የተነገረው ሁሉ ማጠቃለያ

§55. የተነገረው ሁሉ ማጠቃለያ። የአሕዛብ ጥንቈላ መቅረቱና የመሳሰሉት፤ የሃይማኖት መስፋፋት። እውነተኛው ንጉሥ ወጥቶ ሥልጣንን የነጠቁትን ሁሉ ጸጥ አሰኘ።

እንግዲህ እስካሁን ከተናገርነው በኋላ ይህን መገንዘብ፣ አስቀድመን የተናገርነውንም ጠቅለል አድርገህ መያዝ፣ እጅግም መደነቅ ይገባሃል፦ መድኃኒታችን ወደ እኛ ከመጣ ጀምሮ ጣዖት አምልኮ ከእንግዲህ መጨመሩ ቀርቶ የነበረውም እየቀነሰና ቀስ በቀስ እያለቀ ነው፤ የግሪኮችም ጥበብ ከእንግዲህ ወደ ፊት መራመዱ ቀርቶ ያለውም አሁን እየከሰመ ነው፤ አጋንንትም በምትሐትና በሟርት በአስማትም ጥበብ ከእንግዲህ ማታለል ይቅርና፣ ሊሞክሩ እንኳ ቢደፍሩ በመስቀል ምልክት ይዋረዳሉ። 2. ነገሩንም ጠቅለል አድርገን ብንናገር፦ የመድኃኒታችን ትምህርት በየስፍራው እንዴት እየበዛ እንደ ሆነ፣ ጣዖት አምልኮ ሁሉና የክርስቶስን እምነት የሚቃወም ነገር ሁሉ ግን በየዕለቱ እየመነመነ፣ ኃይሉን እያጣና እየወደቀ እንደ ሆነ እይ። ይህንም እያየህ «ከሁሉ በላይ» የሆነውንና ኃያል የሆነውን መድኃኒት፣ እግዚአብሔር ቃልን አምልክ፤ በእርሱ ድል እየተነሡና እየተሻሩ ያሉትንም ኰንን። 3. ፀሐይ በወጣች ጊዜ ጨለማ ከእንግዲህ እንደማይሠለጥን፣ የቀረ ቢኖር እንኳ ተባርሮ እንደሚወገድ፣ እንዲሁ አሁን የእግዚአብሔር ቃል መለኮታዊ መገለጥ ስለ መጣ የጣዖታት ጨለማ ከእንግዲህ አይሠለጥንም፤ የዓለም ክፍሎች ሁሉ በየአቅጣጫው በትምህርቱ ይበራሉ። 4. አንድ ንጉሥ በአንዲት አገር ሲነግሥ ሳይገለጥ በገዛ ቤቱ ውስጥ ቢቀመጥ፣ ብዙ ጊዜ አንዳንድ ሁከተኞች መሰወሩን ተጠቅመው ራሳቸውን ያነግሣሉ፤ እያንዳንዳቸውም የንጉሥን መልክ በመያዝ እንደ ንጉሥ ሆነው የዋሆችን ያታልላሉ፤ ሰዎችም ንጉሥ እንዳለ ሰምተው ነገር ግን ስላላዩት—ሌላ ምክንያት ባይኖር እንኳ ወደ ቤቱ መግባት ስለማይችሉ—በስሙ ይሳሳታሉ፤ እውነተኛው ንጉሥ ወጥቶ በተገለጠ ጊዜ ግን ሁከተኞቹ አታላዮች በእርሱ መገኘት ይጋለጣሉ፤ ሰዎችም እውነተኛውን ንጉሥ አይተው ቀድሞ ያሳቷቸውን ይተዋሉ፤ 5. እንደዚሁም ክፉ መናፍስት ቀድሞ የእግዚአብሔርን ክብር ለራሳቸው እየለበሱ ሰዎችን ያታልሉ ነበር፤ የእግዚአብሔር ቃል በሥጋ በተገለጠና የገዛ አባቱን ባሳወቀን ጊዜ ግን የክፉ መናፍስት ማታለል በመጨረሻ ተሻረ፣ ቆመም፤ ሰዎችም ዓይናቸውን ወደ እውነተኛው አምላክ፣ ወደ አብ ቃል እያዞሩ ጣዖታትን እየተዉ ነው፤ አሁንም እውነተኛውን አምላክ ወደ ማወቅ እየመጡ ነው። 6. ይህም ክርስቶስ እግዚአብሔር ቃል፣ የእግዚአብሔርም ኃይል እንደ ሆነ ማስረጃ ነው። ሰብአዊ ነገሮች ያልፋሉና፤ የክርስቶስ ቃል ግን ጸንቶ ይኖራል፤ ስለዚህ የሚያልፈው ጊዜያዊ እንደ ሆነ፣ ጸንቶ የሚኖረው እርሱ ግን አምላክ፣ እውነተኛ የእግዚአብሔር ልጅ፣ አንድያ ቃሉ እንደ ሆነ ለዓይን ሁሉ ግልጥ ነው።