ወጣቱ ሰባኪና ትንሿ መንጋ

የመጽሐፍ ቅዱስ ጥናት የወለዳት ቤተ ክርስቲያን

ዋችማን ኒ ከተለወጠ በኋላ የነበሩት የመጀመሪያዎቹ ዓመታት ያማረ ስም፣ ሕገ ደንብ፣ ዋና መሥሪያ ቤትና የማስፋፊያ ዕቅድ ያለው ድርጅት በመገንባት አላለፉም። ያለፉት አዲስ ኪዳንን በማንበብ፣ ክርስቶስን በመስበክ፣ ከሌሎች ወጣት አማኞች ጋር በመጸለይና ቤተ ክርስቲያን በእውነት ምን መሆን እንዳለባት በመጠየቅ ነበር። ይህ ቅደም ተከተል ትርጉም አለው። የኒ የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ ያደገው ቤተ ክርስቲያን የታሪክ፣ የባህል፣ የቤተ እምነት፣ የሚስዮን ማኅበር ወይም የብሔራዊ ትውፊት ከመሆኗ በፊት የኢየሱስ ክርስቶስ ናት ከሚለው ጽኑ እምነቱ ነው።

በፉዡ ቀለል ያለ የክርስቲያን ኅብረትን የሚናፍቁ ጓደኞችን አገኘ። ሌላንድ ዋንግና ሌሎችም ስለ አማኞች ጥምቀት፣ ስለ ጌታ እራት፣ ስለ ወንጌል ስርጭትና ስለ መጽሐፍ ቅዱስ ሥልጣን አስቀድመው በቁም ነገር ያስቡ ነበር። ማርጋሬት ባርበር እነዚህ ወጣቶች መታዘዛቸው ከተለመዱት ሥርዓቶች ውጭ በሚያቆማቸው ጊዜ እንኳ አዲስ ኪዳንን በቁም ነገር እንዲይዙት አበረታታቻቸው። ከእነዚህ ወዳጅነቶችና ውጥረቶች መካከል አማኞች እንጀራ የሚቈርሱባቸው፣ የሚጸልዩባቸው፣ መጽሐፍ ቅዱስን የሚያጠኑባቸውና በአዲስ ኪዳን መርሖች መሠረት አመራርን ለይተው ለማወቅ የሚጥሩባቸው ስብሰባዎች ተወለዱ።

የሐዋርያት ሥራ መጽሐፍ የሚማርክም የሚጠይቅም ሥዕል አቀረበላቸው። የመጀመሪያዎቹ አማኞች «በሐዋርያትም ትምህርትና በኅብረት እንጀራውንም በመቍረስ በየጸሎቱም ይተጉ ነበር» (የሐዋርያት ሥራ 2:42)። ቁጥሩ ምንም የተወሳሰበ መዋቅር አይዝም። በእውነት፣ በጋራ ሕይወት፣ በጌታ ማዕድና በጸሎት ዙሪያ የተሰበሰበ ሕዝብን ያሳያል። ኒ በዚያ ቀላልነት ውስጥ፣ ተራ አማኞች ተመልካቾች ብቻ ሆነው ሙያተኛ የሃይማኖት መደብ አገልግሎቱን በእነርሱ ፋንታ የሚፈጽምበትን የቤተ ክርስቲያን ሕይወት የሚገሥጽ ተግሣጽ አየ።

የመጀመሪያ ድምዳሜዎቹ ሙሉ በሙሉ አዲስ አልነበሩም። የብራዘረን ጸሐፊዎች በአሥራ ዘጠነኛው መቶ ክፍለ ዘመን ተመሳሳይ ጭብጦችን አጽንዖት ሰጥተው ነበር፤ አገር በቀል ቻይናውያን ክርስቲያኖችም በሚስዮናውያን ላይ መደገፍንና ከውጭ የገባውን ቤተ እምነታዊነት አስቀድመው መጠየቅ ጀምረው ነበር። የኒ ልዩ ትርጉም በከፊል እነዚህን ጽኑ እምነቶች ያሰባሰበበት፣ ባልተለመደ ኃይል ያስተማራቸውና የፖለቲካ ብሔርተኝነትን፣ ፀረ ኢምፔሪያሊዝም ስሜትንና ከውጭ የማይቈጣጠሩ ተቋማትን መናፈቅን እያሳለፈች ካለችው ቻይና ሁኔታ ጋር ያስማማቸው መንገድ ነበር።

ቢሆንም ኒ የፈለገው ቻይናዊ ክርስትናን ብቻ አልነበረም። እርሱ እንደ ተረዳው የፈለገው የአዲስ ኪዳንን ክርስትና ነበር። ይህ ልዩነት ቤተ እምነታዊነትን መቃወሙ ተራ ብሔርተኝነት እንዳይሆን ጠበቀው። ጥልቁ ጥያቄ አንዲት ቤተ ክርስቲያን ቻይናዊት ወይም የውጭ መሆኗ ሳይሆን ክርስቶስ በተግባር ራስዋ መሆኑ ነበር።

ጳውሎስ ለቆላስይስ ሰዎች የጻፈው ቃል መሠረታዊ ሆነ፤ ስለ ክርስቶስ፦ «እርሱም የአካሉ ማለት የቤተ ክርስቲያን ራስ ነው» ይላል (ቆላስይስ 1:18)። ክርስቶስ ራስ ከሆነ፣ የቤተ ክርስቲያን ሥርዓትን የሚመለከት እያንዳንዱ ጥያቄ በመጨረሻ በፊቱ መጠየቅ አለበት። የሚመራው ማን ነው? ስጦታዎችን የሚሰጠው ማን ነው? ሥራው የማን ነው? ክብሩን የሚቀበለው ማን ነው? ኒ መልሱ ሁልጊዜ ወደ ክርስቶስ መመለስ አለበት ብሎ ያምን ነበር።

የፉዡ መነቃቃትና የመጀመሪያው ግጭት

ወጣቶቹ አማኞች ቀናተኛ ወንጌላውያን ነበሩ። በትምህርት ቤቶች፣ በጎዳናዎች፣ በቤቶችና ዕድል በተከፈተበት ሁሉ ይሰብኩ ነበር። ግለታቸው በፉዡ ተማሪዎች መካከል ለተነሣው መነቃቃት አስተዋጽኦ አደረገ። ኒ ገና በጣም ወጣት ነበር፤ ቢሆንም የአእምሮ ችሎታው፣ የጥድፊያ ስሜቱና እያደገ የሄደው በመጽሐፍ ቅዱስ ላይ የተመሠረተ መተማመኑ በተፈጥሮው መሪ አደረጉት።

ይሁን እንጂ አመራር ማርጋሬት ባርበር ያስጠነቀቀችውን ያንኑ የእኔነት ሕይወት አጋለጠ። በሠራተኞቹ መካከል አለመግባባቶች ተነሡ። ዘገባዎች በዝርዝሮቹና በአተረጓጎማቸው ይለያያሉ፤ ዋናው ታሪካዊ ነጥብ ግን ኒ በእነዚያ የመጀመሪያ ዓመታት የሚያሳምም ግጭትና መገለል መቅመሱ ነው። በኋላ በተሰጠው ምስክርነት መሠረት ባርበር ዝም ብላ ትክክል ነህ አላለችውም፤ ለመብቱ እንዲታገልም አላበረታታችውም። ይልቁንም የመስቀልን መንገድ አጥብቃ አሳሰበችው።

ያ ትምህርት የኒ መንፈሳዊ መዝገበ ቃላት አካል ሆነ፤ በክርክር ትክክል ሆኖ በመንፈስ ግን ስሕተት መሆን ይቻላል። ትክክለኛነትን ማስመስከር ጣዖት ሊሆን ይችላል። የእግዚአብሔር አገልጋይ ሕጋዊ የሆነ ጉዳይ ይዞ ሳለ እንኳ የማሸነፍን ምኞት እንዲተው ሊጠራ ይችላል።

