የኩዌከር ጥያቄዎች

በልጅነት አእምሮዬ ላይ ስለ መንፈስ ቅዱስ በግልጽ የሚታወቅ አመራር የተሰጠው ትምህርት ካሳደረብኝ ስሜት ቀጥሎ ትልቅ ቦታ የነበረው፣ «የወዳጆች ምስክርነቶች» ተብለው ይጠሩ የነበሩት ትምህርቶችና በእነርሱ ላይ የተመሠረቱት «ጥያቄዎች» ያሳደሩብኝ ስሜት ነበር።

እነዚህ «ጥያቄዎች» የኩዌከርን እምነት አፈጻጸም የሚመረምሩ ተከታታይ ጥያቄዎች ነበሩ። የማኅበሩን ጉዳዮች ለማከናወን ተብለው በተወሰኑት ወርሃዊ የሥራ ስብሰባዎች ላይ በወር አንድ ጊዜ በታላቅ ክብደት ይጠየቁና ይመለሱ ነበር። ጥያቄዎቹ ስምንት ነበሩ፤ በግብይታቸው ሁሉ የማይናወጥ ቅንነትና ታማኝነት ያለው፣ በግል ሕይወቱም አስደናቂ ራስን የመግዛትና ራስን የመካድ ጠባይ ያለው ሕዝብ ለማፍራት የተዘጋጁ ክቡር የሥነ ምግባር ሕግ ነበሩ። በልጅነቴ ምንም ያህል ብማረርባቸውም፣ ያስተማሩኝን ትምህርት ፈጽሞ ልረሳው አልቻልኩም፤ ዛሬም እንኳ ብዙ ጊዜ በምክራቸው እየተመራሁ ራሴን አገኘዋለሁ።

እነዚህ ጥያቄዎች ይጠይቁት በነበረው በዚህ ዓይነቱ ወርሃዊ የምግባር ምርመራ፣ ከፍ ያለ የጽድቅ መለኪያ የኩዌከር ሕይወት የማይነጣጠል ክፍል መሆኑ የማይቀር ነበር ማለት ይቻላል፤ እኔም ይህ በራሴ ሃይማኖታዊ አስተዳደግ ውስጥ ዋጋ የማይተመንለት ክፍል እንደ ነበረ ይሰማኛል።

ከእነዚህ ጥያቄዎች በስተጀርባ፣ ጥያቄዎቹ የተገኙባቸው የ«ወዳጆች ምስክርነቶች» ስብስብ ነበረ።

እነዚህ ምስክርነቶች በጥያቄዎቹ ውስጥ ከተገለጹት በቀር ያልተጻፉ ቢሆኑም፣ በእያንዳንዱ እውነተኛ ወዳጅ ላይ ፍጹም አስገዳጅ ነበሩ። ማንም እንዲህ ብሎ ተናግሮ ባያውቅም፣ በእውነቱ የእኛ የኩዌከሮች አሥርቱ ትእዛዛት እንደ ነበሩ ብዙ ጊዜ አስቤአለሁ። በልጅነቴ ደግሞ ለእኛ ለኩዌከሮች ብቻ የተሰጡ፣ በዙሪያችን ካሉት ክርስቲያኖች ሁሉ የሚለዩንና ራሳችንን እንዲህ ብለን ለመጥራት የምንኮራበት «የተለየ ሕዝብ» የሚያደርጉን ልዩ ትእዛዛት እንደ ሆኑ በእርግጥ አምን ነበር።

ከእነዚህ ምስክርነቶች ብዙዎቹ ጥብቅና ከባድ ነበሩ፤ ለውጪ ሰዎችም ብዙ ጊዜ ጨካኝ መስለው ሳይታዩአቸው አልቀሩም። ነገር ግን የማውቃቸው ኩዌከሮች ሁሉ ከሕፃንነታቸው ጀምሮ በእነርሱ ስላደጉ፣ ሰው እንደሚገምተው ያህል አልከበዱብንም ነበር። ይሁን እንጂ የኩዌከሮችን እግር በጠባብ መንገድ ላይ ያስኬዱት ነበር፤ ይኸውም ቅዱሳት መጻሕፍት «ወደ ሕይወት የሚወስደው» ብቸኛው ጎዳና ብለው የሚናገሩለት፣ «ደጅ የጠበበ፥ መንገዱም የቀጠነ» የተባለለት መንገድ ነው።

