ክፍሎች 26-28

26. በ1764 ዓመት ጉዳዩን በሙሉ እንደ ገና ከመረመርሁ በኋላ፣ የተመለከትሁትን ነገር ጭማቂ በሚከተሉት አጫጭር ሐሳቦች ጻፍሁት፦—

«(1.) ፍጽምና የሚባል ነገር አለ፤ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ደጋግሞ ተጠቅሷልና።

«(2.) በጊዜ እንደ መጽደቅ የቀደመ አይደለም፤ የጸደቁ ሰዎች ‹ወደ ፍጽምና ሊሄዱ› ይገባቸዋልና (ዕብራውያን 6:1)።

«(3.) በጊዜ እንደ ሞት የዘገየ አይደለም፤ ቅዱስ ጳውሎስ ፍጹማን ስለ ሆኑ በሕይወት ያሉ ሰዎች ይናገራልና (ፊልጵስዩስ 3:15)።

«(4.) ገደብ የሌለው ፍጽምና አይደለም። ገደብ የሌለው ፍጽምና ለሰው ወይም ለመላእክት ሳይሆን ለእግዚአብሔር ብቻ የሚገባ ነው።

«(5.) ሰውን የማይሳሳት አያደርገውም፤ በሥጋ ውስጥ እስካለ ድረስ የማይሳሳት ማንም የለም።

«(6.) ኃጢአት የለሽ ነውን? ስለ አንድ ቃል መከራከር ዋጋ የለውም። ‹ከኃጢአት መዳን› ነው።

«(7.) ‹ፍጹም ፍቅር› ነው (1ኛ ዮሐንስ 4:18)። ዋናው ባሕርዩ ይህ ነው፤ መገለጫዎቹ ወይም የማይነጣጠሉ ፍሬዎቹ ደግሞ ሁልጊዜ ደስ መሰኘት፣ ሳያቋርጡ መጸለይና በነገር ሁሉ ማመስገን ናቸው (1ኛ ተሰሎንቄ 5:16-18)።

«(8.) ሊያድግ የሚችል ነው። በማይከፋፈል አንድ ነጥብ ላይ ከመቆም፣ ጭማሪንም ከማይቀበል ነገር እጅግ የራቀ ስለ ሆነ፣ በፍቅር ፍጹም የሆነ ሰው ከቀድሞው ይልቅ እጅግ በፍጥነት በጸጋ ሊያድግ ይችላል።

«(9.) ሊጠፋ የሚችል ነው፤ ሊጣል ይችላል፤ ለዚህም ብዙ ምሳሌዎች አሉን። ነገር ግን ከአምስት ወይም ከስድስት ዓመት በፊት ድረስ በዚህ ፈጽመን አልተረዳንም ነበር።

«(10.) ሁልጊዜም ቀስ በቀስ የሚሠራ ሥራ ይቀድመዋል፤ ይከተለዋልም።

«(11.) ነገር ግን በራሱ በቅጽበት የሚሆን ነውን ወይስ አይደለም? ይህን ስንመረምር ደረጃ በደረጃ እንሂድ።

«በአንዳንድ አማኞች ውስጥ በቅጽበት የሆነ ለውጥ ተሠርቷል፤ ይህን ማንም ሊክድ አይችልም።

«ከዚያ ለውጥ ወዲህ ፍጹም ፍቅርን ያጣጥማሉ፤ ይህን፣ ይህንም ብቻ ይሰማቸዋል፤ ‹ሁልጊዜ ደስ ይላቸዋል፤ ሳያቋርጡ ይጸልያሉ፤ በነገር ሁሉ ያመሰግናሉ›። እንግዲህ በፍጽምና የምለው ይህን ብቻ ነው፤ ስለዚህ እነዚህ ሰዎች ለምሰብከው ፍጽምና ምስክሮች ናቸው።

