የእምነት ድል

ዮሐንስ 4:50።—«ሰውዬውም ኢየሱስ የነገረውን ቃል አምኖ…»።

ከቅዱስ ዮሐንስ ወንጌል ምዕራፍ 4 ከቍጥር 46 እስከ 48 ያለውን ልጥቀስላችሁ፦ «ኢየሱስም ውኃውን የወይን ጠጅ ወዳደረገባት ወደ ገሊላ ቃና ዳግመኛ መጣ። በቅፍርናሆምም ልጁ የታመመበት ከንጉሥ ቤት አንድ ሹም ነበረ። እርሱም ኢየሱስ ከይሁዳ ወደ ገሊላ እንደ መጣ ሰምቶ ልጁ ሊሞት ስላለው ወደ እርሱ ሄደ ወርዶም እንዲፈውስለት ለመነው። ስለዚህም ኢየሱስ፦ ‹ምልክትና ድንቅ ነገር ካላያችሁ ከቶ አታምኑም› አለው።» «ማመን» የሚለውን ቃል በዚህ ለመጀመሪያ ጊዜ ታገኛላችሁ። «ሹሙም፦ ‹ጌታ ሆይ፥ ብላቴናዬ ሳይሞት ውረድ› አለው» (ዮሐንስ 4:49)። «ኢየሱስም፦ ‹ሂድ፤ ልጅህ በሕይወት አለ› አለው» (ዮሐንስ 4:50)።

«ሰውዬውም ኢየሱስ የነገረውን ቃል አምኖ ሄደ» (ዮሐንስ 4:50)። ያንን ቃል በዚህ ለሁለተኛ ጊዜ ታገኛላችሁ።

«እርሱም ሲወርድ ሳለ ባሮቹ ተገናኙትና፦ ‹ብላቴናህ በሕይወት አለ› ብለው ነገሩት። እርሱም በጎ የሆነበትን ሰዓት ጠየቃቸው፤ እነርሱም፦ ‹ትናንት በሰባት ሰዓት ንዳዱ ለቀቀው› አሉት» (ዮሐንስ 4:51-52)። «አባቱም ኢየሱስ፦ ‹ልጅህ በሕይወት አለ› ባለው በዚያ ሰዓት እንደ ሆነ አወቀ፤ እርሱም ከቤተ ሰዎቹ ሁሉ ጋር አመነ» (ዮሐንስ 4:53)። በዚህ ደግሞ «እምነት» የሚለውን ቃል ታገኛላችሁ።

ይህ ታሪክ በመንፈሳዊ ሕይወት ውስጥ ያሉትን የተለያዩ የእምነት ደረጃዎች ለማስረዳት ብዙ ጊዜ ጥቅም ላይ ውሏል። ቅዱሱን ካኖን ባተርዝቢን ወደ ዕረፍት ሙሉ ደስታ ያገባው በአንድ ስብከት ውስጥ ታሪኩ በዚህ መንገድ መቅረቡ ነበር። ለእግዚአብሔር ያደረ ሰው ነበር፤ ነገር ግን የውድቀት ሕይወት ኖሮ ነበር። በቃሉ ላይ ማረፍና በኢየሱስ የማዳን ኃይል መታመን ምን እንደ ሆነ በታሪኩ ውስጥ አየ፤ ከዚያች ሌሊት ጀምሮም የተለወጠ ሰው ሆነ። ስለዚህ ሊመሰክር ወደ ቤቱ ሄደ፤ በእግዚአብሔርም ቸርነት የኬዝዊክን ጉባኤ እንዲጀምር ተፈቀደለት።

በዚህ ያሉትን ሦስቱን የእምነት ገጽታዎች ላሳያችሁ፦ በመጀመሪያ የሚፈልግ እምነት፣ ቀጥሎ የሚያገኝ እምነት፣ ከዚያም ደስ የሚሰኝ እምነት። ወይም ይበልጥ በተሻለ አባባል፦ የሚታገል እምነት፣ የሚያርፍ እምነት፣ ድል የሚያደርግ እምነት። ከሁሉ አስቀድሞ፣ የሚታገል እምነት። እነሆ፣ ስለ ክርስቶስ የሰማ አንድ ሰው አለ፤ ከአሕዛብ ወገን ነው፤ ባለ ማዕርግ ሹም ነው። በቅፍርናሆም ሊሞት የተቃረበ ልጅ አለው፤ በጭንቁም ቤቱን ትቶ የስድስት ወይም የሰባት ሰዓት ያህል መንገድ በእግሩ ተጕዞ ወደ ገሊላ ቃና ይሄዳል።

