ለአን የተሰጠ ምስጋና

አሁን 2026 ነው፤ በታሪኬ ላይ ተጨማሪ ምዕራፎችን እንድጽፍ ተበረታትቻለሁ። ጌታ በፊቴ በከፈታቸው በሮች አሁንም ያስደንቀኛል፤ ከእነዚህም መካከል ሁለቱ ብዙ ጊዜ የሕይወቴ «ኤቨረስት» እየተባለ ከሚጠቀሰው፣ ወደ ዕብራይስጡ ትምህርት ቤት ካስገባኝ በር ጋር የሚወዳደሩ ሆነው ጎልተው ይታያሉ። ሆኖም ይህን ጉዞ ከእኔ ጋር ለተካፈለችው ለ65 ዓመታት የሕይወት አጋሬ — ለውዲቱ ባለቤቴ ለአን — በመታሰቢያ ቃል ባልጀምር ትልቅ ጉድለት ይሆንብኛል።

አን ለ14 ዓመታት ከካንሰር ጋር ከታገለች በኋላ ዲሴምበር 17 ቀን 2025 በቤታችን በሰላም ወደ አዳኝዋ ፊት ሄደች።

የ50ኛ ዓመት የጋብቻ በዓላችንን ለማክበር በኖርዌይ ካሳለፍነው ድንቅ የዕረፍት ጊዜ በኋላ ባለው ዓመት፣ በማሌዥያ የሚኖሩት ቪንሰንትና ሸርሊ ቼአ በቻይና በሚደረግ ጉብኝት እንግዶቻቸው እንድንሆን ጋበዙን። እጅግ ተደሰትን፤ በተለይ እኔ፣ በሕይወቴ ላያቸው ከምመኛቸው ነገሮች ዝርዝር «ቀዳሚው» ዝነኞቹን የቴራኮታ ወታደሮችና ታላቁን የቻይና ግንብ ማየት ነበርና። ከእነርሱ ጋር ተገናኝተን ወደ ቻይና ለመግባት ወደ ሆንግ ኮንግ የምንጓዝበት ትኬት ተገዝቶ ነበር፤ በዚያን ጊዜ ግን አን የጡት ካንሰር እንዳለባት የሚገልጽ ዜና ደረሰን። ጌታ አሁንም ሁሉን በእጁ እንደ ያዘ ስለምታውቅ ይህን ዜና በጽናት ተቀበለችው። በተራሮች ጫፍ ላይ ራሱን አረጋግጦልን ነበር፤ አሁን ደግሞ በዚህ ጥልቅ ሸለቆ ውስጥ ከእኛ ጋር እንዲሄድ እንፈልገው ነበር። አን የኬሞቴራፒ ሕክምናዋን ስትጀምር በረራዎቹ ተሰረዙ (ገንዘባችንም ሙሉ በሙሉ ተመለሰልን)። ይህ እጅግ አሰቃቂ ተሞክሮ ነበር፤ እርሷ ግን በታላቅ ድካም ውስጥ እንኳ ሆና በእርጋታ ተጋፈጠችው።

ከዚያም ለሁለት ዓመታት በሽታው «ጋብ» አለ፤ ከዚያ በኋላ ግን ለሁለተኛ ጊዜ አገርሽቶ ጡቷ በቀዶ ሕክምና ተወገደ። መደበኛ ምርመራዎች የተደረጉባቸው ጥቂት ተጨማሪ ዓመታት አለፉ፤ ሁሉንም በእርጋታ ተሸከመች — ከዚያም በአንገቷ የሊምፍ ዕጢዎች ውስጥ ለሦስተኛ ጊዜ አገርሽቶ የጨረር ሕክምና አስፈለጋት። ሕይወቷን ለተማሪዎቻችን የጌታ ቸርነት ምስክር አድርጋ ለመኖር ጣረች፤ ፈጽሞ አታማርርም ነበር፤ ይልቁንም ሁልጊዜ ለእነርሱ — ለእኔም — እናት ነበረች።