«‹ነገር ግን በአንዳንዶች ይህ ለውጥ በቅጽበት አልሆነም።› የተሠራበትን ቅጽበት አላስተዋሉም። ሰው የሚሞትበትን ቅጽበት ማስተዋል ብዙ ጊዜ ያስቸግራል፤ ቢሆንም ሕይወት የምታቆምበት ቅጽበት አለ። ኃጢአትም ከቶ የሚያቆም ከሆነ፣ የህልውናው የመጨረሻ ቅጽበት፣ ከእርሱም የምንድንበት የመጀመሪያ ቅጽበት ሊኖር ግድ ነው።

«‹ነገር ግን ይህ ፍቅር አሁን ቢኖራቸውም ያጡታል።› ሊያጡት ይችላሉ፤ ግን ማጣት የለባቸውም። ቢያጡትም ባያጡትም አሁን አላቸው፤ የምናስተምረውንም አሁን ይለማመዱታል። አሁን ሁለንተናቸው ፍቅር ነው፤ አሁን ሳያቋርጡ ደስ ይላቸዋል፣ ይጸልያሉ፣ ያመሰግናሉም።

«‹ይሁን እንጂ ኃጢአት በእነርሱ ውስጥ ለጊዜው ታግዷል እንጂ አልጠፋም።› የፈለጋችሁትን ስም ስጡት። ዛሬ ሁለንተናቸው ፍቅር ነው፤ ስለ ነገም አይጨነቁም።

«‹ነገር ግን ይህ ትምህርት እጅግ ተዛብቷል።› በእምነት የመጽደቅ ትምህርትም እንዲሁ ተዛብቷል። ነገር ግን ያ ይህን ትምህርት ወይም ሌላ ማንኛውንም መጽሐፍ ቅዱሳዊ ትምህርት ለመተው ምክንያት አይሆንም። አንድ ሰው እንዳለው፦ ‹ልጅህን ስታጥብ ውኃውን ድፋው፤ ልጁን ግን አትጣለው።›

«‹ነገር ግን ከኃጢአት እንደ ዳኑ የሚያስቡ ሰዎች የክርስቶስ ብቃት እንደማያስፈልጋቸው ይናገራሉ።› እነርሱ የሚሉት የዚህን ተቃራኒ ነው። ቋንቋቸው ይህ ነው፦—

‹ጌታ ሆይ፣ በየቅጽበቱ ያሻኛል — የሞትህ ብቃት ሁልጊዜ ያስፈልገኛል!› ክርስቶስ በሹመቱ ሁሉ እንደሚያስፈልጋቸው አሁን እንደሚሰማቸው ያለ ጥልቅና የማይነገር መረዳት ከዚህ በፊት ከቶ አልነበራቸውም።

«ስለዚህ ሰባኪዎቻችን ሁሉ ፍጽምናን ለአማኞች ዘወትር፣ በብርታትና በግልጽ መስበክን ዋና ጉዳያቸው ሊያደርጉ ይገባል፤ አማኞችም ሁሉ ይህን አንድ ነገር ሊያስቡ፣ ስለ እርሱም ዘወትር ሊጋደሉ ይገባል።»

