ቤተ ክርስቲያንና የክርስቶስ አካል

ሁለተኛው መለወጥ

ዋችማን ኒ አንዳንድ ጊዜ የክርስቶስን አካል ስለ ማወቁ የሚናገረው ስለ መጀመሪያው መለወጡ ከሚናገርበት ያላነሰ ብርቱ በሆነ ቋንቋ ነበር። ክርስቶስን በግል ማወቅ እጅግ አስፈላጊ ነበር፤ ኒ ግን ብዙ አማኞች በመንገድ እኩሌታ ላይ ይቆማሉ ወደሚል እምነት ደረሰ። ራሱን ያውቃሉ፤ አካሉን ግን በሚገባ አይገነዘቡም።

የጳውሎስ መለወጥ ራሱ የአካሉን የጋራ ሕይወት የሚመለከት ድንጋጤ በውስጡ ይዟል። ሳውል ክርስቲያኖችን ሲያሳድድ ከሙታን የተነሣው ኢየሱስ፦ «ሳውል ሳውል፥ ስለ ምን ታሳድደኛለህ?» ብሎ ጠየቀው (የሐዋርያት ሥራ 9:4)። ኢየሱስ ራሱን መከራ ከሚቀበለው ሕዝቡ ጋር አንድ አደረገ።

ኒ ከዚህ ጥልቅ መደምደሚያ አወጣ፦ አካሉን መንካት በተወሰነ መልኩ ክርስቶስን መንካት ነው። የክርስቲያን ሕይወት ወደ «ኢየሱስና እኔ» ብቻ ሊጠብ አይችልም።

ይህ ጽኑ እምነት የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮውን ከማንኛውም የአደረጃጀት ምርጫ በላይ ቀረጸው። ቤተ ክርስቲያን በመሠረቱ ሃይማኖተኛ ግለሰቦች በፈቃዳቸው የመሠረቱት ማኅበር አይደለችም። ከክርስቶስ ጋር የተጣመረች ሕያው አካል ናት።

«እናንተም የክርስቶስ አካል ናችሁ እያንዳንዳችሁም ብልቶች ናችሁ» (1ኛ ቆሮንቶስ 12:27)።

«ብልቶች» የሚለው ቃል ክብርንም ገደብንም ያመለክታል። እያንዳንዱ አማኝ የአካሉ ክፍል ነው፤ ማንኛውም አማኝ ግን ሙሉው አካል አይደለም።

ክርስቶስ ራስ ነው

የቆላስይስ መልእክት ስለ ክርስቶስ፦ «እርሱም የአካሉ ማለት የቤተ ክርስቲያን ራስ ነው» ይላል (ቆላስይስ 1:18)። ኒ ራስነቱን በተግባር ወሰደው። ቤተ ክርስቲያን ክርስቶስን በምሳሌያዊ መንገድ ማክበር ብቻ ሳይሆን ከእርሱ አመራርን መቀበል አለባት።

ይህ አስቸጋሪ ጥያቄዎችን ያስነሣል። አንድ ጉባኤ የክርስቶስን አሳብ እንዴት ይለያል? በመጽሐፍ ቅዱስ፣ በጸሎት፣ መንፈስ በሚሰጣቸው ስጦታዎች፣ በጥበበኛ አመራር፣ በማኅበረሰቡ የጋራ ማስተዋልና በመለኮታዊ መግቦት። የትኛውም መሪ የግል ምርጫውን ራስ ከሆነው ከክርስቶስ ትእዛዝ ጋር በቀላሉ እኩል ሊያደርገው አይችልም።

የኒ የኋለኛው ንቅናቄ ኒን ራሱን ጨምሮ በሐዋርያዊ ሠራተኞች አማካይነት ብርቱ ማዕከላዊ ተጽእኖ አዳበረ። ይህም ስለ ክርስቶስ ራስነት ባስተማረው ትምህርትና ስጦታ ያላቸው ሰብዓዊ መሪዎች በተግባር በሚጠቀሙበት ሥልጣን መካከል ውጥረት ይፈጥራል።

ያ ውጥረት ለአጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ንቅናቄ ብቻ የተለየ አይደለም። በግል ማራኪነቱ የሚታወቅ መሥራች ሁሉ ይገጥመዋል። የመሪው ስጦታ በበረታ መጠን ማኅበረሰቡ የመሪውን ትርጓሜ የክርስቶስ አመራር አድርጎ መቀበሉ ይቀልለታል።

አዲስ ኪዳን ለዚህ የሚሰጠው መልስ ኃላፊነትን ማከፋፈል ነው። ሽማግሌዎች ብዙ ናቸው። ትንቢት ይመዘናል። ትምህርት ይፈተናል። አባላት ስጦታዎች አሏቸው። መሪዎች ለሐዋርያት ትምህርት ተጠያቂዎች ናቸው። ብቸኛው ፍጹም ራስ ሆኖ የሚኖረው ክርስቶስ ነው።

አንድ አካል

«አንድ አካልና አንድ መንፈስ አለ» (ኤፌሶን 4:4)።

ኒ የቤተ እምነት ማንነትን አልቀበልም ያለው ያንን ቃል እጅግ ሥር ነቀል በሆነ ቁም ነገር ከመውሰዱ የመነጨ ነበር። እግዚአብሔር አማኞችን አንድ ካደረጋቸው፣ ክርስቲያኖች ራሳቸውን በሉተር፣ በዌስሊ፣ በጥምቀት አፈጻጸም፣ በአስተዳደር ቅርጽ፣ በዜግነት ወይም በአንድ የተለየ የሚስዮን ድርጅት ስም የመጥራት ምን መብት አላቸው?

ይህ ትችት ክብደት አለው። ጳውሎስ በቆሮንቶስ የነበረውን የወገንተኝነት መንፈስ ገሥጿል፦ «ክርስቶስ ተከፍሎአልን?» (1ኛ ቆሮንቶስ 1:13)።

ቤተ እምነቶች ታሪካዊ መከፋፈሎችን ተቋማዊ ሊያደርጉ ይችላሉ። አካሉ ራሱ የተከፋፈለ ይመስል አማኞች «የእኛ ቤተ ክርስቲያን» እና «የእነርሱ ቤተ ክርስቲያን» ብለው እንዲያስቡ ሊያበረታቱ ይችላሉ።

ይሁን እንጂ ቤተ እምነቶች ሥነ መለኮታዊ ጽኑ እምነትን ሊጠብቁ፣ የሚስዮን ሥራን ሊያደራጁ፣ ተጠያቂነትን ሊያሰፍኑ፣ መሪዎችን ሊያሠለጥኑ፣ ንብረትን ሊጠብቁና በተለያዩ አካባቢዎች ተባብረው ሊሠሩ ይችላሉ። ስም መያዝ በራሱ አንድ አማኝ መንፈሳዊ አንድነትን ይክዳል ማለት አይደለም።

ስለዚህ የኒ መርሕ እንደ ቀላል መፈተኛ ሳይሆን እንደ ትንቢታዊ ጥያቄ ሊሠራ ይገባዋል፦ መዋቅራችን የክርስቶስን አንድነትና ተልእኮ ያገለግላልን? ወይስ ከአካሉ በላይ የሆነ ማንነት ሆኗል?

