓለም ስላለባቸው ተግባርና ግዴታ በማሳሳት ተሳክቶለታል።

በመጀመሪያ፣ ስለ ራሳቸው የሃይማኖት ሕይወት መለኪያ በማሳሳት ተሳክቶለታል። ቤተ ክርስቲያንን በጠቅላላ ማለት ይቻላል እኔ «እኔ ምንኛ ጎስቋላ ሰው ነኝ!» የምለውን ሃይማኖት እንድትቀበል አድርጓታል! ኢየሱስ ክርስቶስ ራሱ በዚህ መጽሐፍ ያቆመውን መለኪያ እንዲያወርዱ አድርጓቸዋል — ይህም ለመመኘት ብቻ ሳይሆን ለመድረስም የተሰጠ መለኪያ ነው — በኃጢአት፣ በዓለም፣ በሥጋና በዲያብሎስ ላይ የድል መለኪያ፣ እውነተኛ፣ ሕያው፣ የሚነግሥ፣ ድል የሚያደርግ ክርስትና! ሰይጣን የእነዚያ የቀደሙ ደቀ መዛሙርት ታላቅ ስኬት ምስጢር ምን እንደ ሆነ ያውቅ ነበር። ይህም በሙሉ ልባቸው መሰጠታቸው፣ ለክርስቶስ የነበራቸው ሁለንተናቸውን የዋጠ ፍቅር፣ ዓለምን ፈጽሞ መካዳቸው ነበር። ለባልንጀሮቻቸው መዳንና ለአምላካቸው ክብር ፈጽመው መሰጠታቸው ነበር። እነርሱን የዋጣቸው፣ በምድር ፊትም ተንከራታቾችና ተቅበዝባዦች ለመሆን — ስለ እርሱ ብለው በዋሻና በጕድጓድ ለመኖር፣ ለመቈራረጥ፣ በሁሉም ዓይነት ስደት ለመሰደድ — ፈቃደኞች ያደረጋቸው የጋለ ሃይማኖት ነበር።

ሰይጣን ምንም ዕድል እንደሌለው ያየው በዚህ ዓይነቱ መሰጠት ፊት ነበር። እንደነዚህ ያሉ ሰዎች በመጨረሻ ዓለምን ማስገዛታቸው እንደማይቀር ያውቅ ነበር። እንደዚያ ያለውን መንፈስ፣ ያን ያህል ፍቅርና ቅንዓት መቋቋም በሰው ተፈጥሮ ውስጥ የለም፤ ክርስቲያኖችም እንደ ጀመሩት ቢቀጥሉ ኖሮ፣ ያ የከበረ ትንቢት ከረጅም ጊዜ በፊት በተፈጸመ ነበር፤ «የዓለም መንግሥት ለጌታችንና ለእርሱ ለክርስቶስ ሆነች» በተባለ ነበር።

ስለዚህ ዋናው ጠላት እንዲህ አለ፦ «ምን ላድርግ? ለካ በመጨረሻ ልሸነፍ ነው። የዚህ ዓለም አምላክ ሆኜ የያዝሁትን የበላይነት አጣለሁ። ምን ባደርግ ይሻላል?» ሁሉም ሰው ስሕተት መሆኑን የሚያየውን ግዙፍ የስሕተት ሥርዓት ማምጣት ምንም ጥቅም የለውም። ኧረ በፍጹም! ያ የሰይጣን መንገድ ሆኖ አያውቅም፤ ዕቅዱ ግን እዚህም እዚያም መልካም ሰዎችን መያዝ ነው፤ እነርሱም ሐዋርያው እንዳለው ሳይታወቁ ሾልከው ይገባሉ፣ ሌላ ትምህርትም ይሰብካሉ፣ ቢቻላቸውስ የተመረጡትን እንኳ እስኪያስቱ ድረስ ያስታሉ። አደረገውም። ዕቅዱን ፈጸመ። የክርስቲያን ሕይወትንና ጠባይን መለኪያ ቀስ በቀስ ዝቅ አደረገ፤ በየመነቃቃቱም እግዚአብሔር እስከ ተወሰነ ደረጃ ድረስ እንደ ገና ከፍ ቢያደርገውም፣ በእነዚህ በሐዋርያት ሥራና በመልእክቶቹ ውስጥ በፊታችን ወደ ተቀመጠው ቅንነት፣ ንጽሕናና መሰጠት ሙሉ በሙሉ ተመልሰን አናውቅም። በየዘመኑም ወደዚያ በቀረበበት መጠን፣ ሰይጣን ይህ ለሰው ተፈጥሮ እጅግ ከፍ ያለ መለኪያ እንደ ሆነ፣ ከአቅማችን ፈጽሞ በላይ እንደ ሆነ፣ ስለዚህም ክርስቲያኖች ተቀምጠው እስከ ዕድሜአቸው ፍጻሜ ድረስ «እኔ ምንኛ ጎስቋላ ሰው ነኝ!» የሚሉ ሰዎች ሆነው በመኖር ብቻ ሊረኩ እንደሚገባ የሚከራከርና የሚቃወም ሰው አስነሥቷል። ቤተ ክርስቲያንን አንዳንድ ጊዜ ክርስቲያን ነን የሚሉ ሰዎች ሲናገሩ መስማት ሰውን በእርግጥ የሚያሳፍርበት፣ ዓለምም ሲናገሩ መስማቱ የሚያሳፍርበት ሁኔታ ላይ አድርሷታል። አስተዋዮችና ብልሆች ሰዎች ከእንደዚህ ያለ ክርስትና ቢሸሹ አይገርመኝም። እግዚአብሔርን የመምሰልን ኃይል ባላውቅ ኖሮ እኔንም ባባረረኝ ነበር። ይህ ዓይነቱ ክርስትና እስከ ዛሬ ከተጻፉት የኢአማኒነት መጻሕፍት ሁሉ ይልቅ ብዙ ኢአማኒያንን እንደ ፈጠረ አምናለሁ።