ስለ ነቢዩ ምናልባት ውኃን የወይን ጠጅ እንዳደረገ ሰምቶ ይሆናል፤ በቅፍርናሆም አካባቢ ስላደረጋቸው ሌሎች ተአምራቱም ሰምቷል፤ ኢየሱስ ሊረዳው እንደሚችልም የተወሰነ መታመን አለው። ወደ እርሱ ይሄዳል፤ ልመናውም ጌታ ወደ ቅፍርናሆም ወርዶ ልጁን እንዲፈውስለት ነው። ኢየሱስ ክርስቶስም፦ «ምልክትና ድንቅ ነገር ካላያችሁ ከቶ አታምኑም» አለው (ዮሐንስ 4:48)። ሹሙ መጥቶ በልጁ አጠገብ እንዲቆምለት እንደሚፈልግ አየ። ይህ ሰው የመቶ አለቃው እምነት አልነበረውም—«ቃል ብቻ ተናገር» (ማቴዎስ 8:8)። እምነት ነበረው። ከወሬ የመጣ እምነት ነበር፤ እስከ ተወሰነ ደረጃም በክርስቶስ ተስፋ ያደረገ እምነት ነበር፤ ነገር ግን ክርስቶስ እንደሚፈልገው ያለ በክርስቶስ ኃይል ላይ ያለ እምነት አልነበረም። ቢሆንም ክርስቶስ ይህን እምነት ተቀበለው፤ መለሰለትም። ጌታ የሚፈልገውን—ሙሉ በሙሉ በእርሱ ሊታመን የሚችል እምነት—እንዲህ ከነገረው በኋላ ሹሙ ለሁለተኛ ጊዜ፦ «ጌታ ሆይ፥ ብላቴናዬ ሳይሞት ውረድ» ብሎ ጮኸ (ዮሐንስ 4:49)። ክርስቶስም ትጋቱንና መታመኑን አይቶ፦ «ልጅህ በሕይወት አለ» አለ።

(ዮሐንስ 4:50)።

ከዚያም ሹሙ እንዳመነ እናነባለን፣ እናያለንም። አመነ፤ ሄደም። ኢየሱስ የነገረውን ቃል አመነ፤ በዚህም አረፈ፣ ረካም። ከኢየሱስ ቃል በቀር ሌላ ምንም ዋስትና ሳይዝ ሄደ። ወደ ቤቱ ሲመለስ ልጁ በሕይወት እንዳለ ሊነግሩት ባሮቹ ተገናኙት። በጎ የሆነበትን ሰዓት ጠየቀ። በነገሩትም ጊዜ ኢየሱስ በተናገረው በዚያው ሰዓት እንደ ሆነ አወቀ። በመጀመሪያ በረከትን የሚፈልግ፣ የሚታገልና የሚመረምር እምነት ነበረው፤ ከዚያም በረከቱን በኢየሱስ ቃል ውስጥ እንዳለ በቀላሉ የተቀበለ እምነት ነበረው። ክርስቶስ፦ «ልጅህ በሕይወት አለ» ባለ ጊዜ ረካ፤ ወደ ቤቱም ሄዶ በረከቱን—ልጁ ተፈውሶ—አገኘ።

ከዚያም በእምነቱ ሦስተኛው ደረጃ መጣ። ከቤተ ሰዎቹ ሁሉ ጋር አመነ። ይህም ማለት ክርስቶስ ይህን አንድ ነገር—ልጁን መፈወስን—ብቻ ሊያደርግ እንደሚችል ማመኑ አልነበረም፤ ነገር ግን በክርስቶስ ጌታው አድርጎ አመነ። የኢየሱስ ደቀ መዝሙር ሊሆን ራሱን ፈጽሞ ሰጠ። እርሱ ብቻውን ሳይሆን ቤተ ሰዎቹ ሁሉ። ብዙ ክርስቲያኖች ይህን ሹም ይመስላሉ። ስለ ተሻለ ሕይወት ሰምተዋል። ክርስቲያናዊ ሕይወታቸው የነካቸውን አንዳንድ ሰዎች አግኝተዋል፤ በዚህም ምክንያት ክርስቶስ ለሰው ድንቅ ነገር ሊያደርግ እንደሚችል ተሰምቷቸዋል።