የአጥቢያነት መሠረት

ኒ ስለ ቤተ ክርስቲያን ካቀረባቸው ሐሳቦች ሁሉ እጅግ የተለየው «የአጥቢያነት መሠረት» ነበር። አዲስ ኪዳን በቆሮንቶስ፣ በኤፌሶን፣ በኢየሩሳሌምና በሌሎች ከተሞች ስላለችው ቤተ ክርስቲያን ይናገራል። ኒ ለአንዲት የአጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ትክክለኛው ተግባራዊ ወሰን መልክዓ ምድራዊው ስፍራ ነው ብሎ ደመደመ።

በአንድ ከተማ አንዲት ቤተ ክርስቲያን።

ቤተ ክርስቲያን በብዙ ቤቶች ውስጥ ልትሰበሰብ ትችላለች፤ በመንፈሳዊም በአስተዳደራዊም ረገድ ግን አንድን የአጥቢያ ምስክርነት ልታውቅ ይገባል። ክርስቲያኖች በሁለተኛ ደረጃ አስተምህሮዎች፣ በመሪዎች ወይም በሚስዮን ድርጅቶች ዙሪያ የተለያዩ አብያተ ክርስቲያናትን ማቋቋም የለባቸውም።

ሞዴሉ ማራኪ ቀላልነት አለው። አንድነትን አማኞች በማይመርጡት ነገር ላይ — በሚኖሩበት ስፍራ ላይ — ይመሠርታል። ከብዙዎቹ የአዲስ ኪዳን ሰላምታዎችም ጋር ይስማማል።

ነገር ግን መጽሐፍ ቅዱስ «በአንድ ከተማ አንዲት አስተዳደራዊ ቤተ ክርስቲያን» የሚለውን ለሁሉ የሚሠራ የቤተ ክርስቲያን አስተዳደር ሥርዓት አድርጎ በግልጽ አያዝም። ትላልቅ ከተሞች በቤቶች የሚሰበሰቡ ብዙ ጉባኤዎችን ሊይዙ ይችሉ ነበር። የዘመናችን ታላላቅ ከተሞች ደግሞ ሚሊዮኖችን ሰዎችና የጥንቱ ዓለም የማያውቃቸውን ውስብስብ አስተዳደራዊ ክልሎች ሊይዙ ይችላሉ።

መርሑ ይበልጥ ችግር የሚሆነው አንድ መረብ ራሱን በአንድ ከተማ ያለችው «ቤተ ክርስቲያን» ብሎ ሲጠራና ሌሎች ትክክለኛ አስተምህሮ ያላቸው ጉባኤዎች ደግሞ ተገቢ ባልሆነ መሠረት ላይ እንደ ቆሙ ሲቈጠሩ ነው። በወገንተኝነት ላይ የተነሣ ተቃውሞ ሆኖ የጀመረው ነገር ሌሎችን የሚያገል አዲስ አስተሳሰብ ሊሆን ይችላል።

ለጋሱ አተገባበር አጥቢያነትን እንደ ማስታወሻ ማየት ነው፦ ሁሉም በአንድ አስተዳደር ሥር ቢሰበሰቡም ባይሰበሰቡም በአጠገባችን ያለ እያንዳንዱ አማኝ የዚያው የአንዱ አካል ክፍል ነው።

ክርስቶስ የተቀበላቸውን ሁሉ መቀበል

ጳውሎስ እንዲህ ሲል ይጽፋል፦ «ስለዚህ ክርስቶስ ለእግዚአብሔር ክብር እንደ ተቀበላችሁ እንዲሁ እርስ በርሳችሁ ተቀባበሉ» (ሮሜ 15:7)።

ይህ ከክርስቲያናዊ ኅብረት ታላላቅ መርሖች አንዱ ነው። የክርስቶስ መቀበል መለኪያ ይሆናል።

ኒ ከኤክስክሉሲቭ ብራዘረን ኅብረት ጋር መለያየቱ ክርስቲያኖች እውነተኛ አማኞችን ከሌሎች የክርስቲያን ቡድኖች ጋር ግንኙነት ስላላቸው ብቻ ሊገፉ አይገባም የሚለውን ጽኑ እምነቱን ይበልጥ አጠናከረው።

የጌታ ማዕድ ለአካሉ አንድነት ምስክር ሊሆን ይገባዋል።

በዚያው ጊዜ አዲስ ኪዳን መሠረታዊ አስተምህሮ ወይም የማያቋርጥ ብልሹ ምግባር ሲነሣ በኅብረት ላይ ገደብ ያደርጋል። መቀበል ሁሉን ያለ ልዩነት መደገፍ ማለት አይደለም።

ተግዳሮቱ ክርስቶስ ራሱ መሠረታዊ ያደረገውን ነገር መለየት ነው።

የቤተ ክርስቲያን ታሪክ ክርስቲያኖች የሁለተኛ ደረጃ እምነቶችን የኅብረት መፈተኛ ለማድረግ ምን ያህል እንደሚቀልላቸው ያሳያል። የኒ ተከታዮችም ከዚህ ነጻ አልነበሩም። ማንኛውም ንቅናቄ ነጻ አይደለም።

እጅግ አስተማማኙ አቋም የአስተምህሮን ቁም ነገርነት ወሰኖችን ያለ ስሕተት የማበጀት ችሎታችንን በተመለከተ ካለ ትሕትና ጋር የሚያጣምረው ነው።

የጌታ እራትና አንዱ እንጀራ

«የምንቆርሰውስ እንጀራ ከክርስቶስ ሥጋ ጋር ኅብረት ያለው አይደለምን? አንድ እንጀራ ስለ ሆነ፥ እኛ ብዙዎች ስንሆን አንድ ሥጋ ነን» (1ኛ ቆሮንቶስ 10:16-17)።

ኒ ለጌታ እራት ያልተለመደ ማዕከላዊ ስፍራ ሰጠው። ማዕዱ የክርስቶስን ሞት ያስባል፤ የቤተ ክርስቲያንንም አንድነት ያሳያል።

በየሳምንቱ የሚደረገው እንጀራ መቍረስ አምልኮ በአንድ ሰባኪ ዙሪያ እንደማይሽከረከር አማኞችን አስተማራቸው። ማዕከሉ ጌታ ራሱ ነው።