አዎን፣ ሰይጣን ክርስቲያኖችን በሙሉ ልብ ራስን ለእግዚአብሔር ከመቀደስ ከፍተኛ ጫፍ ማውረድ እንዳለበት ያውቅ ነበር። ከዚያ ብሩክ ከፍታ እስኪያታልላቸውና እስኪያወርዳቸው ድረስ ምንም ዕድል እንደሌለው ያውቅ ነበር፤ ስለዚህ እነዚያን የሐሰት ትምህርቶች ማሰራጨት ጀመረ፤ ዮሐንስም እነርሱን ለመቃወም መልእክቶቹን ጻፈ፤ ከመሞቱ በፊት የሚመጣውን አይቶ ነበርና፣ እንዲህ ሲል በዘመናት ሁሉ አስተጋባ፦ «ልጆች ሆይ፥ ማንም አያስታችሁ፤ እርሱ ጻድቅ እንደ ሆነ ጽድቅን የሚያደርግ ጻድቅ ነው። ኃጢአትን የሚያደርግ ከዲያብሎስ ነው፥ ዲያብሎስ ከመጀመሪያ ኃጢአትን ያደርጋልና። ስለዚህ የዲያብሎስን ሥራ እንዲያፈርስ የእግዚአብሔር ልጅ ተገለጠ።» ጌታ ያንን ትምህርት ያነቃቃው! መለኪያውን እንደ ገና ከፍ እንድናደርግ እርዳን!

ኧረ! ታላቁ ክፋት ይህ ነው፦ ልባቸው ቅን ያልሆነ ሰዎች መለኪያው ስለሚኮንናቸው ወደ ጎስቋላ ልምምዳቸው ዝቅ ያደርጉታል። ወጣት ሳለሁ አልሁ፤ አሁንም በጕልምስናዬ እደግመዋለሁ፦ ወደ ሲኦል ቢሰድደኝ እንኳ በፍጹም አላወርደውም። ምነው የእግዚአብሔር ሕዝብ እንዲህ ቢሰማቸው! እነሆ ክቡሩ መለኪያ በፊታችን ተቀምጧል። ኃይሉ ቀርቧል፤ ቅድመ ሁኔታዎቹ ተቀምጠዋል፤ ብንፈልግም ሁላችንም ልንደርስበት እንችላለን፤ ባንፈልግ ግን — ስለ ልጆቹ ስንል፣ ገና ስላልተወለዱ ትውልዶችም ስንል — ወደ ታች አንጎትተው፤ ከትንሹ፣ ከኢምንቱና ከጠባቡ ልምምዳችን ጋር እንዲስማማ ለማድረግም አንሞክር። ከፍ አድርገን እንያዘው። ዓለም እንዲመለከተው የምናደርግበት መንገድ ይህ ነው። ለዓለም እውነተኛ፣ ሕያው፣ ራሱን የሚሠዋ፣ ትጉህ፣ የሚደክም፣ ድል የሚያደርግ ሃይማኖት አሳዩ፤ ዓለምም በእርሱ ይነካል፤ ከዚያ ያነሰ ማንኛውንም ነገር ግን ዘወር ብለው ይተፉበታል።

ሁለተኛ፦ ሰይጣን የራሳቸውን ሕይወት መለኪያ ዝቅ እንዲያደርጉ ሊያደርጋቸው ያልቻላቸውን እንኳ ለዓለም ስላለባቸው ተግባርና ግዴታ አሳስቷቸዋል። በቅርቡ አዲስ ኪዳንን በተለይ የጥንቲቱን ክርስትና የአጥቂነት መንፈስ በማስተዋል እያነበብሁ ነበር፤ እርዳታ ከምትፈልጉበት አንድ ርዕስ አንጻር መጽሐፍ ቅዱስን ስታነቡ ምን ያህል የብርሃን ጎርፍ እንደሚመጣባችሁ የሚያስደንቅ ነው። ልትጠቀሙበት ብላችሁ ብርሃንን እንደምትናፍቁ እግዚአብሔር ሲያይ፣ ያፈስስላችኋል። ብርሃንን ለመቀበል የማይቀር ቅድመ ሁኔታ እርሱን ለመከተል ፈቃደኛ መሆን ነው። ሰዎች ይህንና ያንን አናይም ይላሉ፤ አዎን፣ ማየት ስለማይፈልጉ ነው። በእርሱ ለመመላለስ ፈቃደኞች አይደሉም፤ ስለዚህም አያገኙትም፤ ለመታዘዝ ፈቃደኞች የሆኑ ግን የሚፈልጉትን ብርሃን ሁሉ ያገኛሉ።