በሴፕቴምበር 2025 የትንፋሽ እጥረት ስላጋጠማት በአካባቢያችን ወዳለው ሆስፒታል የድንገተኛ ክፍል ይዣት መሄድ ግድ ሆነብኝ። ሳንባዎቿ እንደ ተጨማደዱ — ግራው ሙሉ በሙሉ፣ ቀኙ ደግሞ በከፊል — አወቁ። በሳንባዋ ሽፋን ውስጥ የተጠራቀመ ከአራት ሊትር የሚበልጥ ፈሳሽ ተመጠጠላት፤ እንደ ተፈራውም በዚያ ፈሳሽ ውስጥ ካንሰር ተገኘ። የካንሰር ሐኪማችን ከዚህ በላይ ምንም ሊደረግላት እንደማይችል ገለጸ፤ እርሷም፦ «ምንም አይደለም። ወዴት እንደምሄድ አውቃለሁ፤ ስለዚህም በታላቅ ሰላም ውስጥ ነኝ። ጌታ ወደ ቤቴ እስኪወስደኝ ድረስ በየዕለቱ አንድ ቀን በአንድ ጊዜ እኖራለሁ» ብላ መለሰችለት። በመጨረሻው ወር እቤት ከእኔ ጋር ነበረች፤ ስላገለገሏት የሕክምና ባለሙያዎች፣ ተንከባካቢዎችና የማስታገሻ እንክብካቤ ሠራተኞች ሁሉ ከመልካም ቃል በቀር ሌላ የምትናገረው አልነበራትም።

«ጣፋጭ» ከሆነው አሸኛኘቷ በኋላ፣ የካንሰር ሐኪሟ አን ተአምር እንደ ነበረች ነገረን፤ እርሷ ያለባት ዓይነት ካንሰር ያለበት ሰው በተለምዶ የሚጠበቅበት የሕይወት ዘመን 5 ዓመት ወይም ከዚያ ያነሰ ነውና። አን ግን ለ14 ዓመታት ከእኔ ጋር ቆየች። አሸኛኘቷ «ጣፋጭ» ከነበረ፣ ከእኔ ጋር የኖረችው ኑሮ ደግሞ ባለጠጋ ነበር፤ በጉዞው ላይ ከጎኔ እንድትሄድ የተሰጠኝ ምን ያህል ታላቅ ሀብት እንደ ነበር እንደ ገና ተገንዝቤአለሁ።

የተገናኘነው እኔ በዩኒቨርሲቲ ሳለሁ ነበር፤ እርሷ እኔ በምሄድበት በዚያው ቤተ ክርስቲያን የወጣቶች ስብሰባዎች ትካፈል ነበር። በጣም ዓይን አፋር ነበረች፤ ጓደኞቿም ጥቂቶች ነበሩ፤ አብዛኛውን የልጅነት ዘመኗን የታመሙ አባቷን በመንከባከብ አሳልፋ ነበር። እኔ የመጀመሪያው «የወንድ ጓደኛዋ» ነበርሁ፤ በባሕርያችን መካከል ያለውን ሰፊ ልዩነት — የእርሷ ዓይን አፋርነት ከእኔ ራስን የመቻል ጠባይ (እናቴን በልጅነቴ በማጣቴ የመጣ) ጋር የሚቃረን መሆኑን — ለማጥበብ የሚያስፈልገውን ተነሣሽነት አብዛኛውን መውሰድ ነበረብኝ። ብዙ ጊዜ አሳፍራት ነበር፤ እርሷ ግን ከእኔ አልተለየችም፤ ምክንያቱም በቤተ ክርስቲያናችን የቢሊ ግራሃም ፊልም በሚታይበት ጊዜ በቤተ ክርስቲያን በር ጨለማ ውስጥ ጥላዬ ብቻ ተሥሎ ለመጀመሪያ ጊዜ ባየችኝ ጊዜ ጌታ፦ «የምታገቢው ሰው ያ ነው!» ብሎ ነግሯት ነበር። ያንኑ ነገር ለእኔ እስኪነግረኝ ድረስ ሁለት ዓመታት ያህል ፈጀ!

በ1961 ተጋባን፤ በአካባቢው ባለው ኮምፕሪሄንሲቭ ትምህርት ቤት ወደማስተምርበት ወደ ኬንፊግ ሂል ተዛወርን። ከሁለት ዓመት በኋላ ከቤተሰቧ ሥር ደኅንነት «ነቅዬ» ባሕር አሻግሬ ወደ ጀርመን ወሰድኋት፤ በዚያ ባዕድ አገርና እንግዳ ቋንቋ ውስጥ ከእርስ በርሳችን በቀር ማንም አልነበረንም። ለሹመቴ የሚጠበቀውን የአምስት ዓመት «ግዴታ» ልምድ ሳይሆን የሁለት ዓመት ልምድ ብቻ ይዤ፣ ከሹመቴም በፊት የብሔራዊ ውትድርና አገልግሎት ሳላገለግል፣ ከብሪታንያ ጦር ሠራዊት ጋር ከሠሩት መምህራን ሁሉ በአምስት ዓመት የምበልጣቸው ትንሹ መምህር ነበርሁ።

