መነቃቃቶች የሚወለዱት በጸሎት ነው

ልባችሁ በሃይማኖት መነቃቃቶች ላይ እጅግ ያረፈ ይሁን። አብያተ ክርስቲያናት እስከ ዛሬ የኖሩትና የበለጸጉት በመነቃቃቶች እንደ ሆነ፣ በሚመጣውም ዘመን ሊኖሩና ሊበለጽጉ ከሆነ ከመጀመሪያው ጀምሮ ክብራቸውና መከላከያቸው በሆነው በዚያው ምክንያት መሆን እንዳለበት ፈጽሞ አትርሱ።—ጆኤል ሃውስ

ማንኛውም አገልጋይ ነፍሳት ሳይለወጡ የሚረካ ከሆነ፣ የሚለወጥ ነፍስ አያገኝም።—ቻርልስ ስፐርጀን

ለመነቃቃት የነበረኝ ናፍቆት ሊሆን ይገባው ከነበረው እኩሌታ ያህል እንኳ ብርቱ ነበር ብዬ አላምንም፤ ጌታው በሚዋረድበትና ነፍሳት በብዙ መንገድ በሚጠፉበት ጊዜ አንድ አገልጋይ «በማያቋርጥ ትኩሳት» ውስጥ ከመሆን እንዴት ሊቆጠብ እንደሚችልም አይታየኝም።—ኤድዋርድ ፔይሰን

አንድ አረጋዊ ቅዱስ በአንድ ሌሊት ወደ መጋቢው መጥቶ፦ «መነቃቃት ሊሆንልን ነው» አለ። ይህን እንዴት እንዳወቀ ተጠየቀ። መልሱም እንዲህ የሚል ነበር፦ «ከሁለት ሰዓት በፊት ከብቶቼን ለመንከባከብ ወደ በረቱ ገባሁ፤ ጌታም እስከ አሁን ድረስ በዚያ በጸሎት አቆየኝ። መነቃቃት እንደሚሆንልንም ይሰማኛል።» ያም የአንድ መነቃቃት መጀመሪያ ነበር።—ኤች. ሲ. ፊሽ

የመነቃቃቶች ታሪክ የሃይማኖት ታሪክ ነው ተብሏል፤ ታሪካቸውንም የሚያጠና ማንም ሰው በሰው ዘር ዕጣ ፈንታ ላይ ባላቸው ብርቱ ተጽእኖ ሳይደነቅ አይቀርም። በምድር ላይ የመለኮታዊውን መንግሥት ግስጋሴ መለስ ብሎ መመልከት የመነቃቃት ዘመናትን መቃኘት ነው፤ እነዚህ ዘመናት በደረቅና በተጠማ ምድር ላይ እንደሚወርድ የሚያረሰርስ ዝናብ መጥተው ምድረ በዳውን እንደ ጽጌረዳ አስፍተዋል፤ ቤተ ክርስቲያን በዘመኑ ግድየለሽነት ተጽእኖ ሥር ወድቃ ለግዴታዋና ለኃላፊነቷ አዲስ ንቃት እንዲቀሰቅሳት በሚያስፈልጋት ጊዜም አዲስ የመንፈሳዊ ሕይወትና የሥራ ዘመናትን አምጥተዋል። ርእሰ መምህር ሊንድሴይ «ቤተ ክርስቲያንና አገልግሎቷ በመጀመሪያዎቹ ምዕተ ዓመታት» በተሰኘው መጽሐፉ እንዲህ ሲሉ ይጽፋሉ፦ «ከአንድ አቅጣጫ ሲታይ—ያውም ጠቀሜታው ከሁሉ ያላነሰ አቅጣጫ—የቤተ ክርስቲያን ታሪክ ከአንዱ የመነቃቃት ዘመን ወደ ሌላው እየፈሰሰ ይሄዳል፤ በጥንቲቱ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን፣ በመካከለኛው ዘመን ቤተ ክርስቲያን ወይም በዘመናዊቱ ቤተ ክርስቲያን የተከሰቱትን መነቃቃቶች ብንወስድ፣ እነዚህ ሁልጊዜ የጥልቁን የክርስቲያን ሕይወት ምሥጢራት የማየትና የማወጅ ኃይል በተለየ ሁኔታ የተሰጣቸው ሰዎች ሥራ ነበሩ፤ የሥራቸውም ውጤት ሁልጊዜ ይናገሩት ለነበረው ትውልድ መንፈሳዊ ተቀባይነት የተመጣጠነ ነበር።»