የአዲስ ኪዳን ቅዱሳንን የአጥቂነት መንፈስ በትክክልና በምክንያታዊነት ከመረዳት እጅግ በጣም እንደ ራቅን ይመስለኛል። ሰይጣን ክርስቲያኖችን ወንጌልን ለሰዎች የማቅረብ ልፍስፍስ፣ የሐር ጓንት የለበሰ ዓይነት ሥርዓት እንዲቀበሉ አድርጓቸዋል።

«ይህን ትራክት ወይም መጽሐፍ ለማንበብ ደግነት ቢያደርጉ፣ ወይስ ይህን ተወዳጅና አንደበተ ርቱዕ ሰባኪ ለመስማት አይፈልጉም ይሆን? ከሃይማኖት ውጭም ቢሆን በእርሱ ደስ ይላቸዋል።» ያልዳኑ ሰዎችን እውነትን የምናቀርብበትና ስለ ነፍሳቸው መዳን የምናነጋግርበት ግማሽ የፈራና ዓይናፋር መንገድ ይህ ነው። ይህ ከቀደሙት ቅዱሳን መንፈስ ጋር ፈጽሞ የሚቃረንና የሚጣላ ይመስለኛል፦ «ሂዱ ወንጌልንም ለፍጥረት ሁሉ ስበኩ»፤ ደግሞም ያው ሐሳብ፦ «ወደ እነርሱ እልክሃለሁ»። በእነዚህ ተልእኮዎች ውስጥ ያለውን ተመልከቱ። የእነዚህን ሁለት መለኮታዊ ተልእኮዎች ትርጉም እስከ ዛሬ ድረስ ማንም ሕዝብ ጥልቀቱን የደረሰበት አይመስለኝም። እኛ የድነት ሠራዊት ከእኛ በፊት ከነበሩት ሕዝቦች ሁሉ ይልቅ ወደዚያ እንደ ቀረብን አምናለሁ። ተመልከቷቸው። ቃሉ «ሂዱና የጸሎት ቤቶችንና አብያተ ክርስቲያናትን ሥሩ፤ ሰዎቹንም እንዲገቡ ጋብዙ፤ ባይፈልጉ ግን ተዋቸው» ማለት ነው ብሎ ትዝ ይላችኋልን? «ሂዱ።» አገልጋያችሁን አንድ ነገር እንዲያደርግላችሁ ልካችሁ «ሂድና ያንን ጉዳይ ፈጽምልኝ» ብትሉት፣ ምን እንደሚጨምር ታውቃላችሁ። የተወሰኑ ሰዎችን ማግኘት እንዳለበት፣ በከተማው ውስጥ ወደ ተወሰኑ ቢሮዎች፣ ባንኮችና ወኪሎች መሯሯጥ እንዳለበት፣ ይህም ብዙ ድካምና መሥዋዕትነት እንደሚጠይቅ ታውቃላችሁ፤ ነገር ግን ከዚያ ጋር እናንተ ምንም ጉዳይ የላችሁም። እርሱ አገልጋያችሁ ነው። ያንን ሥራ እንዲሠራ በእናንተ ተቀጥሯል፤ እናንተም በቀላሉ «ሂድና አድርገው» ብላችሁ ታዝዙታላችሁ። ሄዶ ቢሮ ተከራይቶ ደንበኞቻችሁን ወይም ባለጉዳዮቻችሁን መጥተው በእርሱ ፈቃድ እንዲጠብቁ የሚጋብዙ ብዙ ደብዳቤዎችን ቢልክ፣ ሊመጡ ሲፈልጉም ብቻ ጉዳያችሁን በፊታቸው ቢያቀርብ ምን ታስባላችሁ? አይ፣ «የሚያስቅ ነው» ትላላችሁ። አእምሮአችንን ከልማዳዊ ሥርዓቶችና ከወግ ሁሉ ነጻ ብናደርግ ቃሉ ምን ማለት ነው? «ሂዱ!» ወደ ማን? «ለፍጥረት ሁሉ።» የት ነው የማገኛቸው? ባሉበት። «ፍጥረት ሁሉ።» የተልእኮአችሁ ስፋት ይህ ነው። ፈልጓቸው፤ ልታገኟቸው በምትችሉበት ስፍራ ሁሉ ተከትላችሁ ሩጡ። «ፍጥረት ሁሉ» — ነፍስ ያለው ፍጥረት ባገኛችሁበት ሁሉ — ወደዚያ ሂዱና ወንጌሌን ስበኩለት። እኔ እስከ ተረዳሁት ድረስ የተልእኮው ትርጉምና መንፈስ ይህ ነው።