አን ከሌሎቹ መምህራንና ከመምህራን ሚስቶች ሁሉ ይልቅ በዕድሜ ለተማሪዎቼ የቀረበች ነበረች። ለእርሷ እጅግ ከባድ የነበረ ቢሆንም ፈጽሞ አላማረረችም — እንዲያውም ከእርስ በርሳችንና ከጌታ በቀር ማንም ስላልነበረን ጀርመን እንደ ቤተሰብ «እንደ ሠራችን» ሁለታችንም እናውቅ ነበር። ከደኅንነቷ ስፍራ ነቅዬ ስወስዳት ይህ የመጨረሻው አልነበረም። ቀጥለን ወደ ሆንግ ኮንግ ሄድን፤ በዚያም በሰዎች ቤት እየዞረች የታፐርዌር ዕቃዎችን የመሸጥ ሥራ በመያዝ በመጨረሻ ከዓይን አፋርነቷ ተላቀቀች።

በ1969 ወደ ዩናይትድ ኪንግደም በተመለስን ጊዜ፣ አራት ታዳጊ ልጃገረዶች በየሳምንቱ ከእርሷ ጋር መጽሐፍ ቅዱስን እንዲያጠኑ በመጋበዝ በቤታችን የወጣቶች አገልግሎት የጀመረችው እርሷ ነበረች። ያ ሥራ አድጎ እኔ በብሪጅኤንድ የመራሁት የወጣቶች አገልግሎት ሆነ፤ ብዙዎች ያን ዘመን «መነቃቃት» ብለው ይጠሩታል። ሙገሳውን ያገኘሁት እኔ ነበርሁ፤ ጀማሪዋ ግን እርሷ ነበረች።

በ1975 ወደ ካናዳ ተሰደድን፤ ከሁለት ዓመት በኋላም በቶሮንቶ ዕብራይስጥ አካዳሚ የፊዚክስ ክፍል ኃላፊ ሆኜ በተሾምሁ ጊዜ በመጨረሻ «ደረስሁ»። ከትምህርት ቤት ርዕሰ መምህራን በቀር በካናዳ ከፍተኛ ደመወዝ የሚከፈለኝ መምህር ስለ ነበርሁ አሁን ጥሩ ኑሮ መኖር እንችል ነበር። ታዳጊ ሴቶች ልጆቼ በሰሜን ቶሮንቶ የመዋኛ ገንዳ ያላቸውንና የመሳሰሉትን ቤቶች መፈለግ ጀመሩ፤ እኛም የቤት ዕቃዎቻችንንና አኗኗራችንን ማሻሻል ጀመርን፤ ሁልጊዜም ስለ እግዚአብሔር «ቸርነት» ለእኛ እንመሰክር ነበር።

ከዚያም በአን ላይ ያልተጠበቀ ዱብ ዕዳ ጣልሁባት። ለወራት ከታገልሁ በኋላ፦ «አን፣ ጌታ ወደ አገልግሎት እየጠራኝ እንደ ሆነ አምናለሁ!» ብዬ ነገርኋት። አባቷ በኖርዌይ ተዘዋውሮ የሚያገለግል ወንጌላዊ ሆኖ ጥቂት ሳንቲም ብቻ ወደ ቤት ያመጣ በነበረበት የድህነት ልጅነት ውስጥ ካለፈች በኋላ፣ በውስጧ ያለው ነገር ሁሉ፦ «አይሆንም! አይሆንም!» እያለ ይጮኽ እንደ ነበር አያጠራጥርም። ሆኖም የሰጠችው መልስ ባሕርይዋንና በእግዚአብሔር ላይ ያላትን መታመን አሳየ፦ «እግዚአብሔር እየጠራህ ከሆነ ብትታዘዝ ይሻልሃል!»