እግዚአብሔር ከመጀመሪያው ጀምሮ በመነቃቃቶች አማካይነት በጉልህ ስለ ሠራ፣ መነቃቃቶች የመለኮታዊው ዕቅድ ክፍል መሆናቸውን መካድ አይቻልም። የጌታችን መንግሥት በአብዛኛው የተስፋፋው የሰዎች የመለወጥ ሥራ በጸጋ በፍጥነት በሚፈጸምባቸው ልዩ ወቅቶች ነው፤ ስለዚህ እግዚአብሔር በሌሎች ዘመናት የሠራባቸው መንገዶች በእኛም ዘመን ተመሳሳይ ውጤት ለማስገኘት ሥራ ላይ እንደሚውሉ መገመት ይቻላል። በዚህ ጉዳይ ላይ የጻፉ አንድ ሰው እንዲህ ይላሉ፦ «በተለመደው የወንጌል አገልግሎት አማካይነት የአንዱ ኃጢአተኛ ከሌላው ቀጥሎ በጸጥታ መለወጥ በክርስቶስ አገልጋዮችና ደቀ መዛሙርት ዘንድ ሁልጊዜ በእርካታና በምስጋና ስሜት ሊታይ ይገባዋል፤ ነገር ግን የሺዎች በአንድ ጊዜ መለወጥ በየጊዜው መገለጡም የሚፈለግ ነገር ነው፤ ምክንያቱም የተናቀውንና የተሰቀለውን ያንኑ ኢየሱስን እግዚአብሔር ጌታም ክርስቶስም እንዳደረገው፣ በመለኮታዊ መካከለኛነቱም ምክንያት የዓለም አቀፍ የበላይነትን የንግሥና በትር እንደ ያዘና ‹ጠላቶቹ ሁሉ የእግሩ መረገጫ እስኪደረጉ ድረስ ሊነግሥ እንደሚገባው› የሚታይና ልብን የሚነካ ማስረጃ ለመስጠት ተስማሚ ነው። ስለዚህ በበዓለ ኀምሳ ቀን የመሲሕነቱና የሉዓላዊነቱ የማያወላውልና ዘውድ የሆነ ማስረጃ የነበረውን ያንኑ ነገር ከጊዜ ወደ ጊዜ እንደሚደግመው መጠበቅ ምክንያታዊ ነው። ይህንም በማድረግ የግድየለሽ ዓለማውያንን አንቀላፍተው ያሉ ነፍሳት በድንገት ያስደነግጣል፤ የማያምኑትን ሰዎች ጆሮ ይስባል፤ ዓመፀኛውና እግዚአብሔርን የረሳው ብዙ ሕዝብ እጅግ የሚንከባከባቸውን የምድራዊ ክብርን፣ ግርማን፣ ሀብትን፣ ሥልጣንንና ደስታን አንጸባራቂ ሕልሞች በሚያስደንቅ ሁኔታ ያቋርጣል። እንዲህ ያለው የመንፈስ ቅዱስ መፍሰስ ስለ ኃጢአት መሥዋዕት አድርጎ ራሱን አንድ ጊዜ ያቀረበበት መሥዋዕት ፍጹምና ተቀባይነት ያገኘ መሆኑን የሚያሳይ ማስረጃ ነው፤ ደግሞም በዓለሙ ላይ በጽድቅ ሊፈርድ ‹ያድናቸው ዘንድ ለሚጠባበቁት ሁለተኛ ጊዜ ያለ ኃጢአት ይታይላቸዋል› ለሚለው ቃል እርግጠኝነት ትንቢታዊ ‹መያዣ› ነው።»