ደግሞም ለጳውሎስ፦ «ወደ እነርሱ እልክሃለሁ፤ ዓይኖቻቸውን ትከፍት ዘንድ፥ ከጨለማም ወደ ብርሃን ከሰይጣንም ሥልጣን ወደ እግዚአብሔር ትመልሳቸው ዘንድ» ይላል። ተኝተዋል — ሄዳችሁ ቀስቅሷቸው። አደጋቸውን አያዩም። ቢያዩ ኖሮ እነርሱን ተከትላችሁ መሮጥ ባላስፈለጋችሁ ነበር። ሐሳባቸው በሌላ ነገር ተይዟል። ዓይኖቻቸውን ክፈቱ፤ ሁሉን በሚሰጥ ትጋታችሁ፣ በሞራላዊ ማግባባትና በሞራላዊ ኃይል ዘወር አድርጓቸው፤ ኧረ! አንድ ሰው ለሌላው ምን ያህል ብዙ ሊያደርግ እንደሚችል ሳስብ ያንቀጠቅጠኛል! «ከጨለማም ወደ ብርሃን ከሰይጣንም ሥልጣን ወደ እግዚአብሔር ትመልሳቸው ዘንድ።» ጳውሎስ ይህን እንዴት ተረዳው? «ሰዎችን እናስረዳለን» ይላል። በፊታቸው ብቻ በማቅረብ፣ የለዘበ ግብዣ በመስጠትና ከዚያም ትቶአቸው በመሄድ አትርኩ። እርሱ እነዚያን ምስኪኖች ተከትሎ ሮጠ፤ ከእሳቱም ጎትቶ አወጣቸው። ሰይጣን በዓይኖቻቸው ላይ ያሰረውን መሸፈኛ አንሡላቸው፤ ቃሎቻችሁን በመንፈስ ቅዱስ እሳት ወደ ደነደነውና ወደ ጨለመው ምስኪን ልባቸው አንኳኩ፣ ቀጥቅጡ፣ አቃጥላችሁም አስገቡ፤ በአደጋ ውስጥ እንዳሉ፣ አንዳች ችግር እንዳለ መገንዘብ እስኪጀምሩ ድረስ። ተከትላችሁ ሂዱባቸው። እኔ እስከ ተረዳሁት ድረስ የሐዋርያትና የቀደሙት ክርስቲያኖች መንፈስ ይህ ነው፤ በስደት በተበተኑ ጊዜ «ቃሉን እየሰበኩ ዞሩ» ተብሎ እናነባለንና። ምእመናኑ፣ አዲሶቹ አማኞች፣ በክርስቶስ ገና ሕፃናት የሆኑት። ይህ ሁልጊዜ በተዘጋጀ ስብከትና በሕዝባዊ ጉባኤ ማለት አይደለም፤ ነገር ግን እንደ ጥንቱ እስራኤል — «እያንዳንዱ ሰው የራሱን ሰው ተከትሎ» — ለክርስቶስ ሊያስገኙአቸው ወንዶችንና ሴቶችን ተከትለው ሄዱ።

አንዳንድ ሰዎች የአብያተ ክርስቲያናትን ሁሉ መሠረት የጣሉት ሐዋርያት እንደ ሆኑ ያስባሉ። ፈጽመው ተሳስተዋል። ሐዋርያት ፈጽሞ ባልደረሱባቸው ስፍራዎች አብያተ ክርስቲያናት በቀሉ። ሐዋርያት ከበቀሉ በኋላ ሊጐበኙአቸውና ሊያደራጁአቸው ሄዱ፤ እነርሱም የበቀሉት የቀደሙት ምእመናን ወንዶችና ሴቶች ቃሉን እየሰበኩ በየስፍራው በመዞራቸው ነው። ኧረ! ጌታ በዚህ ዘመንም ያንኑ መንፈስ ያዝንብልን! አብያተ ክርስቲያናትንና የጸሎት ቤቶችን መሥራት ይገባናል፤ ሰዎችንም ወደ እነርሱ መጋበዝ ይገባናል፤ ነገር ግን ከሕዝቡ ሦስት አራተኛው ግብዣችንን ፈጽሞ ቸል ሲሉ፣ ሕንጻዎቻችንንና አገልግሎቶቻችንንም በምንም ሳይቈጥሩ፣ በዚህ ብቻ ማረፋችን ከእነዚህ ሁለት ተልእኮዎችና ከሌሎችም ብዙ ጋር የሚስማማ ይመስላችኋልን? ወደ እኛ አይመጡም። ይህ የተረጋገጠ ሐቅ ነው። ምን ይደረግ? ነፍሳት አሏቸው። ይህን እንደ እኔ እንደምታምኑ፣ ለዘላለምም መኖር እንዳለባቸው ትናገራላችሁ። ወዴት እየሄዱ ነው? ምን ይደረግ? ኢየሱስ ክርስቶስ «ተከትላችሁ ሂዱባቸው» ይላል። የጨዋነት ዘዴ ሁሉ ሲከሽፍ፣ ትሑት ግብዣዎቹ ሲከሽፉ፣ አንዱ ሚስት አግብቻለሁ፣ ሌላው ጥምድ በሬዎች ገዝቻለሁ፣ ሌላውም መሬት ገዝቻለሁ ሲሉ — በዚያን ጊዜ የግብዣው ባለቤት «እነዚህ ውለታ ቢሶች ይቅሩ፤ ተዋቸው» ይላልን? «አይደለም።» «ቤቴ እንዲሞላ ወደ መንገድና ወደ ቅጥር ውጣና ይገቡ ዘንድ ግድ በላቸው» ይላል። እንግዶች እንዲኖሩኝ እፈልጋለሁ፤ በጨዋ ዘዴ ልታስገቡአቸው ካልቻላችሁ ወታደራዊ ዘዴ ተጠቀሙ። ሂዱና ይገቡ ዘንድ ግድ በሏቸው። ከዚህ ቆራጥ የአጥቂነት መንፈስ የበለጠ እንደሚያስፈልገን ይመስለኛል። በዚህ ከሰዓት በኋላ ከእግዚአብሔር ጋር ትክክል የሆናችሁ እናንተ — እውነትን በባልንጀሮቻችሁ ፊት አስገድዳችሁ ለማቅረብ ከዚህ መንፈስ የበለጠ ያስፈልጋችኋል።