አንዲት ቤተ ክርስቲያን ሳይታወቃት ስጦታ ያለው የአንድ መምህር ተመልካች ልትሆን ትችላለች። ኒ ልክ ያንን አደጋ ሊፈጥር የሚችል ያህል ስጦታ ነበረው። የጌታ ማዕድ ሰባኪውን በልኩ ያስቀምጠዋል። ሁሉም የሚመጣው ጸጋን እንደሚቀበል ሰው ነው።

እንጀራው የመደብ ልዩነቶችንም ይገሥጻል። ሀብታምና ድሀ፣ የተማረና ያልተማረ፣ ሽማግሌዎችና አዲስ አማኞች አንድን ቤዛነት ይካፈላሉ።

ጳውሎስ በ1ኛ ቆሮንቶስ 11 በቆሮንቶስ ሰዎች መካከል የነበረውን በደል መገሠጹ ማኅበራዊ ንቀት የማዕዱን ተምሳሌትነት እንደሚቃረን ያሳያል። ድሆች አማኞችን እያዋረዱ አንዱን እንጀራ መብላት አካሉን አለመለየት ነው።

ሽማግሌዎች እንደ አጥቢያ እረኞች

ኒ ሽማግሌዎችን የአጥቢያው ዋና የበላይ ተመልካቾች አድርጎ ተቀበላቸው። አንድ መጋቢ ብቻውን የጉባኤ ብቸኛ አገልጋይ ሆኖ መሥራት አለበት የሚለውን ሐሳብ አልተቀበለም።

የሐዋርያት ሥራ 14:23 ጳውሎስና በርናባስ «በየቤተ ክርስቲያኑም ሽማግሌዎችን» እንደ ሾሙ ይገልጻል። የሐዋርያት ሥራ 20 የኤፌሶንን ሽማግሌዎች በአንድነት ያነጋግራል። ጴጥሮስም «በመካከላቸው ያሉትን ሽማግሌዎች እመክራቸዋለሁ» ይላል (1ኛ ጴጥሮስ 5:1)።

የብዙ ሽማግሌዎች አመራር ሥልጣንንና ስጦታዎችን ሊያከፋፍል ይችላል፤ ብዛት ብቻውን ግን ጤንነትን አያረጋግጥም። አንድ ቡድን በጋራ አምባገነን ሊሆን ይችላል።

ከማዕረግ ይልቅ መጽሐፍ ቅዱሳዊ የባሕርይ መመዘኛዎች ይበልጥ ዋጋ አላቸው። የበላይ ተመልካች ነቀፋ የሌለበት፣ ልከኛ፣ ራሱን የሚገዛ፣ ገር፣ የማይከራከር፣ ገንዘብን የማይወድ፣ ለማስተማር የሚበቃና የተከበረ መሆን አለበት (1ኛ ጢሞቴዎስ 3:1-7)።

የኒ የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ ሹመትንና መንፈሳዊ ብስለትን አጽንኦት ሰጥቷል። የዘመናችን አብያተ ክርስቲያናት በዚህ ላይ ጠንካራ የተጠያቂነት ልምምዶችን፣ ተጋላጭ ሰዎችን የመጠበቅ ሥርዓትን፣ የገንዘብ ግልጽነትንና በመሪዎች ላይ የሚቀርቡ ክሶችን የሚያዩ አሠራሮችን መጨመር ይገባቸዋል።

ጳውሎስ በሽማግሌዎች ላይ ስለሚቀርብ ክስና መሪዎች በኃጢአት ቢጸኑ በሕዝብ ፊት ስለሚሰጥ ተግሣጽ በግልጽ ደንግጓል (1ኛ ጢሞቴዎስ 5:19-20)። አመራር ከተግሣጽ በላይ አይደለም።

ሐዋርያትና ሠራተኞች

ኒ «ሐዋርያት» የሚለውን ቃል ማዕረጉን ለአሥራ ሁለቱና ለጳውሎስ ብቻ ከሚወስኑ ትውፊቶች በሰፋ መልኩ ተጠቅሞበታል። ሐዋርያትን እንዲሰብኩ፣ አብያተ ክርስቲያናትን እንዲተክሉና ሽማግሌዎችን እንዲሾሙ በእግዚአብሔር የተላኩ ሠራተኞች አድርጎ ይመለከታቸው ነበር።

በሰፊው የቋንቋ ትርጉም አዲስ ኪዳን አፖስቶሎስ የሚለውን የግሪክ ቃል ከአሥራ ሁለቱ ውጭ ላሉ ለተላኩ መልእክተኞችም በእርግጥ ይጠቀምበታል። ነገር ግን የተነሣው ክርስቶስ ምስክሮች ሆነው የተሾሙት ሰዎች መሠረታዊ ሐዋርያዊ ሥልጣን ልዩ ሆኖ ይቀራል።

የኒ ተግባራዊ ሥርዓት በቤተ ክርስቲያን ተከላና በአካባቢያዊ ቅንጅት ላይ ለተጓዥ ሠራተኞች ከፍተኛ ሥልጣን ሰጠ። ይህ ቅልጥፍናንና የአስተምህሮ ወጥነትን አስገኘ፤ ነገር ግን የማዕከላዊ ቁጥጥርንም አደጋ ፈጠረ።

ስለ ሥልጣን የሚያስተምረው ትምህርት እየበረታ በሄደበት በኋለኞቹ ዓመታት ውጥረቱ ተባባሰ።

ጤናማ የዘመናችን አተገባበር ተጠያቂነት የሌለበትን የሥልጣን ተዋረድ እንደ ገና ሳይፈጥር የሚስዮናዊውን ማስተዋል ሊጠብቅ ይችላል፦ አብያተ ክርስቲያናት ከአጥቢያ አልፈው የሚያገለግሉ አገልግሎቶች፣ ቤተ ክርስቲያን ተካዮች፣ የሥነ መለኮት ሊቃውንት፣ ሚስዮናውያንና መረቦች ያስፈልጓቸዋል፤ እንዲህ ያሉ ሠራተኞች ግን የአጥቢያ ጉባኤዎችን ሊያገለግሉ እንጂ ባለቤቶቻቸው ሊሆኑ አይገባም።

ጳውሎስ ሥልጣኑን ሊጠቀም ይችል ነበር፤ ቢሆንም የቆሮንቶስን ሰዎች፦ «ለደስታችሁ ከእናንተ ጋር የምንሠራ ነን እንጂ፥ በእምነታችሁ በእናንተ ላይ የምንገዛ አይደለንም» አላቸው (2ኛ ቆሮንቶስ 1:24)።