እያንዳንዱ ምስክርነት መንፈስ ቅዱስ ለቀደሙት ወዳጆች በቀጥታ የገለጠው እንደ ሆነ በቅንነት እናምን ነበር፤ በሌላ መልኩ ምንም ያህል ምክንያታዊ ያልሆኑ ቢመስሉ፣ እኛ ወጣት ወዳጆች እንደ እግዚአብሔር ቃል ራሱ እናከብራቸው ነበር።

እነዚህ ጥያቄዎች በቅርብ ዓመታት በኩዌከሮች ዘንድ ከሞላ ጎደል ተረስተው ወደ ኋላ ስለ ቀሩ፣ የወጣትነቴን የኩዌከር እምነት በታማኝነት የሚያሳዩ እንደ መሆናቸው እዚህ እመዘግባቸዋለሁ።

የመጀመሪያው ጥያቄ። — ለአምልኮና ለሥርዓት የምናደርጋቸው ሃይማኖታዊ ስብሰባዎቻችን ሁሉ በሚገባ ይካፈሉባቸዋልን? ሰዓቱስ ይከበራልን? ወዳጆችስ በስብሰባዎቹ ውስጥ ከማንቀላፋትና ከማይገባ ጠባይ ሁሉ ነጻ ናቸውን?

ሁለተኛው ጥያቄ። — በመካከላችሁ ፍቅርና አንድነት ተጠብቆ ይኖራልን? ወሬ ማቀበልና ስም ማጥፋት ይከለከላልን? አለመግባባትስ ሲነሣ ፈጥኖ እንዲያበቃ ጥረት ይደረጋልን?

ሦስተኛው ጥያቄ። — ወዳጆች በእጃቸው ያሉትን በአነጋገር፣ በጠባይና በአለባበስ ቀላልነት፣ ቅዱሳት መጻሕፍትንም አዘውትሮ በማንበብ ለማሳደግ፣ ጎጂ መጻሕፍትን ከማንበብና ከረከሰ ንግግርም ለመከልከል ይጠነቀቃሉን? እነርሱ ራሳቸውስ በእነዚህ ነገሮች መልካም ምሳሌ ናቸውን?

አራተኛው ጥያቄ። — ወዳጆች አላስፈላጊ የሆነውን የአልኮል መጠጥ ማውጣትንና መጠቀምን፣ ወደ መጠጥ ቤቶችም መመላለስን ለማስቀረት፣ የመዝናኛ ቦታዎችን ለመራቅ፣ በሰርግ፣ በቀብርና በሌሎችም አጋጣሚዎች ሁሉ እውነተኛ ልከኝነትንና ራስን መግዛትን ለመጠበቅ ይጠነቀቃሉን?

አምስተኛው ጥያቄ። — የድሆች ወዳጆች ችግር በሚገባ ይመረመራልን? ከችሎታቸውም ጋር በሚስማማ ሥራ እንዲታገዙ ወይም እንዲደገፉ ይደረጋልን? ልጆቻቸውስ ለሥራ የሚያበቃቸውን ትምህርት በነጻ ይማራሉን? እነርሱና የሌሎች ወዳጆች ልጆችስ በወዳጆች ዘንድ እንዲመደቡ ይደረጋልን?

ስድስተኛው ጥያቄ። — መሐላን፣ በደመወዝ የሚቀጠር አገልግሎትን፣ መሣሪያ መታጠቅን፣ ወታደራዊ ሥልጠናንና ሌሎች የውትድርና አገልግሎቶችን፣ በማጭበርበር ወይም በድብቅ በሚካሄድ ንግድ መሰማራትን፣ እንዲህ ሆነው የገቡ ዕቃዎችን መግዛትን ወይም መሸጥን፣ ወይም በጦርነት የተማረኩ ዕቃዎችን መነገድን በመቃወም፣ እንዲሁም ማንኛውንም ዓይነት ሎተሪ ማበረታታትን በመቃወም የታመነ ምስክርነትን ትጠብቃላችሁን?

ሰባተኛው ጥያቄ። — ወዳጆች ከአቅማቸው ሳያልፉ ለመኖርና በንግዳቸው ወይም በሥራቸው ልከኝነትን ለመጠበቅ ይጠነቀቃሉን? የገቡትን ቃል በጊዜው ይፈጽማሉን? ዕዳቸውንስ በትክክል ይከፍላሉን? ማንም በእነዚህ ነገሮች ምክንያታዊ የሆነ ስጋት ቢፈጥር፣ እንዲጠበቅ ወይም እንዲመለስ በጊዜው ይደከምለታልን?

