የዋችማን ኒ ቅርስ

ከነጻነቱ በላይ የዘለቀ መምህር

ዋችማን ኒ በ1972 ሲሞት ጽሑፎቹ ምን ያህል ርቀው እንደሚደርሱ ሙሉ በሙሉ አያውቅም ነበር። የአደባባይ አገልግሎቱ ከሃያ ዓመት በፊት አብቅቶ ነበር፤ ተጽእኖው ግን ወደ አዳዲስ ቋንቋዎች፣ ቤተ እምነቶች፣ አገሮችና ትውልዶች እየገባ ነበር።

መጻሕፍቱ በወንጌላውያን ቤቶች፣ በሚስዮናውያን ማሠልጠኛ ፕሮግራሞች፣ በካሪዝማቲክ ኅብረቶች፣ በብራዘረን ክበቦች፣ በገለልተኛ አብያተ ክርስቲያናትና ከአጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ንቅናቄ ጋር በቀጥታ በተያያዙ ማኅበረሰቦች ዘንድ የተለመዱ ሆኑ። ስለ ዘመናዊው የቻይና ታሪክ ብዙም የማያውቁ አንባቢዎች እንደ «ክርስቶስ እንደ ሕይወት»፣ «መደበኛው የክርስቲያን ሕይወት»፣ «ተቀመጥ፣ ተመላለስ፣ ቁም»፣ «የውጫዊው ሰው መሰበር» እና «የመንፈስ መፈታት» ያሉትን አገላለጾች አገኙ።

የቅርብ ጊዜ ምሁራዊ ጥናት ኒ በዓለም ዙሪያ ያገኘው ተቀባይነት ምን ያህል አስደናቂ ብዝኀነት እንዳለው አጉልቶ ያሳያል። የኒ ጽሑፎች የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮውን ፈጽሞ ያልተቀበሉ አንባቢዎችንም፣ እርሱን ከሞላ ጎደል የሚያውቁት የአምልኮ ሕይወት መምህር እንደ ሆነ ብቻ የሆኑ አማኞችንም ስበዋል።

ከሃያኛው ክፍለ ዘመን ቻይናውያን የክርስቲያን መሪዎች መካከል ከሞቱ በኋላ እንዲህ ያለ ዓለም አቀፍ የሥነ ጽሑፍ ሕይወት ያገኙ ጥቂቶች ናቸው።

በዓለም አቀፏ ክርስትና ውስጥ የተሰማ ቻይናዊ ድምፅ

ለብዙ መቶ ዘመናት የክርስትና መጻሕፍት ወደ ቻይና የሚፈሱት በአብዛኛው ከምዕራብ ወደ ምሥራቅ ነበር። ኒ የዚህ ፍሰት መገልበጥ አካል ሆነ። በምዕራባውያን የወንጌላውያን ምንጮች በጥልቅ የተቀረጸ፣ ነገር ግን ከቻይና ቤተ ክርስቲያን ተሞክሮ ተነሥቶ የሚጽፍ አንድ ቻይናዊ መምህር ወደ ምዕራባውያን ቋንቋዎች መልሶ ተተረጐመ፤ ከዚያም በዓለም ዙሪያ ተሰራጨ።

ይህ በታሪክ ረገድ ትርጉም አለው። ክርስትና ከአንድ የባህል ማእከል ለዘለቄታው ወደ ውጭ የተላከ የምዕራባውያን ሃይማኖት አይደለም። እምነቱ የጀመረው በመካከለኛው ምሥራቅ ነው፤ በአፍሪካ፣ በእስያና በአውሮፓ ተስፋፋ፤ ምንጊዜም በባህሎች ውስጥ እየተተረጐመ ኖሯል።

የኒ ዓለም አቀፍ ተጽእኖ ክርስትና በዘመናችን ይበልጥ ብዙ ማእከላት ያሉት እየሆነ መምጣቱን ከሚያሳዩ ምልክቶች አንዱ ሆነ።

በአንድ አገር ያለች ቤተ ክርስቲያን በሌላ አገር ካለች ቤተ ክርስቲያን ትቀበላለች።

ጳውሎስ ስለ አካሉ የተናገረው ቃል በዓለም አቀፍ ደረጃም ይሠራል፦ «ዓይን እጅን። አታስፈልገኝም ልትለው አትችልም» (1ኛ ቆሮንቶስ 12:21)።

ራሳቸውን በዋናነት እንደ ላኪዎች ይቈጥሩ የነበሩ ምዕራባውያን ክርስቲያኖች፣ ለመትከል ከረዱአቸው አብያተ ክርስቲያናት የወጡ መምህራንን እያደር ይበልጥ አገኙ።

መደበኛው የክርስቲያን ሕይወት፦ ዘመን ተሻጋሪ ዓለም አቀፍ መጽሐፍ

ከኒ ጋር ከተያያዙት ሥራዎች ሁሉ መደበኛው የክርስቲያን ሕይወት እጅግ የታወቀው ሆነ። በሮሜ 5-8 ላይ ያቀረበው ማብራሪያ ዘመን ለማይሽረው አንድ የእረኝነት ችግር መልስ ሰጠ፦ ይቅርታን የሚረዱ፣ ነገር ግን በሚያደክም የራስ ጥረት የሚኖሩ ክርስቲያኖች።

የመጽሐፉ ኃይል በከፊል ግልጽነቱ ላይ ነው። ማወቅ፣ መቍጠር፣ ማቅረብ። ክርስቶስ ስለ እኛ ሞተ፤ እኛ ከክርስቶስ ጋር ሞትን። እግዚአብሔር የፈጸመውን ነገር በራስህ ለማምረት መሞከርህን አቁም። በውስጥህ ከሚኖረው ክርስቶስ ተነሥተህ ኑር።

እጅግ የተለያዩ የሥነ መለኮት ትውፊቶች ያሏቸው አንባቢዎች እያንዳንዱን የኒን ሰፊ ሥርዓት ክፍል ሳይቀበሉ ከመጽሐፉ ሊጠቀሙ ቻሉ።

የመጽሐፉ ውስንነቶችም ሊታመኑ ይገባል። የድል አነጋገሩ፣ አዲስ ኪዳን ስለ ቀጣይ ውጊያ የሚናገርባቸው ክፍሎች የማይደግፉትን ያለ ድካም የሚገኝ ቅድስና ቃል የሚገባ መስሎ ሊታይ ይችላል። ወደ ፍጹምነት ትምህርት የሚያዘነብሉ አንባቢዎች «ዕረፍትን» ሊደርሱበት የማይችሉት አዲስ መለኪያ ሊያደርጉት ይችላሉ።

የበሰለ ንባብ ሮሜ 6ን ከገላትያ 5፣ ከ1ኛ ዮሐንስ 1 እና ከዕድሜ ልክ እድገት ጋር ያጣምራል። ከኃጢአት ጌትነት ነጻ መውጣት እውነት ነው፤ ንቁ የመሆንና የንስሐ አስፈላጊነት ግን ይቀጥላል።