27. ያቀድሁትን አሁን ፈጽሜአለሁ። የፍጽምናን ትምህርት በመጀመሪያ የተቀበልሁበትን መንገድ፣ የተቀበልሁበትንና እስከ ዛሬ የምቀበልበትንና የማስተምርበትን ትርጉም ግልጽና ቀላል በሆነ ዘገባ አቅርቤአለሁ። በዚያ መጽሐፍ ቅዱሳዊ አገላለጽ የማስበውን ሁሉ በሙሉም በክፍልም አስታውቄአለሁ። ሥዕሉን ያለ ማስመሰልና ያለ መሸፈኛ በሙሉ ቁመቱ ሥዬዋለሁ። አሁንም አድልዎ የሌለውን ማንኛውንም ሰው እጠይቃለሁ፦ በዚህ ውስጥ ይህን ያህል የሚያስፈራ ምን አለ? ክርስትና ሁሉ የጠፋ፣ ሃይማኖትም ሁሉ ከሥሩ የተነቀለ ይመስል፣ ላለፉት ሃያ ዓመታትና ከዚያም በላይ በመንግሥቱ ሁሉ የተሰማው ይህ ሁሉ ጩኸት ከየት የመጣ ነው? የፍጽምና ስም ራሱ ከክርስቲያኖች አፍ የተጣለው፣ አዎን፣ እጅግ አጥፊ የሆነውን ኑፋቄ የያዘ ይመስል የተናቀውና የተጠላው ለምንድን ነው? ሰባኪዎቹ እግዚአብሔርን በሚፈሩ ሰዎች እንኳ፣ እንዲያውም ከገዛ ልጆቻቸው አንዳንዶቹ፣ እነርሱ በእግዚአብሔር ሥር በወንጌል የወለዷቸው አንዳንዶች እንኳ እንደ እብድ ውሾች የጮኹባቸው ስለ ምንድን ነው? ለዚህ ምን ምክንያት፣ ወይስ ምን ሰበብ አለ? ምክንያት፣ ጤናማ ምክንያት፣ የለም። ሊኖርም አይችልም። ሰበቦች ግን አሉ፤ እነርሱም እጅግ ብዙ ናቸው። በእርግጥም እንዲህ ከሚያደርጉብን ከአንዳንዶቹ ዘንድ ይህ ከንቱ ሰበብ ብቻ፣ ከመጀመሪያው እስከ መጨረሻው የገጽታቸው ማስመሰያ እንጂ ሌላ እንዳልሆነ ለመፍራት ምክንያት አለ። በእኔ ላይ ምክንያት ፈለጉ፣ ፈለጉትም፤ በዚህም የፈለጉትን አገኙ። «ይህ የአቶ ዌስሊ ትምህርት ነው! ፍጽምናን ይሰብካል!» አዎን ይሰብካል፤ ነገር ግን ይህ የእናንተ ወይም የክርስቶስ አገልጋይ የሆነ የማንኛውም ሰው ትምህርት ከሚሆነው በላይ የእርሱ ትምህርት አይደለም። የእርሱ፣ በተለይና በአጽንኦት የእርሱ ነውና፤ የኢየሱስ ክርስቶስ ትምህርት ነው። እነዚህ የእርሱ ቃላት እንጂ የእኔ አይደሉም፦ ኤሴስቴ ኡን ቴሌዮይ፣ ሆስፔር ሆ ፓቴር ሁሞን ሆ ኤን ቶይስ ኡራኖይስ ቴሌዮስ ኤስቲ፣—«እንግዲህ የሰማዩ አባታችሁ ፍጹም እንደ ሆነ እናንተ ፍጹማን ሁኑ።» አትሆኑም የሚልስ ማን ነው? ወይስ ቢያንስ ነፍሳችሁ ከሥጋ እስክትለይ ድረስ አትሆኑም የሚል? ይህ የቅዱስ ጳውሎስ ትምህርት፣ የቅዱስ ያዕቆብ፣ የቅዱስ ጴጥሮስና የቅዱስ ዮሐንስ ትምህርት ነው፤ ንጹሑንና ሙሉውን ወንጌል የሚሰብክ ሁሉ ትምህርት በሆነበት መጠን ብቻ እንጂ በሌላ መንገድ የአቶ ዌስሊ አይደለም። ይህን የትና መቼ እንዳገኘሁት በተቻለኝ መጠን በግልጽ እነግራችኋለሁ። ያገኘሁት የገዛ ነፍሴን ከማዳን በቀር ሌላ ዓላማ ወይም ምኞት ሳይኖረኝ ባነበብኋቸው ጊዜ በእግዚአብሔር ቃል፣ በብሉይና በአዲስ ኪዳን ውስጥ ነው። ነገር ግን ይህ ትምህርት የማንም ይሁን፣ እባካችሁ ምን ጉዳት አለበት? እንደ ገና ተመልከቱት፤ በሁሉም አቅጣጫ፣ ያውም በጥልቅ ትኵረት መርምሩት። በአንድ በኩል ሲታይ፣ የሐሳብ ንጽሕና፣ ሕይወትን ሁሉ ለእግዚአብሔር መቀደስ ነው። ልባችንን ሁሉ ለእግዚአብሔር መስጠት ነው፤ ዝንባሌዎቻችንን ሁሉ የሚገዛ አንድ ምኞትና ዓላማ ነው። ከፊሉን ሳይሆን ነፍሳችንን፣ ሥጋችንንና ንብረታችንን ሁሉ ለእግዚአብሔር መስጠት ነው። በሌላ በኩል ሲታይ፣ ክርስቶስ እንደ ተመላለሰ እንድንመላለስ የሚያስችለን በክርስቶስ የነበረው አሳብ ሁሉ ነው። ከርኵሰት ሁሉ፣ ከውስጣዊም ከውጫዊም ርኵሰት ሁሉ የልብ መገረዝ ነው። ልብ በእግዚአብሔር መልክ ሁሉ፣ በፈጠረውም ሙሉ ምሳሌ መታደስ ነው። በሌላ በኩል ደግሞ ሲታይ፣ እግዚአብሔርን በፍጹም ልባችን፣ ባልንጀራችንንም እንደ ራሳችን መውደድ ነው። እንግዲህ ከእነዚህ አመለካከቶች በየትኛውም ብትወስዱት (በመካከላቸው መሠረታዊ ልዩነት የለምና)፣ ከ1725 ዓመት እስከ 1765 ዓመት ድረስ ለአርባ ዓመታት ያመንሁትና ያስተማርሁት፣ ተከታታይ ጽሑፎችም ያለ ጥርጥር እንደሚያረጋግጡት፣ ሙሉውና ብቸኛው ፍጽምና ይህ ነው።