ጴጥሮስ ስለ ክርስቶስ፦ «ሲሰድቡት መልሶ አልተሳደበም መከራንም ሲቀበል አልዛተም፥ ነገር ግን በጽድቅ ለሚፈርደው ራሱን አሳልፎ ሰጠ» ብሎ ይጽፋል (1ኛ ጴጥሮስ 2:23)። ኒ ይህን እንደ ድካም ሳይሆን እንደ መንፈሳዊ ብርታት ቈጠረው። ወልድ ራስን ከመከላከል ዘዴዎች ይልቅ በአብ ፍርድ ታመነ።

ይህ መርሕ በጥንቃቄ መያዝ አለበት። ክርስትና የግፍ ሰለባዎች በአደጋ ውስጥ እንዲቆዩ አይጠይቅም፤ እውነትን መናገርን፣ ይግባኝ ማለትን፣ ተጠያቂነትን ወይም ሕጋዊ ጥበቃን አይከለክልም። የጳውሎስ የራሱ አገልግሎት በሕዝብ ፊት ራስን መከላከልን፣ ሕጋዊ ይግባኞችንና ፊት ለፊት መጋፈጥን ያካትት ነበር። መስቀል ኃያላን መሪዎች ነቀፌታን የሚያፍኑበት ሃይማኖታዊ መሣሪያ አይደለም። ለክርስቲያን አገልጋይ ግን የግል መብቶች የመጨረሻ ነገር ሊሆኑ አይችሉም ማለት ነው። አንድ ሰው እውነትን እየተናገረ እንኳ አጸፋ ከመመለስ የሚቈጠብባቸው ጊዜያት አሉ።

የኒ የመጀመሪያ ግጭቶች በሕይወቱ ሁሉ ደጋግሞ የሚመለስ ጽኑ እምነት እንዲቀረጽ ረዱ፤ እግዚአብሔር ከአገልጋዩ የቅርብ ስኬት ይልቅ ለአገልጋዩ መንፈሳዊ ማንነት ይበልጥ ይጨነቃል። አገልግሎት ክርስቶስን እስከ ያዘ ድረስ ሥልጣኑን ቢያጣ እንኳ ሊተርፍ ይችላል። ክርክርን እያሸነፈ ግን የክርስቶስን ባሕርይ ሊያጣ ይችላል።

የቃሉ አገልግሎት

ኒ እየጨመረ በሚሄድ ሁኔታ ወደ መጻፍና ወደ ማሳተም ዞረ። በመልክዓ ምድር እጅግ ሰፊ በሆነችና በመጓጓዣ ውስንነት በተከፋፈለች አገር ውስጥ፣ የታተመ ጽሑፍ ሰባኪው ሊደርስበት ወደማይችልበት ስፍራ መጓዝ ይችል ነበር። መጽሔቶች፣ በራሪ ጽሑፎች፣ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥናቶችና መጻሕፍት የአገልግሎቱ ማራዘሚያዎች ሆኑ።

ይህ የመገናኛ ስልት ብቻ አልነበረም። ኒ የክርስቲያን አገልጋዮች አማኞችን በጠንካራ እውነት መመገብ አለባቸው ብሎ ያምን ነበር። ሰዎችን ወደ መለወጥ አድርሶ በመንፈስ የተራቡ አድርጎ የሚተዋቸው የወንጌል ስርጭት አላረካውም። ድነት የደቀ መዝሙርነትን ሕይወት ከፈተ፤ ደቀ መዛሙርት ደግሞ መጽሐፍ ቅዱስ ያስፈልጋቸው ነበር።

ኢየሱስ፦ «በእውነትህ ቀድሳቸው፤ ቃልህ እውነት ነው» ብሎ ጸለየ (ዮሐንስ 17:17)። ጳውሎስ ጢሞቴዎስን፦ «የእውነትን ቃል በቅንነት የሚናገር የማያሳፍርም ሠራተኛ ሆነህ፥ የተፈተነውን ራስህን ለእግዚአብሔር ልታቀርብ ትጋ» አለው (2ኛ ጢሞቴዎስ 2:15)። ኒ የመጽሐፍ ቅዱስን የሚለውጥ ኃይልም ሆነ በጥንቃቄ መያዙን በቁም ነገር ተቀበለ።

እጅግ ብዙ የሚያነብ ሰው ነበር፤ ከብዙ ትውፊቶች የመጡ አሳቦችንም አዋሕዶ አቀረበ። ይህ ለትምህርቱ ስፋት ሰጠው፤ ነገር ግን በምዕራባውያን ጸሐፊዎች ላይ ስለ መደገፉና አንዳንዶቹ አገላለጾቹ ምን ያህል የራሱ እንደ ሆኑ በኋላ ጥያቄዎችን አስነሣ። ሚዛናዊ ንባብ ከሁለቱ ጽንፎች አንዱን መምረጥ አያስፈልገውም። ኒ ሥነ መለኮትን በቀጥታ ከሰማይ የተቀበለ ብቸኛ ሊቅ አልነበረም፤ የፈጠራ ችሎታ የሌለው አሰባሳቢ ብቻም አልነበረም። በሰፊው ድንበር ተሻጋሪ የወንጌላውያን ዓለም ውስጥ ሆኖ የሠራና እነዚያን አሳቦች ልዩ መልክ ባገኙ ጥምረቶች ያቀረበ ተሰጥኦ ያለው ተርጓሚና አደራጅ ነበር።

ጽሑፎቹ ደግሞ እርሱን ገና ሳያገኙት የጋራ መዝገበ ቃላትና የጋራ ተስፋ የነበራቸው፣ በየቦታው የተበተኑ አንባቢዎች ማኅበረሰብ እንዲፈጠር ረዱ። በዚህ መንገድ ሕትመት እንቅስቃሴን ለመፍጠር ረዳ።

ቢሆንም ኒ የመጽሐፍ ቅዱስ እውቀት መንፈሳዊ እውነታ መሆን እንዳለበት ዘወትር አጥብቆ ይናገር ነበር። «እውቀት ያስታብያል ፍቅር ግን ያንጻል» (1ኛ ቆሮንቶስ 8:1)። አደጋው እውቀት ራሱ አልነበረም — ኒ ጥናትን እጅግ ያከብር ነበር — ይልቁንም ከፍቅርና ከመታዘዝ የተለየ እውቀት ነበር። መጽሐፍ ቅዱስ ልብን ሳይነካ ክርክሮችን ለማሸነፍ ሊያገለግል ይችል ነበር።

ስለዚህ የቃሉ አገልጋይ ከመረጃ የሚበልጥ ነገር ያስፈልገው ነበር። ብርሃንን፣ ተሞክሮንና ባሕርይን ይሻ ነበር። የኒ የኋለኞቹ ጽሑፎች በአእምሮ በተያዘው ፊደልና በመንፈስ ቅዱስ ሕያው በተደረገው እውነት መካከል ልዩነት ያደርጋሉ። ልዩነቱ አንዳንድ ጊዜ ከልክ በላይ ይጋነናል፤ የእረኝነት ጭንቀቱ ግን አስፈላጊ ነው። እውነት እንዲታመን፣ እንዲታዘዝ፣ በአምልኮ እንዲከበርና እንዲኖርበት የተሰጠ ነው።

ሻንጋይና ሰፊው የሥራ መስክ

በ1920ዎቹ መጨረሻ የኒ የሥራ ማዕከል ወደ ሻንጋይ ዞረ፤ ይህች ታላቅ የባሕር ዳርቻ ከተማ የቻይና ንግድ፣ የውጭ ተጽእኖ፣ ሕትመት፣ ፖለቲካና ዘመናዊ ባህል ባልተለመደ ጥንካሬ የሚገናኙባት ነበረች። ሻንጋይ ወደ መጓጓዣ፣ ወደ ማተሚያ ቤቶች፣ ወደ አንባቢዎች፣ ወደ ሠራተኞችና ከብዙ አካባቢዎች ወደሚመጡ እንግዶች ስልታዊ መዳረሻ ሰጠች።