ተቀመጥ፣ ተመላለስ፣ ቁም

ኒ የተጠቀመባቸው ሦስቱ ግሦች ከትምህርቱ ሁሉ እጅግ የሚታወሰው ስኬቱ ሳይሆኑ አይቀሩም። የጳውሎስን ቅደም ተከተል በሚይዝ መንገድ የኤፌሶንን መልእክት ያጠቃልላሉ።

ተቀመጥ፦ መዳን የሚጀምረው በጸጋና ከክርስቶስ ጋር ባለ አንድነት ነው።

ተመላለስ፦ ጸጋ የተለወጠ አኗኗርን ያስገኛል።

ቁም፦ አማኞች ከክርስቶስ ድል ተነሥተው ክፋትን ይቃወማሉ።

ይህ ማዕቀፍ ዛሬም ጠቃሚ ሆኖ የሚቈየው በትክክል ከሦስት ጥመቶች ስለሚጠብቅ ነው፦ ያለ ጸጋ ከመታገል፣ ያለ መታዘዝ ጸጋን ከመያዝ፣ እና ክርስቶስን ማእከል ያደረገ መተማመን የሌለበትን ውጊያ ከመዋጋት።

ዘላቂ ጠቃሚነቱ ኒ የነበረውን አንድ ስጦታ ያሳያል፦ የተወሳሰበን ሥነ መለኮት ሰዎች በቀላሉ ተሸክመው ሊሄዱ ወደሚችሉ መንፈሳዊ ምስሎች መለወጥ ይችል ነበር።

ክርስቶስ እንደ ሕይወት

የኒ እጅግ ጥልቅ ቅርስ የቤተ ክርስቲያን መዋቅር ወይም የሥነ ልቡና ንድፈ ሐሳብ አይደለም። ክርስቶስ ራሱ የክርስቲያን ሕይወት ይዘት ነው የሚለው የጸና አቋሙ ነው።

«ሕይወታችሁ የሆነ ክርስቶስ…» (ቆላስይስ 3:4)።

ይህ አጽንዖት ክርስትናን ተራ ግብረ ገብነት አድርጎ ማየትን ይቃወማል። አማኞች ኢየሱስን ከሩቅ ሆነው ብቻ አይኰርጁም፤ በመንፈስ በሕይወቱ ተካፋዮች ይሆናሉ።

ይህ አጽንዖት መንፈሳዊ ሸማችነትንም ይቃወማል። ለእያንዳንዱ ፍላጎት መልሱ ሌላ አዲስ ዘዴ አይደለም። በመጨረሻ እግዚአብሔር የሚሰጠው ልጁን ነው።

ጳውሎስ እንዲህ ይላል፦ «እናንተ ግን ከእርሱ በክርስቶስ ኢየሱስ ናችሁ፥ እርሱም ከእግዚአብሔር ዘንድ ጥበብና ጽድቅ ቅድስናም ቤዛነትም ሆነልን» (1ኛ ቆሮንቶስ 1:30)።

የኒ ምርጥ ገጾች ክርስቶስን ያገንናሉ፤ እኔነትን ያሳንሳሉ።

ይህ ተጠብቆ ሊቈይ የሚገባው ቅርስ ነው።

መስቀሉና የተፈጥሮ ብርታት

ኒ ስለ መስቀሉ ያስተማረው ትምህርት ተሰጥኦ ያላቸው ክርስቲያኖች አገልግሎት ከየት እንደሚመነጭ እንዲጠይቁ ፈተናቸው። የተፈጥሮ ችሎታ ከመንፈሳዊ ኃይል ጋር አንድ አይደለም።

የዘመናችን ቤተ ክርስቲያን ይህ ማስጠንቀቂያ ያስፈልጋታል። የአመራር ሥርዓቶች ብልህነትን፣ ግላዊ ማራኪነትን፣ የመግባባት ችሎታን፣ ስትራቴጂያዊ ራእይንና የሥራ ፈጣሪነት አቅምን ለይተው ሊያውቁ ይችላሉ፤ ትሕትናን፣ ርኅራኄን፣ ራስን መግዛትንና በእግዚአብሔር መደገፍን ግን ሳያዩ ሊያልፉ ይችላሉ።

የኢየሱስ መንግሥት የሚታዩትን መለኪያዎች ደጋግሞ ይገለብጣል።

«በመንፈስ ድሆች የሆኑ ብፁዓን ናቸው» (ማቴዎስ 5:3)።

አንድ መሪ በውስጡ ሳይሰበር ታላቅ አገልግሎትን ሊገነባ ይችላል። የአገልግሎት ስፋት መንፈሳዊ ሥልጣንን አያረጋግጥም።

ስለዚህ ኒ ስለ ውጫዊው ሰው ያስተላለፈው መልእክት ሰዎች ራሳቸውን እንደ ንግድ ምልክት በሚያስተዋውቁበትና የዲጂታል መድረኮች በገነኑበት በዚህ ዘመን ተገቢ ነው። ተደራሽነቱ በሰፋ ቍጥር የመስቀሉ አስፈላጊነት ይበልጥ ይጨምራል።

የመሰበር አነጋገር አደጋ

በዚያው ጊዜ የዘመናችን አንባቢዎች «መሰበር» የሚለውን ትምህርት ለበደል የሚጠቀሙ አተገባበሮችን እንቢ ማለት አለባቸው።

እግዚአብሔር ትሕትናን የሚያስተምርበት ሥራ ለአምባገነን መሪዎች በውክልና ሊሰጥ አይችልም። አንድ መጋቢ አባላትን ለመስበር ሲል የማዋረድ መብት የለውም። አንድ የትዳር ጓደኛ ለበደል እንዲገዙለት ለመጠየቅ መንፈሳዊ ቋንቋን መጠቀም አይገባውም። አንድ ማኅበረሰብ ጥያቄዎችን መሪዎቹ ስላልተመቻቸው ብቻ «ዓመፅ» ብሎ መጥራት የለበትም።

ኢየሱስ ስለ ዓለማውያን ገዦች እንዲህ ይላል፦ «ታላላቆቻቸውም በላያቸው እንዲሠለጥኑ … በእናንተስ እንዲህ አይደለም» (ማርቆስ 10:42-43)።

የኒን ትምህርት በዘመናችን መልሶ ለማንሣት የሚሞክር ማንኛውም ጥረት ያንን ዓረፍተ ነገር ስለ ሥልጣን ከሚናገር ትምህርት ሁሉ ጎን ሊያስቀምጠው ይገባል።

መንፈስ፣ ነፍስና ሥጋ በድጋሚ ሲታዩ

የኒ ሦስትዮሽ የሰው ተፈጥሮ አስተምህሮ ከቅርሶቹ ሁሉ እጅግ ከሚያከራክሩት አንዱ ሆኖ ቀጥሏል። አንዳንድ አንባቢዎች ነገሮችን የሚያብራራና ሕይወትን የሚለውጥ ሆኖ ያገኙታል። ሌሎች ደግሞ ከመጠን በላይ ግትር እንደ ሆነና በቅዱሳት መጻሕፍት ልዩ ልዩ አነጋገሮች ላይ በበቂ ሁኔታ እንዳልተመሠረተ ያዩታል።