ሥራውና ቤተ ክርስቲያን

ኒ «ሥራውን» ከ«ቤተ ክርስቲያን» ለይቶ አየ። ቤተ ክርስቲያን የአጥቢያ ናት፤ በአንድ ስፍራ ያሉትን አማኞች ሁሉ ታቅፋለች፤ ሥራው ደግሞ የሐዋርያትና አብረዋቸው የሚሠሩት ሰዎች ሰፊ የሚስዮን እንቅስቃሴ ነው።

ይህ ልዩነት የሚስዮን ድርጅትን ከቤተ ክርስቲያን ጋር አንድ ከማድረግ እንዲርቅ ረዳው። የሚስዮን ድርጅት ሠራተኞችን ሊልክ ይችላል፤ አዲስ አማኞች ግን የሚስዮኑ ቋሚ ቅርንጫፎች ከመሆን ይልቅ ወደ አጥቢያ ጉባኤዎች ማደግ አለባቸው።

ይህ መርሕ በዘመናችን ስለ አገር በቀል ቤተ ክርስቲያን ተከላ የሚደረጉትን ውይይቶች ቀድሞ ተመልክቷል። ሚስዮናውያን የአጥቢያ መሪዎች እየበሰሉ ሲሄዱ ራሳቸውን ያነሰ አስፈላጊ ለማድረግ ማቀድ አለባቸው።

ጳውሎስ ለጢሞቴዎስ፦ «…ከእኔም የሰማኸውን ሌሎችን ደግሞ ሊያስተምሩ ለሚችሉ ለታመኑ ሰዎች አደራ ስጥ» ብሎ ይጽፋል (2ኛ ጢሞቴዎስ 2:2)።

አራት ትውልዶች ይታያሉ፦ ጳውሎስ፣ ጢሞቴዎስ፣ የታመኑ ሰዎች፣ ሌሎች። ጤናማ ሚስዮን ኃላፊነትን ያበዛል።

አካሉና መንፈሳዊ ስጦታዎች

«በአንድ አካል ብዙ ብልቶች እንዳሉን፥ የብልቶቹም ሁሉ ሥራ አንድ እንዳይደለ፥ እንዲሁ ብዙዎች ስንሆን በክርስቶስ አንድ አካል ነን፥ እርስ በርሳችንም እያንዳንዳችን የሌላው ብልቶች ነን» (ሮሜ 12:4-5)።

ኒ አጥብቆ ያነሣው «እርስ በርሳችንም እያንዳንዳችን የሌላው ብልቶች ነን» የሚለው ሐረግ ራሱን በራሱ የቻለውን መንፈሳዊነት ተገዳደረ። ስጦታዬ ለግል ማንነቴ የተሰጠ የእኔ ብቻ አይደለም። የአካሉ ነው።

መምህሩ ርኅሩኁን ያስፈልገዋል። ባለ ራእዩ አስተዳዳሪውን ያስፈልገዋል። ደፋሩ ወንጌላዊ ጸጥ ያለውን አማላጅ ያስፈልገዋል። ምሁሩ ተግባራዊ ጥበብ ያለውን ሰው ያስፈልገዋል።

ይህ የዝነኝነትን ባህል ያፈርሳል። በሕዝብ ፊት የሚታዩ ስጦታዎች ከተሰወሩት የግድ ይበልጥ ዋጋ ያላቸው አይደሉም።

«ነገር ግን ደካሞች የሚመስሉ የአካል ብልቶች ይልቁን የሚያስፈልጉ ናቸው» (1ኛ ቆሮንቶስ 12:22)።

በመድረክ ላይ የሚታዩ ስጦታዎችን ብቻ የምትሸልም ቤተ ክርስቲያን አካሉን በስሕተት ታነባለች።

ተቀናጅቶ መሥራትና መገዛት

ኒ ብልቶች ራሳቸውን ችለው ከመሥራት ይልቅ ተቀናጅቶ መሥራትን መማር አለባቸው ብሎ አስተምሯል። ይህ በመርሕ ደረጃ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ነው። «ለእያንዳንዳችሁ በክርስቶስ ፍርሃት የተገዛችሁ ሁኑ» (ኤፌሶን 5:21)።

«ለእያንዳንዳችሁ» — ማለትም እርስ በርስ — የሚለው አሳብ ወሳኝ ነው። ክርስቲያናዊ መገዛት ከላይ ወደ ታች ብቻ የሚወርድ አይደለም። ስለ ክርስቶስ ብለው የራስ ወዳድነት ግትርነትን የሚተዉ ሰዎች ማኅበረሰብ ነው።

ዕብራውያን 13:17 ደግሞ አማኞች ስለ ነፍሳቸው የሚተጉትን መሪዎች እንዲታዘዙ ይጠራል። ነገር ግን የቤተ ክርስቲያን ሥልጣን ሁሉ ከመጽሐፍ ቅዱስና ከእረኞች አለቃ በታች ነው።

ኒ በኋለኞቹ ዓመታት ስለ በውክልና የተሰጠ ሥልጣን ያቀረባቸው ብርቱ አገላለጾች ከእርስ በርስ መገዛት፣ ከሕሊናና ከገደቦች ከተነጠሉ አደገኛ ሊሆኑ ይችላሉ። አማኝ በኃጢአት ውስጥ መሪን ፈጽሞ መታዘዝ የለበትም። ማንኛውም መሪ በደልን የሚሸፍን ምስጢር ጠባቂነትን ሊጠይቅ አይችልም። መንፈሳዊ ሽፋን አለኝ የሚል የትኛውም ይገባኛል ጥያቄ የክርስቶስን ጌትነት ሊተካ አይችልም።

የጴጥሮስ ቃል የመጨረሻውን ወሰን ያስቀምጣል፦ «ከሰው ይልቅ ለእግዚአብሔር ልንታዘዝ ይገባል» (የሐዋርያት ሥራ 5:29)።

መንፈሳዊ ሥልጣን

ኒ ስለ ሥልጣን ያስተማረው ትምህርት በከፊል የመነጨው ግለኝነትን ከመቃወሙ ነው። በትክክል በውክልና በተሰጠ ሥልጣን ላይ ማመፅ በእግዚአብሔር ሥርዓት ላይ ማመፅን ሊያንጸባርቅ ይችላል ብሎ ያምን ነበር። ዳዊት ሳኦልን ለመግደል እንቢ ማለቱን የመሰሉ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ምሳሌዎች በዚህ ጭብጥ ላይ ተጽእኖ አሳድረዋል።