ከዚያ ጀምሮ ከኒ ጋር የተያያዙት ጉባኤዎች መረብ ተስፋፋ። የውጭ ሰዎች ውሎ አድሮ «ትንሿ መንጋ» እና «የጉባኤ አዳራሽ» የሚሉትን ስሞች ይጠቀሙ ጀመር፤ አማኞቹ ራሳቸው ግን ራሳቸውን እንደ አዲስ ቤተ እምነት ሳይሆን እንደ አጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት ማየትን ይመርጡ ነበር። ምፀቱ ግልጽ ነበር፤ በከፊል የቤተ እምነት ስያሜዎችን ለመቃወም የተመሠረተ እንቅስቃሴ የራሱን ስያሜዎች ማግኘቱ አልቀረም።

ኒ አዲስ ኪዳን በአብዛኛው ስለ ቤተ ክርስቲያን የሚናገረው በአንዲት ከተማ እንዳለች አድርጎ ነው ብሎ ያምን ነበር — በቆሮንቶስ፣ በኤፌሶን፣ በተሰሎንቄ ወዘተ ያለችው ቤተ ክርስቲያን። ከዚህም በመነሣት የአንዲትን አጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ተግባራዊ ድንበር የሚወስነው የአስተምህሮ ልዩ መለያዎች ወይም የሚስዮን ትስስር ሳይሆን አካባቢው መሆን አለበት ብሎ ደመደመ። በአንድ አካባቢ ያሉ እውነተኛ አማኞች ሁሉ በአንድ የመሰብሰቢያ ስፍራ ቢገናኙም ባይገናኙም በመንፈሳዊ ሁኔታ የአንዲት ቤተ ክርስቲያን አባላት ነበሩ።

ጳውሎስ፦ «በቆሮንቶስ ላለች ለእግዚአብሔር ቤተ ክርስቲያን» ብሎ ጻፈ (1ኛ ቆሮንቶስ 1:2)። ኒ በእንደዚህ ያለው አነጋገር ውስጥ ከመልክዓ ምድር የበለጠ ነገር አየ፤ መርሕን አየ። በክርስቶስ ያሉ አማኞች ሁሉ አንድ ሕይወት ስለሚካፈሉ፣ ቤተ ክርስቲያን የአንድ መሪ ወይም የአንድ አስተምህሮ ንብረት መሆኗን የሚያመለክቱ ስሞችን እምቢ ማለት አለባት። የጳውሎስ ተግሣጽ — «እኔ የጳውሎስ ነኝ፥ እኔስ የአጵሎስ ነኝ፥ እኔ ግን የኬፋ ነኝ» — ለሁልጊዜ የሚሠራ መስሎ ታየው (1ኛ ቆሮንቶስ 1:12)።

የዚህ ማስተዋል ብርታት ግልጽ ነው። የክርስቲያን ማንነት በመሠረቱ በክርስቶስ ነው። የቤተ እምነት ትዕቢት ዘላለምን በአንድነት የሚያሳልፉ አማኞችን ሊከፋፍል ይችላል። የአዲስ ኪዳን የአንድ አካል ራእይ እርስ በርስ የሚፎካከር የግዛት ግንባታን ይገሥጻል።

ነገር ግን ተግባራዊ አፈጻጸሙ ኒ አንዳንድ ጊዜ ከፈቀደው ይበልጥ ውስብስብ ነው። አዲስ ኪዳን ብዙ የቤት ውስጥ ስብሰባዎችን፣ ክልላዊ ትብብርን፣ ተጓዥ አገልግሎቶችን፣ የአስተምህሮ ድንበሮችንና በተግባር ሕጋዊ ልዩነትን ይገልጻል። ቤተ ክርስቲያን አንዲት መሆኗን የሚስማሙ ክርስቲያኖች ተቋማዊ መዋቅሮች ከዚያ አንድነት ጋር እንዴት እንደሚዛመዱ ግን ሊለያዩ ይችላሉ። የፀረ ቤተ እምነት እንቅስቃሴ አደጋ የአንድነትን መሠረት በብቸኝነት እወክላለሁ እያለ በተግባር ቤተ እምነት ሊሆን መቻሉ ነው።

ስለዚህ የኒ ራእይ እጅግ ፍሬያማ የሚሆነው የራስን መረብ ብቸኛው እውነተኛ የአጥቢያ መገለጫ አድርጎ ለማወጅ እንደ መሣሪያ ሳይሆን፣ እያንዳንዱን እውነተኛ አማኝ የክርስቶስ ብልት አድርጎ ለመቀበል እንደ ጥሪ ሲቀበሉት ነው።

የአማኞች ሁሉ ክህነት

ከኒ የቤተ ክርስቲያን ራእይ እጅግ ነጻ አውጪ ከሆኑት ገጽታዎች አንዱ አገልግሎት የመላው አካል ነው ብሎ አጥብቆ መናገሩ ነበር። በካህናትና በምእመናን መካከል ያለውን ግትር ክፍፍል አልተቀበለም። በክርስቶስ እያንዳንዱ አማኝ ወደ እግዚአብሔር መቅረብ ይችላል፤ እያንዳንዱ አማኝም ለማገልገል ጸጋን መቀበል ይችላል።

ጴጥሮስ፦ «እናንተ ደግሞ እንደ ሕያዋን ድንጋዮች ሆናችሁ፥ … ቅዱሳን ካህናት እንድትሆኑ መንፈሳዊ ቤት ለመሆን ተሠሩ» ብሎ ይጽፋል (1ኛ ጴጥሮስ 2:5)፤ ቀጥሎም ቤተ ክርስቲያንን «የንጉሥ ካህናት» ብሎ ይጠራታል (1ኛ ጴጥሮስ 2:9)። አነጋገሩ የጋራና ሰፊ ነው። ክህነት በጠባብ የሃይማኖት መደብ ብቻ የተወሰነ አይደለም።

ስለዚህ ኒ አማኞች የሚጸልዩበት፣ የሚመሰክሩበት፣ የሚናገሩበት፣ ወንጌልን የሚሰብኩበት፣ እርስ በርስ የሚተሳሰቡበትና ኃላፊነት የሚሸከሙበት ስብሰባዎችን ፈለገ። አመራር ነበረ፤ ነገር ግን አገልግሎትን በብቸኝነት አልያዘም። ሽማግሌዎች እረኝነት ሊያደርጉ፣ ስጦታ ያላቸው ሠራተኞች ሊያስታጥቁ፣ ቅዱሳንም ሊሠሩ ይገባ ነበር።

ጳውሎስ በ1ኛ ቆሮንቶስ 12 ያቀረበው ሥዕል ይህን ደገፈ፦ «እናንተም የክርስቶስ አካል ናችሁ እያንዳንዳችሁም ብልቶች ናችሁ» (1ኛ ቆሮንቶስ 12:27)። አንድ ብልት ብቻ የሚሠራበት አካል የታመመ ነው። ዓይን እጅን ሊተካ አይችልም፤ ራስም እግሮችን፦ «አታስፈልጉኝም» ሊላቸው አይችልም።

ይህ አጽንዖት ተራ ቻይናውያን ክርስቲያኖችን በ1920ዎቹ የነበረ የትኛውም የቤተ ክርስቲያን ስልት ነዳፊ ሙሉ በሙሉ አስቀድሞ ሊያየው ላልቻለው ወደፊት አዘጋጃቸው። የውጭ ሚስዮናውያን በተባረሩና ሕዝባዊ የቤተ ክርስቲያን መዋቅሮች ከባድ ጫና በደረሰባቸው ጊዜ፣ ያልተማከሉ የምእመናን መረቦች እጅግ ማዕከላዊ የሆኑ ተቋማት ብዙውን ጊዜ ያልነበራቸውን ጽናት ያዙ። የቻይናን የቤት ቤተ ክርስቲያን ክስተት ኒ ብቻውን ፈጠረው ማለት አይገባም፤ ብዙ ጅረቶችና ምክንያቶች ነበሩትና። ነገር ግን በአገር በቀል አመራር፣ ደመወዝ በማይከፈልበት አገልግሎት፣ በቤት ውስጥ ስብሰባዎችና ተራ አማኞች በሚያገለግሉበት ሁኔታ ላይ ያደረገው አጽንዖት በኋላ ከተከሠቱት ሁኔታዎች ጋር እንደ ተስማማ ጥርጥር የለውም።