መነቃቃቶች ተገቢውን መንገድ በትክክል ከመጠቀም የሚመነጩ እንደ መሆናቸው መጠን ሊጠበቁ የሚገባቸው መሆናቸው፣ ቁሳዊው ነገር መንፈሳዊውን አሳንሶ ከፍ ከፍ በሚልበትና የሥነ ምግባር መመዘኛዎች የበላይ እንደ ሆኑ በሚታሰብበት በዚህ ዘመን ብዙ አጽንኦት የሚያስፈልገው እውነት ነው። መነቃቃት ተአምር አለመሆኑን ቻርልስ ፊኒ በኃይል አስተምሯል። እርሱ እንደሚለው፣ መነቃቃትን ቀድመው ከሚያስከትሉት ምክንያቶች መካከል ተአምር ሊኖር ይችላል፤ ላይኖርም ይችላል። ሐዋርያት ተአምራትን የተጠቀሙት የሰዎችን ትኩረት ወደ መልእክታቸው ለመሳብና የመልእክቱን መለኮታዊ ሥልጣን ለማጽናት እንደ መንገድ ብቻ ነበር። «ነገር ግን ተአምሩ መነቃቃቱ አልነበረም። ተአምሩ አንድ ነገር ነበር፤ ከእርሱ በኋላ የተከተለው መነቃቃት ግን ፈጽሞ ሌላ ነገር ነበር። በሐዋርያት ዘመን የነበሩት መነቃቃቶች ከተአምራት ጋር የተያያዙ ነበሩ፤ ራሳቸው ግን ተአምራት አልነበሩም።» መነቃቃቶች ሁሉ በእግዚአብሔር ላይ የተመሠረቱ ናቸው፤ ነገር ግን በመነቃቃቶች፣ እንደ ሌሎቹ ነገሮች ሁሉ፣ እርሱ የሰውን እርዳታ ይጋብዛል፤ ይጠይቅማል፤ ሙሉው ውጤትም የሚገኘው በመለኮታዊውና በሰብአዊው መካከል ትብብር ሲኖር ነው። በሌላ አነጋገር፣ የታወቀውን አባባል ለመጠቀም፣ ዓለምን ማዳን የሚችል እግዚአብሔር ብቻ ነው፤ ነገር ግን እግዚአብሔር ዓለምን ብቻውን አያድንም። እግዚአብሔርና ሰው ለሥራው ይተባበራሉ፤ የመለኮታዊው ምላሽም ሁልጊዜ ከሰብአዊው ናፍቆትና ጥረት ጋር የተመጣጠነ ነው።

እንግዲህ ይህ ትብብር አስፈላጊ ከሆነ፣ ከእግዚአብሔር ጋር አብረን የምንሠራ እንደ መሆናችን ልንወጣው የሚገባን ግዴታ ምንድን ነው? ከሁሉ በፊትና ከሁሉ በላይ አስፈላጊ የሆነው—በተለይ አጽንኦት ልንሰጠው የምንፈልገው ነጥብ—ራሳችንን ለጸሎት መስጠት አለብን። ዶክተር ጄ. ዊልበር ቻፕማን እንደሚያሳስበን፣ «መነቃቃቶች የሚወለዱት በጸሎት ነው። ዌስሊ ሲጸልይ እንግሊዝ ተነቃቃች፤ ኖክስ ሲጸልይ ስኮትላንድ ታደሰች፤ የታኒብሩክ ሰንበት ትምህርት ቤት አስተማሪዎች ሲጸልዩ በአንድ ዓመት ውስጥ 11,000 ወጣቶች ወደ ቤተ ክርስቲያን ተጨመሩ። ሌሊቱን ሙሉ የሚደረግ ጸሎት ሁልጊዜ ቀኑን ሙሉ ነፍሳትን በመማረክ ተከትሎታል።»