በዚህ ውስጥ ጥበብ አለ። የዘመናችን ግለኝነት እያንዳንዱን ሰው ለራሱ የመጨረሻ ባለ ሥልጣን ሊያደርገው ይችላል። ክርስቲያኖች ለመማር ዝግጁነትና እግዚአብሔር ለሚጠቀምባቸው ሹመቶች አክብሮት ያስፈልጋቸዋል።

ነገር ግን መጽሐፍ ቅዱስ ጭፍን መታዘዝን አያዝም። ዳዊት ከሳኦል ሸሸ፤ ግፍን በተዘዋዋሪ መንገድ ተቃወመ፤ ለመገደልም እጁን አልሰጠም። ናታን ዳዊትን ገሠጸው። ጳውሎስ ጴጥሮስን በሕዝብ ፊት ገሠጸው። ነቢያት ነገሥታትን ተጋፈጡ። አብያተ ክርስቲያናት ትምህርትን ፈተኑ።

የኢየሱስ አርአያ ወሳኝ ነው፦ «ማንም ከእናንተ ታላቅ ሊሆን የሚወድ የእናንተ አገልጋይ ይሁን» (ማርቆስ 10:43)።

ክርስቲያናዊ ሥልጣን የሚታወቀው በአገልግሎት፣ በእውነት፣ በትሕትና፣ በተጠያቂነትና ለሌሎች ሲል መከራን ለመቀበል ባለ ፈቃደኝነት ነው።

የግል ቁጥጥሩን ለማረጋገጥ «በውክልና የተሰጠ ሥልጣን»ን የሚጠቅስ መሪ መስቀሉን ተቃርኗል።

ቤተ ክርስቲያን እንደ አዲሱ የሰው ዘር

የኤፌሶን መልእክት ክርስቶስ አይሁድንና አሕዛብን «ከሁለታቸው አንድን አዲስ ሰው በራሱ» እንደ ፈጠረ ይናገራል (ኤፌሶን 2:15)።

ስለዚህ ኒ ስለ ቤተ ክርስቲያን የነበረው ራእይ ከስብሰባ አወቃቀር የሰፋ ነበር። ቤተ ክርስቲያን በክርስቶስ ያለች የእግዚአብሔር አዲስ የሰው ዘር ናት።

ይህ ማኅበራዊ አንድምታዎች አሉት። ብሔርተኝነት፣ ዘረኝነት፣ የመደብ ተዋረድና የጎሳ ማንነት ወደ አንዱ አካል በሚደረገው ጥምቀት በልካቸው ይቀመጣሉ።

በኢምፔሪያሊዝም፣ በብሔርተኝነት፣ በወረራና በአብዮት ዘመን ለኖረ ቻይናዊ ክርስቲያን ይህ ረቂቅ አሳብ አልነበረም። የውጭ አገዛዝ ክርስትና ተቀባይነት እንዲያገኝ የማድረጉን ሥራ አወሳስቦት ነበር። ኒ ክርስትናን ወደ ቻይናዊ ብሔራዊ ማንነት ሳያጠብ ቤተ ክርስቲያን በእውነት አገር በቀል እንድትሆን ፈለገ።

ክርስቶስ የሁሉ ጌታ ስለ ሆነ አካሉ ከብሔራት ድንበር በላይ ነው።

ቤተ ክርስቲያንና ተልእኮ

የኒ የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ እጅግ ሚስዮናዊ ነበር። አካሉ የሚኖረው ክርስቶስን ለመግለጥና ወንጌልን ለመሸከም ነው።

በ1940ዎቹ መገባደጃ ሠራተኞችንና አማኞችን ወንጌል ወዳልደረሰባቸው አካባቢዎች ለማሰራጨት ታላላቅ ዕቅዶች ተነደፉ። ከንቅናቄው ጋር የተያያዙ አንዳንዶች ስለ ወንጌል የሚደረግ የ«ፍልሰት» ዓይነት ተግባራዊ አደረጉ — አዳዲስ አብያተ ክርስቲያናት ይተከሉ ዘንድ ቤተሰቦቻቸውንና መተዳደሪያቸውን ወደ ሌላ ስፍራ አዛወሩ።

ይህ የሐዋርያት ሥራን መጽሐፍ በቁም ነገር መውሰድ ነበር። የጥንቲቱ ቤተ ክርስቲያን ተበተነች፤ «የተበተኑትም ቃሉን እየሰበኩ ዞሩ» (የሐዋርያት ሥራ 8:4)።

ተልእኮ የሙያተኛ ሚስዮናውያን ሥራ ብቻ አይደለም። ነጋዴዎች፣ ቤተሰቦች፣ ተማሪዎችና ሠራተኞች በተራ እንቅስቃሴያቸው ወንጌልን ይሸከማሉ።

ስልቱ ከልክ በላይ ሊወደስ አይገባም፤ ወደ ሌላ ስፍራ መዛወር በትዳር አጋሮችና በልጆች ላይ ዋጋ ሊያስከፍል ይችላል፤ ብርቱ የአመራር ግፊትም በፈቃድ የሚደረገውን መሥዋዕትነት ሊያደበዝዘው ይችላል። ክርስቲያናዊ ተልእኮ ሕሊናንና የቤተሰብ ኃላፊነትን ማክበር አለበት።

ቢሆንም ራእዩ ፈታኝ ነው፦ ተራ አማኞች የሚኖሩበትን ስፍራ የሚመርጡት ኢኮኖሚያዊ ዕድልን ብቻ ሳይሆን በከፊል የወንጌልን ፍላጎት ተመልክተው ቢሆንስ?

ማስረከብና ራስን መለየት

በ1940ዎቹ መገባደጃ ንቅናቄው በገንዘብ ረገድ ራስን መለየትንና ንብረትን «ማስረከብን» አጽንኦት ሰጥቷል። ዓላማውም ለወንጌል ስርጭት ሀብትን ማሰባሰብና የቍሳዊነትን ይዞታ መስበር ነበር።

የሐዋርያት ሥራ አማኞች ችግርን ለማሟላት ንብረታቸውን እንደ ሸጡ ይመዘግባል (የሐዋርያት ሥራ 4:34-35)። ኢየሱስ ስለ ሀብት ደጋግሞ ያስጠነቅቃል። ጳውሎስ በልግስና መስጠትን ያስተምራል።

ሆኖም የሐዋርያት ሥራ 5:4 ንብረቱ ከመሰጠቱ በፊት በባለቤቱ ፈቃድ ሥር እንደ ነበረ ግልጽ ያደርጋል። ክርስቲያናዊ ልግስና በቤተ ክርስቲያን መሪዎች የሚፈጸም ንብረት መውረስ አይደለም።