ለበለጸጉ አብያተ ክርስቲያናትም ማስጠንቀቂያ አለ። ሙያዊ ብቃት ጉባኤውን በጸጥታ ወደ ሸማችነት ሊለውጠው ይችላል። መድረኩ በተሻሻለ መጠን አባላት አገልግሎት የሠለጠኑ ሠራተኞች የሚያከናውኑት ነገር ነው ብለው መደምደማቸው ይቀልላል። የኒ የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ ቅዱሳን ራሳቸው ለመጸለይ፣ ለማገልገል፣ ለማስተማር፣ ወንጌልን ለመስበክ፣ ለመስጠት፣ ለመለየትና ለመንከባከብ እየታነጹ እንደ ሆነ ይጠይቃል።

ኤፌሶን መሪዎች የተሰጡት «ቅዱሳን ለአገልግሎት ሥራ ፍጹማን ይሆኑ ዘንድ፥ የክርስቶስም አካል ይታነጽ ዘንድ» እንደ ሆነ ይገልጻል (ኤፌሶን 4:12)። አመራር የሚሳካለት አገልግሎትን ሁሉ ወደ ራሱ ሲሰበስብ ሳይሆን አካሉ እንዲሠራ ሲያስታጥቅ ነው።

ከውጭ ቁጥጥር ነጻ መሆን

ኒ ወንጌልን ላመጡት ሚስዮናውያንና እርሱን ለቀረጹት የምዕራባውያን የክርስትና ጽሑፎች አመስጋኝ ነበር። በዚያው ጊዜም የቻይና አብያተ ክርስቲያናት በውጭ ገንዘብና ቁጥጥር ላይ ተደግፈው መቅረት የለባቸውም ብሎ ያምን ነበር። በቻይና ያለችው ቤተ ክርስቲያን የራስዋ መሪዎች፣ ሀብቶች፣ የአገልግሎት ልማዶችና የሚስዮን ብርታት ያስፈልጓት ነበር።

ይህ መርሕ የኮሚኒስት መንግሥት በኋላ ተመሳሳይ አነጋገርን ለፖለቲካ ዓላማ ከመጠቀሙ ብዙ ቀደም ብሎ በሚስዮን አሳቢዎች መካከል ሲዘዋወሩ ከነበሩት ሰፊ የሦስቱ ራስ መርሖች — ራስን ማስተዳደር፣ ራስን መደገፍና ራስን ማስፋፋት — ጋር ይስማማ ነበር። የኒ አፈጻጸም የመነጨው ከቤተ ክርስቲያን አስተምህሮና ከሚስዮን ነበር፤ አጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ለዘላለም በውጭ ሞግዚትነት ሥር ከመቆየት ይልቅ ማደግ አለባት።

የጳውሎስ የሚስዮን ልምድ የመትከልና አደራ የመስጠት አብነት አቀረበ። እርሱና በርናባስ «በየቤተ ክርስቲያኑም ሽማግሌዎችን» ሾሙላቸው (የሐዋርያት ሥራ 14:23)። ጳውሎስ የመሠረታቸው ጉባኤዎች ሁሉ ቋሚ እረኛ ሆኖ አልቀረም። የአጥቢያ ኃላፊነት እንዲያድግ ይጠብቅ ነበር።

የገንዘብ ጥገኝነትም ትርጉም ነበረው። ገንዘብ የማይታይ ሥልጣንን ሊፈጥር ይችላል። በጀቷ በሩቅ ደጋፊ ላይ የተመሠረተ ቤተ ክርስቲያን በስም የአጥቢያ መሪዎች ኖረዋት በተግባር ግን የውጭ ቅድሚያዎችን ልትታዘዝ ትችላለች። ኒ የኋለኛው ምርምር «የእምነት መርሕ» ብሎ የሚጠራውን ያከብር ነበር፤ ሠራተኞች በተረጋገጠ ተቋማዊ የደመወዝ ሥርዓት ከመታመን ይልቅ ለሚያስፈልጋቸው ወደ እግዚአብሔር ይመለከቱ ነበር።

ይህ አካሄድ ደፋር የሆነ በእግዚአብሔር መደገፍን ሊያስገኝ ይችል ነበር፤ ነገር ግን ተጋላጭነትንና ብዥታንም ሊፈጥር ይችል ነበር። እምነት የገንዘብ ታማኝነትን፣ ዕቅድን፣ ግልጽነትን ወይም ለሠራተኞችና ለቤተሰቦቻቸው መጠንቀቅን አያስቀርም። ጳውሎስ በስጦታ መኖርም በእጆቹ መሥራትም ይችል ነበር። «ለሠራተኛ ደመወዙ ይገባዋል» ብሎ ማስተማርና (1ኛ ጢሞቴዎስ 5:18) በአንዳንድ ሁኔታዎች ግን መብቱን ላለመጠቀም መምረጥ ይችል ነበር።

የኒ ጥልቁ ነጥብ ገንዘብ ሁልጊዜ አገልጋይ እንጂ ጌታ መሆን የለበትም የሚል ነበር። የክርስቲያን ሥራ «እግዚአብሔር ምን እንድናደርግ ጠርቶናል?» ብሎ ከመጠየቁ በፊት «አቅማችን ምን ያህል ይፈቅዳል?» በሚለው ጥያቄ ሊመራ አይችልም። እምነት የተባለው ነገርም ኃላፊነት ለጐደላቸው ግዴታዎች ሰበብ ሊሆን አይችልም። በእግዚአብሔር መደገፍ ጥበብን፣ ታማኝነትንና መጋቢነትን ያካትታል።

እንጀራ መቍረስና ክርስቶስን ማሰብ

የጌታ እራት በጉባኤዎቹ ውስጥ ማዕከላዊ ስፍራ ነበረው። በየሳምንቱ እንጀራ መቍረስ እንደ ሃይማኖታዊ ግዴታ ብቻ አይታይም ነበር። ዓላማው አማኞችን በጌታ በራሱ ዙሪያ መሰብሰብ ነበር።

ጳውሎስ የኢየሱስን ቃል መዝግቦአል፦ «ይህ ስለ እናንተ የሚሆን ሥጋዬ ነው፤ ይህን ለመታሰቢያዬ አድርጉት» (1ኛ ቆሮንቶስ 11:24)። ማዕዱ ቤተ ክርስቲያን የምትኖረው ክርስቶስ ራሱን ስለ ሰጠ እንደ ሆነ ይናገራል። ትዕቢትን ያጋልጣል። ማንም አማኝ በላቀ ብቃት አይቀርብም። ሁሉም በአንድ ቤዛነት ላይ ይቆማሉ።

ማዕዱ የጋራ ትርጉምም አለው። «አንድ እንጀራ ስለ ሆነ፥ እኛ ብዙዎች ስንሆን አንድ ሥጋ ነን፤ ሁላችን ያን አንዱን እንጀራ እንካፈላለንና» (1ኛ ቆሮንቶስ 10:17)። ስለዚህ ኒ ለጌታ እራት የነበረው ፍቅር ከአካሉ ሥነ መለኮቱ የማይለይ ነበር። እንጀራው ብዙ አማኞች አንድ ሕይወት እንደሚካፈሉ መሰከረ።

ይህም ሌሎችን የሚያገልል የማዕድ ኅብረትን ይበልጥ የሚያሳምም አደረገው። ኒ በብሪታንያና በሌሎች ስፍራዎች ካሉ የብራዘረን ክበቦች ጋር ግንኙነት ነበረው፤ ለተወሰነ ጊዜም ኅብረት ነበር። ነገር ግን ግንኙነቱ ስለ ማኅበርተኝነትና ስለ ማዕድ ኅብረት በተነሡ ጥያቄዎች ተቋረጠ። ኒ ከሌሎች ክርስቲያኖች ጋር ያለው ኅብረት እርሱ እንደ እውነተኛ የክርስቶስ ብልቶች ከሚቈጥራቸው አማኞች መለየትን ግድ የሚልበትን ሥርዓት ለመቀበል እምቢ አለ።