ብዙ ክርስቲያኖች በልባቸው፦ «ልኖረው የሚገባ የተሻለ ሕይወት እንዳለ እርግጠኛ ነኝ፤ ወደዚያ የተባረከ ሁኔታ ብገባ እንዴት በወደድሁ!» ይላሉ። ነገር ግን በዚህ ረገድ ብዙ ተስፋ የላቸውም። አንብበዋል፤ ጸልየዋል፤ ነገር ግን ሁሉ ነገር እጅግ ከባድ ሆኖ አግኝተውታል። «ኢየሱስ ይህን ከፍ ያለ ሕይወት እንድትኖር ሊረዳህ እንደሚችል ታምናለህን?» ብለህ ብትጠይቃቸው፦ «አዎን፤ እርሱ ሁሉን ቻይ ነው» ይላሉ። «ኢየሱስ ይህን ሊያደርግ እንደሚፈልግ ታምናለህን?» ብለህ ብትጠይቅ፦ «አዎን፤ አፍቃሪ እንደ ሆነ አውቃለሁ» ይላሉ። «ለአንተ እንደሚያደርገው ታምናለህን?» ብትል ግን ወዲያውኑ፦ «ፈቃደኛ እንደ ሆነ አውቃለሁ፤ ነገር ግን በእውነት ለእኔ ያደርገው እንደ ሆነ አላውቅም። ተዘጋጅቻለሁ ብዬ እርግጠኛ አይደለሁም። በበቂ ሁኔታ አድጌአለሁ እንደ ሆነ አላውቅም። ለዚህ የሚበቃ ጸጋ እንዳለኝ አላውቅም» ይላሉ። በዚህም ይራባሉ፣ ይታገላሉ፣ ይጋደላሉ፤ ብዙ ጊዜም ሳይባረኩ ይቀራሉ። ይህ ሁኔታ አንዳንድ ጊዜ ለዓመታት ይቀጥላል—ምልክትና ድንቅ ለማየት ይጠብቃሉ፤ እግዚአብሔርም በተአምር ሁሉን እንዲያስተካክልላቸው ተስፋ ያደርጋሉ። ልክ እንደ እስራኤላውያን ናቸው፤ የእስራኤልን ቅዱስ ይወስናሉ።

እግዚአብሔር እጅግ ድንቅ በሆነ ሁኔታ የባረካቸው ሰዎች ራሳቸው ይህን እንደሚያደርጉ አስተውለህ ታውቃለህን? እስራኤላውያን ምን አሉ? «እግዚአብሔር በምድረ በዳ ውኃን ሰጥቶአል። ነገር ግን በምድረ በዳ ማዕድ ሊያዘጋጅ ይችላልን?

ይችላል ብለን አናስብም።» እንዲሁም፦ «አዎን፣ እግዚአብሔር ድንቅ ነገሮችን አድርጓል። ቤዛነት ሁሉ ድንቅ ነው፤ እግዚአብሔርም ለማውቃቸው ለአንዳንድ ሰዎች ድንቅ ነገር አድርጓል። ነገር ግን እንደ እኔ ያለውን እጅግ ደካማ ሰው ይዞ ፈጽሞ ያስተካክለኛልን?» የሚሉ አማኞችን እናገኛለን። መታገሉ፣ መጋደሉና መፈለጉ በአንተ ውስጥ ያለ የእምነት ጅማሬ ነው—የሚመኝና ተስፋ የሚያደርግ እምነት። ነገር ግን ወደ ፊት መቀጠል አለበት። ያ እምነት እንዴት ሊያድግ ይችላል? ሁለተኛውን ደረጃ ተመልከት።

እነሆ ሹሙ፤ ክርስቶስም፦ «ልጅህ በሕይወት አለ» የሚለውን ይህን ድንቅ ቃል ይነግረዋል፤ ሹሙም ሕያው ኢየሱስ በተናገረው በዚያ ቃል ላይ በቀላሉ ያርፋል። በእርሱ ላይ ያርፋል—የሚያገኘውን ነገር ምንም ማረጋገጫ ሳይዝ፣ የሚያበረታታውም አንድ ሰው በዓለም ሳይኖር። እንዲህ እያሰበ ወደ ቤቱ ይሄዳል፦ «የፈለግሁትን በረከት ተቀብያለሁ፤ ለልጄ ከሞት ሕይወትን አግኝቻለሁ። ሕያው ክርስቶስ ቃል ገብቶልኛል፤ በዚያም ላይ አርፋለሁ።» የሚታገለውና የሚፈልገው እምነት የሚያርፍ እምነት ሆኗል። ሰውዬው ስለ ልጁ ወደ ዕረፍት ገብቷል።