ኧረ! ሰዎች «በጣም ጠንቃቃ፣ በጣም አስተዋይ መሆን አለባችሁ። ሃይማኖትን በሰዎች ጕሮሮ ውስጥ በግድ ማስገባት የለባችሁም» ይላሉ። እንግዲያስ፣ እላለሁ፣ በፍጹም አታስገቡትም። ምን! ያልዳነና እግዚአብሔርን የማያውቅ ሰው መዳን እስኪፈልግ ድረስ ላድነው ከመሞከሬ በፊት ልጠብቅን? የሞት ጣር በጕሮሮው እስኪሆን ድረስ መዳንን በፍጹም አይፈልግም። ምን! ያልዳኑ ወዳጆቼና የማውቃቸው ሰዎች «እባክሽ፣ እንድትሰብኪልኝ እፈልጋለሁ» እስኪሉኝ ድረስ ስለ ነፍሳቸው ምንም ሳልነግራቸው በጸጥታ ወደ ጥፋት ሲንሸራተቱ ልተዋቸውን? ይህ ከቀደመችው ክርስትና መንፈስ ጋር የሚመሳሰል ነገር አለውን? የለውም። በእውነት እንዲመለከቱ ልናደርጋቸው ይገባናል — መሸፈኛውን ቀድደን፣ ዓይኖቻቸውን ከፍተን፣ እንዲሸከሙት አድርገን፤ በአንድ ስፍራ ቢሸሹአችሁ በሌላ ስፍራ አግኟቸው፤ ለእግዚአብሔር እስኪገዙና ነፍሳቸው እስክትድን ድረስ ሰላም አትስጧቸው። ክርስትና በዚህች አገር ማድረግ ያለበት ይህ ነው፤ ይህንንም የሚያደርጉ ብዙ ክርስቲያኖች አሉ። ተነሥተን ብንሠራና በኃጢአታቸው ሰላም እንዳያገኙ ብንቈርጥ ኖሮ፣ ዓለምን እጅግ ከማስጨነቃችን የተነሣ ራሷን ለመከላከል ብቻ ስትል እንኳ ትድን ነበር። ለጌታ ያለን ቅንዓት ወዴት ነው? ስለ ብሉይ ኪዳን ቅዱሳን እናወራለን፤ እኔ ግን ምነው ሁላችንም እንደ ዳዊት በሆንን እላለሁ። ሰዎች የአምላኩን ሕግ ስላልጠበቁ ከዓይኖቹ የውኃ ፈሳሾች ወረዱ። እናንተ ግን «ሁላችንም አገልግሎት መምራት አንችልም» ትላላችሁ። ምናልባት አትችሉ ይሆናል።

እንደ ፈለጋችሁ ሂዱ። እንደ ንጋት ጠል በጸጥታና በልስላሴ ሂዱ። ከፈለጋችሁ እንደ ወዳጆች ማኅበር (ክዌከሮች) ስብሰባ አድርጉ። ብቻ አድርጉት። ዘመዶቻችሁ፣ ወዳጆቻችሁና የምታውቋቸው ሰዎች አይሙቱ፤ ደማቸውም በልብሳችሁ ዘርፍ ላይ አይገኝ!!!

አንድ ጊዜ ልታየኝ በመጣች አንዲት ወጣት ሴት ፊት ላይ የታየውን ጭንቀት ፈጽሞ አልረሳውም። ልቤ በርኅራኄ ወደ እርሷ ሄደ። ታሪኳን ነገረችኝ። እንዲህ አለች፦ «ትዕቢተኛና እግዚአብሔርን የማይፈራ አባት ነበረኝ፤ ጌታም ከመሞቱ ሦስት ዓመት በፊት አዳነኝ፤ ከዳንሁበት ቀን ጀምሮ ስለ ነፍሱ እንዳነጋግረው፣ እንድማጸነውና አብሬው እንድጸልይ እንደሚገባኝ ተሰማኝ፤ ነገር ግን ድፍረት ማሰባሰብ አልቻልሁም። ላደርገው እያሰብሁ፣ እያሰብሁ ሳለሁ ታመመ። ድንገተኛና ከባድ ሕመም ነበር። አእምሮውን ሳተ፤ ሳይድንም ሞተ።» ደግሞም «ከዚያ ወዲህ ፈገግ ብዬ አላውቅም፤ ከእንግዲህም ፈገግ የምል አይመስለኝም» አለች። እንደዚያ አትሁኑ። ከፈለጋችሁ በጸጥታ አድርጉት፤ ከፈለጋችሁ በግል አድርጉት፤ ነገር ግን አድርጉት፤ የነፍሳቸው ዋጋ እንደ ተሰማችሁ፣ በሥልጣናችሁ ባለው በማንኛውም መንገድ ሊሆን ቢችል ልታድኗቸውም እንዳሰባችሁ ሆናችሁ አድርጉት።