ይህ ሁኔታ የአካሉ አንድነት በድርጅታዊ ቁጥጥር የሚሠራ ሳይሆን ከእግዚአብሔር የሚቀበሉት መሆን አለበት የሚለውን ጽኑ እምነቱን አጠናከረው።

ቢሆንም የራሱ እንቅስቃሴ በኋላ ያንኑ የዘመናት ፈተና ይጋፈጣል፤ ሰዎችን በመቀበል ዙሪያ የተመሠረተ ኅብረት መርሖቹ ወደ ድንበር ምልክቶች ሲደነድኑ አግላይ ሊሆን ይችላል። እያንዳንዱ የመታደስ እንቅስቃሴ ከዚህ መጠንቀቅ አለበት። «ክርስቶስ ብቻ» በቂ ነው በማለት ከአንድ ተቋም የሚወጣ ትውልድ ውሎ አድሮ ያልተጻፈ መስፈርቱ ከመሥራቾቹ ጋር መስማማት የሆነ ሌላ ተቋም ሊፈጥር ይችላል።

የጌታ ማዕድ አሁንም ማረሚያ ነው። የምንቀርበው ስለ ክርስቶስ ነው እንጂ ስለ ቤተ ክርስቲያን አስተምህሮአችን ብልጫ አይደለም።

ስጦታዎች፣ ሽማግሌዎችና ሐዋርያዊ ሥራ

ኒ የአጥቢያ አመራርን ከተጓዥ አገልግሎት ለይቶ ያይ ነበር። ሽማግሌዎች የአጥቢያዋ ቤተ ክርስቲያን ናቸው፤ እርስዋን የመጠበቅ ኃላፊነትም ይሸከማሉ። ሐዋርያዊ ሠራተኞች በእርሱ አጠቃቀም አብያተ ክርስቲያናትን በመትከልና በማጽናት ሰፊ ሥራ ላይ የተሰማሩ የተላኩ ሰዎች ነበሩ። ከሐዋርያት ሥራና ከጳውሎስ መልእክቶች በብዛት ወሰደ።

አዲስ ኪዳን በእርግጥ ሽማግሌዎችን ያውቃል። ጳውሎስ ቲቶን «በየከተማውም፥ … ሽማግሌዎችን እንድትሾም» አዘዘው (ቲቶ 1:5)። ጴጥሮስ ሽማግሌዎችን፦ «በእናንተ ዘንድ ያለውን የእግዚአብሔርን መንጋ ጠብቁ፤ እንደ እግዚአብሔር ፈቃድ በውድ እንጂ በግድ ሳይሆን» ብሎ መከራቸው (1ኛ ጴጥሮስ 5:2)።

የጴጥሮስን ማስጠንቀቂያ ልብ በል፦ «ለመንጋው ምሳሌ ሁኑ እንጂ ማኅበሮቻችሁን በኃይል አትግዙ» (1ኛ ጴጥሮስ 5:3)። በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ሥልጣን እውን ነው፤ ነገር ግን የመስቀል ቅርጽ ያለው ነው። መሪዎች ሰዎችን የራሳቸው ንብረት አያደርጉም፤ በእረኞች አለቃ ሥር ሆነው ሰዎችን ያገለግላሉ።

የኒ የኋለኛው ስለ መንፈሳዊ ሥልጣን ያስተማረው ትምህርት እጅግ ተጽእኖ ፈጣሪና አከራካሪ ከሆኑት ጭብጦቹ አንዱ ሆነ። እጅግ ጤናማው ንባብ የሚጀምረው እዚህ ነው፤ በመጽሐፍ ቅዱሳዊ የሽማግሌነት አገልግሎት። ሥልጣን በክርስቶስ በውክልና የተሰጠ ነው፤ ስለዚህም በክርስቶስ የተገደበ ነው። ከቶ የመጨቈን ፈቃድ አይደለም። የደቀ መዛሙርቱን እግር የሚያጥበውን ኢየሱስን መምሰል አለበት።

ኒ ጽንፈኛ ግለኝነትን መቃወሙ ትክክል ነበር። የአዲስ ኪዳን ክርስቲያን ለግል ስሜቶቹ ብቻ ተጠያቂ የሆነ ብቸኛ ምሥጢራዊ አይደለም። አማኞች የአንዱ የሌላው ናቸው፤ በክርስቶስም ፍርሃት እርስ በርሳቸው ይገዛሉ። ነገር ግን የጋራ ሕይወት በእግዚአብሔር ፊት ያለውን የግል ሕሊና አይሽርም።

የቤርያ ሰዎች የተመሰገኑት የጳውሎስን ትምህርት በመጻሕፍት ስለ መረመሩ ነው፤ «ነገሩ እንደዚሁ ይሆንን? ብለው ዕለት ዕለት መጻሕፍትን እየመረመሩ» ነበር (የሐዋርያት ሥራ 17:11)። የሐዋርያት ስብከት እንኳ በተጻፈው ቃል ከተፈተነ፣ ማንም የኋለኛ ዘመን የቤተ ክርስቲያን መሪ ከዚህ ነጻ ነኝ ሊል አይችልም።

ወንጌል ስርጭትና ቤተ ክርስቲያን መትከል

ጉባኤዎቹ በመንፈሳዊ ነገር ለሚተጉ ክርስቲያኖች የጥናት ክበቦች ብቻ እንዲሆኑ አልተዘጋጁም። ወንጌል ስርጭት ማዕከላዊ ሆኖ ቀጠለ። ሠራተኞች ተጓዙ፣ ሰበኩ፣ ጽሑፎችን አሰራጩ፣ ስብሰባዎችንም ተከሉ። ያልተማከለው መዋቅር መባዛትን አበረታታ።

የኒ ራእይ በቤተ ክርስቲያን ታሪክ አንዳንድ ጊዜ ተለያይተው የቆዩ ሁለት ቁርጠኝነቶችን አጣመረ፤ የጥልቅ መንፈሳዊ ሕይወት ትምህርትንና ብርቱ የወንጌል ስርጭትን። መቀደስ ክርስቲያኖችን ወደ ውስጣቸው ብቻ እንዲመለከቱ ማድረግ አለበት ብሎ አላመነም። የክርስቶስ ሕይወት የሚስዮን ሕይወት ነው።

ኢየሱስ፦ «አብ እንደ ላከኝ እኔ ደግሞ እልካችኋለሁ» አለ (ዮሐንስ 20:21)። ቤተ ክርስቲያን የተላከች መሆኗን ማንነት ከጌታዋ ትቀበላለች። ወደ ጠፉት ፈጽሞ የማትንቀሳቀስ መንፈሳዊነት ጐደሎ ናት።

በዚያው ጊዜ ኒ ደቀ መዝሙርነት የሌለበት ቁጥር ብቻ ከሚያስገኙ የወንጌል ስርጭት ዘዴዎች ይጠነቀቅ ነበር። ግቡ ውሳኔዎች ብቻ ሳይሆኑ አብያተ ክርስቲያናት ነበሩ — አዳዲስ አማኞች የሚማሩበት፣ የሚጠበቁበትና የሚታጠቁበት ማኅበረሰቦች።

ይህ ሥርዓት በሐዋርያት ሥራ ውስጥ ይታያል። ጳውሎስና በርናባስ ወንጌልን ይሰብካሉ፣ ደቀ መዛሙርትን ያደርጋሉ፣ ያጸኑአቸዋል፣ ሽማግሌዎችን ይሾማሉ፣ ለጌታም አደራ ይሰጡአቸዋል (የሐዋርያት ሥራ 14:21-23)። ወንጌል ስርጭትና ቤተ ክርስቲያንን ማቋቋም አብረው የሚሄዱ ናቸው።