የቅርብ ጊዜ የአካዳሚ ጥናት የሰው መንፈስ በኒ ሥነ መለኮት ውስጥ ምን ያህል ማእከላዊ እንደ ነበረና ይህን ልዩነት ከቀደሙት የክርስቲያን ጸሐፍት አልፎ እንዴት በፈጠራ እንዳዳበረው አጉልቶ አሳይቷል።

ሚዛናዊ ግምገማ ካርታውን በሙሉ ሳይቀበል በርካታ ማስተዋሎችን ሊያጸድቅ ይችላል፦

የሰው ልጆች ወደ እግዚአብሔር የሚያቀና መንፈሳዊ ገጽታ አላቸው። ዳግመኛ መወለድ የመንፈስ ቅዱስ ሥራ ነው። የተፈጥሮ ስሜትና አእምሮ መንፈሳዊነትን ሊመስሉ ይችላሉ። አማኞች ማስተዋል ያስፈልጋቸዋል። ሰው በሁለንተናው ከእግዚአብሔር የመቀደስ ሥራ በታች መግባት አለበት።

በዚያው ጊዜ መጽሐፍ ቅዱስ በውስጣችን የሚሆነውን እያንዳንዱን ነገር መንፈስ፣ ነፍስ ወይም ሥጋ ብለን እንድንመድብ አይጠይቀንም። አእምሮና ስሜት የመንፈሳዊ ሕይወት ጠላቶች አይደሉም። ሰው ሁለንተናው የተዋሐደ ፍጥረት ነው።

መፈተኛው ፍሬ ነው።

የአጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ራእይ

የኒ የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ በሺዎች የሚቈጠሩ ቻይናውያን አማኞች ከቋሚ የሚስዮናውያን ጥገኝነት ነጻ የሆነ የቤተ ክርስቲያን ሕይወትን እንዲያስቡ ረዳቸው። በአጥቢያ አመራር፣ በአገር በቀል ድጋፍ፣ በተራ አባላት አገልግሎት፣ በየሳምንቱ በሚደረግ እንጀራ መቍረስና በአንዱ የክርስቶስ አካል ላይ አጽንዖት ሰጠ።

እነዚህ መርሖች ከባድ የፖለቲካ ሁከትን ተቋቍሞ ሊዘልቅ የሚችል የቤተ ክርስቲያን ሕይወት እንዲፈጠር አስተዋጽኦ አደረጉ።

ሆኖም «በአንድ ከተማ አንዲት ቤተ ክርስቲያን» የሚለው መርሕ ሌሎችን የማግለል ዝንባሌዎችንም ወለደ። ቤተ እምነቶችን የሚቃወም ንቅናቄ ስሙን ለመቀበል እንቢ የሚል ቤተ እምነት ሊሆን ይችላል። የቤተ ክርስቲያንን ብቸኛ ትክክለኛ «መሠረት» እንወክላለን የሚሉ አባባሎች ከንቅናቄው ውጭ ያሉትን እውነተኛ አማኞች ሊያሳንሱ ይችላሉ።

ስለዚህ የኒ ምርጥ የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ ቅርስ ከአንድ የአስተዳደር ሥርዓት ይሰፋል፦ ክርስቶስ የሚቀበላቸውን ሁሉ ተቀበል፤ እያንዳንዱ አባል ድርሻውን እንዲፈጽም አስታጥቅ፤ በአንድ ሰው ዙሪያ የሚደረግን አምልኮ እንቢ በል፤ የሚታይ አንድነትን ፈልግ፤ ክርስቶስንም ራስ አድርግ።

ዊትነስ ሊና የአጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት

ከቻይና ዋናው ምድር ውጭ የኒን የድርጅትና የሥነ መለኮት ፈለግ በማስቀጠል እጅግ ተጽእኖ ፈጣሪ የሆነው ዊትነስ ሊ ነበር። ሊ በታይዋን፣ ከዚያም በዩናይትድ ስቴትስ ባከናወነው አገልግሎት በተለምዶ የአጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት ተብሎ የሚታወቅ ዓለም አቀፍ መረብ አዳበረ።

ደጋፊዎቹ ሊን የኒን ራእይ በታማኝነት ያስቀጠለና ያሰፋ አድርገው ያዩታል። ተቺዎች ደግሞ አንዳንድ ጠቃሚ አጽንዖቶች ይበልጥ ወደ ማእከላዊነት ወይም ወደ ማግለል አዘንብለዋል ብለው ይከራከራሉ። ታሪኩ ውስብስብ ነው፤ በኒ ላይ ካተኮረ የሕይወት ታሪክ ወሰንም ያልፋል።

እዚህ ዋናው ነገር የኒ ቅርስ በጽሑፍ ብቻ ተወስኖ አለመቅረቱ ነው። ተቋማዊና ድንበር ተሻጋሪ ሆነ።

ይህም ማለት ስለ ኒ የሚሰጡ ግምገማዎች ብዙ ጊዜ ተከታዮቹን ከሚመለከቱ የኋለኞቹ ውዝግቦች ጋር ይጠላለፋሉ ማለት ነው። ታሪካዊ ፍትሐዊነት ኒ በግሉ ያስተማረውን ከታሰረ በኋላ ከመጡት ለውጦች መለየትን ይጠይቃል።

መሥራች በተተኪዎቹ ላይ ተጽእኖ ያሳድራል፤ በኋላ የሚሆኑትን ሁሉ ግን አይቈጣጠርም።

የቻይና የቤት ቤተ ክርስቲያን ታሪክ

ከኒ ጀምሮ ከማኦ ዘመን በኋላ በቻይና እጅግ እስከ በዙት ያልተመዘገቡ አብያተ ክርስቲያናት ድረስ ቀጥ ያለ መስመር ለማስመር ያጓጓል። እውነቱ ግን ይበልጥ የተለያየ ነው። የቻይና የቤት ክርስትና ወደ ትንሿ መንጋ ብቻ ሊጠቃለሉ የማይችሉ ብዙ ትውፊቶችን፣ መሪዎችን፣ ክልሎችንና መረቦችን ያካትታል።

ቢሆንም የኒ ንቅናቄ አንድ አስፈላጊ ፈትል ነበር። ያልተማከሉ ስብሰባዎቹ፣ የምእመናን አመራሩ፣ አገር በቀል የገንዘብ ምንጩ፣ በቃል የተያዘው ትምህርቱና በመንፈሳዊ ሕይወት ላይ ያለው አጽንዖቱ መደበኛ የቤተ ክርስቲያን መሠረተ ልማት ሊዘጋ በሚችልበት ሁኔታ ውስጥ ራሳቸውን ማስማማት የሚችሉ መሆናቸውን አሳዩ።

ሕንጻዎች ሲጠፉ፣ በቤቶች ውስጥ እንዴት እንደሚሰበሰቡ የሚያውቁ አማኞች ቤተ ክርስቲያን ሆነው ይቀጥላሉ።

«ሁለት ወይም ሦስት በስሜ በሚሰበሰቡበት በዚያ በመካከላቸው እሆናለሁና» (ማቴዎስ 18:20)።

ጥቅሱ የቤት ቤተ ክርስቲያንን የአስተዳደር ሥርዓት አያዝም፤ ነገር ግን የክርስቶስ መገኘት በሕንጻ ላይ ከመደገፍ ነጻ መሆኑን ይገልጣል።