በምዕራብ እንግሊዝ ባለች አንዲት ከተማ ክርስቲያኖች ለነፍሳት መዳን ስላለባቸው ኃላፊነት እየተናገርሁ ነበር። እንግድነት የተቀበለኝ ሰው እውነቱ ትንሽ ቈንጥጦት ነበር፤ እውነቱን በፍቅር ወደ ልቡ ወስዶ ወደ እግዚአብሔር እንዲቀርብና እርሱንም የተሻለ እንዲያገለግል ከማድረግ ይልቅ፣ «ዛሬ ጠዋት በእኛ ላይ ትንሽ የከበድሽብን መሰለኝ» አለኝ። እኔም «እንዲህ መሰለህ? ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ከሚከብድበት በላይ በማንም ላይ ብከብድ በጣም አዝን ነበር» አልሁት። እርሱም «ታውቂያለሽ፣ ነገሮችን ወደ ጽንፍ መግፋት ይቻላል። ነፍሳትን ስለ መፈለግና መሥዋዕትነት ስለ መክፈል ትናገሪ ነበር። እንግዲህ የጸሎት ቤቶችንና አብያተ ክርስቲያናትን የምንሠራው፣ ለአገልጋዮችም የምንከፍለው እኛ እንደ ሆንን ታውቂያለሽ፤ ሰዎቹ መዳን ካልፈለጉ ምን ማድረግ እንችላለን» አለ። (በከተማው ላለ አንድ የጸሎት ቤት ብዙ ገንዘብ የሰጠ ይመስለኛል።) እኔም አልሁት፦ ይህ ከሰዎቹ እጅግ ልበ ደንዳናነትና ውለታ ቢስነት ነው፤ እቀበላለሁ፤ ነገር ግን ውድ ጌታዬ፣ በማናቸውም ምድራዊ ጉዳይ እንዲህ አታስብም ነበር። በለንደን ቸነፈር ቢነሣ፣ የጤና ቦርዱም ተሰብስቦ ሊያገኛቸው የሚችለውን ሆስፒታሎችንና የሕዝብ ሕንጻዎችን ሁሉ በበሽታው የተያዙትን ለማከም ቢመድብ፣ ወደ እነዚህ ሕንጻዎች የሚመጣ ሁሉ ያለ ክፍያ እንደሚታከም፣ ሙሉ እንክብካቤና ደግነት እንደሚደረግለት፣ ከዚህም በላይ ሕክምናው በእርግጥ እንደሚፈውሰው የሚገልጹ አዋጆችን ቢያወጣ፤ ነገር ግን ሰዎቹ ለራሳቸው ጥቅም እስከዚህ ዕውሮች፣ ግድ የለሾችና ደንቆሮዎች ሆነው ለመምጣት እምቢ ቢሉ፣ በዚህም ምክንያት ቸነፈሩ እየጨመረ ሺዎችም እየሞቱ ቢሆን፣ እናንተ በክፍለ አገር ያላችሁ ምን ትላላችሁ? «እንግዲህ የጤና ቦርዱ የቻለውን አድርጓል፤ ሰዎቹ ሊፈወሱ ካልሄዱ መጥፋት ይገባቸዋል፤ ተዋቸው» ትላላችሁን? አይደለም፤ «ሰዎቹ በእርግጥ በጣም ሞኞችና ክፉዎች ናቸው፤ እነዚህ ሰዎች ግን ከፍ ባለ ስፍራ ላይ ናቸው። ነገሩን ይረዱታል። ውጤቱን ያውቃሉ፤ ለእርሱም ተጠያቂዎች ናቸው። ለመሆኑ ምን ሊያደርጉ ነው? ምድሪቱ ሁሉ ሰው አልባ ትሁን!» ትላላችሁ። አይሆንም! ሰዎቹ ወደ እነርሱ ካልመጡ እነርሱ ወደ ሰዎቹ መሄድ አለባቸው፤ የጤናን መንገድ በግድ ሊያቀርቡላቸው፣ «ቸነፈሩንም» ለማጥፋት ተገቢ እርምጃዎች እንዲወሰዱ አጥብቀው መጠየቅ አለባቸው። ማብራሪያ አላስፈለገውም። ተረዳው፤ በእግዚአብሔር መንፈስም ስሕተቱን ለማየት፣ ወደ ልቡ ለመውሰድና ለሚጠፉ ነፍሳት አንድ ነገር ለማድረግ ሥራ ለመጀመር እንደ ተቻለው አምናለሁ።

ሰዎች ሐሳባቸው በሌላ ነገር ተይዟል፤ ሄደን ነገሩን በትኩረታቸው ፊት በግድ ማቅረብ የእኛ ፈንታ ነው። አስታውሱ፣ ልታደርጉት ትችላላችሁ። በምድር ላይ ካለ ከማንኛውም ሰው ይልቅ እናንተ የበለጠ ተጽዕኖ ያላችሁባት አንዲት ነፍስ አለች — አንዲት ነፍስ ወይም ነፍሳት። ለመዳናቸው የምትችሉትን ሁሉ እያደረጋችሁ ነውን? ዘመዶቻችሁ፣ ወዳጆቻችሁና የምታውቋቸው ሰዎች መታደግ አለባቸው። እግዚአብሔር ይመስገን! በአገሪቱ ሁሉ ድሆችን በሺዎች እየታደግን ነው። እዚያ አሉ፤ ልታዩአቸው፣ ልታነጋግሯቸውና ልትጠይቋቸው ትችላላችሁ — ከኃጢአት፣ ከውርደትና ከመከራ ጥልቅ የታደጉ ሰዎች — ከከፋው የወንጀልና የነውር ዓይነት የዳኑ፤ እርሱ ይህን ማድረግ ከቻለ፣ እናንተ ብቻ ሁሉን ሰጥታችሁና ቈርጣችሁ ወደ እነርሱ ብትሄዱ፣ የተከበሩትን ወዳጆቻችሁንም ሊያገኛቸው ይችላል። በፍቅር ቀረብ ብላችሁ ያዝ አድርጋችሁ «ውድ ወዳጄ፣ ስለ ነፍስህ በቅርበት፣ በጥንቃቄና በጸሎት አነጋግሬህ አላውቅም» በሏቸው። በዓይኖቻችሁ ያለውን እንባ ይዩ፤ ማልቀስ ካልቻላችሁም በድምፃችሁ ያለውን እንባ ይስሙ፤ አደጋቸው እንደሚሰማችሁና ስለ እነርሱ እንደምትጨነቁ ይገንዘቡ። እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱሱን ይሰጣል፤ እነርሱም ይድናሉ።