የዲ. ኤል. ሙዲ ቤተ ክርስቲያን በቺካጎ ተቃጥላ አመድ በሆነች ጊዜ፣ አዲሱ ቤተ ክርስቲያኑ እየተሠራ ሳለ በ1872 ለመስበክ ሳይሆን ሌሎች ሲሰብኩ ለማዳመጥ ወደ እንግሊዝ ተሻገረ። አንድ እሑድ ጠዋት በለንደን በአንድ መድረክ ላይ እንዲሰብክ ተማጸኑት፤ እሺም አለ። ነገር ግን እንደ ምንም መንፈሳዊው ድባብ ጎድሎ ነበር። በሕይወቱ ሙሉ እንደዚያን ዕለት መስበክ የከበደው ጊዜ እንዳልነበረ በኋላ ተናዘዘ። ሁሉ ነገር ፈጽሞ ሙት ነበር፤ በከንቱ ለመስበክ ሲጣጣርም በልቡ እንዲህ አለ፦ «ለመስበክ እሺ በማለቴ ምንኛ ሞኝ ነበርሁ! የመጣሁት ለማዳመጥ ነበር፤ ይኸው ግን እየሰበክሁ ነው።» ከዚያም ማታ እንደ ገና መስበክ እንዳለበት የሚያስጨንቅ ሐሳብ መጣበት፤ ቀጠሮውን እንዲጠብቅ ያደረገውም ይህን ለማድረግ ቃል መግባቱ ብቻ ነበር። ነገር ግን አቶ ሙዲ ማታ ወደ መድረኩ ወጥቶ በሰው የተጨናነቀውን ጉባኤ ሲመለከት አዲስ ድባብ እንዳለ ተሰማው። «የማይታየው ዓለም ኃይላት በአድማጮቹ ላይ የወደቁ ይመስሉ ነበር።» የስብከቱን መደምደሚያ እየተቃረበ ሲሄድ ግብዣ ለማቅረብ ድፍረት አገኘ፤ ሲጨርስም፦ «ዛሬ ማታ ኢየሱስ ክርስቶስን የሚቀበል ወንድ ወይም ሴት እዚህ ካለ፣ እባካችሁ ቁሙ» አለ። ወዲያውኑ 500 ያህል ሰዎች ተነሥተው ቆሙ። አንዳች ስሕተት መኖር አለበት ብሎ በማሰብ ሕዝቡ እንዲቀመጡ ጠየቀ፤ ከዚያም ምንም ዓይነት አለመግባባት እንዳይኖር ግብዣውን ይበልጥ ግልጽና ከባድ በሆኑ ቃላት አስቀምጦ ደገመው። እንደ ገና ያው ቍጥር ተነሣ። አሁንም አንዳች ስሕተት አለ ብሎ በማሰብ አቶ ሙዲ ለሁለተኛ ጊዜ ቆመው የነበሩትን ወንዶችና ሴቶች እንዲቀመጡ ጠየቀ፤ ከዚያም በእርግጥ ክርስቶስን ለመቀበል የቈረጡ ሁሉ በጎን ወዳለው የቤተ ክርስቲያኑ ክፍል እንዲገቡ ጋበዛቸው። ሙሉ 500 ሰዎች እንደ ተጠየቁት አደረጉ፤ ያም በዚያች ቤተ ክርስቲያንና በአካባቢዋ የአንድ መነቃቃት መጀመሪያ ሆነ፤ ይህም መነቃቃት ከጥቂት ቀናት በኋላ አቶ ሙዲ በእግዚአብሔር አስደናቂ ሥራ እንዲረዳ ከደብሊን መልሶ አመጣው።