ከተነገሩ መልእክቶች የተጠናቀሩ መጻሕፍት

አንባቢዎች ልብ ሊሉት የሚገባ ነገር አለ፦ የኒን ስም የሚይዙ ብዙ የእንግሊዝኛ መጻሕፍት የተዘጋጁት ከስብከቶች፣ ከኮንፈረንስ ማስታወሻዎች፣ ከመጽሔቶችና በኋላ ከተደረጉ የአርትዖት ስብስቦች ነው። አንባቢዎች ዛሬ በሚያገኙት መልክ እያንዳንዱን መጽሐፍ እርሱ ራሱ እንደ መጽሐፍ ጽፎታል ማለት አይደለም።

ይህ ለትርጓሜ ወሳኝ ነው። በቃል የሚነገር መልእክት አንድ ደራሲ ሥርዓታዊ በሆነ ድርሰት ውስጥ ሊያለዝባቸው የሚችላቸውን ጠንካራ ንጽጽሮች ሊጠቀም ይችላል። የአርትዖት ውሳኔዎች ርዕሶችን፣ አወቃቀርንና አጽንዖትን ሊነኩ ይችላሉ።

ስለዚህ ቍም ነገረኛ አንባቢዎች ትምህርቶችን በተለያዩ ሥራዎች መካከል ማነጻጸርና በተነጠሉ ዓረፍተ ነገሮች ላይ ዋና ዋና አስተምህሮዎችን ከመገንባት መራቅ አለባቸው።

መርሑ በማንኛውም ተጽእኖ ፈጣሪ መምህር ላይ ከምንጠቀምበት ጋር አንድ ነው፦ ዐውደ ንባብ ወሳኝ ነው።

ውዝግቦችና የሥነ ምግባር ክሶች

ኃላፊነት የሚሰማው የትኛውም ዘመናዊ የሕይወት ታሪክ በ1940ዎቹና በ1950ዎቹ በንግድ አካሄድና በፆታዊ ባሕርይ ረገድ በኒ ላይ የቀረቡትን ከባድ ክሶች ችላ ሊል አይችልም። ከእነዚህ ውስጥ ምን ያህሉ እንደ ሐቅ መቀበል እንዳለበት ምንጮች በእጅጉ ይለያያሉ።

የኮሚኒስቱ መንግሥት በማስገደድ የሚደረግ ውግዘትንና ለታይታ የሚደረጉ የርዕዮተ ዓለም ችሎቶችን መጠቀሙ ጥርጣሬን አስፈላጊ ያደርገዋል። በዚያው ጊዜ ከንቅናቄው ኦፊሴላዊ ትረካዎች ውጭ ያሉ አንዳንድ የሕይወት ታሪክ ምንጮች የጥፋት ማስረጃ ሙሉ በሙሉ በመንግሥት ከተፈበረኩ ክሶች ባሻገር ነበር ብለው ይከራከራሉ።

ይህ መጽሐፍ የማስረጃው ታሪክ አከራካሪ ሆኖ ባለበት ቦታ እርግጠኝነትን ላለማወጅ መርጧል።

የክርስቲያን ምላሽ ራስን የሚከላከል የጀግና አምልኮ መሆን የለበትም። ክሶቹ ሐሰት ከሆኑ፣ እውነት መደበቅ አያስፈልገውም። ከእነርሱ አንዳቸውም እውነት ከሆኑ፣ ጸጋ መካድን አይጠይቅም።

የቅዱሳት መጻሕፍት ጀግኖች ጉድለታቸው ተሸፍኖ አልቀረበም። ኖኅ፣ አብርሃም፣ ሙሴ፣ ዳዊት፣ ጴጥሮስና ሌሎችም ውድቀቶቻቸው ተገልጠው ይታያሉ። መጽሐፍ ቅዱስ እውነትን ለመናገር ፈቃደኛ መሆኑ የግብረ ገባዊ ኃይሉ አንድ ክፍል ነው።

የበሰለ ቅርስ እውነተኝነትን ተቋቍሞ ሊዘልቅ ይችላል።

ሥልጣን፦ ማስተዋልና አደጋ

ኒ ስለ መንፈሳዊ ሥልጣን ያስተማረው ትምህርት ከአስተምህሮዎቹ ሁሉ ምናልባት እጅግ ታላቁን ተግባራዊ ጥቅምና እጅግ ታላቁን ሊደርስ የሚችል ጉዳት አስገኝቷል።

ጥቅሙ ራሱን የቻለ ግለኝነትን የሚያርም አስፈላጊ እርማት መሆኑ ነው። ክርስቲያኖች የማኅበረሰቦች አባላት ናቸው፤ ሽማግሌዎችን ያከብራሉ፤ እርማትን ይቀበላሉ፤ ከሌሎች ጋር ተቀናጅተው ይሠራሉ፤ መገዛትንም ይማራሉ።

አደጋው አምባገነንነት ነው።

አማኞች የመሪዎችን መመሪያ በተግባር ከእግዚአብሔር ድምፅ ጋር እኩል አድርገው እንዲቈጥሩ የሚያበረታታ ማንኛውም አስተምህሮ ለበደል ምቹ ሁኔታ ይፈጥራል።

መጽሐፍ ቅዱሳዊ መከላከያዎቹ ግልጽ ናቸው፦

መሪዎች በመንጋው ላይ መሠልጠን የለባቸውም። ሽማግሌዎች ሊገሠጹ ይችላሉ። የሐዋርያት ትምህርት በቅዱሳት መጻሕፍት ሊመረመር ይችላል። ትእዛዞች ሲጋጩ አማኞች ከሰው ይልቅ እግዚአብሔርን ይታዘዛሉ። ሕሊናን የሚገዛ ክርስቶስ ብቻ ነው።

መንፈሳዊ ሥልጣን እውነተኛ ነው፤ ነገር ግን የተሰቀለ ሥልጣን ነው።

የሥነ መለኮት ፈጠራና ውሰት

ኒ በሰፊው ያነብ ነበር፤ ከብራዘረን፣ ከኬዝዊክ፣ ከቅድስና ንቅናቄ፣ ከአምልኮ ሕይወት ጸሐፍት፣ ክርስቶስ ከሺው ዓመት መንግሥት በፊት ይመለሳል ብለው ከሚያስተምሩ መምህራንና ከሌሎችም ጸሐፍት አሳቦችን ቀስሟል። ምሁራን በሥራዎቹና በምዕራባውያን ደራሲዎች ሥራዎች መካከል ያሉ ተመሳሳይነቶችን ፈልገው አግኝተዋል።

ይህ ሊያስደነግጥም ችላ ሊባልም አይገባም። የሥነ መለኮት ታሪክ በውሰት፣ በትርጉም፣ በውሕደትና በማስማማት የተሞላ ነው። አውግስጢኖስ ከእርሱ በፊት የነበሩትን አነበበ። የተሐድሶ መሪዎች አውግስጢኖስን አነበቡ። ዌስሊ የሌሎችን ሥራዎች አርትዖ እንደገና አሳተመ። የሚስዮን ክርስትና ደግሞ በተለይ ድንበር ተሻጋሪ ነው።