የጉባኤዎቹ መባዛት በትልልቅ ሕንጻዎች ላይ ያለውን ጥገኝነትም ቀነሰ። አንድ ጉባኤ በጥቂት መሠረተ ልማት ሊጀምር ይችል ነበር። ይህ ቀላልነት በኋላ በስደት ጊዜ ጠቃሚ ይሆናል። ነገር ግን ቀላልነት ብቻውን መንፈሳዊነት አይደለም። ተቋማዊ አብያተ ክርስቲያናት ጤናቸውን ሊያጡ እንደሚችሉ ሁሉ የቤት አብያተ ክርስቲያናትም ሊታመሙ ይችላሉ። ጥያቄው አሁንም ክርስቶስ ይገዛል ወይ፣ መጽሐፍ ቅዱስ ይከበራል ወይ፣ መሪዎች ተጠያቂ ናቸው ወይ፣ አማኞች ይወደዳሉ ወይ፣ ወንጌልስ ወደ ፊት ይገሠግሣል ወይ የሚለው ነው።

እንቅስቃሴው ሳይሆን ክርስቶስ

እያንዳንዱ መንፈሳዊ እንቅስቃሴ አደገኛ የሆነ ሽግግር ይገጥመዋል። መጀመሪያ ላይ ሰዎች እንደ ገና በተገኘ እውነት ይማረካሉ። በኋላ ግን ያንን እውነት በተሸከመው እንቅስቃሴ ይማረካሉ። ምስክርነት ማንነት ይሆናል። ማንነት ድንበር ይሆናል። ውሎ አድሮ እንቅስቃሴው ሊያገለግለው ከተፈጠረለት እውነታ ይልቅ ራሱን አጥብቆ ሊከላከል ይችላል።

የራሱ እንቅስቃሴ ከዚህ ነጻ ባይሆንም ኒ ይህን አደጋ በመርሕ ደረጃ ተረድቶት ነበር። እጅግ ብርቱው ትምህርቱ ደጋግሞ ወደ ክርስቶስ ይመለሳል። ቤተ ክርስቲያን ከክርስቶስ ተነጥላ ማዕከል አይደለችም፤ እርስዋ አካሉ ናት። አገልግሎት ማዕከል አይደለም፤ ክርስቶስ የአገልግሎት ይዘት ነው። መንፈሳዊ ተሞክሮ ማዕከል አይደለም፤ ክርስቶስ የአማኙ ሕይወት ነው።

የጳውሎስ አነጋገር ፍጹም ነው፦ «ለእኔ ሕይወት ክርስቶስ» (ፊልጵስዩስ 1:21)። አገልግሎት አይደለም። የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ አይደለም። ዝና አይደለም። ክርስቶስ ነው።

ይህ ከኒ እጅግ ዘላቂ አስተዋጽኦዎች አንዱ ሆነ። ስለ ቤተ ክርስቲያን ሥርዓት፣ ስለ መጨረሻው ዘመን ትምህርት፣ ስለ መንፈሳዊው የሰው ተፈጥሮና ስለ ሥልጣን ውስብስብ ጉዳዮችን መወያየት ይችል ነበር፤ በምርጥ ጊዜው ግን አንባቢውን ወደ ሐሳብ ሳይሆን ወደ ሕያው አካል ይመልሰው ነበር።

የአጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ዕቃ እንድትሆን እንጂ መዝገቡ እንድትሆን አልተፈለገችም። አገልግሎቱ የሚጠቁም ጣት እንዲሆን እንጂ የአምልኮ ዒላማ እንዲሆን አልተፈለገም። ሠራተኛውም ክርስቶስ እየላቀ ሲሄድ በመታየት እያነሰ እንዲሄድ ነበር የተፈለገው።

መጥምቁ ዮሐንስ፦ «እርሱ ሊልቅ እኔ ግን ላንስ ያስፈልጋል» አለ (ዮሐንስ 3:30)። የኒ ሕይወት ውሎ አድሮ ያ ማነስ በሚያሳምም ሁኔታ ቃል በቃል በሆነባቸው ሁኔታዎች ውስጥ ያልፋል።

እንቅስቃሴው ቅርጽ ይይዛል

በ1930ዎቹ ከኒ ጋር የተያያዘው መረብ በፉዡ የሚካሄድ ትንሽ ሙከራ መሆኑ ቀርቶ ነበር። ሠራተኞች፣ ኮንፈረንሶች፣ ጽሑፎችና ጉባኤዎች በተለያዩ ክልሎች ያሉ አማኞችን አስተሳሰሩ። ዊትነስ ሊ አስፈላጊ የሥራ ባልደረባ ሆነ። የኒ ትምህርት ከጉባኤዎቹ ጋር በይፋ ከተያያዙት አልፎ ደረሰ፤ የክርስቲያን አስተማሪነት ዝናውም አደገ።

እድገት ዕድልንም ጫናንም አመጣ። አንድ እንቅስቃሴ ሲስፋፋ ሃሳባዊ መርሖች ከአስተዳደር ጋር ይጋፈጣሉ። ስለ ሠራተኞች፣ ስለ ገንዘብ፣ ስለ ተግሣጽ፣ ስለ ጋብቻ፣ ስለ አመራር፣ ስለ አስተምህሮ ልዩነቶች፣ ስለ መልክዓ ምድራዊ ኃላፊነትና ከመረቡ ውጭ ካሉ ክርስቲያኖች ጋር ስላለው ግንኙነት ጥያቄዎች ይነሣሉ። አዲስ ኪዳን መርሖችን ሊሰጥ ይችላል፤ እነዚያ መርሖች ግን በተጨባጭ ሁኔታዎች ውስጥ አሁንም ጥበብ ይፈልጋሉ።

የኒ እንቅስቃሴ የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮው መፈተኛ ስፍራ ሆነ። ውጥረቶቹንም አጋለጠ። አንድ መረብ አስተማሪዎችን፣ ልምዶችን፣ ጽሑፎችንና በአብያተ ክርስቲያናት መካከል ያሉ ግንኙነቶችን እየተጋራ ቤተ እምነት አይደለሁም እንዴት ሊል ይችላል? «በአንድ ከተማ አንዲት ቤተ ክርስቲያን» የሚለው መርሕ በግዙፍ ከተሞች ውስጥ እንዴት ሊሠራ ይችላል? ጉባኤዎች የተለየ የጥምቀት ወይም የማዕድ ኅብረት ልምድ ካላቸው ትውፊቶች የመጡ አማኞችን እንዴት መቀበል አለባቸው? የአጥቢያ ሽማግሌዎች ተጽእኖ ፈጣሪ ከሆኑ ተጓዥ ሠራተኞች ጋር ባይስማሙ ምን ይሆናል?

እነዚህ የንድፈ ሐሳብ ችግሮች ብቻ አልነበሩም። ኒን በግል ይነኩታል።

ቢሆንም የእንቅስቃሴው ሕያውነት በጉድለቶቹ ምክንያት ሊናቅ አይችልም። በሺዎች ለሚቆጠሩ ቻይናውያን ክርስቲያኖች በውጭ ሚስዮናውያን ላይ ለዘላለም ሳይደገፉ መጽሐፍ ቅዱስን ማንበብ፣ ወንጌልን መስበክ፣ መምራት፣ አብያተ ክርስቲያናትን መትከል፣ ሠራተኞችን መደገፍና በአካሉ ሕይወት በቀጥታ መሳተፍ እንደሚችሉ ጠንካራ ስሜት ሰጣቸው። ወደ ፊት በሚመጡት የሁከት አሥርተ ዓመታት ያ መተማመን እጅግ ወሳኝ ይሆናል።

በአንድ ወቅት በፉዡ ይከራከር የነበረው ወጣት ሰባኪ የአገር አቀፍ አስተማሪ እየሆነ ነበር። ነገር ግን እጅግ የታወቀው መልእክቱ ስለ ቤተ ክርስቲያን መዋቅር አይሆንም። ይበልጥ ውስጣዊ ስለ ሆነ ነገር ይሆናል፤ እግዚአብሔር በክርስቶስ አስቀድሞ ስለ ፈጸመው፣ አማኝም ወደዚያ እውነታ በተግባር እንዴት እንደሚገባ።