ስለ ራስን መስጠት የሚቀርብ ማንኛውም ብርቱ ትምህርት በፈቃድ የሚሠራውን ሕሊና መጠበቅ አለበት። ጳውሎስ ስለ መስጠት እንዲህ ይላል፦ «እግዚአብሔር በደስታ የሚሰጠውን ይወዳልና እያንዳንዱ በልቡ እንዳሰበ ይስጥ፥ በኀዘን ወይም በግድ አይደለም» (2ኛ ቆሮንቶስ 9:7)።

መንፈሳዊ ደረጃ ከአስደናቂ የገንዘብ መሥዋዕትነት ጋር ሲተሳሰር ንቅናቄዎች የሰዎችን ፈቃድ በስውር የሚጠመዝዙ ሊሆኑ ይችላሉ። ግልጽነት እጅግ አስፈላጊ ነው።

ኒ ራስን ለመለየት ያቀረበው ጥሪ ዛሬም ልብን ይመረምራል፤ ነገር ግን የዘመናችን አተገባበር ከማስገደድ የሚከላከሉ ግልጽ ጥበቃዎችን ማካተት አለበት።

ቤተ ክርስቲያንና መንግሥቱ

ኒ የቤተ ክርስቲያንንና የመንግሥቱን ገጽታዎች ለይቶ ያያቸው ነበር፤ በዚያው ጊዜም የቤተ ክርስቲያን ምስክርነት በፍጻሜው ዘመን በእግዚአብሔር ዓላማ ውስጥ ድርሻ እንደሚኖረው ይጠብቅ ነበር። የፍጻሜ ዘመን ትምህርቱ «የድል ነሺዎችን» ጭብጥ ያካትት ነበር — ለክርስቶስ ሙሉ በሙሉ ምላሽ የሚሰጡና ዋጋ የሚቀበሉ ታማኝ አማኞች።

የራእይ መጽሐፍ «ድል የነሣው…» እያለ ደጋግሞ ይናገራል፤ ተስፋዎችንም ያያይዛል (ራእይ 2-3)። ኒ እነዚህን ክፍሎች አማኞችን ከስም ክርስትና አልፈው እንዲሄዱ ለመጥራት ተጠቅሞባቸዋል።

ድል የመንሣት ጥሪ ታማኝነትን ሲያነሣሣ ዋጋ ያለው ነው። ተራ አማኞችን እንደ ሁለተኛ ደረጃ የሚቈጥሩ መንፈሳዊ ልሂቃንን ሲፈጥር ግን አደገኛ ይሆናል።

አዲስ ኪዳን ዋጋንና ታማኝነትን በቁም ነገር እየወሰደ ክርስቲያኖችን ሁሉ በጸጋ ላይ ያጸናቸዋል። «በእሳት ስለሚገለጥ ያ ቀን ያሳያልና፥ የእያንዳንዱም ሥራ እንዴት መሆኑን እሳቱ ይፈትነዋል» (1ኛ ቆሮንቶስ 3:13)፤ መዳን ግን በክርስቶስ ላይ ያርፋል።

ቤተ ክርስቲያን በጫና ውስጥ

በ1949 ከኒ ጋር የተያያዙት ጉባኤዎች እጅግ በፍጥነት አድገው ነበር። ግምቶቹ ይለያያሉ፤ ምንጮች ግን በአብዛኛው በመቶዎች የሚቈጠሩ ጉባኤዎችንና በአሥር ሺዎች የሚቈጠሩ አማኞችን ይጠቅሳሉ፤ ‹ክርስቺያን ሂስትሪ› የተሰኘው መጽሔት በ1950 ወደ 700 የሚጠጉ ጉባኤዎችና 70,000 አባላት እንደ ነበሩ ይገልጻል።

ያ ዕድገት የተከሰተው በጦርነት፣ በመፈናቀልና በፖለቲካዊ ቀውስ መካከል ነበር። የንቅናቄው ያልተማከለ ባሕርይ ጽናቱን አስመስክሮ ነበር።

አሁን ደግሞ የቻይና ሕዝባዊት ሪፐብሊክ ከቀደመው ተቃውሞ ሁሉ የተለየ ፈተና ልታቀርብ ነበር። አዲሱ መንግሥት ሰፊ ማኅበራዊ ለውጥንና በሃይማኖታዊ ተቋማት ላይ እየጨመረ የሚሄድ ርዕዮተ ዓለማዊ ቁጥጥርን ይሻ ነበር።

የኒ የቤተ ክርስቲያን ሥነ መለኮት በጉባኤ ከሚሰጥ ትምህርት ወደ ሕልውና ፈተና ሊሸጋገር ነበር።

መሪዎች እርስ በርሳቸው እንዲወነጃጀሉ ጫና ሲደረግባቸው ቤተ ክርስቲያን አንድ አካል ሆና ልትቀጥል ትችል ይሆን? አማኞች የክርስቶስን ራስነት አሳልፈው ሳይሰጡ ገዥዎችን ማክበር ይችሉ ይሆን? የአጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት የሚታዩ መዋቅሮች ሳይኖሯቸው ሊተርፉ ይችሉ ይሆን? ስለ መንፈሳዊ ሥልጣን ያስተማረ መምህር ለመንግሥት በመገዛትና ለእግዚአብሔር ብቻ በሚገባ መታዘዝ መካከል ያለውን ልዩነት መለየት ይችል ይሆን?

እነዚያ ጥያቄዎች የወደፊቱ ነበሩ። ከእስርና ከወህኒ በፊት ግን አንድ ተጨማሪ ዋና ጭብጥ መጣ፦ እምነት፣ ጸሎትና በእግዚአብሔር ላይ ሙሉ በሙሉ መደገፍ።

አንድነትና እውነት

የክርስቶስ አካል የፈጠረውን እውነት ችላ በማለት አንድ ሊሆን አይችልም። ኢየሱስ «ሁሉ አንድ እንዲሆኑ» ብሎም «በእውነትህ ቀድሳቸው» ብሎም ይጸልያል (ዮሐንስ 17:21፣ 17)።

ስለዚህ ክርስቲያናዊ አንድነት የአደረጃጀት ተመሳሳይነት አይደለም፤ ሁሉም በሚስማማበት ዝቅተኛ ነጥብ ላይ የቆመ ሃይማኖትም አይደለም።

ኒ መከፋፈልን አጥብቆ መቃወሙ ከትዕግሥተኛ የሥነ መለኮት ሥራ ጋር መጣመር ይገባዋል። ክርስቲያኖች በቁም ነገር ሊለያዩ፣ ቢሆንም አንዳቸው ሌላውን እንደ ወንድምና እኅት ሊቈጥሩ ይችላሉ። አንዳንድ ልዩነቶች የእርስ በርስ ንቀትን ሳይጠይቁ ለተግባራዊ ታማኝነት ሲባል የተለያዩ የጉባኤ መዋቅሮችን ይጠይቃሉ።