የሥነ ምግባሩ ጥያቄ ምንጭን መጥቀስ ነው፤ የታሪኩ ጥያቄ ደግሞ የፈጠራ ችሎታ ነው።

የኒ ትልቅነት ያለው እያንዳንዱን ክፍል በመፍጠሩ ሳይሆን አሳቦችን በቻይና ክርስትና ውስጥ በማጣመር፣ በማጠንከር፣ በመተርጐምና በሥራ ላይ በማዋል ዘላቂ የሥነ መለኮት ዓለም በፈጠረ መንገድ ማቅረቡ ላይ ነው።

ያልተለመደ ኃይል ያለው የአሳቦች አዋሓጅ ነበር።

ኒ በግልጽ ያየው

በርካታ ጽኑ እምነቶቹ ዘላቂ ምስጋና ይገባቸዋል።

ክርስትና ስለ ክርስቶስ የሚነገር አስተምህሮ ብቻ ሳይሆን ክርስቶስ ራሱ መሆኑን አየ።

ጸጋ ከጥረት እንደሚቀድም አየ።

ከክርስቶስ ጋር ያለ አንድነት ቅድስናን እንደሚለውጥ አየ።

ቤተ ክርስቲያን ተመልካች ሕዝብ ሳትሆን አካል መሆኗን አየ።

ተራ አማኞች ካህናትና አገልጋዮች መሆናቸውን አየ።

ከውጭ የመጣ ክርስትና ኵላዊ አንድነቱን ሳያጣ አገር በቀል መሆን እንዳለበት አየ።

የተፈጥሮ ተሰጥኦ የመንፈስ ቅዱስን ስፍራ ሊተካ እንደማይችል አየ።

መስቀሉ በኃጢአተኛው ላይ ብቻ ሳይሆን በአገልጋዩም ላይ እንደሚሠራ አየ።

መከራ አማኙን ከእግዚአብሔር ዓላማ ውጭ እንደማያደርገው አየ።

እነዚህ ማስተዋሎች አንባቢዎች ለምን ወደ እርሱ መመለሳቸውን እንደሚቀጥሉ ያብራራሉ።

ኒ መታረም የሚያስፈልገው ቦታ

አድናቆትም መለየትን ይጠይቃል።

በመንፈስና በነፍስ መካከል የሚያደርጋቸው ልዩነቶች ከቅዱሳት መጻሕፍት ትክክለኛነት አልፈው ሊሄዱ ይችላሉ።

የአጥቢያ ቤተ ክርስቲያን መርሑ ሌሎችን ወደ ማግለል ሊያመራ ይችላል።

ስለ ሥልጣን ያስተማረው ትምህርት አደገኛ በሆነ የተዋረድ መንገድ ሊተገበር ይችላል።

የድል አነጋገሩ ከኃጢአት ጋር ያለውን ቀጣይ ትግል የሚያሳንስ መስሎ ሊታይ ይችላል።

በውስጣዊ መንፈሳዊ ግንዛቤ ላይ መደገፉ በማኅበረሰብ ውስጥ በጋራ ማስተዋል፣ በሰው ሥነ ልቡና ውስብስብነትና በተለመዱት የጥበብ መንገዶች ላይ ጠንከር ያለ አጽንዖት ያስፈልገዋል።

ንቅናቄው በመሥራቹ ላይ ያተኮረ ጠንካራ አመራር መያዙ፣ ተግባሩ በክርስቶስ ሥር ስላለ አንድ አካል ከሚናገረው አስተምህሮው ጋር ሁልጊዜ ይስማማ እንደ ነበር ጥያቄ ያስነሣል።

እነዚህን ነገሮች መናገር እርሱን ማሳነስ አይደለም። ቅዱሳት መጻሕፍት እንዲነበቡ በፈለገው መንገድ እርሱንም ማንበብ ነው፦ በቍም ነገር።

ኒና ቅዱሳት መጻሕፍት

የኒ ሕይወት የተገነባው በመጽሐፍ ቅዱስ ዙሪያ ነበር። ቅዱሳት መጻሕፍትን በቃሉ ይይዝ፣ ያጠና፣ ያነጻጽር፣ ያስተምር፣ በቅዱሳት መጻሕፍት ላይ ያተኮሩ ጽሑፎችንም ያሳትም ነበር። መንፈስ ቅዱስ ቃሉን ለአማኞች ሕያው እንደሚያደርገው ያምን ነበር።

ስለዚህ አንባቢዎች ለእርሱ ሊሰጡት የሚችሉት ታላቁ ክብር መጻሕፍቱን ከመጽሐፍ ቅዱስ በታች ማስቀመጥ ነው።

የቤርያ ሰዎች «ነገሩ እንደዚሁ ይሆንን? ብለው ዕለት ዕለት መጻሕፍትን እየመረመሩ ቃሉን በሙሉ ፈቃድ ተቀበሉ» (የሐዋርያት ሥራ 17:11)።

ይህ አቋም ክፍት ልብንና መፈተሽን ያጣምራል።

ኒን በሙሉ ፈቃድ አንብበው። በቅዱሳት መጻሕፍት መርምር። መልካሙን ያዝ።

የጠባቂው ምስል

ኒ የመረጠው ቱኦሸንግ የሚለው ስም ተኝተው ያሉትን እንዲነቁ የሚጠራውን የሌሊት ጠባቂ የእንጨት ደወል ድምፅ ያስታውሳል። ዋችማን (ጠባቂ) የሚለው የእንግሊዝኛ ስሙም ያንኑ ጥሪ ገለጸ።

ምስሉ ከጊዜ በኋላ ለአገልግሎቱ ተስማሚ ሆነ። ክርስቲያኖችን ከሁለተኛ እጅ ሃይማኖት፣ ከራስ ጥረት፣ ከቤተ እምነት ትዕቢት፣ ከተፈጥሮ ብርታትና ከመንፈሳዊ ቸልተኝነት እንዲነቁ ጠራ።

የሕዝቅኤል ጠባቂ አደጋን እየተጠባበቀ ነቅቶ ይቆማል። ጳውሎስ እንዲህ ይላል፦ «አንተ የምትተኛ ንቃ ከሙታንም ተነሣ ክርስቶስም ያበራልሃል» (ኤፌሶን 5:14)።

የኒ ድምፅ ኃይለኛ ሊሆን ይችል ነበር፤ ምክንያቱም ከተማ ተኝታ ሳለ ጠባቂዎች በሹክሹክታ አይናገሩም።

ሆኖም የመጨረሻው መልእክቱ ማንቂያ ደወል አልነበረም። ክርስቶስ ነበር።

የመጨረሻው ቀላልነት

በውስብስብ ሕይወቱ መጨረሻ፣ ከኒ ትራስ ሥር ተገኘ የተባለው የመጨረሻ ቃሉ ያተኮረው እጅግ ቀላል በሆነው የክርስቲያን ምስክርነት ላይ ነበር፦ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ ነው፤ ስለ ኃጢአተኞች ሞተ፤ ተነሣ፤ ኒም በእርሱ አምኖ ሞተ።