እንግዲህ ውድ አማኞች ሆይ፣ እግዚአብሔር እንድታደርጉ የሚጠይቃችሁ አንድ ነገር ይህ ነው፦ እግዚአብሔር በክርስቶስ የዘላለም ሕይወት፣ የበለጠ የበዛ ሕይወት እንዳላችሁ ተናግሯል፤ ክርስቶስም፦ «እኔ ሕያው ነኝና እናንተ ደግሞ ሕያዋን ትሆናላችሁ» ብሏችኋል (ዮሐንስ 14:19)። ቃሉ ክርስቶስ ሰላማችን፣ በጠላት ሁሉ ላይ ድላችን፣ ወደ እግዚአብሔርም ዕረፍት የሚያገባን እንደ ሆነ ይነግረናል። እነዚህ የእግዚአብሔር ቃሎች ናቸው፤ ሙሴ ሊያደርግልን ያልቻለውን ክርስቶስ ሊያደርግልን እንደሚችል መልእክቱ ደርሶናል።

ሙሴ በውስጡ የሚኖር ክርስቶስ አልነበረውም። ለእናንተ ግን ሙሴ ያልነበረውን ልታገኙ እንደምትችሉ ተነግሯችኋል፤ በውስጣችሁ ሕያው ክርስቶስ ሊኖራችሁ ይችላል። እንግዲህ ከማንኛውም ተሞክሮ ውጭ፣ ኃይል ተሰማኝ ከማለትም ውጭ ይህን ልታምኑ ነውን? የእግዚአብሔር ሰላም በልባችሁ የሚገዛ ከሆነ፣ ይህን ሊያደርግ በዚያ መኖር ያለበት የሰላም አምላክ ራሱ ነው። ሰላም ከእግዚአብሔር ሊለይ አይችልም። የፀሐይን ብርሃን—ከፀሐይ ልለየው እችላለሁን?

ፈጽሞ የማይቻል ነው። ፀሐይ እስካለችኝ ድረስ ብርሃን አለኝ። ፀሐይን ባጣ ብርሃኑን አጣለሁ። ተጠንቀቁ!

የእግዚአብሔርን ሰላም ወይም የክርስቶስን ሰላም ከእግዚአብሔርና ከክርስቶስ ተለይቶ አትፈልጉ። ነገር ግን ክርስቶስ ወደ እኔ የሚመጣው እንዴት ነው? በዚህ በከበረ ቃል ወደ እኔ ይመጣል፤ ለሹሙ፦ «ልጅህ በሕይወት አለ» (ዮሐንስ 4:50) እንዳለው፣ እንዲሁ ክርስቶስ ዛሬ ወደ እኔ ይመጣል፤ እንዲህም ይላል፦ «ሂድ፤ አዳኝህ በሕይወት አለ።» «ሁልጊዜ ከእናንተ ጋር ነኝ።» «እኔ ሕያው ነኝና እናንተ ደግሞ ሕያዋን ትሆናላችሁ።» «ሕይወትህን ሁሉ በእጄ ልይዝ እጠብቃለሁ። ይህን እንዳደርግልህ ትፈልጋለህን? ክፉና ደካማ የሆነውን ሁሉ አደራ ስጠኝ፤ ኃጢአተኛና ጠማማ ባሕርይህን ሁሉ—ለእኔ ስጠው፤ ያችን የምትሞተውን፣ በኃጢአት የታመመችውን ነፍስ—ለእኔ ስጣት፤ እኔም እጠብቃታለሁ።» እንግዲህ አታደምጡምን? ለነፍሳችሁ ሲናገር አትሰሙትምን?