ስምንተኛው ጥያቄ። — የበደሉትን ሁሉ ለመርዳት፣ ያለ አድልዎና ያለ አላስፈላጊ መዘግየት፣ በየዋህነት መንፈስ አዘውትራችሁ ለማስተናገድ ተገቢውን ጥንቃቄ ታደርጋላችሁን? ይህም ድካም ፍሬ ባያፈራ፣ በእውነት ሥልጣን ፍርድን ታስተላልፉባቸዋላችሁን?

እነዚህ ጥያቄዎች በወርሃዊ የሥራ ስብሰባዎቻችን መነበባቸው ለመላው ማኅበር እንደ ሕዝባዊ፣ ወርሃዊ የኑዛዜ ሥርዓት ያለ ነበር፤ ለሽማግሌውም ለወጣቱም በክብደት ራስን የመመርመሪያ ወቅቶች ነበሩ። የወርሃዊው የሥራ ስብሰባ አባል የሆነ እያንዳንዱ የተለየ ስብሰባ የራሱን መልሶች ይልክ ነበር፤ የእነዚህ መልሶች ውይይት ደግሞ «የማኅበሩን ሁኔታ መመርመር» ተብሎ ይታወቅ ነበር።

እንደሚከተሉት ያሉ መልሶች በትዝታዬ ውስጥ ይኖራሉ፦ «ስብሰባዎቻችን ሁሉ በአብዛኞቹ አባሎቻችን በሚገባ ተካፍለውባቸዋል፤ ነገር ግን አንዳንድ ወዳጆች ሰዓቱን አላከበሩም።»

«በአብዛኛው ከማይገባ ጠባይ ነጻ ነን፤ ነገር ግን አንዳንድ ማንቀላፋት ታይቷል።»

«ወዳጆች በአጠቃላይ ልጆቻቸውን በአነጋገር፣ በጠባይና በአለባበስ ቀላልነት ለማሳደግ ይጠነቀቃሉ፤ ነገር ግን በዚህ ረገድ የበለጠ ታማኝነት ያስፈልጋል።»

«መሐላን፣ በደመወዝ የሚቀጠር አገልግሎትን፣ መሣሪያ መታጠቅን፣ በድብቅ ንግድ መሰማራትን በመቃወምና ሎተሪ ማበረታታትን በመቃወም ያለን ምስክርነት በአባሎቻችን ሁሉ በታማኝነት ተጠብቋል።»

እያንዳንዱ ጥያቄና መልሱ ከተነበበ በኋላ የጸጥታ ጊዜ መከተሉ ልማድ ነበር፤ ይህም ወዳጆች ያንን ጥያቄ በሚመለከት የተሰጣቸው መልእክት ቢኖር በመናገር «አእምሯቸውን እንዲያሳርፉ» ዕድል ይሰጥ ነበር። እነዚህ የጸጥታ ጊዜያት በአብዛኛው ለተገኙት ሁሉ ልብን በጥልቅ የሚመረምሩበት ጊዜያት ነበሩ።

እኔ እንደማስታውሰው፣ ከሁሉ ይበልጥ በተደጋጋሚና በታላቅ ግለት የሚሰበክበት ጥያቄ፣ «በአነጋገር፣ በጠባይና በአለባበስ ቀላልነትን የሚደግፈውንና ከንቱውን የዓለም ፋሽን የሚቃወመውን» ምስክርነት የሚመለከተው ሦስተኛው ጥያቄ ነበር። ኩዌከሮችን «የተለየ ሕዝብ» ለማድረግ ከሁሉ ይበልጥ አስተዋጽኦ ያደረገውና እኛን ወጣት ወዳጆችን ከሁሉ ይበልጥ ልባችንን ያቃጠለው ይህ ምስክርነት ነበር። ይህ ጥያቄ ሲነበብና ሲብራራ በእናቴ አጠገብ ተቀምጬ እየሰማሁ በየወሩ የደረሰብኝን ሥቃይ በግልጽ አስታውሳለሁ። ዘወትር የሚያስፈራኝ ነገር፣ ይህ ጥያቄ እናቴን ከ«ከንቱው የዓለም ፋሽን» እኛን በመጠበቅ ረገድ ይበልጥ ጥብቅ ያደርጋት ይሆናል የሚል ነበር፤ ያ ፋሽን ደግሞ ያ ሁሉ ሥልጠና ቢደረግልንም ፈጽመን ልናሸንፈው የማንችለው መማረክ ነበረው። ጥያቄዎቹን እንዲያነብ የተመደበው ወዳጅ ወደዚህ ጥያቄ ሲቃረብ፣ አእምሮዬን ለማራቅ የተቻለኝን ሁሉ አደርግ ነበር፤ እኔ ካልሰማሁት እናቴም አታስተውለውም ብዬ ራሴን ለማታለል በመሞከር፣ በድብቅ ጆሮዬን እስከ መድፈን እደርስ ነበር። ነገር ግን ወዮ! ሁልጊዜ ተስፋዬ ይከሽፍ ነበር፤ በዚህ ጥያቄ ላይ የሚሰጠው ስብከት ከሁሉ ይበልጥ ተደጋጋሚና ግለት የተሞላበት ነበርና፤ በመጨረሻም እርሷም እኔም ለመስማት እንገደድ ነበር።