ወደ ሌላ «ዝቅ ያለ» እርምጃ ለመሄድ ሌላ 10 ዓመት ይቀር ነበር። አናስታሲስ በቪክቶሪያ ወደብ ቆሞ በነበረበት ጊዜ በመርከቡ ላይ መሆን ያስደስታት ነበር፤ ነገር ግን «በአፍሪካ ሙቀት ውስጥ፣ የአየር ማቀዝቀዣ በሌለበት የብረት ሣጥን ላይ በማኅበረሰብ መኖር» አትፈልግም ነበር። አይ፣ አመሰግናለሁ! ከዚያም በወቅቱ የነበረውን ቄስ ለጊዜው እንድተካ «ወደ መርከቡ» የሚጋብዝ የስልክ ጥሪ ደረሰኝ። ግብዣውን ለመቀበል ለጥቂት ወራት እርሷን ትቼ ስለ መሄዴ ከአን ጋር መነጋገር እንደሚያስፈልገኝ ለዶን ስቲቨንስ ነገርሁት። ደወልሁላት፤ እኔንም እርሷንም ባስገረመ ሁኔታ ለረጅም ጊዜ ለመሄድ ፈቃደኛ መሆኗን ገለጸች (ፈጽሞ ያልተጸጸተችበት ውሳኔ ነበር)። ታላቅ የሥራ ባልደረባዬ ሆነች፤ በመርከቡ ላይ ላሉት የአፍሪካ ሠራተኞች ሁሉ «እማማ» ሆነች፤ በሁሉም ዘንድ እጅግ የተወደደች ነበረች።

ከአራት ዓመት በኋላ መርከቡን ለቅቀን ልጃችንን ሊኔትንና ቤተሰቧን ለማየት ወደ አውስትራሊያ ተጓዝን። ከስድስት ወር በኋላ ለመመለስ ዕቃችንን ስንሸክፍ፣ ከአሥራ ሁለት ወር በኋላ ተመልሼ ከክርስቲያን ኤንድ ሚሽነሪ አላያንስ ጋር ለመጋቢዎችና ለመሪዎች ሴሚናር እንድመራ ተጋበዝሁ። በካናዳ አዲስ ቤተ ክርስቲያን ለመረከብ እያሰብሁ ስለ ነበርና ከአንድ ዓመት በኋላ የዕረፍት ፈቃድ መጠየቅ ስለማልችል ይህ ምን ያህል «የማይቻል» እንደ ሆነ በገለጽሁ ጊዜ፣ እንዲህ ያለችው አን ነበረች፦ «አዲስ ቤተ ክርስቲያን መረከብ የለብህም። በአብያተ ክርስቲያናት ዘንድ እጅግ የተለመደውን ‹ከንቱ ነገር› ለመታገሥ አንተ በጣም ቀጥተኛ ነህ። ተዘዋውረህ መጋቢዎችንና ሌሎችን እያስተማርህና እያሠለጠንህ ማገልገል አለብህ። ጌታ ወደሚጠራህ ስፍራ እንድትጓዝ ተማሪዎችን ወደ ቤታችን ተቀብዬ ላስተናግድ እችላለሁ!»

በዚህም ሁኔታ ትልቅ ደመወዝና ትልቅ የጡረታ አበል የነበረውን የዕብራይስጥ አካዳሚውን ሥራ ትቼ ግማሽ ደመወዝና ግማሽ የጡረታ አበል ወዳለው የመጋቢነት አገልግሎት፣ ከዚያም ደመወዝም የጡረታ አበልም ወደሌለው የሚስዮናዊነት ሥራ፣ ከዚያም ወጪዬን ራሴ ወደምሸፍንበት ተዘዋዋሪ አገልግሎት ሄድሁ!! ይህ ወደ ስኬት የሚወስድ መንገድ አይመስልም!! ይህ መጽሐፍ ግን ያ አሳብ ውሸት መሆኑን ያሳያል፤ እግዚአብሔር አስደናቂ በሆነ ጉዞ መርቶናልና።

ሆኖም አን ድምፁን ሰምታ ባትታዘዝ ኖሮ ከዚህ ሁሉ አንዱም ሊሆን አይችልም ነበር። በማንኛውም ጊዜ «አይሆንም» ብላ ቢሆን ኖሮ ፍላጎቷን ተቃውሜ እንደማልሄድ ስናገር እውነትን እናገራለሁ፤ ጌታ በግልጽ የሚናገረኝ እግዚአብሔርን በምትፈራ ሚስት ቃል አማካይነት እንደ ሆነ ከብዙ ጊዜ በፊት ተምሬአለሁና — እንዲህ ያለችውንም በእርግጥ አግኝቼ ነበር! ጌታ ሆይ፣ ስለ ሰጠኸኝ ታላቅ አጋር አመሰግንሃለሁ! ብዙ ሙገሳ ተቀብያለሁ፤ ነገር ግን ሙገሳው በእውነት የእርሷ እንደ ሆነ አውቃለሁ — በምድር ሳለች በአደባባይ ብዙም ያላገኘችውን ክብር አሁን ከሁሉ ይበልጥ አስፈላጊ ከሆነው ከእርሱ እየተቀበለች እንደ ሆነም አውቃለሁ።