ከሮሜ 5 እስከ ሮሜ 8 ያለው መንገድ በኒ ስብከት እርሱ መደበኛው የክርስቲያን ሕይወት ብሎ ወደ ጠራው ሕይወት የሚያስገባ መንገድ ይሆናል።

አገር በቀል መሆን ተገልሎ መኖር ማለት አይደለም

ኒ የውጭ ቁጥጥርን መቃወሙ ዓለም አቀፋዊቱን ቤተ ክርስቲያን ከመቃወም ጋር መምታታት የለበትም። የምዕራባውያን ጸሐፊዎችን ዘወትር ያነብ ነበር፤ የሚጎበኙ ክርስቲያኖችን ይቀበል ነበር፤ ወደ ውጭ አገሮች ተጉዞአል፤ ከቻይና ውጭ ካሉ አማኞችም መንፈሳዊ ጥቅም አግኝቶአል። ሃሳቡ መገለል ሳይሆን ብስለት ነበር።

ይህ ልዩነት በሚስዮን ሥራ ውስጥ አስፈላጊ ነው። ጥገኝነትና መደጋገፍ አንድ አይደሉም። የበሰለች አጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ለራስዋ ሕይወት ያለባትን ኃላፊነት አሳልፋ ሳትሰጥ ከውጭ አስተማሪዎችን፣ ገንዘብን፣ ምክርንና ወዳጅነትን ልትቀበል ትችላለች።

ጳውሎስ በኢየሩሳሌም ላሉ ድሆች አማኞች ከአሕዛብ አብያተ ክርስቲያናት እርዳታ አሰባሰበ። አብያተ ክርስቲያናቱ አጥቢያ ጉባኤዎች ሆነው እየቀሩ እርስ በርሳቸው ይደጋገፉ ነበር።

«እናንተም የክርስቶስ አካል ናችሁ እያንዳንዳችሁም ብልቶች ናችሁ» (1ኛ ቆሮንቶስ 12:27)። ቁጥሩ ባህሎችን ሁሉ አቋርጦ ይሠራል።

የሚስዮን ግብ ከማንም ምንም የማይፈልጉ አብያተ ክርስቲያናትን መፍጠር አይደለም። ክርስቶስን ራስ አድርገው የሚያውቁና መቀበል ብቻ ሳይሆን መስጠትም የሚችሉ አብያተ ክርስቲያናትን መፍጠር ነው።

የመሥራቾች አደጋ

ትንሿ መንጋ እያደገች ስትሄድ የኒ ተጽእኖ መጨመሩ አልቀረም። ሰዎች መጽሔቶቹን ያነቡ፣ ኮንፈረንሶቹን ይካፈሉ፣ ስለ ቤተ ክርስቲያን ሥርዓትም የእርሱን ትርጓሜ ይሹ ነበር። ይህ ወገንተኝነትን በሚቃወም እንቅስቃሴ እምብርት ላይ ውጥረት ፈጠረ፤ አንድ ለየት ያለ ተሰጥኦ ያለው ሰው ልዩ ተጽእኖ እያሳደረ ሳለ፣ ቤተ ክርስቲያን በሰው መሪዎች ዙሪያ መገንባትን እንዴት እምቢ ልትል ትችላለች?

የቆሮንቶስ ሰዎች ከሐዋርያት ግለሰቦች ጋር ራሳቸውን ባጣበቁ ጊዜ ጳውሎስ ተመሳሳይ ችግር ገጠመው። መልሱ ጠንካራ ነበር፦ «አጵሎስ እንግዲህ ምንድር ነው? ጳውሎስስ ምንድር ነው? በእነርሱ እጅ ያመናችሁ አገልጋዮች ናቸው» (1ኛ ቆሮንቶስ 3:5)።

አገልጋይ ምንጭ አይደለም፤ ሰዎች በእጁ የሚያምኑበት መተላለፊያ ነው።

እያንዳንዱ መሥራች ውሎ አድሮ እርሱ በሌለበት ጊዜ እንቅስቃሴው መትረፍ እንዲችል የሚያደርጉ መዋቅሮችን መገንባት አለበት። ይህም በብዙዎች የሚመራ አመራርን፣ የገንዘብ ተጠያቂነትን፣ በጽሑፍ የተቀመጠ አስተምህሮን፣ የተከፋፈለ የማስተማር ኃላፊነትን፣ የተተኪ ዝግጅትንና ሌሎች ስጦታዎች እንዲበስሉ ነጻነትን ያካትታል።

የኒ የኋለኛው እስራት እንቅስቃሴው ይህን ተምሮ እንደ ሆነ ይፈትናል።

የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ እንደ ደቀ መዝሙርነት

የቤተ ክርስቲያን መዋቅር ከ«መንፈሳዊ ሕይወት» ጋር ሲነጻጸር ሁለተኛ ደረጃ ነገር ሊመስል ይችላል፤ ኒ ግን ሁለቱን የተያያዙ አድርጎ አያቸው። ክርስቲያኖች የሚሰበሰቡበት መንገድ ይቀርጻቸዋል።

አንድ ሙያተኛ ብቻ የሚናገርበት ስብሰባ ሰዎችን ማዳመጥን ያሠለጥናል። አባላት የሚጸልዩበት፣ የሚመሰክሩበትና የሚያበረክቱበት ስብሰባ ተሳትፎን ያሠለጥናል። በየሳምንቱ የሚደረግ የማዕድ ኅብረት ማሰብን ያሠለጥናል። የጋራ ኃላፊነት አገልግሎትን ያሠለጥናል።

ማንኛውም መዋቅር መንፈሳዊ ሕይወትን አያረጋግጥም፤ መዋቅሮች ግን ልማዶችን ያዳብራሉ።

የጥንቷ ቤተ ክርስቲያን አማኞች በሐዋርያት ትምህርት ብቻ ሳይሆን በኅብረት፣ እንጀራ በመቍረስና በጸሎትም «ይተጉ ነበር» (የሐዋርያት ሥራ 2:42)። አስተምህሮና ተግባር አብረው ይሄዱ ነበር።

የዛሬዎቹ አብያተ ክርስቲያናት እያንዳንዱን ቅርጽ ሳይገለብጡ ከኒ መማር ይችላሉ። የአምልኮ ሥርዓትህ ሰዎችን ምን እንዲሆኑ እያሠለጠነ እንደ ሆነ ጠይቅ።

የቤተ እምነት ስም የሌለው እንቅስቃሴ

ከኒ ጋር የተያያዙት ጉባኤዎች እድገት ተቃርኖ ፈጠረ። በከፊል የተነሡት የቤተ እምነት ስያሜዎችን በመቃወም ነበር፤ ቢሆንም እድገት እንቅስቃሴውን ተለይተው የሚታወቁ ድንበሮች፣ ልማዶች፣ መሪዎች፣ ጽሑፎችና ማንነት ማጐናጸፉ አልቀረም። ወገንተኝነትን ለመቃወም የተፈጠረ ኅብረት ራሱ እንደ ተለየ ቡድን ሊታይ ይችል ነበር።

ኒ በአንድ ከተማ ያለችውን ቤተ ክርስቲያን በዚያ አካባቢ ያሉትን እውነተኛ አማኞች ሁሉ የምታጠቃልል አድርጎ ይረዳት ነበር። ከአገልግሎቱ ጋር የተያያዘው ተግባራዊ ስብሰባ በላቀ አስተምህሮ ምክንያት መላው አካል ነኝ ከማለት ይልቅ በዚያ ሁሉን አቀፍ መሠረት ላይ እንዲቆም ነበር የታሰበው። በንድፈ ሐሳብ ደረጃ ልዩነቱ ለጋስ ነበር፤ አጥቢያው ጉባኤ ቤተ ክርስቲያንን አልፈጠረም፤ ክርስቶስ አማኞችን ከራሱ ጋር በማጣመር ቤተ ክርስቲያንን አስቀድሞ ፈጥሮአታል።