ሁለቱም ጥቅሶች ተቃውሞን እንደሚያመለክቱ ልጠቁም ነበር፤ እርሱ «እነሆም፥ እኔ እስከ ዓለም ፍጻሜ ድረስ ሁልጊዜ ከእናንተ ጋር ነኝ» ብሎ ይጨምራልና። «መገኘቴ ያስፈልጋችኋል። እንዲህ ያለ አጥቂና ቆራጥ ጦርነት ምድርንና ሲኦልን ሁሉ በእናንተ ላይ ያስነሣል» ያለ ያህል ነው፤ ለጳውሎስም «ከአንተ ጋር እሆናለሁ፤ ከሕዝብና ከአሕዛብ አድንሃለሁ፤ ወደ እነርሱ እልክሃለሁ» ይለዋል። ይህ ለምን ያስፈልገው ነበር? አሕዛብ ብዙም ሳይቆዩ በእርሱ ላይ ስለሚነሡ ነው፤ በእርግጥም ተነሡ።

ተቃውሞ! የዚህ ዘመን ክርስትና ይህን ያህል ጥቂት ተቃውሞ ማስነሣቱ ለክርስትናው መጥፎ ምልክት ነው። ስሕተት ስለ መሆኑ ሌላ ማስረጃ ባይኖር እንኳ ከዚህ አውቀው ነበር። ቤተ ክርስቲያንና ዓለም ተስማምተው አብረው መጓዝ ሲችሉ፣ አንዳች ስሕተት እንዳለ እርግጠኞች ሁኑ። ዓለም አልተለወጠም። መንፈሷ እንደ ቀድሞው ያው ነው፤ ክርስቲያኖችም ለጌታ እንደዚያው ታማኞችና የተሰጡ ቢሆኑ፣ ከዓለምም ቢለዩ፣ ሕይወታቸውም ለኃጢአተኝነት ሁሉ ተግሣጽ እስኪሆን ድረስ ቢኖሩ፣ ዓለም እንደ ቀድሞው ትጠላቸው ነበር። የተለወጠችው ቤተ ክርስቲያን እንጂ ዓለም አይደለችም። «ማለቂያ በሌለው ሁከት ውስጥ እንገባለን» ትላላችሁ። አዎን፤ «ሰይፍን እንጂ ሰላምን ለማምጣት አልመጣሁም።» ሁከት ይኖራል። አዎን፤ የሐዋርያት ሥራም የሁከት ታሪኮች የሞሉበት ነው። አንዱ ሁከት እጅግ ታላቅ ስለ ነበር ሻለቃው ጳውሎስን እንዳይገነጣጥሉት ከሕዝቡ ትከሻ በላይ ማሳለፍ ግድ ሆነበት። «እንዴት ያለ ሁከት ነው!» ትላላችሁ። አዎን፤ እግዚአብሔርም ይባረክ፣ ዛሬ እንደዚያ ያለ ቢኖረን ሺዎች ኃጢአተኞች ይድኑ ነበር።