ከዚህ ጥያቄ ጋር የተያያዙ ሁለት የልጅነት ገጠመኞቼ በከፍተኛ ግልጽነት ወደ አእምሮዬ ይመጣሉ።

እናታችን ውብ ረጃጅም ዘርፎች ያሏቸውን ነጭ የቻይና ክሬፕ ሻሎች ገዝታልን ነበር፤ ቃላት ሊገልጹት ከሚችሉት በላይ ያማሩ መሰሉን፤ እኛም በታላቅ ኩራት እንለብሳቸው ነበር። አንድ ቀን ግን ጥያቄዎቹ ከተነበቡና ከተመለሱበት ስብሰባ ተመልሳ፣ በስብሰባው ጊዜ ረጃጅሞቹ ዘርፎቻችን ለወዳጆች ልጆች እጅግ «ቅንጡ» እንደ ሆኑ እንደ ተሰማትና እነርሱን ማሳጠር ግዴታዋ እንደ ሆነ እንደምታምን ነገረችን።

ሻሎቹን በትልቅ ጠረጴዛ ላይ በጥንቃቄ ዘርግታ፣ ተገቢ ነው ብላ ባሰበችው ርዝመት ላይ የያርድ መለኪያ ዘንጉን በዘርፉ ላይ አጋድማ፣ ያንን ሁሉ ውብ ትርፍ ክር ስትቆርጥ ዛሬም ሁሉንም በዓይኔ አያለሁ። ልባችንን እንደ መቁረጥ ነበር። ያ ክፉ መለኪያ ትንሽ ብቻ ወደ ታች እንዲወርድ እንዴት ደጋግመን እንደ ለመንን አስታውሳለሁ። ከሁሉ የሚያስፈራን ነገር፣ ዘርፎቻችን ከእኛ ትንሽ ቅንጡ እንዲሆኑ ይፈቀድላቸው ከነበሩት የቅርብ ጓደኞቻችን ከሃና እና ከጄን ስካል ዘርፎች ያጥራሉ የሚል ነበር። የእነርሱ ዘርፎች ከእኛዎቹ በአንድ ኢንች አንድ አሥረኛ እንኳ መርዘማቸው ሊሸከሙት የማይቻል መቅሠፍት መሰለን። ጉዳዩ እንዴት እንደ ተቋጨ አላስታውስም፤ ነገር ግን በዚያ ሂደት ወቅት የደረሰብንን የአእምሮ ጭንቀት ፈጽሞ አልረሳውም።