ይሁን እንጂ ይህን ታሪክ የተረክንበት ዓላማችን እንዳይከሽፍ ቀጣዩም ክፍል መነገር አለበት። አቶ ሙዲ በጠዋቱ አገልግሎት በሰበከ ጊዜ በጉባኤው መካከል የታመመች እኅት የነበረቻት አንዲት ሴት ነበረች። ወደ ቤቷ ስትመለስ ሰባኪው ከቺካጎ የመጣ አቶ ሙዲ የሚባል ሰው እንደ ነበረ ለታማሚዋ ነገረቻት፤ ታማሚዋም ይህን በሰማች ጊዜ ፊቷ ገረጣ። እንዲህም አለች፦ «ምን! ከቺካጎ የመጣው አቶ ሙዲ! ከተወሰነ ጊዜ በፊት በአንድ የአሜሪካ ጋዜጣ ላይ ስለ እርሱ አንብቤ ነበር፤ እግዚአብሔር ወደ ለንደን፣ ወደ እኛም ቤተ ክርስቲያን እንዲልከው ስጸልይ ቆይቻለሁ። ዛሬ ጠዋት እንደሚሰብክ ባውቅ ኖሮ ቁርስ ባልበላሁ ነበር። ጊዜውን ሁሉ በጸሎት ባሳለፍሁ ነበር። አሁንም እኅቴ ሆይ፣ ከክፍሉ ውጪ፤ በሩን ቈልፊው፤ ምሳ አትላኪልኝ፤ ማንም ቢመጣ እንዲያየኝ አትፍቀጂ። ከሰዓት በኋላውን ሁሉ በጸሎት ላሳልፍ ነው።» ስለዚህም አቶ ሙዲ በጠዋት እንደ በረዶ ቤት ቀዝቅዞ በነበረው መድረክ ላይ ቆሞ ሳለ፣ በአልጋ ላይ የዋለችው ቅድስት በእግዚአብሔር ፊት ደግፋ ይዛው ነበር፤ ጸሎትን መመለስ ሁልጊዜ ደስ የሚያሰኘው እግዚአብሔርም መንፈሱን በታላቅ ኃይል አፈሰሰ።

ልጁ ስለ አቶ ሙዲ ያቀረበችውን ጸሎት የመለሰው የመነቃቃቶች አምላክ ዛሬም የሕዝቡን ታማኝና በእምነት የሆነ ጸሎት ሊሰማና ሊመልስ ፈቃደኛ ነው። የእግዚአብሔር ቅድመ ሁኔታዎች በሚሟሉበት ስፍራ ሁሉ መነቃቃቱ መውረዱ አይቀርም። በዩናይትድ ስቴትስ የኮርኔል ኮሌጅ ፕሮፌሰር ቶማስ ኒኮልሰን በመጀመሪያው የአገልግሎት ወረዳው ያጋጠመውን ተሞክሮ ይተርካል፤ ይህም ተሞክሮ በእግዚአብሔር ሥራ ውስጥ የጸሎትን ስፍራ የሚያሳየውን የቈየ ትምህርት በአዲስ መልክ ያስገነዝባል።

በዚያ ወረዳ ለብዙ ዓመታት መነቃቃት ሆኖ አያውቅም ነበር፤ ነገሮችም በመንፈሳዊ ረገድ ተስፋ ሰጪ አልነበሩም። ከአራት ሳምንታት በላይ መጋቢው በታማኝነት ሰበከ፤ ከቤት ወደ ቤት፣ በሱቆችና በሥራ ቦታዎች፣ ገለል ባሉ ስፍራዎችም ጭምር እየተዘዋወረ ጎበኘ፤ የሚችለውንም ሁሉ አደረገ። በአምስተኛው ሰኞ ምሽት ከቤተ ክርስቲያኒቱ ኃላፊዎች ብዙዎቹ በየማኅበሮቻቸው ስብሰባ ሄደው ነበር፤ በቤተ ክርስቲያን የተገኙት ግን በጣት የሚቈጠሩ ሰዎች ብቻ ነበሩ።