ጳውሎስ፦ «አይሁድ ብንሆን የግሪክ ሰዎችም ብንሆን ባሪያዎችም ብንሆን ጨዋዎችም ብንሆን እኛ ሁላችን በአንድ መንፈስ አንድ አካል እንድንሆን ተጠምቀናልና። ሁላችንም አንዱን መንፈስ ጠጥተናል» ይላል (1ኛ ቆሮንቶስ 12:13)። አንድነት ድርጅታዊ ስኬት ከመሆኑ በፊት በመጀመሪያ መለኮታዊ እውነታ ነው።

ችግሩ የሚታየው አንድ ቡድን የራሱ ሥርዓት ያንን እውነታ በታማኝነት ይበልጥ ይወክላል ብሎ ሲያምን ነው። የቤተ እምነት ስሞችን እምቢ ቢል፣ ለአንድ ከተማ አንድ የጉባኤ መሠረት ብቻ ቢቀበልና ሌሎችን ጉባኤዎች ከአዲስ ኪዳን ሥርዓት እንደ ራቁ ቢቈጥር፣ በመልክ ያለው ሁሉን አቀፍነቱ በተግባር አግላይነትን ሊያስከትል ይችላል። የኒ እንቅስቃሴ ከዚህ ውጥረት ጋር ታገለ፤ የኋለኞቹ ትውልዶችም አንዳንድ ጊዜ አባባሱት።

ትምህርቱ ከትንሿ መንጋ እጅግ አልፎ ይደርሳል። እያንዳንዱ የመታደስ እንቅስቃሴ ወደ ተቃወመው ነገር የመለወጥ አደጋ አለበት። መጽሐፍ ቅዱስን መልሶ ለማግኘት የተወለደ እንቅስቃሴ እንደ ያልተጻፈ ቅዱስ መጽሐፍ የሚሠሩ ትውፊቶችን ሊያዳብር ይችላል። መንፈሳዊ ነጻነትን መልሶ ለማግኘት የተወለደ እንቅስቃሴ ግትር ውስጣዊ ባህል ሊያገኝ ይችላል። ዝነኝነትን ለመቃወም የተወለደ እንቅስቃሴ በአንድ መሥራች ትርጓሜዎች ዙሪያ ሊደራጅ ይችላል።

የኒ የራሱ መርሕ ማረሚያ ይሰጣል፤ ክርስቶስ ራስ ነው። ክርስቶስ በእውነት ራስ ከሆነ፣ የትኛውም የቤተ ክርስቲያን ማስተዋል ለአንድ ቡድን የአካሉን ባለቤትነት አይሰጠውም። ጳውሎስ አንዱ ብልት ሌላውን ብልት እንዳይንቅ አስጠነቀቀ፦ «ዓይን እጅን። አታስፈልገኝም ልትለው አትችልም» (1ኛ ቆሮንቶስ 12:21)። ዓይን እውነተኛ ነገርን አይቶ እንኳ እጅ ያስፈልገዋል።

በዚያው ጊዜ ኒ መከፋፈልን መቃወሙ አፈጻጸሙ ፍጹም ስላልነበረ ብቻ ሊናቅ አይገባም። የዘመኑ ቤተ ክርስቲያን ብዙውን ጊዜ መከፋፈልን የማይቀርና ጠቃሚም አድርጋ ትቈጥራለች። ቤተ እምነቶች አስተምህሮን፣ ተጠያቂነትን፣ ሥልጠናን፣ ሚስዮንንና ተቋማዊ ትውስታን ሊጠብቁ ይችላሉ፤ ነገር ግን መለያየትንም የተለመደ ነገር ሊያደርጉ ይችላሉ። ኒ አገልግሎትን ለማደራጀት የሚረዱ ስያሜዎች በጸጥታ ወደ ክርስቶስ ከተጠመቅንበት ጥምቀት ይበልጥ ጥልቅ ማንነቶች ሆነው እንደ ሆነ አማኞች እንዲጠይቁ አስገደዳቸው።

በጌታ ማዕድ ላይ ያደረገው አጽንዖት ጥያቄውን ተጨባጭ አደረገው። ማዕዱ አማኞች የአንድ አካል ስለ ሆኑ አንድ እንጀራ እንደሚካፈሉ ያውጃል። ጳውሎስ፦ «አንድ እንጀራ ስለ ሆነ፥ እኛ ብዙዎች ስንሆን አንድ ሥጋ ነን፤ ሁላችን ያን አንዱን እንጀራ እንካፈላለንና» ብሎ ይጽፋል (1ኛ ቆሮንቶስ 10:17)። እርስ በርስ እየተናናቁ አብሮ መብላት ምልክቱን ይቃረናል።

ስለዚህ የኒ የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ እጅግ ብርቱ አፈጻጸም የእርሱን ትክክለኛ የቤተ ክርስቲያን አስተዳደር መልሶ ከማባዛት ይልቅ የክርስቲያኖች መከፋፈል ያሳደረበትን ጥልቅ መረበሽ መልሶ ማግኘት ሊሆን ይችላል። አማኞች ንቀት ሳይኖርባቸው የአስተምህሮ ጽኑ እምነታቸውን መጠበቅ ይችላሉን? አብያተ ክርስቲያናት ሕሊና በሚፈቅድበት ስፍራ መተባበር ይችላሉን? መሪዎች በማይቈጣጠሯቸው ጉባኤዎች ውስጥ ባለው ፍሬ ደስ ሊላቸው ይችላልን? አንዲት አጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ራስዋን በሃይማኖት ገበያ ላይ ድርሻ ለማግኘት የምትፎካከር ሳይሆን የክርስቶስ ሕዝብ መጋቢ አድርጋ ማየት ትችላለችን?

የኒ የመጀመሪያ ጉባኤዎች በዓለም አቀፍ የክርስትና ታሪክ ውስጥ አስፈላጊ የሆነውን አገር በቀል መተማመንም አሳዩ። ቻይናውያን አማኞች በሌላ ስፍራ የተዘጋጀውን ሥነ መለኮት ተቀባዮች ብቻ አልነበሩም። መጽሐፍ ቅዱስን አነበቡ፣ ስለ ቤተ ክርስቲያን ልምምድ ተከራከሩ፣ ጻፉ፣ ወንጌልን ሰበኩ፣ አደራጁ፣ ሠራተኞችንም ላኩ። እንቅስቃሴው ከምዕራቡ ክርስትና ብዙ ተቀበለ፤ ቢሆንም እየጨመረ በሚሄድ ሁኔታ በራሱ ድምፅ ተናገረ።

ያ እድገት በክርስትና የስበት ማዕከል ላይ የሚመጣውን ሰፊ ለውጥ አስቀድሞ አመለከተ። እምነቱ በእስያ፣ በአፍሪካና በላቲን አሜሪካ እጅግ ያድጋል። ኒ ጽሑፎቹ ውሎ አድሮ በዓለም ዙሪያ ያሉ አንባቢዎችን የሚቀርጹ፣ ከምዕራቡ ዓለም ውጭ ከወጡ የክርስቲያን አስተማሪዎች የመጀመሪያዎቹ አንዱ ምሳሌ ሆነ።

የቤተ እምነት ስም የሌለው እንቅስቃሴ በሚገርም ሁኔታ ከሃያኛው መቶ ክፍለ ዘመን እጅግ ተለይተው ከሚታወቁ የቻይና ክርስቲያን እንቅስቃሴዎች አንዱ ሆነ። ታሪኩ ምስጋናንና ጥንቃቄን በአንድነት ይጋብዛል፤ የክርስቶስን ራስነትና የአማኞችን አንድነት አጥብቆ ስለ መያዙ ምስጋና፣ ማንኛውም መዋቅር እነዚያን እውነታዎች ሊያረጋግጥ ይችላል ብሎ ከማሰብ ደግሞ ጥንቃቄ።