ከአንድ ቀሚስ ጋር የተያያዘ ሌላ ገጠመኝም በውስጤ የማይጠፋ ስሜት ትቶብኛል። በእኔ ዘመን «ቀላል» ተብሎ ይታሰብ የነበረው እጅጌ የበግ ጭን እጅጌ የሚባለው ነበር፤ ቀሚሶቻችንም ሁሉ በዚያው ይሰፉ ነበር። ነገር ግን አንድ መልካም ተጽዕኖ — ምን እንደ ሆነ ፈጽሞ አላወቅንም — በአንድ የጸደይ ወቅት እናታችን እጅጌዎቻችን በጊዜው ፋሽን በመጠኑ እንዲሰፉ እንድትፈቅድ አደረጋት፤ የጊዜው ፋሽን ደግሞ በትከሻም በእጅ አንጓም ሰፋ ያለው የጳጳስ እጅጌ የሚባለው ነበር። ፋሽን የሆኑት የጳጳስ እጅጌዎች በጣም ትልልቅ ነበሩ፤ የእኛዎቹ ግን ትንንሽ ነበሩ፤ ቢሆንም እውነተኛ የጳጳስ እጅጌዎች ነበሩ፤ በእነርሱም የነበረን ኩራት ወሰን አልነበረውም። እጅጌዎቹ ቡናማና ነጭ መስመር ካለው የታተመ የጥጥ ጨርቅ — እኛ «ካሊኮ» እንለው ከነበረው — የተሰፉት የአዲሶቹ የጸደይ የትምህርት ቤት ቀሚሶቻችን ነበሩ። አየሩ ገና ክረምታማ ቢሆንም፣ ፋሽን የሆኑትን እጅጌዎቻችንን ለማሳየት የነበረን ፍላጎት እጅግ ከአቅም በላይ ስለ ነበረ፣ ለብሰናቸው ያለ ካፖርት ረጅም የእግር ጉዞ ከማድረግ በቀር ሌላ ነገር አላረካንም፤ በዚያች ጠዋት ከሃና እና ከሳሊ ዊታል የበለጡ ኩሩ ሁለት ትንንሽ ልጃገረዶች በፊላደልፊያ መንገዶች ላይ ተራምደው አያውቁም። ታናሽ እኅታችን ሜሪ ከእኛ ጋር ለመሄድ እንደ ፈለገች አስታውሳለሁ፤ ነገር ግን የእርሷ እጅጌዎች ገና የበግ ጭን ነበሩ፤ ከቡድናችን አንዷ በዚያ በተናቀው ቅርጽ ብትታይ ሙሉውን ግርማ የሚያበላሽ መሰለን፤ ስለዚህ በመንገዱ በተቃራኒው በኩል እንድትሄድ አደረግናት። ክብራችንን ከሩቅ እያደነቀች ወደ ማዶ የምትወረውራቸውን የናፍቆት እይታዎች ዛሬም አያለሁ።

ብዙም ሳትቆይ ተበቀለችን። እስከ እግር የሚደርሱ፣ ጫፋቸው የተሸበሸበ «ፓንቲዎች» (በዚያን ጊዜ የውስጥ ሱሪን እንዲህ እንለው ነበር) ፋሽን ሆነው ነበር፤ እናታችንም አዲስ ስትሰፋላት ረጃጅምና የተሸበሸቡ አደረገቻቸው፤ እኛ ግን ከቀሚሳችን በታች የማይታዩትን ተራ፣ ጫፋቸው ብቻ የተጠቀለለ ሱሪዎቻችንን መልበስ ነበረብን። በዚህ ጊዜ ሜሪም አዲሱን ጌጧን ለማሳየት ለእግር ጉዞ ወጣች፤ ነገር ግን እኛ ካደረግነው የበለጠ ደግ ሆና አብረናት እንድንሄድ ጋበዘችን። በውስጣችን ያለው አሮጌው አዳም በተሰጣት ልዩ ሞገስ እጅግ ስለ ተናደደ፣ ከእርሷ ጋር በአንድ የመንገድ ዳር ለመሄድ እምቢ ብለን በንቀት ወደ ማዶ ተሻግረን ብቻዋን እንድትሄድ እንደ ተውናት ስናገር አፍራለሁ፤ የውብ የተሸበሸቡ ፓንቲዎቿ ክብር ሁሉ በጨካኝ ንቀታችንና ደግነት በጎደለው ድርጊታችን ጠፋ።

የቀደሙት ወዳጆች በ«ዓለም ሰዎች» መካከል ያለውን የሞኝነት የፋሽን ለውጥ በመቃወም በሰጡት ምስክርነት፣ እነርሱ በተነሡበት ጊዜ የተለመደውን የአለባበስ ዘይቤ በተቻለ መጠን አጥብቀው ይዘው ነበር። በጥቂት ዓመታት ውስጥ ይህ አለባበስ በተፈጥሮው እንግዳ ሆነ፤ በመጨረሻም የታመኑ ወዳጆች ሁሉ እንዲለብሱት «እንደ ተመሩ» የተሰማቸው አንድ ዓይነት የኩዌከር የደንብ ልብስ ሆነ። «በተቻለ መጠን» የምለው፣ አንዳንድ ዘይቤዎች ፋሽን መሆናቸው ሲቀር ብዙም ሳይቆዩ ከገበያ ስለሚጠፉና በቀላሉ ሊገኙ ስለማይችሉ፣ እንዲሁም እጅግ ጥብቅ የሆኑት ወዳጆች እንኳ በጊዜና በልማድ በመጠኑ ከመነካት ሊያመልጡ ስላልቻሉ ነው።