አሳዛኙ ነገር እያንዳንዱ ተቋማዊ ልዩነት አይደለም። አሳዛኙ ነገር ጥላቻ፣ ፉክክር፣ ትዕቢትና ክርስቶስን በሌሎች አማኞች ውስጥ ለማወቅ እንቢ ማለት ነው።

አካሉ ስጦታ ያላቸውን ያርማል

እውነተኛ አካል ስጦታ ያላቸውን መሪዎች ከራሳቸው ይጠብቃቸዋል። ዓይን እጅን ያስፈልገዋል። መምህሩ እረኛውን ያስፈልገዋል። ባለ ራእዩ የሚያስከትለውን ውጤት የሚያስተውል ሰው ያስፈልገዋል።

«ምክር ከሌለ አሳብ ይፈርሳል፤ በመካሮች ብዛት ግን ይጸናል» (ምሳሌ 15:22)።

ይህ በአስተዳደር ላይ አንድምታ አለው። ቦርዶችና ሽማግሌዎች መሥራቹ የወሰነውን ለማጽደቅ ብቻ መኖር የለባቸውም። ጤናማ የአመራር ቡድን በነጻነት የመለያየት መብት አለው።

የኒ የራሱ ብርቱ ተጽእኖ ይህን ትምህርት ለውርሱ በተለይ ተገቢ ያደርገዋል።

የቤተ ክርስቲያን ተግሣጽና መመለስ

የኒ ንቅናቄ ተግሣጽን በቁም ነገር፣ አንዳንድ ጊዜም እጅግ በቁም ነገር ይፈጽም ነበር። አዲስ ኪዳን አብያተ ክርስቲያናት የማያቋርጥ ኃጢአትን እንዲያዩ በእርግጥ ይጠይቃል።

ነገር ግን የተግሣጽ ዓላማ መመለስ፣ መጠበቅና እውነት ነው — ማዋረድ አይደለም።

ጳውሎስ የገላትያ ሰዎችን የወደቀውን ሰው «በየዋህነት መንፈስ አቅኑት» ይላቸዋል (ገላትያ 6:1)። በ1ኛ ቆሮንቶስ 5 አስፈላጊ የሆነው ማግለል እንኳ በ2ኛ ቆሮንቶስ ንስሐ የገባው ሰው በብዙ ኀዘን እንዳይዋጥ በሚገልጽ አሳቢነት ይከተላል።

የቤተ ክርስቲያን ሥልጣን ድፍረትንም ምሕረትንም ማወቅ አለበት።

የክርስቶስ አካል፣ አጥቢያነትና የተቋማዊ እርግጠኝነት ወሰኖች

የኒ የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ ይመራ የነበረው በአንድ ግሩም ጽኑ እምነት ነበር፦ ክርስቶስ የሚያድነው ተነጣጥለው የሚኖሩ ግለሰቦችን ብቻ አይደለም። አካልን ይሠራል። ያ ጽኑ እምነት መንፈሳዊነቱ ሙሉ በሙሉ የግል ጉዳይ እንዳይሆን ጠበቀው። አማኙ ከክርስቶስ ጋር ያለው አንድነት ከሌሎች አማኞች ሁሉ ጋር ተዛማጅ ግንኙነትን ይፈጥራል።

ጳውሎስ፦ «እንዲሁ ብዙዎች ስንሆን በክርስቶስ አንድ አካል ነን፥ እርስ በርሳችንም እያንዳንዳችን የሌላው ብልቶች ነን» ብሎ ይጽፋል (ሮሜ 12:5)። የመጨረሻው ሐረግ ብዙ ይጠይቃል። ክርስቲያኖች የአንድ ድርጅት አባላት ብቻ አይደሉም፤ አንዳቸው የሌላው ናቸው።

ኒ አዲስ ኪዳን በአብዛኛው አብያተ ክርስቲያናትን በአጥቢያቸው ይለያቸዋል ብሎ ያምን ነበር፦ በቆሮንቶስ ያለችው ቤተ ክርስቲያን፣ የገላትያ አብያተ ክርስቲያናት፣ የተሰሎንቄ ሰዎች ቤተ ክርስቲያን። ከዚህም በመነሣት የአጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ትክክለኛ መሠረት ከቤተ እምነት፣ ከተለየ የአስተምህሮ ትኩረት፣ ከሚስዮን ማኅበር ወይም ከተወደደ መሪ ይልቅ ከተማዋ ናት ብሎ ደመደመ። ዓላማው የኅብረትን ተግባራዊ ወሰን ክርስቶስ ካበጀው ወሰን እንዳያንስ ማድረግ ነበር።

ይህ ማስተዋል እውነተኛ ኃይል አለው። እግዚአብሔር አንድን አማኝ በክርስቶስ ምክንያት ከተቀበለው፣ ክርስቲያኖች የሁለተኛ ደረጃ የአባልነት መፈተኛዎችን ለመፍጠር ሊዘገዩ ይገባል። ጳውሎስ፦ «ስለዚህ ክርስቶስ ለእግዚአብሔር ክብር እንደ ተቀበላችሁ እንዲሁ እርስ በርሳችሁ ተቀባበሉ» ይላል (ሮሜ 15:7)። ኅብረት የሚጀምረው በመለኮታዊ መቀበል ነው።

ነገር ግን ከመጽሐፍ ቅዱሳዊ ምልከታ ወደ ሌሎችን የሚያገል ተቋማዊ ሕግ መሸጋገር ይበልጥ አስቸጋሪ ነው። አዲስ ኪዳን የአጥቢያ አብያተ ክርስቲያናትን፣ በቤት የሚደረጉ ስብሰባዎችን፣ የሐዋርያዊ ሠራተኞችን መረቦችና ከተሞችንና አካባቢዎችን አቋርጠው የሚዘረጉ ግንኙነቶችን ይዟል። በአንድ ታላቅ ከተማ ያሉ በርካታ ጉባኤዎች እንዴት በትክክል መተሳሰር እንዳለባቸው የሚያብራራ ዘመናዊ ሕገ መንግሥት ግን አይሰጥም። ስለዚህ ታማኝ ክርስቲያኖች ያንኑ ቃል ለማክበር እየፈለጉ የተለያዩ የቤተ ክርስቲያን አስተዳደር ሥርዓቶችን አዳብረዋል።