መጋቢው ከዚያ ስብሰባ ተክዞ፣ ነገር ግን ተስፋ ሳይቈርጥ ወደ ቤቱ ሄደ። ያንን ሌሊት በጸሎት ለማሳለፍ ወሰነ። «በሩን ቈልፎ መጽሐፍ ቅዱስንና የመዝሙር መጽሐፍን ይዞ፣ ምንም እንኳ ስብሰባዎቹ ለብዙ ሰዓታት የትጋት ጸሎት ርእስ ሆነው የቈዩ ቢሆኑም፣ ጌታን ይበልጥ በትጋት መጠየቅ ጀመረ። የዚያን ሌሊት ጭንቀትና በታማኝነትና በጸሎት የተደረገውን ጥናት የሚያውቅ እግዚአብሔር ብቻ ነው። ሊነጋጋ ሲል፣ እግዚአብሔር የተወሰነውን ዕቅድ በእርግጥ እንደሚባርክ ታላቅ ሰላምና ሙሉ እርግጠኝነት መጣ፤ ከጌታ እንደ ሆነ እርግጠኛ የሆነበትም የስብከት ጥቅስ ተመረጠ። መጋቢው አልጋው ላይ ወድቆ ሁለት ሰዓት ያህል ተኛ፤ ከዚያም ተነሥቶ በችኮላ ቁርስ በላ፤ አንዳንድ በሽተኞችን ለመጠየቅም ዘጠኝ ማይል ተጉዞ ወደ ወረዳው ሩቅ ዳርቻ ሄደ። ቀኑን ሙሉ እርግጠኝነቱ እየጨመረ ሄደ።

«ማታ ሲቃረብ ዶፍ ዝናብ መጣል ጀመረ፤ መንገዶቹ ጭቃ ሆኑ፤ እኛም በዝናብ ርሰን፣ እራት ሳንበላና ትንሽ ዘግይተን ቤት ደረስን፤ በቤተ ክርስቲያኑ ውስጥ እሳት እንዳልተቀጣጠለ፣ መብራቶቹ እንዳልበሩና የአገልግሎት ምልክት እንዳልነበረ አገኘን። የቤተ ክርስቲያኑ ጠባቂ ዝናቡ አገልግሎቱን ያስቀረዋል ብሎ ደምድሞ ነበር። እኛ የአገልግሎቱን ሥርዓት ለወጥን፤ ደወሉን ደወልን፤ ለጦርነትም ተዘጋጀን። ጉባኤው ሦስት ወጣቶች ብቻ ነበሩ፤ ነገር ግን መጋቢው በዚያ ‹ሙሉ እርግጠኝነት› ባለፈው ሌሊት በጸሎት የተዘጋጀውን መልእክት ቤቱ በሰው ተሞልቶ እንደ ነበረ ያህል በትጋትና በሙላት አቀረበ፤ ከዚያም ለእያንዳንዱ ወጣት በየተራ በግል ተማጸነ። ሁለቱ እጅ ሰጡ፤ ስብሰባውም ከማለቁ በፊት መሰከሩ።

«የደከመው መጋቢ ወደ ጣፋጭ ዕረፍት ሄደ፤ በማግሥቱ ጠዋት ከወትሮው ትንሽ ዘግይቶ ሲነሣ፣ ከወጣቶቹ አንዱ በከተማዪቱ ከሱቅ ወደ ሱቅ እየሄደ ስለ ድንቅ መዳኑ እንደሚናገርና ሰዎችን ወደ ድኅነት እንደሚመክር ሰማ። ሌሊት በሌሊት ሰዎች ተለወጡ፤ በሁለት ሳምንትም ውስጥ 144 ሰዎች በአርባ አምስት ደቂቃ ውስጥ ሲመሰክሩ ሰማን። በዚያ ክረምት በወረዳው ሦስቱም የአገልግሎት ጣቢያዎች የመነቃቃት ነበልባል ታየ፤ ቤተሰብ ከቤተሰብ እየተከታተለ ወደ ቤተ ክርስቲያን መጣ፤ በዚህም የአባላቱ ቍጥር ከሦስት እጥፍ በላይ አደገ።