አለባበስን በሚመለከት ስለ ቀላልነት ያላቸው ምስክርነት የትኛውንም የተለየ ፋሽን የሚደግፍ ወይም የሚቃወም ምስክርነት አልነበረም፤ ይልቁንም «ከንቱውን የዓለም ፋሽን» መከተልን የሚቃወም ተቃውሞ ብቻ ነበር። አንድ ዘይቤ አሮጌ ሆኖ ከጥቅም ውጭ እየሆነ ሲሄድ፣ ኩዌከሮች ሊቀበሉት ዝግጁ ነበሩ።

በቅርቡ ከአንድ አሮጌ የማስታወሻ ደብተር በተወሰዱ ጥቅሶች ውስጥ ለዚህ አንድ አስገራሚ ምሳሌ አገኘሁ። ኩዌከሮች ከመኖራቸው በፊት በንግሥት ኤልሳቤጥ ዘመን፣ የአንዲት ሴት የቤተ ክርስቲያን መሄጃ ልብስ አካል አድርጎ አረንጓዴ ሽርጥ መልበስ የተለመደ ፋሽን ነበር። ኩዌከሮች ሲገለጡ ግን ይህ ዘይቤ እየጠፋ ነበር፤ በስታርች የደረቁ ነጭ ሽርጦች ደግሞ ፋሽን እየሆኑ ነበር። ወዳጆች ተለዋዋጩን ፋሽን ላለመከተል ሲሉ ለስብሰባ መሄጃ ልብሳቸው አረንጓዴውን ሽርጥ ያዙ፤ ሰባኪዎቻቸውም ፋሽን የሆኑትን ነጭ ሽርጦች «ቅንጡና የሚያረክሱ» ብለው አወገዙአቸው። አንድ ሽማግሌ ሰባኪ እነርሱን ለማድረቅ የሚጠቀሙበት የስታርች ውኃ «ሊረጩበት የሚገባቸው የዲያብሎስ ውኃ» እንደ ሆነ ተናግሮ፣ ሰሚዎቹን ከሚያረክሰው አጠቃቀሙ እንዳስጠነቀቀ ተመዝግቧል።

የሚገርመው፣ ይህ የኩዌከሮች ዓለማዊ ፋሽንን የመከተል ተቃውሞ፣ የወዳጆች ተግባራዊ ማስተዋል ይቀበላቸዋል ተብለው ወደሚገመቱ ብዙ ጠቃሚ ፈጠራዎች እንኳ ይዘልቅ ነበር። የልብስ ስፌት መኪናዎች መጀመሪያ ሲመጡ እጅግ ዓለማዊ ተደርገው ይቆጠሩ እንደ ነበረ አስታውሳለሁ። አንድ ለመግዛት በወሰንኩ ጊዜ፣ ማንም በዓለማዊነቴ እንዳያዝን ግዢውን በምሥጢር ፈጽሜ መኪናውን በቤቱ ውስጥ ከሁሉ ይበልጥ በማይደረስበት ክፍል ውስጥ መደበቅ ነበረብኝ። በኋላም ወዳጆች አዲሱን ፈጠራ ሲለምዱት የልብስ ስፌት መኪናዎች በሥርዓት በሚመራ በእያንዳንዱ የኩዌከር ቤት የተለመዱ ሆኑ፤ ነገር ግን እኔ ባገኘሁት ዓለማዊ ነገር ምክንያት ከጸጋ እንደ ወደቅሁ ያለ የማይመች ስሜት ለረጅም ጊዜ ይሰማኝ ነበር።

የቀላልነት መለኪያው ከትውልድ ወደ ትውልድ መለዋወጡ የማይቀር ነበር። መለኪያው ምንም ይሁን ምን ግን ከንቱውን የዓለም ፋሽን የሚቃወመው ምስክርነት ሳይለወጥ ቀረ፤ እያንዳንዱ ትውልድም በዘመኑ የጸደቀው አለባበስ በአንድ መልኩ መለኮታዊ ሥርዓት፣ በሰማይ ራሱ የተቀረጸ ንድፍ እንደ ሆነ ይሰማው ነበር።