«ልጄ ሆይ፣ ይፈትኑህ ወደ ነበሩት የሕይወት ሁኔታዎች ሁሉ፣ ወደሚያስፈራሩህም ችግሮች ሁሉ ወደ ፊት ሂድ።» ነፍስህ በእግዚአብሔር ሕይወት ትኖራለች፤ ነፍስህ በእግዚአብሔር ኃይል ትኖራለች፤ ነፍስህ በክርስቶስ ኢየሱስ ትኖራለች።

እንደ ሹሙ ቀላሉን የእምነት እርምጃ ወስዳችሁ ኢየሱስ የተናገረውን ቃል አታምኑምን? «ጌታ ኢየሱስ ሆይ፣ ተናግረሃል፤ በቃልህ ላይ ማረፍ እችላለሁ። ክርስቶስ ከቶ ካወቅሁት በላይ ሊሆንልኝ ፈቃደኛ እንደ ሆነ አይቻለሁ፤ ክርስቶስ በቃሉ እጅግ እውነተኛና ጥልቅ ትርጉም ሕይወቴ ሊሆን ፈቃደኛ እንደ ሆነ አይቻለሁ» አትሉምን? ስለ መንፈስ ቅዱስ የምናውቀው ሁሉ በዚህ በአንድ ነገር ይጠቃለላል፦ መንፈስ ቅዱስ የሚመጣው ክርስቶስን እውነተኛ፣ በውስጥ የሚያድርና ሁልጊዜ የሚኖር አዳኝ ሊያደርገው ነው።

በመጨረሻም ድል አድራጊው እምነት ይመጣል። ሰውዬው የተስፋውን ቃል አጥብቆ ይዞ ወደ ቤቱ ሄደ። ያለው አንድ የተስፋ ቃል ብቻ ነበር፤ ነገር ግን አጥብቆ ያዘው። እግዚአብሔር የተስፋ ቃል ሲሰጠኝ፣ ቃሉን በሚፈጽምበት ጊዜ እንደሚሆነው ያህል ልክ ለእኔ ቅርብ ነው። ይህ ታላቅ መጽናናት ነው። የተስፋው ቃል ሲኖረኝ የመፈጸሙም ዋስትና አለኝ። የእግዚአብሔር ልብ ሁሉ በተስፋው ፍጻሜ ውስጥ እንዳለ ያህል በተስፋ ቃሉ ውስጥም አለ፤ አንዳንድ ጊዜም ተስፋ ሰጪው እግዚአብሔር ይበልጥ ውድ ይሆንልኛል፤ ይበልጥ ከእርሱ ጋር እንድጣበቅ፣ ይበልጥ እንድቀርብ፣ በቀላል እምነት እንድኖርና ለፍቅሩ እንድሰግድ እገደዳለሁና። በተስፋ ቃል ላይ መኖር ከባድ ሕይወት ነው ብላችሁ አታስቡ። በዘላለሙ አምላክ ላይ መኖር ማለት ነው። ይህ ከባድ ነው የሚል ማን ነው? በተሰቀለውና በሚወደው ክርስቶስ ላይ መኖር ማለት ነው። ሹሙ ወደ ቤቱ ሄዶ ልጁን በሕይወት አገኘው። ከዚያስ ምን ሆነ? ሁለት ነገሮች። መጀመሪያ፦ በኢየሱስ የሚያምን ሊሆን ሕይወቱን ሁሉ ሰጠ። በቅፍርናሆም ሰዎች መካከል መለያየት ቢሆን፣ ከእነርሱም በሺህ የሚቈጠሩ ክርስቶስን ቢጠሉ፣ ይህ ሰው አሁንም ከእርሱ ወገን ይቆም ነበር።