«ከዚያ ስብሰባ ከተለወጡት መካከል አንዱ በሚሺጋን ጉባኤ ውስጥ ፍሬያማ መጋቢ ነው፤ ሌላዋ ከመጋቢዎቻችን ምርጥ ከሆኑት የአንዱ ሚስት ናት፤ ሦስተኛውም ለተወሰኑ ዓመታት በአገልግሎት ቈይቶ ወደ ሌላ ቤተ እምነት ሄደ፤ እዚያም እስከ ዛሬ ታማኝ ነው። ከአባላቱ አንዳቸውም ስለ መጋቢው የጸሎት ሌሊት ምናልባት ፈጽሞ አላወቁ ይሆናል፤ እርሱ ግን እግዚአብሔር እንዲህ ለሚጸልይ ሰው ለማይጸልየው ሰው የማያደርገውን በሆነ መንገድ እንደሚያደርግ በእውነት ያምናል፤ ‹ይህ ዓለም ከሚያልመው የሚበልጡ ነገሮች በጸሎት ይፈጸማሉ› ብሎም እርግጠኛ ነው።»

እውነተኛ መነቃቃቶች ሁሉ የተወለዱት በጸሎት ነው። የእግዚአብሔር ሕዝብ ስለ ሃይማኖት ሁኔታ እጅግ ተጨንቀው ቀንና ሌሊት በፊታቸው ተደፍተው በትጋት ሲማልሉ፣ በረከቱ መውረዱ አይቀርም።

በዘመናት ሁሉ እንዲሁ ነው። መዝገብ ያለን ማንኛውም መነቃቃት በጸሎት የታጠበ ነበር። ለምሳሌ በ1630 በሾትስ (ስኮትላንድ) የተካሄደውን አስደናቂ መነቃቃት እንውሰድ። በዚያን ጊዜ ይሰደዱ ከነበሩት አገልጋዮች መካከል ብዙዎቹ በታላቁ ጉባኤ ተካፋይ እንደሚሆኑ በሰፊው ስለ ታወቀ፣ በዚህ አጋጣሚ ከአገሪቱ ማዕዘናት ሁሉ እግዚአብሔርን የሚፈሩ እጅግ ብዙ ሰዎች ተሰበሰቡ፤ ለአገልግሎቱም ለመዘጋጀት ብዙ ቀናት በኅብረት ጸሎት ተሳለፉ። ማታም ሕዝቡ ወደ ዕረፍት ከመሄድ ይልቅ በትናንሽ ቡድኖች ተከፋፍለው ሌሊቱን ሙሉ በልመናና በምስጋና አሳለፉ። ሰኞው ለምስጋና የተቀደሰ ሆነ—ይህ ልማድ በዚያን ጊዜ የተለመደ አልነበረም—ከበዓሉም ቀናት ታላቁ ሆነ። ብዙ ከተለመነ በኋላ፣ የዊግታውን መስፍን ባለቤት የግል ቄስ የነበረውና ገና ያልተሾመው ወጣቱ ጆን ሊቪንግስተን ለመስበክ እሺ አለ። እርሱ ሌሊቱን በጸሎትና በምክክር አሳልፎ ነበር—ነገር ግን የመሰብሰቢያው ሰዓት ሲቃረብ፣ ያን ያህል ብዙ አረጋውያንና ልምድ ያላቸውን ቅዱሳን የመናገሩ ሐሳብ ልቡን አራደው፤ በእርግጥም ከወሰደው ኃላፊነት ሸሸ። ነገር ግን የሾትስ ቤተ ክርስቲያን ከዓይኑ እየተሰወረ ሳለ፣ «በውኑ እኔ ምድረ በዳ ወይስ የጨለማ ምድር ሆንሁን?» የሚሉት ቃላት ወደ ሥራው እንዲመለስ በሚያስገድድ ኃይል በልቡ ውስጥ ተቀረጹ።

የስብከቱን ጥቅስ ከሕዝቅኤል 36:25-26 ወስዶ ለሁለት ሰዓት ያህል በታላቅ ኃይል ሰበከ። በጸሎት በተቀደመው በዚያ አንድ ስብከት አምስት መቶ ሰዎች እንደ ተለወጡ ይታመናል። «ይህ በክላይድስዴል ሁሉ የተዘራ ዘር ነበር፤ በዚህም የዚያች አገር ታዋቂ ክርስቲያኖች ብዙዎቹ መለወጣቸውን ወይም አንዳች አስደናቂ መጽናታቸውን ከዚያ ቀን ጀምሮ ሊቆጥሩ ቻሉ።»