ይህ «ቀላል አለባበስ» ቅዱስ ነው የሚለው እምነት በአብዛኛው የመጣው፣ እኔ እንደማምነው፣ ግላዊ ሃይማኖታዊ ተሞክሮ ሁሉ ማለት ይቻላል በዚህ መንገድ የሚመጣ ስለ መሰለ ነው። አዲስ የነቃ ወዳጅ፣ ወጣትም ይሁን ሽማግሌ፣ ሁልጊዜ «ቀላል የመሆን» ጥያቄ ይገጥመው ነበር፤ የኩዌከርን የደንብ ልብስ ለመልበስ የሚያስፈልገው ፈቃድን መስጠት ሁልጊዜ እንዲህ ያለ ሰላምና የነፍስ ዕረፍት ያመጣ ስለ ነበር፣ ቀላሉን አለባበስ የበረከቱ ምክንያት አድርገው መቁጠራቸው የማይቀር ነበር ማለት ይቻላል። ይህ በተለይ በውዱ አባታችን ላይ እውነት ነበር። በ1823፣ ገና የሃያ ሦስት ዓመት ወጣት በነበረበት ጊዜ፣ በማስታወሻ ደብተሩ እንዲህ ሲል ጽፏል፦ «ከአምስተኛው የባሕር ጉዞዬ ተመልሼ በቤት ሳለሁ፣ የወዳጆችን ቀላል አለባበስና አነጋገር መያዝ ትክክል እንደ ሆነ አመንኩ። ትክክል እንደ ሆነ ተረድቼ፣ ይህን ባደርግ ሥራዬን አጣለሁ ብዬ እየፈራሁ ሳለሁ፣ ሳሙኤል ቤትል ሲኒየርን አገኘሁት፤ እርሱም የአእምሮዬን የተጨነቀ ሁኔታ ሳያውቅ፣ ትክክል ነው ብዬ ለተሰማኝ ነገር ታማኝ ብሆን፣ መንገድ የሌለ በሚመስልበት ጌታ መንገድ እንደሚያዘጋጅልኝ ነገረኝ፤ ጌታም በእርግጥ እንዲሁ አደረገ፤ በአሠሪዬ ፊት ሞገስ ሰጠኝ፤ ይህም እጅግ አጽናናኝ። ዋና ረዳት መኮንን የሚፈልግ መርከብ እንዳለ ሰምቼ፣ የራሴ ገና ስላልተዘጋጀ ከጓደኛዬ ከጄምስ ኮክስ ቀላል ኮት ተውሼ ወደ መርከቡ አለቃ ሄድሁ፤ እንደ ተለመደው ‹አቶ› እና ‹ጌታዬ› ብዬ ልጠራው እንደማልችል ነገርሁት። እርሱም ይህ ለዘጠኝ ቀን ብቻ የሚያስደንቅ ነገር እንደ ሆነ በደግነት መለሰልኝ፤ ወዲያውኑም የመጀመሪያ ረዳት መኮንን አድርጎ ቀጠረኝ። በዚህ መንገድ ጸሎቴ ተመለሰ፤ ምንም መንገድ ባላየሁበት መንገድ ተዘጋጀልኝ። የጌታ ስም ለዘላለም የተመሰገነ ይሁን።»

ይህ የሃይማኖታዊ ሕይወቱ መለወጫ ነጥብ ነበር፤ ከዚያም እንዲህ ያለ የነፍስ ከፍታና የእግዚአብሔር ፍቅር ስሜት ተከተለው፤ ስለዚህም ሁለቱን ተሞክሮዎች ፈጽሞ ሊለያቸው አልቻለም። በሕይወቱ ዘመን ሁሉ፣ ማንም ያንኑ አለባበስ ቢለብስ ያው በረከት እንደሚከተለው ያምን ነበር። ሊለብሰው ፈቃደኛ ለሚሆን ለማንም ሰው ቀላል ኮት በደስታ ይሰጥ እንደ ነበረ አምናለሁ፤ ቀላል ኮቶችና ቀላል ቆቦች በሰማይ የተቀረጹና የተነደፉ ናቸው የሚለውን ጥልቅ እምነቱን ምንም ነገር ሊያናውጠው አልቻለም።