በጌታ አመነ። በእኛም ላይ ሊሆን የሚገባው ይህ ነው። እንደሚጠብቀን አውቀን በሕያው ክርስቶስ ላይ ባለን መታመን ወደ ፊት እንሂድ። ያን ጊዜ የክርስቶስን ሕይወት ወደ ጠባያችን ሁሉ፣ ወደ አካሄዳችንና ወደ ኑሮአችን ሁሉ ለማድረስ ጸጋን እናገኛለን። በኢየሱስ የሚያርፈው እምነት ያለንን ሁሉ ጨምሮ ሁሉን ለእርሱ አደራ የሚሰጥ እምነት ነው። እግዚአብሔር ሥራውን ፈጽሞ ባረፈ ጊዜ ያ ዕረፍት አዲስ ሥራ ለመጀመር ብቻ እንደ ነበረ አናነብምን? አዎን፤ ታላቁ ሥራ—ዓለሙንና ቤተ ክርስቲያኑን መጠበቅና መግዛት—መቀጠል ነበረበት። ከጌታ ኢየሱስስ ጋር እንዲሁ አይደለምን? ሥራውን በፈጸመ ጊዜ አካሉን በመንፈስ ቅዱስ ፍጹም የማድረግ ሥራውን ሊሠራ በዙፋኑ ላይ ተቀመጠ። አሁንም መንፈስ ቅዱስ ያን የተባረከ ሥራ እየቀጠለ ነው፤ በክርስቶስ እንድናርፍ፣ በዚያ ዕረፍት ኃይልም ወደ ፊት እንድንሄድ፣ ሕይወታችንንም ሁሉ በጌታ ኢየሱስ ኃይል፣ መታዘዝ፣ ፈቃድና መልክ እንድንሸፍን ያስተምረናል። ሹሙ በክርስቶስ የሚያምን ሊሆን ሕይወቱን ሁሉ ሰጠ፤ ከዚያች ቀን ጀምሮ በቅፍርናሆም ጎዳናዎች ይመላለስ የነበረው በኢየሱስ የሚያምን ሰው ነበር፤ «አንድ ጊዜ ረድቶኛል» ማለት የሚችል ሰው ብቻ ሳይሆን፦ «በሕይወቴ ሁሉ በእርሱ አምናለሁ» የሚል ሰው ነበር። በየትም ስፍራ ከእኛ ጋር እንዲሁ ይሁን፤ ክርስቶስ የመታመናችን ብቸኛ ዓላማ ይሁን።

አንድ ተጨማሪ አሳብ፦ ከቤተ ሰዎቹ ሁሉ ጋር አመነ። ያ ድል አድራጊ እምነት ነበር። በክርስቶስ የሚያምን ሆኖ አቋሙን ያዘ፤ ሚስቱን፣ ልጆቹን፣ ባሪያዎቹን—ሁሉንም ሰብስቦ በክርስቶስ እግር ሥር አኖራቸው። በገዛ ቤትህ ኃይል ብትፈልግ፣ በመጽሐፍ ቅዱስ ጥናት ክፍልህ ኃይል ብትፈልግ፣ በማኅበራዊ ክበብህ ኃይል ብትፈልግ፣ በሕዝብ ላይ ተጽዕኖ ለማድረግ ኃይል ብትፈልግ፣ በክርስቶስም ቤተ ክርስቲያን ላይ ተጽዕኖ ለማድረግ ኃይል ብትፈልግ፣ የሚጀምረው ከየት እንደ ሆነ ተመልከት። ሕይወቱን ሙሉ በሙሉ በሚቀበለውና በእርሱ ሙሉ በሙሉ በሚታመነው በዚህ የእምነት ዕረፍት ከኢየሱስ ጋር ተገናኝ፤ ኃይሉም ይመጣል፤ ዓለምን ለማሸነፍ በእምነት፣ ሌሎችን ለመባረክ በእምነት፣ ለእግዚአብሔር ክብር የሆነ ሕይወት ለመኖር በእምነት። ሂድ፤ ነፍስህ በሕይወት አለች፤ በአንተ ውስጥ የሚኖረው ኢየሱስ ክርስቶስ ነውና።

ሂድ፤ አትንቀጥቀጥ፣ አትፍራም፤ ነገር ግን በእግዚአብሔር ልጅ ቃልና ኃይል ላይ ዕረፍ። «ሁልጊዜ ከእናንተ ጋር ነኝ» (ማቴዎስ 28:20)። እርሱን ለመቀበል በተከፈተ ልብ፣ እንደ ገባም በሚያምን ልብ ሂድ። በእርግጥ በከንቱ አልጸለይንም። ክርስቶስ የልባችንን ናፍቆት ሰምቷል፤ ገብቷልም።

በጸጥታ፣ በዕረፍት፣ በምስጋና ተሞልተን፣ ደስ እያለንና እየታመንን መንገዳችንን እንሂድ፤ ሁልጊዜ የጌታችንን፦ «ሂድ፤ ነፍስህ በሕይወት አለች» የሚለውን ቃል እየሰማን፣ ሁልጊዜም፦ «የበዛ ሕይወቱን በነፍሴ እንዲገልጥ በክርስቶስ ታምኛለሁ፤ በጸጋውም የተስፋ ቃሉን እንዲፈጽም እርሱን እጠብቃለሁ» እያልን። አሜን።