ስለ ሪቻርድ ባክስተር እንዲህ ተብሏል፦ «የጥናት ክፍሉን ግድግዳዎች በጸሎት እስትንፋሱ አቀለመ፤ እንዲህ በመንፈስ ቅዱስ ቅባት ከተቀባ በኋላም በኪደርሚንስተር ላይ የሕይወት ውኃ ወንዝ አፈሰሰ።» ዋይትፊልድ አንድ ጊዜ እንዲህ ሲል ጸለየ፦ «ጌታ ሆይ፣ ነፍሳትን ስጠኝ፤ አለዚያ ነፍሴን ውሰድ።» በጸሎት እልፍኝ ብዙ ከተማጸነ በኋላ፣ «አንድ ጊዜ ወደ ዲያብሎስ ገበያ ሄዶ በአንድ ቀን ከሺህ የሚበልጡ ነፍሳትን ከአንበሳው መዳፍ አወጣ።»

አቶ ፊኒ እንዲህ ይላል፦ «አሥራ አራት ክረምቶችን በተከታታይ መነቃቃት የሆነለትን አንድ አገልጋይ አውቅ ነበር። ከአባላቱ አንዱ በአንድ የጸሎት ስብሰባ ላይ ተነሥቶ ሲናዘዝ እስካየሁ ድረስ ይህን እንዴት እንደማብራራው አላወቅሁም ነበር። እንዲህም አለ፦ ‹ወንድሞች ሆይ፣ መንፈስ ቅዱስ በመካከላችን እንዲወርድ በየቅዳሜው ማታ ከእኩለ ሌሊት በኋላ እስኪሆን ድረስ የመጸለይ ልማድ ለረጅም ጊዜ ነበረኝ። አሁን ግን ወንድሞች ሆይ (ማልቀስም ጀመረ)፣ ለሁለት ወይም ለሦስት ሳምንታት ይህን ቸል እንዳልሁ እናዘዛለሁ።› ምሥጢሩ ተገለጠ። ያ አገልጋይ የሚጸልይ ቤተ ክርስቲያን ነበረው።»

ስለዚህ በመነቃቃት ውስጥ የጸሎትን ስፍራ ለማሳየትና እያንዳንዱ የእግዚአብሔር መንፈስ ብርቱ እንቅስቃሴ ምንጩ የጸሎት እልፍኝ እንደ ነበረ ለማረጋገጥ ምሳሌን በምሳሌ ላይ እያበዛን መቀጠል እንችላለን። የዚህ ሁሉ ትምህርት ይህ ነው፦ ከእግዚአብሔር ጋር አብረን የምንሠራ እንደ መሆናችን፣ ዛሬ በዙሪያችን ላሉት ሁኔታዎች በብዙ መጠን ኃላፊነት እንዳለብን ራሳችንን ልንቆጥር ይገባናል። የቤተ ክርስቲያን ቅዝቃዜ ያሳስበናልን? ሰዎች ባለመለወጣቸው እናዝናለንን? መንፈሱ እንዲፈስ በእኩለ ሌሊት በሚደረግ ጩኸት ነፍሳችን ወደ እግዚአብሔር ትዘረጋለችን?

ካልሆነ፣ የበደሉ ከፊሉ በእኛ ደጃፍ ላይ ነው። እኛ ድርሻችንን ብንወጣ እግዚአብሔር የእርሱን ይወጣል። በዙሪያችን በኃጢአት የጠፋ ዓለም አለ፤ ከበላያችን ሊያድን ፈቃደኛና የሚችል አምላክ አለ፤ ሰማይንና ምድርን የሚያገናኘውን ድልድይ መሥራት የእኛ ድርሻ ነው፤ ሥራውን የሚሠራውም ብርቱ መሣሪያ ጸሎት ነው።

ስለዚህ ያ የቈየ ጥሪ፦ «ወንድሞች ሆይ፣ ጸልዩ፤ ጸልዩ» እያለ በሚያጣድፍ ድምፅ ወደ እኛ ይመጣል።