በአንድ ወቅት በራእይ 19:14 የተጠቀሱት፣ የነገሥታትን ንጉሥ በነጭ ፈረሶች ላይ ተቀምጠው የተከተሉት የሰማይ ሠራዊት ሁሉ «ቀላል ኮቶችን» እንደ ለበሱ ፈጽሞ እንደሚያምን እንኳ አረጋገጠልን። በፊላደልፊያ አቅራቢያ የሚገኝ የአንድ የኩዌከር ኮሌጅ የቦርድ አባል ነበር፤ በዚያም ተማሪዎች ሁሉ ቀጥ ያለ አንገትጌ ያለው ቀላል ኮት እንዲለብሱ ይገደዱ ነበር። ነገር ግን በሞቃት የአየር ጠባይ ተማሪዎች የተልባ እግር ወይም ቀጭን የጥጥ ኮት ለመልበስ ሲገደዱ፣ ስስ የሆኑት አንገትጌዎች በሙቀቱ ምክንያት ይተኙ ነበር። በእንዲህ ያለ ሁኔታ ወደ ታች የሚታጠፉ አንገትጌዎች ሊፈቀዱ ይገባል ወይ የሚለው ጥያቄ ለቦርዱ በቀረበ ጊዜ፣ አንዳንድ አባላት ለመፍቀድ ያዘነበሉ ነበር፤ አባታችን ግን ሊሰማው እንኳ አልፈለገም። አንገትጌዎቹ በሌላ መንገድ ቀጥ ብለው ሊቆሙ ካልቻሉ፣ እነርሱን ለማጠንከር የዓሣ ነባሪ አጥንት መጠቀም እንዳለበት ተናገረ፤ ምክንያቱም «መቆም አለባቸው»። ይሁን እንጂ የበጋው ሙቀት በመጨረሻ ለእርሱ ጽኑ መርሆዎች እንኳ እጅግ እንደ በረታባቸውና ወደ ታች የሚታጠፉትን አንገትጌዎች ሳይወድ እንደ ፈቀደ አምናለሁ።

ከወዳጆች ሌላ በሌሎችም ቤተ እምነቶች ተመሳሳይ ነገሮች እንደሚፈጸሙ አልጠራጠርም። እነርሱም ከአባሎቻቸው የሚጠይቋቸው የራሳቸው የሆኑ ልዩ ሥርዓቶችና ወጎች አሏቸው፤ ለእነዚህም መገዛት ብዙ ጊዜ ወዳጆች ቀላሉን አለባበስ ሲለብሱ ካገኙት ጋር ተመሳሳይ የሆነ የሰላምና የመንፈሳዊ ዕረፍት ስሜት ያስገኛል። እንደ ወዳጆችም ብዙዎች እነዚህን ሥርዓቶችና ወጎች የበረከቱ ምክንያት እንደ ሆኑ በመገመት፣ በሰማይ የተወሰኑና የተቀረጹ ናቸው ብለው በማመን ወደ ቅድስና ስፍራ ከፍ አድርገዋቸዋል። ይህን ከጥቂት ጊዜ በፊት በጣሊያን የሮማ ካቶሊክ ቅዳሴ ላይ በተገኘሁ ጊዜ በብርቱ ተሰማኝ። ጌታ እንዲህ ያሉትን ነገሮች ፈጽሞ ሊያስብላቸው አይችልም ብዬ በማሰብ የካህናቱን ግርማ ያላቸው ልብሰ ተክህኖዎች ለመንቀፍ ያዘነበልኩ ነበር፤ ድንገት ግን በቀይና በወርቅ በተሠራ ልብስና ቀጥ ያለ አንገትጌ ባለው ጥቁር ኮት መካከል፣ ወይም በአንዲት የበጎ አድራጎት መነኩሲት እንግዳ አለባበስና ከርግብ ቀለም ሻል ጋር በሚደረግ የስኳር ጭልፋ ቆብ መካከል በመሠረቱ ምንም እውነተኛ ልዩነት እንደሌለ በአእምሮዬ ብልጭ አለልኝ። የልጅነቴ ኩዌከሮች ቀላሉ ልብሳቸው እግዚአብሔርን ደስ እንደሚያሰኝ እርግጠኞች እንደ ነበሩ ሁሉ፣ እነዚህ ራሳቸውን የሰጡ ካህናትም ውድ ልብሰ ተክህኖአቸው በፊቱ ተቀባይነት እንዳለው እርግጠኞች ነበሩ። እያንዳንዳቸው በአለባበሳቸው ጌታን እየታዘዙ እንደ ሆነ ያምኑ ነበር፤ ዋናው ነጥብ ደግሞ እንደ ግንዛቤያቸው የሚያሳዩት መታዘዝ ነበር።

ከዚያ ጊዜ ጀምሮ፣ ከራሴ ሐሳብ ጋር ምንም ያህል ቢቃረን፣ በቅንነት ለሚደረግ ለማንኛውም ሥርዓት ወይም ወግ ፍጹም ክርስቲያናዊ ፍቅርና ቻይነት እንዲሰማኝ ምንም አልተቸገርኩም፤ ምክንያቱም የሚከተለውን ቃል ጥልቅ እውነት ተገንዝቤአለሁና፦ «እግዚአብሔር ሰው እንደሚያይ አያይም፤ ሰው ፊትን ያያል፥ እግዚአብሔር ግን ልብን ያያል።»