ይህ ቀላልነት የቅርሱን ክፍሎች በየደረጃቸው እንድናስቀምጥ ይረዳናል።

መንፈስ፣ ነፍስና ሥጋ ሁለተኛ ደረጃ ናቸው።

አጥቢያነት ሁለተኛ ደረጃ ነው።

የቤተ ክርስቲያን አስተዳደር ሁለተኛ ደረጃ ነው።

የትንቢት ንድፎች ሁለተኛ ደረጃ ናቸው።

የመሰበር ቋንቋ እንኳ ሁለተኛ ደረጃ ነው።

ክርስቶስ ማእከል ነው።

ጳውሎስ እንዲህ ይላል፦ «በመካከላችሁ ሳለሁ ከኢየሱስ ክርስቶስ በቀር እርሱም እንደተሰቀለ ሌላ ነገር እንዳላውቅ ቆርጬ ነበርና» (1ኛ ቆሮንቶስ 2:2)።

በዘልማድ ልንኰርጀው ሳይሆን ልንማርበት የሚገባ ሕይወት

የሕይወት ታሪኮች አንባቢዎችን ወደ መኰረጅ ይስባሉ። እግዚአብሔር ግን ሌላ ዋችማን ኒ አያስፈልገውም። የእርሱ የተለየ ጥሪ ለሃያኛው ክፍለ ዘመን ቻይና የተሰጠ ነበር።

ትክክለኛው ጥያቄ፣ አገልግሎቱን እንዴት ልደግመው እችላለሁ? የሚለው አይደለም። ሕይወቱ ለራሴ ጥሪ የትኞቹን የታማኝነት መንገዶች ያበራልኛል? የሚለው ነው።

ምናልባት በክርስቶስ ላይ ይበልጥ ጥልቅ በሆነ መንገድ መደገፍ ይሆናል።

ምናልባት የተወረሱ የቤተ ክርስቲያን መዋቅሮችን ለመጠየቅ የሚያስፈልግ ድፍረት ይሆናል።

ምናልባት ዕውቅና ሳያገኙ ለማገልገል ፈቃደኛ መሆን ይሆናል።

ምናልባት እርማትን መቀበልን መማር ይሆናል።

ምናልባት በቅድስና ጉዳይ የራስን ጥረት እንቢ ማለት ይሆናል።

ምናልባት በአካሉ ውስጥ የራስን ስፍራ ማግኘት ይሆናል።

ምናልባት መታዘዝ ዋጋ ሲያስከፍል ጸንቶ መቆም ይሆናል።

የማይታሰረው ቃል

የኒ ሕይወት በእስር ቤት ቅጥሮች ውስጥ አበቃ፤ ትምህርቱ ግን ቅጥሮቹን ተሻገረ።

ይህ በመሠረቱ የኅትመት ሥራ ድል አይደለም። በክርስትና ታሪክ ውስጥ ደጋግሞ ለሚታይ አንድ ሥርዓት ምስክር ነው፦ ባለ ሥልጣናት ምስክሮችን ሊያስሩ ይችላሉ፤ ምስክርነትን ግን በቀላሉ ሊያስሩ አይችሉም።

የጳውሎስ ዓረፍተ ነገር ዛሬም ተገቢ ነው፦ «የእግዚአብሔር ቃል ግን አይታሰርም» (2ኛ ጢሞቴዎስ 2:9)።

መጻሕፍቱ ጸንተው ቆዩ። አብያተ ክርስቲያናቱ በሚለዋወጡ መልኮች ጸንተው ቆዩ። ጥያቄዎቹ ጸንተው ቆዩ። ወንጌሉ ጸንቶ ቆየ።

ክርስቶስ፣ እውነተኛው መለኪያ

ስለ ዋችማን ኒ የመጨረሻው ፍርድ እንዴት ሊሰጥ ይገባል?

እንደ ቅዱስ በማክበር አይደለም።

ችላ በማለትም አይደለም።

እርሱ ስጦታ የተሰጠው፣ ውስብስብ፣ አወዛጋቢና እጅግ ተጽእኖ ፈጣሪ ቻይናዊ የክርስቲያን መሪ ነበር፤ መንፈሳዊ ማስተዋሎቹ ሚሊዮኖችን ረድተዋል፤ ንቅናቄውና ትምህርቶቹ ደግሞ በጥንቃቄ መፈተን የሚያስፈልጋቸውን ውጥረቶች ይዘዋል።

ሕይወቱ እግዚአብሔር የሸክላ ዕቃዎችን እንደሚጠቀም ለቤተ ክርስቲያን ያስታውሳታል።

ያ እውነት ከሁለት ስሕተቶች ይጠብቀናል። እግዚአብሔር በዕቃው በኩል የሚሰጠውን ውድ አድርገን ለመያዝ ዕቃው እንከን የለሽ እንደ ሆነ ማስመሰል አያስፈልገንም። ዕቃውም መዝገቡን እስክንረሳ ድረስ ቀልባችንን ሊስብ አይገባውም።

«ነገር ግን የኃይሉ ታላቅነት ከእግዚአብሔር እንጂ ከእኛ እንዳይሆን ይህ መዝገብ በሸክላ ዕቃ ውስጥ አለን» (2ኛ ቆሮንቶስ 4:7)።

ኒ ያንን ጥቅስ በቃላት ሰበከው። ሕይወቱም፣ ከነድምቀቱ፣ ከነግጭቱ፣ ከነመከራው፣ ከነዝምታውና ካልተመለሱት ጥያቄዎቹ ጋር፣ እንደገና ሰበከው።

የመጨረሻው ቃል የጠባቂው ሳይሆን እርሱ ነቅቶ ያገለግለው የነበረው የጌታ ነው።

«ኢየሱስ ክርስቶስ ትናንትና ዛሬ እስከ ለዘላለምም ያው ነው» (ዕብራውያን 13:8)።

የንቅናቄ ቅርስና የአንድ ሰው ቅርስ

የኒ ቅርስ እርስ በርሳቸው በሚደራረቡ በርካታ መልኮች ይገኛል። በቻይና ያለችው ታሪካዊቱ ትንሿ መንጋ አለች። በዊትነስ ሊ ተጽእኖ ሥር የነበሩ የኋለኞቹ የአጥቢያ ቤተ ክርስቲያን መረቦች አሉ። የኒን የአምልኮ ሕይወት ትምህርት እየተቀበሉ የአስተዳደር ሥርዓቱን የማይቀበሉ ገለልተኛ አንባቢዎች አሉ። በዓለም አቀፏ ክርስትና ውስጥ እንደ አንድ ታሪካዊ ሰው የሚያጠኑት ምሁራን አሉ። በዋናነት ስለ እምነቱ እንደ ታሰረ እስረኛ የሚያስታውሱት በስደት ላይ ያሉ ቻይናውያን አማኞች አሉ።

እነዚህ ቅርሶች ተደባልቀው አንድ መደረግ የለባቸውም።

በአንድ የኋለኛ ድርጅት ላይ የሚሰነዘር ትችት በቀጥታ በኒ ላይ የሚሰነዘር ትችት አይደለም፤ ምንም እንኳ መሥራቾች የተቋማትን መሠረታዊ ባሕርይ የሚቀርጹ ቢሆኑም። ተቀመጥ፣ ተመላለስ፣ ቁም የተሰኘውን መጽሐፍ የሚጠቅስ የአምልኮ ሕይወት አንባቢ በዚህ ብቻ እያንዳንዱን የኋለኛ የአጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ልምምድ እየደገፈ አይደለም።