«ነገር ግን» ትላላችሁ፣ «ይህ ወንጌልን ምን ያህል ክብሩን ወደማይመጥን ስፍራ እንደሚያስገባው ይታየኛል።» ይህ በየትኛው ክብር ማለታችሁ ላይ የተመሠረተ ነው። «ሁልጊዜ ከባለ ሥልጣናትና ከዓለም ጋር እንጋጫለን፤ ምን ያህል ደስ የማያሰኝ ውጤትም ይከተላል» ትላላችሁ። አዎን፣ ውድ ወዳጆች፣ ሰዎች እግዚአብሔርን ሲከተሉና ፈቃዱን ሲያደርጉ ሁልጊዜ ለሥጋ ደስ የማያሰኝ ውጤት ነበረ። «ነገር ግን» ትላላችሁ፣ «ይህ ከወንጌል ክብር ጋር የማይስማማ አይሆንምን?» ከየትኛው አቅጣጫ እንደምታዩት ይወሰናል። የወንጌልን ክብር በእውነት በሚያስገኘው ነገር ላይ ይወሰናል። የወንጌል ክብር በእርግጥ ምንድር ነው? የሰው ክብር ነውን ወይስ መለኮታዊ? ምድራዊ ነውን ወይስ ሰማያዊ ክብር? በሰው ዓይን ሲታይ በሁለት ወንበዴዎች መካከል በመስቀል ላይ መሞት እጅግ ክብርን የማይመጥን ነገር ነበር። በዚህ ዓለም ከተደረጉት ሁሉ ይበልጥ ክብርን የማይመጥን ነገር ያ ነበር፤ ሆኖም በሞራልና በመንፈሳዊ መሠረት ሲታይ ምድርም ሰማይም ከተመለከቱት ሁሉ የሚበልጥ ታላቅ ትርኢት ነበር፤ የሰማይ ነዋሪዎችም በሰማይና በምድር መካከል ተሰቅሎ ሳለ ያንን የከበረና ታላቅ መከራ ተቀባይ ቆመው ከቅጥሩ ላይ ሆነው ሲመለከቱ ይታየኛል። ፈሪሳውያን፣ አውቃለሁ፣ በተዋረደው መከራ ተቀባይ ላይ ተፉበት፤ ራሳቸውንም እየነቀነቁ «ሌሎችን አዳነ፥ ራሱን ሊያድን አይችልም» አሉ። አሃ! እርሱ ግን ሌሎችን ለማዳን ቈርጦ ነበር። ያ ሁሉን የሚችል ብርታት ሰውን ከፍ ሊያደርግ ከሰው ድካም ጋር ራሱን ያቈራኘበት ክብር ነበር። ዘላለማዊ ጥበብ ሰውን ሊያበራ በሰው አለማወቅ ራሱን የሸፈነበት ክብር ነበር። ዘላለማዊና የማይጠፋ ፍቅር ስለ ዓመፀኛው ፍጡሩ — ስለ ሰው — መከራ ለመቀበል ደረቱን የገለጠበት ክብር ነበር። አሃ! በተፈረደበትና በከሓዲው ሰው ስፍራ የቆመው ሥጋ የለበሰው አምላክ ነበር — የፍቅር ክብር! ፍቅር! ፍቅር! ፍቅር!

ኧረ፣ ውድ አዳኝ ሆይ! ወንጌልህንና ስምህን በራሳችን ኢምንት የምድራዊ ክብር አስተሳሰብ በማልበስ፣ በመስቀል ላይ ተሰቅለህ ሳለ የተቀደሰውን ግንባርህን ዘውድ የደፋውን ክብር በመርሳት ከማጥላላት አድነን! ያ ነው ለእኛ የሚሆነው ክብር፤ እዚህ ያለ ማንኛውም ጨዋ ሰው በሚኖርበት በማንኛውም ከተማ ወደ ተረሱ ድሃ መንደሮችና ጠባብ መንገዶች ወንጌልን ቢወስድ ያ ክብር ፈጽሞ አይጎድልም። ማንኛውም አሠሪ ከሴት ሠራተኛው ወይም ከመልእክተኛ ልጁ ጋር በፍቅር ቢነጋገር፣ በርኅራኄና በፍቅር እንባ ዓይኖቹን እየተመለከተ ነፍሱን ወደ ኢየሱስ ሊያመጣ ቢሞክር፣ ያ ክብር ፈጽሞ አይጎድልም። ለባልንጀሮቻችሁ ነፍሳትና ለእግዚአብሔር ክብር ብላችሁ ወደ እነዚያ መንገዶች ገብታችሁ ከሆነ፣ እንደ ኢየሱስ ክርስቶስ የሚጮኹ ሕዝብ ከኋላችሁ እየተከተሉ በመንገዶች ብትጐተቱ እንኳ ያ ክብር ፈጽሞ አይጎድልም። እንደ ጥንቶቹ ሰማዕታት በማቃጠያ እንጨት ላይ ብትታሰሩ፣ በሚስቁና በሚያላግጡ ጨካኞችና በሚጮኹ ተከታዮቻቸው ብትከበቡ እንኳ — ያ በሰማይ የሚቀዳጅ፣ በዘላለም ግርማ ዘውድ የሚጫንበት ክብር ይሆናል። እኔ እስከ ተረዳሁት ድረስ የወንጌል ክብር ይህ ነው — የፍቅር ክብር። ሌላውን አልቀናበትም፣ ሌላውን አልመኝም። ከፍቅር ክብር በቀር — እግዚአብሔር ምስክሬ ነው — ሌላ አልፈልግም።

ኧረ ወዳጆች! ይህን የፍቅር ጥምቀት ትቀበላላችሁን! ያን ጊዜ እንደ ሐዋርያት፣ ቢያስፈልግ እጅና እግራችሁን በቅርጫት አጣጥፋችሁ በቅጥር ለመውረድ፣ ወይም የመርከብ መሰበርን፣ ራብን፣ አደጋን፣ ራቁትነትን፣ እሳትን ወይም ሰይፍን ለመቀበል፣ ወይም በዚህ መንግሥቱን ማስፋትና ደሙን ያፈሰሰላቸውን ነፍሳት ማትረፍ ብትችሉ ወደ መግደያው ግንድ እንኳ ለመሄድ ፈቃደኞች ትሆናላችሁ። ጌታ በዚህ ፍቅር ይሙላን፣ በዚህም እሳት ያጥምቀን፤ ያን ጊዜ ወንጌል ይነሣል በምድርም ላይ የከበረ ይሆናል፤ ሰዎችም በእኛና በእርሱ ያምናሉ። ኃይሉ ይሰማቸዋል፤ በሺዎችም ሆነው በእርሱ ሥር ይወድቃሉ፤ በእግዚአብሔር ጸጋም በእርግጥ እንዲህ ይሆናል።