ስለዚህ የኒ «በአንድ ከተማ አንዲት ቤተ ክርስቲያን» መርሕ ከትንሣኤ ጋር እኩል ደረጃ እንዳለው አስተምህሮ ሳይሆን ስለ ቤተ ክርስቲያን የቀረበ ሐሳብ ተደርጎ ሊታይ ይገባዋል። ምርጡ ዓላማው ትንቢታዊ ነው፦ ክርስቲያኖች በምርጫዎችና በግለሰቦች ዙሪያ ምን ያህል በቀላሉ እንደሚከፋፈሉ ያጋልጣል። አደጋው የሚታየው አንድ ቡድን የራሱን አስተዳደራዊ መግለጫ በአንድ ከተማ ካለችው ቤተ ክርስቲያን ጋር ፈጽሞ አንድ አድርጎ ሲያይና ሌሎች አማኞች በተግባር ሁለተኛ ደረጃ ሲሆኑ ነው።

አካሉ ራሱ እንዲህ ያለውን እርግጠኝነት ያርማል። ጳውሎስ፦ «ዓይን እጅን። አታስፈልገኝም ልትለው አትችልም» ይላል (1ኛ ቆሮንቶስ 12:21)። ስለ አንድነት አንድን ነገር የተመለከተ ጉባኤ በምሕረት፣ በወንጌል ስርጭት፣ በሥነ መለኮት ምርምር፣ በፍትሕ፣ በባህል ተሻጋሪ ተልእኮ ወይም በእረኝነት እንክብካቤ የሌላውን ጉባኤ ብርታት ሊያስፈልገው ይችላል። ማንኛውም የአጥቢያ መግለጫ ክርስቶስን አሟጦ አይይዝም።

ኒ የብዙ ሽማግሌዎችን አመራርና የተራ ብልቶችን አገልግሎት አጽንኦት ሰጥቷል። እነዚህ ጉዳዮች ዛሬም ዋጋ አላቸው። የኤፌሶን መልእክት ክርስቶስ ስጦታ ያላቸውን ሰዎች «ቅዱሳንን ለአገልግሎት ሥራ ፍጹማን ሊያደርጉ፥ የክርስቶስንም አካል ሊያንጹ» እንደ ሰጠ ይናገራል (ኤፌሶን 4:12)። መሪዎች ቅዱሳንን ያስታጥቃሉ፤ አገልግሎትን በብቸኝነት አይቆጣጠሩም።

ይህ ለተመልካች ክርስትና ብርቱ እርማት ነው። ቤተ ክርስቲያን በአንድ የሃይማኖት ባለሙያ አቅራቢ ዙሪያ የተሰበሰበ ታዳሚ አይደለችም። እያንዳንዱ አማኝ የሚሰጠው ጸጋ ያለው ብልት ነው። ጸጥ ያለው አማላጅ፣ እንግዳ ተቀባዩ ቤተሰብ፣ የንግድ ባለቤቱ፣ መምህሩ፣ ወጣቱ ወንጌላዊ፣ በዕድሜ የገፉት ቅዱስ፣ ሙዚቀኛው፣ አስተዳዳሪውና የምሕረት ስጦታ ያለው ሰው ሁሉ ለአካሉ ጤንነት አስተዋጽኦ ያደርጋሉ።

ይሁን እንጂ አገልግሎቱ በፍቅር የሚመራ ሆኖ መቀጠል አለበት። 1ኛ ቆሮንቶስ 12 በቀጥታ ወደ ምዕራፍ 13 ይመራል። ፍቅር የሌለበት ስጦታ ጩኸት ይሆናል። ፍቅር የሌለበት የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ ሕይወት የሌለበት የሕንጻ ንድፍ ይሆናል።

የኒ የአካሉ አስተምህሮ ከፍተኛ ብልጽግናው ላይ የሚደርሰው ትሕትናን ሲያፈራ ነው። እግዚአብሔር ስጦታን ሁሉ በእኔ ውስጥ ላለማኖር ስለ መረጠ በወንድሜ ወይም በእኅቴ ውስጥ ያለው ክርስቶስ ያስፈልገኛል። በአካሉ ላይ መደገፍ መንፈሳዊ ግለኝነትንና መንፈሳዊ ዝነኝነትን በአንድ ጊዜ ይመታል። ስጦታ ያለው መምህር እርማት ያስፈልገዋል። ባለ ራእዩ አስተዳዳሪዎች ያስፈልጉታል። ደፋሩ ተሐድሶ አራማጅ ትዕግሥተኛ እረኞች ያስፈልጉታል። በተመስጦ የሚኖረው ወንጌላውያን ያስፈልጉታል። ባለ ጸጋዋ ቤተ ክርስቲያን መከራ ከሚቀበሉ አብያተ ክርስቲያናት የሚመጡ ድምፆች ያስፈልጓታል።

ክርስቶስ ራስ ሆኖ ይኖራል፤ ይህም በእያንዳንዱ ተቋም ላይ ገደብ ያደርጋል። ማንኛውም ቤተ እምነት፣ መረብ፣ የአጥቢያ ጉባኤ፣ የሽማግሌዎች ጉባኤ፣ ሐዋርያ፣ መጋቢ ወይም መምህር በክርስቶስ ፋንታ የቤተ ክርስቲያን ሕሊና አይሆንም። ሰብዓዊ መዋቅሮች አካሉን ያገለግላሉ እንጂ ባለቤቱ አይደሉም።

ስለዚህ ኒ ትቶልን የሄደው ዘላቂ ጥያቄ «በእርሱ ንድፍ መሠረት ተደራጅተናልን?» የሚለው ብቻ አይደለም። «የቤተ ክርስቲያን ሕይወታችን በእርግጥ አንድ ራስንና አንድ አካልን ይመሰክራልን?» የሚለው ነው። ክርስቶስ ራስ ከሆነ መሪዎች አገልጋዮች ይሆናሉ። አማኞች አንድ አካል ከሆኑ ፉክክር ከኃይሉ የተወሰነውን ያጣል። ስጦታዎች ከተከፋፈሉ ተራ ቅዱሳን ይታጠቃሉ። መስቀሉ የሚገዛ ከሆነ አንድነት አለመግባባቶች እንደሌሉ ማስመሰልን አይጠይቅም።

አንዲት ቤተ ክርስቲያን የኒን ውጫዊ ንድፍ ልትኮርጅና እነዚህን እውነታዎች ልታጣ ትችላለች። ሌላዋ ደግሞ የተለየ መዋቅር ተጠቅማ እርሱ መልሶ ሊያገኘው የናፈቀውን አብዛኛውን ልትኖረው ትችላለች። እውነተኛው መለኪያ ክርስቶስ እንደ ራስ መከበሩና ሕዝቡ በእውነትና በፍቅር አብረው መገንባታቸው ነው።