ፍትሐዊ ትችት የሚቻለው በታሪካዊ ትክክለኛነት ነው።

ከዝነኛ መጋቢዎች ዘመን በኋላ ኒን ማንበብ

የሃያ አንደኛው ክፍለ ዘመን ቤተ ክርስቲያን የታወቁ የክርስቲያን መሪዎች በተደጋጋሚ ሲወድቁ አይታለች። ስለዚህ የኒ ሕይወት ስጦታ ካላቸው መምህራን ጋር ይበልጥ የበሰለ ግንኙነት እንዲኖረን ይጋብዛል።

ማስተዋልህን አሳልፈህ ሳትሰጥ ስጦታዎችን ተቀበል።

ጣዖት ሳታደርግ ተማር።

በአንድ ሰው ስብዕና ላይ የማይመሠረቱ ሥርዓቶችን ገንባ።

ስለ ውድቀት እውነቱን ተናገር።

ወንጌል ከጴጥሮስ ክሕደትና ከዳዊት ኃጢአት በኋላ ጸንቶ የቈየው የእግዚአብሔር ስለ ሆነ መሆኑን አስታውስ።

«ማንም በሰው አይመካ» (1ኛ ቆሮንቶስ 3:21)።

ዋችማን ኒን ለማክበር ከሁሉ ጤናማው መንገድ ያ ጥቅስ ሊሆን ይችላል።

ዘላቂው ግብዣ

ከግምገማው ሁሉ በኋላ ኒ አሁንም አንድ ቀላል ግብዣ አጥብቆ ያቀርባል፦ ክርስትናን ከእኔነት ተነሥተህ እንዲሠራ ለማድረግ መሞከርህን አቁም።

ወደ ክርስቶስ ተመለስ።

በእርሱ ኑር።

እርሱ ያደረገውን ተቀበል።

ራስህን ለእግዚአብሔር አቅርብ።

በመንፈስ ተመላለስ።

አካሉን ውደድ።

መስቀሉን ተቀበል።

ክፋት ሲቃወምህ ጸንተህ ቁም።

የሚታዩት ውጤቶች ሲከሽፉ በትንሣኤ ታመን።

«በእኔ ኑሩ እኔም በእናንተ» (ዮሐንስ 15:4)።

የኒ መጻሕፍት አንባቢዎችን ወደዚያ ቢያደርሱ፣ ከሁሉ የላቀውን ዓላማቸውን ፈጽመዋል።

የሃያ አንደኛው ክፍለ ዘመን ቤተ ክርስቲያን ከዋችማን ኒ ምን ልትቀበል ይገባታል?

ተጽእኖ ፈጣሪ የሆነን ክርስቲያን ለማንበብ የሚቀሉት ሁለቱ መንገዶች ሁለቱም ስሕተት ናቸው። አንደኛው እንደ ቅዱስ ማክበር ነው፦ መምህሩ መከራ ስለ ተቀበለና ፍሬ ስላፈራ እያንዳንዱ ማስተዋሉ ሥልጣን ያለው ይሆናል። ሌላው ችላ ማለት ነው፦ አንድ የሥነ መለኮት ስሕተት፣ አከራካሪ ክስ ወይም ጤናማ ያልሆነ የኋለኛ ለውጥ ሁሉንም ነገር ችላ ለማለት ምክንያት ይሆናል። ኒ ከሁለቱ አያያዞች አንዱም አይገባውም።

አዲስ ኪዳን የተሻለ መርሕ ያቀርባል፦ «ሁሉን ፈትኑ፥ መልካሙን ያዙ» (1ኛ ተሰሎንቄ 5:21)። መፈተንና አጥብቆ መያዝ አብረው ይሄዳሉ።

እንግዲያውስ አጥብቆ ሊያዝ የሚገባው ምንድን ነው?

በመጀመሪያ፣ ክርስቶስ የክርስትና መጀመሪያ ብቻ ሳይሆን ቀጣይ ይዘቱም ነው። ኒ ደጋግሞ ወደ «ክርስቶስ ሕይወታችን» መመለሱ ግብረ ገብነትን ብቻ የሃይማኖት ማእከል ለሚያደርገው ዝንባሌ አሁንም የሚያስፈልግ እርማት ነው። አብያተ ክርስቲያናት ለመለወጥ ጸጋን ሰብከው ከዚያ በኋላ አማኞችን በጭንቀት በተሞላ ራስን የማሻሻል ጥረት እንዲኖሩ ሊያሠለጥኑ ይችላሉ። ኒ ቅድስናን መልሶ ከክርስቶስ ጋር ወዳለ አንድነት ያመላክታል።

ሁለተኛ፣ የክርስቶስ የተፈጸመ ሥራ ከክርስቲያናዊ ጥረት ይቀድማል። ተቀመጥ፣ ተመላለስ፣ ቁም የሚለው ቅደም ተከተል በእረኝነት ረገድ ዛሬም ጥበብ ያለበት ነው። በጸጋ የተቀበልነው ማንነት መታዘዝን ያስገኛል፤ ለመቃወምም ያስታጥቃል። ቅደም ተከተሉ ሲገለበጥ አማኞች መቀመጫ ለማግኘት ይመላለሳሉ፤ ክርስቶስ አስቀድሞ ያገኘውን ድል ለማረጋገጥ ይዋጋሉ።

ሦስተኛ፣ የተፈጥሮ ተሰጥኦ ከመንፈሳዊ ጠቃሚነት ጋር አንድ አይደለም። የዘመናችን ቤተ ክርስቲያን የመግባባት ተሰጥኦን፣ የሥራ ፈጣሪነት ጉልበትን፣ ብልህነትን፣ ግላዊ ማራኪነትንና ባህላዊ ተደራሽነትን ለይቶ በማወቅ ብዙ ጊዜ የተካነች ናት። ኒ ግን መስቀሉ የሠራተኛውን እነዚያን ስጦታዎች የመያዝና የማሳየት ፍላጎት ላይ ፈርዶበት እንደ ሆነ ይጠይቃል። ባሕርይን በአገልግሎት ስፋት መተካት አይቻልም።

አራተኛ፣ ቤተ ክርስቲያን ተመልካች ሕዝብ ወይም የንግድ ምልክት ሳትሆን የክርስቶስ አካል ናት። የኒ የተለየ የአጥቢያ ቤተ ክርስቲያን አስተዳደር ሥርዓት አከራካሪ ሆኖ ይቀጥላል፤ በክርስቲያኖች መከፋፈልና በተመልካችነት ላይ በተመሠረተ አገልግሎት ላይ ያሰማው ተቃውሞ ግን ከባድ ትኩረት ይገባዋል። መሪዎች ቅዱሳንን ሊያስታጥቁ ይገባል። እያንዳንዱ አማኝ በአካሉ ውስጥ ስፍራ አለው።

አምስተኛ፣ እምነት ማለት በተግባር በእግዚአብሔር መደገፍ ነው። ይህ ዕቅዶችን፣ በጀቶችን፣ ሕክምናን፣ ሙያዊ እውቀትን ወይም ተቋማትን አያስወግድም። የመጨረሻ መታመኛ አድርጎ ማየታቸውን ግን እንቢ ይላል። የዘመናችን አብያተ ክርስቲያናት ኒ ሊያስበው እንኳ የማይችለውን ሀብት ይዘው አሁንም የእርሱ ጥያቄ ሊያስፈልጋቸው ይችላል፦ የምንሠራው እግዚአብሔር የጀመረውን ነውን፣ ወይስ ድርጅታዊ መዋቅራችን የሚያስችለንን ብቻ?