28. እንግዲህ ይህ ፍጽምና በተፈጥሮ መልኩ ይገለጥ፤ ማንስ በእርሱ ላይ አንድ ቃል ሊናገር ይችላል? ጌታ አምላካችንን በፍጹም ልባችን፣ ባልንጀራችንንም እንደ ራሳችን መውደድን ማንም ሊቃወም ይደፍራልን? በከፊል ብቻ ሳይሆን በእግዚአብሔር መልክ ሁሉ የልብ መታደስን ይቃወማልን? ከሥጋና ከመንፈስ ርኵሰት ሁሉ መንጻትን፣ ወይም በክርስቶስ የነበረውን አሳብ ሁሉ መያዝንና ክርስቶስ እንደ ተመላለሰ በነገር ሁሉ መመላለስን ለመቃወም አፉን የሚከፍት ማን ነው? ራሱን ክርስቲያን ብሎ የሚጠራ የትኛው ሰው ነው ከፊሉን ሳይሆን ነፍሳችንን፣ ሥጋችንንና ንብረታችንን ሁሉ ለእግዚአብሔር መስጠትን ለመቃወም የሚደፍር? ልባችንን ሁሉ ለእግዚአብሔር መስጠትን፣ ዝንባሌዎቻችንን ሁሉ የሚገዛ አንድ ዓላማ መያዝንስ የትኛው አስተዋይ ሰው ይቃወማል? ደግሜ እላለሁ፤ ይህ ፍጽምና በራሱ መልክ ይገለጥ፤ ማንስ ይዋጋዋል? ከመቃወሙ በፊት መልኩ መለወጥ አለበት። የሕዝቡ አውሬዎች እንኳ እንዲያባርሩት እንዲገፋፉ በመጀመሪያ የድብ ቆዳ ሊለብስ ግድ ነው። ነገር ግን እነዚህ ምንም ቢያደርጉ፣ የእግዚአብሔር ልጆች ከእንግዲህ ወዲህ የእግዚአብሔርን መልክ አይዋጉ። የክርስቶስ ብልቶች በክርስቶስ የነበረውን አሳብ ሁሉ መያዝን የሚቃወም ነገር አይናገሩ። ለእግዚአብሔር ሕያዋን የሆኑ ሕይወታችንን ሁሉ ለእርሱ መቀደስን አይቃወሙ። እናንተ ፍቅሩ በልባችሁ የፈሰሰላችሁ ልባችሁን ሁሉ ለእርሱ መስጠትን ለምን ትቃወማላችሁ? በውስጣችሁ ያለው ሁሉ «ኦ፣ የሚወድ ማንስ በቂ አድርጎ ሊወድ ይችላል?» ብሎ አይጮኽምን? እርሱን ደስ ሊያሰኙት የሚመኙና የሚያስቡ ሰዎች ሌላ ዓላማ ወይም ምኞት ቢኖራቸው ምንኛ ያሳዝናል! ይልቁንም ዝንባሌን ሁሉ የሚገዛውን ይህን አንድ ምኞትና ዓላማ እንደ ገዳይ ማታለያ ቢፈሩት፣ አዎን፣ በእግዚአብሔር ዘንድ እንደ ርኵሰት ቢጸየፉት ምንኛ ያሳዝናል! ደጋግ ሰዎች ነፍሳቸውን፣ ሥጋቸውንና ንብረታቸውን ሁሉ ለእግዚአብሔር መስጠትን ለምን ይፈራሉ? ክርስቶስን የሚወዱ በእርሱ የነበረውን አሳብ ሁሉ ልንይዝ እንደምንችል ማሰብን ለምን የሚያስኰንን ስሕተት አድርገው ይቈጥራሉ? በክርስቶስ ጽድቅና ደም በነጻ እንደምንጸድቅ እንቀበላለን፤ ስለዚህም እንከራከራለን። እንግዲያስ በመንፈሱ ሁለንተናችን እንዲቀደስ ደግሞ ስለምንጠብቅ በእኛ ላይ ይህን ያህል ለምን ትቈጣላችሁ? ከኃጢአት ገሃድ አገልጋዮች ወይም የአምልኮት መልክ ብቻ ካላቸው ሰዎች አንዳች ሞገስ አንጠብቅም። ነገር ግን እናንተ እግዚአብሔርን በመንፈስ የምታመልኩ፣ «በእጅ ባልተደረገ መገረዝ» የተገረዛችሁ፣ ፍጹም የልብ መገረዝን በሚፈልጉ፣ «ሥጋንና መንፈስን ከሚያረክስ ሁሉ» ለመንጻትና «በእግዚአብሔር ፍርሃት ቅድስናን ፍጹም» ለማድረግ በሚጠሙ ሰዎች ላይ እስከ መቼ ድረስ ለጦርነት ትሰለፋላችሁ? «ስለ ሥጋ ማሰብ በእግዚአብሔር ዘንድ ጥል ነው» ከተባለው ከዚያ ሥጋዊ አሳብ ፍጹም መዳንን ስለምንጠብቅ ጠላቶቻችሁ ነንን? አይደለንም፤ ወንድሞቻችሁ፣ በጌታችን የወይን ቦታ ከእናንተ ጋር አብረን የምንሠራ፣ የኢየሱስን መንግሥትና ትዕግሥት ከእናንተ ጋር የምንካፈል ነን። ይህን ግን እንመሰክራለን (በዚህ ሞኞች ብንሆንም፣ እንደ ሞኞች ታገሡን)፤ እግዚአብሔርን በፍጹም ልባችን፣ ባልንጀራችንንም እንደ ራሳችን ለመውደድ በእርግጥ እንጠብቃለን። አዎን፣ በዚህ ዓለም በመንፈስ ቅዱሱ መነሣሣት የልባችንን አሳብ እንዲያነጻ፣ ስለዚህም ፍጹም አድርገን እንድንወደውና ቅዱስ ስሙን በሚገባ እንድናከብር በእርግጥ እናምናለን።»

