ሥጋዌ የቃልን በሁሉ ስፍራ መገኘት እንዴት እንዳልወሰነው

§17. ሥጋዌ የቃልን በሁሉ ስፍራ መገኘት እንዴት እንዳልወሰነው፣ ንጽሕናውንም እንዳላጎደለው። (የፀሐይ ምሳሌ።)

ሊገመት እንደሚችለው በሥጋ ተወስኖ አልነበረምና፤ ወይም በሥጋ ሳለ በሌላ ስፍራ የሌለ አልነበረም፤ ወይም ሥጋውን ሲያንቀሳቅስ ዓለሙ ከሥራውና ከመግቦቱ ባዶ ሆኖ አልቀረም፤ ነገር ግን—እጅግ የሚያስደንቀው ነገር—ቃል እንደ መሆኑ በአንዳች ነገር ከመያዝ ይልቅ እርሱ ራሱ ሁሉን ይይዝ ነበር፤ በፍጥረት ሁሉ ውስጥ ሳለ በባሕርዩ ከዓለሙ የተለየ፣ በገዛ ኃይሉም በሁሉ ውስጥ ያለ እንደ ሆነ—ሁሉን እያስተካከለ፣ በሁሉ ላይና በሁሉ ውስጥ የገዛ መግቦቱን እየገለጠ፣ ለእያንዳንዱ ነገርና ለሁሉም ሕይወትን እየሰጠ፣ ሳይያዝ ሁሉን እየያዘ፣ በገዛ አባቱ ብቻ ግን በሙላትና በሁሉ ረገድ እየኖረ—2. እንዲሁ በሰው ሥጋ ሳለና ራሱ ሕያው እያደረገው ሳለ፣ ያለ አንዳች ተቃርኖ ዓለሙንም ደግሞ ሕያው ያደርግ ነበር፤ በተፈጥሮ ሂደት ሁሉ ውስጥም ነበረ፤ ከሁሉም ውጭም ነበረ፤ ከሥጋውም በሥራዎቹ ሲታወቅ፣ ከዓለሙ አሠራርም ደግሞ ያላነሰ ይገለጥ ነበር። 3. የነፍስ ተግባር ከገዛ ሥጋዋ ውጭ ያለውን ነገር እንኳ በአሳብ ማየት ነው፤ ነገር ግን ከገዛ ሥጋዋ ውጭ አትሠራም፤ ከሥጋዋ የራቁትንም ነገሮች በመገኘቷ አታንቀሳቅስም። ማለትም ሰው በሩቅ ያሉ ነገሮችን በማሰቡ ብቻ ፈጽሞ አያንቀሳቅሳቸውም ወይም ከስፍራቸው አያነሣቸውም፤ ሰውም በገዛ ቤቱ ተቀምጦ ስለ ሰማያውያን አካላት ቢያስብ፣ በዚህ ብቻ ፀሐይን አያንቀሳቅስም ወይም ሰማያትን አያዞርም። ነገር ግን በእነርሱ ላይ በእውነት ተጽእኖ ማድረግ ሳይችል እንደሚንቀሳቀሱና እንደሚኖሩ ያያል። 4. የእግዚአብሔር ቃል ግን በሰውነቱ እንደዚያ አልነበረም፤ በሥጋው የታሰረ አልነበረምና፤ ይልቁንም እርሱ ራሱ ይገዛው ነበር፤ ስለዚህ በእርሱ ውስጥ ብቻ ሳይሆን በእውነት በሁሉ ነገር ውስጥ ነበረ፤ ከዓለሙም ውጭ ሆኖ በአባቱ ብቻ ይኖር ነበር። 5. የሚያስደንቀውም ነገር ይህ ነበር፤ በአንድ ጊዜ እንደ ሰው ይመላለስ ነበር፤ እንደ ቃልም ሁሉን ሕያው ያደርግ ነበር፤ እንደ ልጅም ከአባቱ ጋር ይኖር ነበር። ስለዚህ ድንግል በወለደችው ጊዜ እንኳ አንዳች አልተለወጠም፤ በሥጋ በመሆኑም [ክብሩ] አልደበዘዘም፤ ይልቁንም በተቃራኒው ሥጋውን ደግሞ ቀደሰው። 6. በዓለሙ ውስጥ በመሆኑ እንኳ ከባሕርዩ አይካፈልምና፤ ይልቁንም በተቃራኒው ሁሉ ነገር በእርሱ ሕያው ይሆናል፣ ይጸናልም። 7. በእርሱ የተፈጠረችውና የምናያት ፀሐይ እንኳ በሰማይ ስትዞር በምድር ያሉትን አካላት በመንካቷ ካልረከሰች፣ በጨለማም ካልጠፋች፣ ይልቁንም በተቃራኒው እርሷ ራሷ ታበራላቸዋለች ታነጻቸዋለችም፤ እንግዲያስ የፀሐይ እንኳ ሠሪና ጌታ የሆነው ፍጹም ቅዱሱ የእግዚአብሔር ቃል በሥጋ በመታወቁ እንዴት ባነሰ ሁኔታ ይረክሳል? ከቶ አልረከሰም፤ ይልቁንም በተቃራኒው የማይበሰብስ እንደ መሆኑ በራሱ ሟች የነበረውን ሥጋ ደግሞ ሕያው አደረገው፣ አነጻውም፤ «እርሱም ኃጢአት አላደረገም»፣ ይላልና፣ «ተንኰልም በአፉ አልተገኘበትም»።