ስድስተኛ፣ መከራ በራሱ መልካም ሳይሆን ክርስቶስ የሚታወቅበት ስፍራ ሊሆን ይችላል። የኒ ሕይወት የመስቀሉ አነጋገር ረቂቅ ሆኖ እንዳይቀር ያደርጋል። ሆኖም ታሪኩ ተበዳዮችን ሊከላከሉት የሚችሉትን በደል ታግሠው እንዲኖሩ ለመንገር ፈጽሞ ጥቅም ላይ መዋል የለበትም። መስቀሉ ለእግዚአብሔር በፈቃድ የሚደረግ መታዘዝ ነው እንጂ ለሰው ጉዳት በግድ መገዛት አይደለም።

ይበልጥ በጥንቃቄ ሊፈተን የሚገባውስ ምንድን ነው?

ኒ በመንፈስ፣ በነፍስና በሥጋ መካከል የሚያደርጋቸው ልዩነቶች ለማስተዋል ሊረዱ ይችላሉ፤ ትክክለኛ መጽሐፍ ቅዱሳዊ የሥነ ልቡና ትምህርት ተደርገው ሲወሰዱ ግን ከመጠን በላይ ግትር ይሆናሉ። በውክልና ስለ ተሰጠ ሥልጣን ያስተማረው ትምህርት ስለ ሥርዓት፣ ስለ ትሕትናና ስለ ዓመፅ እውነተኛ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ስጋቶችን ይዟል፤ ያለ ጥያቄ መታዘዝን ለመጠየቅ ጥቅም ላይ ከዋለ ግን አደገኛ ሊሆን ይችላል። እያንዳንዱ ሰብአዊ መሪ ከቅዱሳት መጻሕፍት በታች ነው፤ ለአካሉ ተጠያቂ ነው፤ በሌሎች ላይ በሥልጣን እንዳይሠለጥንም ተከልክሏል።

የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮው ለሚታይ አንድነት ያለውን ክቡር ምኞት ይገልጻል፤ ነገር ግን አንድ የአስተዳደር ቅርጽ በአንድ ከተማ ያለችው ቤተ ክርስቲያን ብቸኛ ሕጋዊ መግለጫ ተደርጎ ከተወሰደ ሌሎችን ወደ ማግለል ሊያመራ ይችላል። ሌሎች ታማኝ ክርስቲያኖችን ሕጋዊ አይደሉም ብሎ በማወጅ አንድነትን መጠበቅ አይቻልም።

አንዳንድ የኒ የፍጻሜ ዘመን ትምህርቶችና ከሽልማት ጋር የተያያዙ ትምህርቶቹም ያለ ጥያቄ ከመቀበል ይልቅ ጥንቃቄ የተሞላበት የቃሉን ትርጓሜ ይጠይቃሉ። የአምልኮ ሕይወት መምህር አስፈላጊ ንድፎችን ሊያስተውል ይችላል፤ ይህ ማለት ግን እያንዳንዱ ሥርዓታዊ አደረጃጀቱ እኩል የጸና ነው ማለት አይደለም።

በመጨረሻ፣ ታሪካዊ ሕይወቱ ሰብአዊ ሆኖ እንዲቀር መፈቀድ አለበት። የቅርብ ጊዜ ምሁራዊ ጥናት ቀደምት የሕይወት ታሪኮች አንዳንድ ጊዜ ላቀለሏቸው ሁኔታዎች ዐውድ ጨምሯል፦ በተለያዩ የክርስቲያን ጸሐፍት ላይ መደገፉ፣ የሰው ተፈጥሮ አስተምህሮው እድገት፣ በንግድና በአገልግሎት ዙሪያ የነበሩ ውጥረቶች፣ ከፖለቲካ ጋር የነበረው ተለዋዋጭ ግንኙነትና በኮሚኒስት ዘመቻዎች ሥር የቀረቡት ክሶች ውስብስብነት። ይበልጥ ታሪካዊ እውነታን መያዝ መንፈሳዊ አድናቆትን አያጠፋም። አድናቆትን ይበልጥ የበሰለ ያደርገዋል።

የመጨረሻው መለኪያ ክርስቶስ ነው። ጳውሎስ በስጦታ በተሞሉ አገልጋዮች ዙሪያ ስለ ተከፋፈሉ የቆሮንቶስ ሰዎችን ገሠጻቸው፤ እንዲህም አላቸው፦ «ነገር ሁሉ የእናንተ ነውና፤ ጳውሎስ ቢሆን አጵሎስም ቢሆን ኬፋም ቢሆን … እናንተም የክርስቶስ ናችሁ ክርስቶስም የእግዚአብሔር ነው» (1ኛ ቆሮንቶስ 3:21-23)። መምህራን ስጦታዎች እንጂ ባለቤቶች አይደሉም።

ዋችማን ኒ በተሻለ ሁኔታ ሊቀበል የሚችለው በዚያ መንፈስ ነው። ስላየው ነገር እግዚአብሔርን ልናመሰግን፣ ከተቀበለው መከራ ልንማር፣ አገላለጾቹ ከቅዱሳት መጻሕፍት አልፈው በሄዱበት ቦታ ልንጠይቅ፣ ማንነታችንንም በስሙ ዙሪያ ከመገንባት ልንቈጠብ እንችላለን።

እጅግ ዘላቂ የሆነው ግብዣው ከአንድ ንቅናቄ ይልቅ ቀላል ነው፦ ራስህን በራስህ የመቻል ጥረትህ ወደሚያበቃበት ድረስ፤ የክርስቶስንም በቂነት አግኝ።

ዋችማን የሚለውን ስም የመረጠው ወጣት ተኝተው ያሉ ክርስቲያኖችን ለማንቃት ፈለገ። ከተወለደ ከአንድ መቶ ዓመት በላይ ካለፈ በኋላ፣ አማኞች እንቅስቃሴን ከሕይወት፣ ስብዕናን ከቅባት፣ ድርጅትን ከአካሉ፣ እውቀትን ከእውነታ ወይም ቍጥጥርን ከእምነት ጋር በሚያምታቱበት ቦታ ሁሉ ጥሪው አሁንም ይሰማል።

«አንተ የምትተኛ ንቃ ከሙታንም ተነሣ ክርስቶስም ያበራልሃል» (ኤፌሶን 5:14)።

ጠባቂው ይሞታል። ክርስቶስ ግን ጸንቶ ይኖራል።