---

ስለ ክርስቲያናዊ ፍጽምና አጭር ሐሳቦች

ዛሬ ጠዋት ስለ ክርስቲያናዊ ፍጽምናና ስለሚቀበሉበት መንገድና ጊዜ አንዳንድ ሐሳቦች ወደ አእምሮዬ መጡ፤ መጻፋቸውም ይጠቅማል ብዬ አምናለሁ።

1. በፍጽምና የምለው ዝንባሌዎቻችንን፣ ቃላችንንና ሥራችንን የሚገዛውን፣ ለእግዚአብሔርና ለባልንጀራችን ያለውን ትሑት፣ ገርና ታጋሽ ፍቅር ነው።

ከእርሱ በከፊልም ሆነ በሙሉ መውደቅ የማይቻል መሆኑን በዚህ ውስጥ አላካትትም። ስለዚህ እንዲህ ያለውን አለመቻል በከፊል የሚገልጹትንና በከፊል የሚያመለክቱትን በመዝሙሮቻችን ውስጥ ያሉ በርካታ አገላለጾችን መልሼ እወስዳለሁ።

ደግሞም ኃጢአት የለሽ ለሚለው ቃል አልከራከርም፤ ቃሉን ግን አልቃወመውም።

2. መንገዱን በተመለከተ፦ ይህ ፍጽምና ሁልጊዜ በነፍስ ውስጥ የሚሠራው በቀላል የእምነት ተግባር፣ ስለዚህም በቅጽበት እንደ ሆነ አምናለሁ።

ነገር ግን ከዚያ ቅጽበት በፊትም በኋላም ቀስ በቀስ የሚሠራ ሥራ እንዳለ አምናለሁ።

3. ጊዜውን በተመለከተ፦ ይህ ቅጽበት በአብዛኛው የሞት ቅጽበት፣ ነፍስ ሥጋን ከመልቀቋ በፊት ያለው ቅጽበት እንደ ሆነ አምናለሁ። ነገር ግን ከዚያ አሥር፣ ሃያ ወይም አርባ ዓመት አስቀድሞ ሊሆን እንደሚችል አምናለሁ።

አብዛኛውን ጊዜ ከመጽደቅ ብዙ ዓመታት በኋላ እንደሚሆን አምናለሁ፤ ነገር ግን ከመጽደቅ በኋላ በአምስት ዓመት ወይም በአምስት ወር ውስጥ ሊሆን እንደማይችል የሚያሳምን ማስረጃ አላውቅም።

ከመጽደቅ ብዙ ዓመታት በኋላ መሆን ግድ ከሆነ፣ ስንት ዓመታት እንደ ሆኑ ባውቅ ደስ ባለኝ። _ፕሬቲዩም ኩዎቱስ አሮጌት አኑስ?_ [ይህ ከሆራስ የተወሰደ ጥቅስ በቦስካወን እንዲህ ተተርጉሟል፦—«ለስንኞቻችን ይሁንታ የሚሰጡት ስንት ዓመታት ናቸው?»—አዘጋጁ።]

ደግሞስ በፍጽምናና በሞት መካከል ስንት ቀናት ወይም ወራት፣ ወይም ዓመታት እንኳ ሊኖሩ እንደሚችሉ ማንም ሊፈቅድ ይችላል? ከመጽደቅ ምን ያህል መራቅ አለበት? ወደ ሞትስ ምን ያህል መቅረብ አለበት?

ለንደን፣ ጃንዋሪ 27 ቀን 1767።

---

[በጆርጅ ላየንስ ለዌስሊ የተግባራዊ ሥነ መለኮት ማዕከል፣ ኖርዝዌስት ናዝሪን ኮሌጅ (ናምፓ፣ አይዳሆ) የተዘጋጀ።]