ጸሎትና ግለት

«ቅድስት ቴሬሳ ሥራዋን ለመጨረስ ከሞት አልጋዋ ተነሣች። ልትሞትበት ተሸክመው ያመጧትን ቤት ሁሉ በዓይኗ ፈጣንነትና በሥርዓት ፍቅሯ ሁሉ መረመረች። ሁሉ ነገር በተገቢው ስፍራ መቀመጡን፣ እያንዳንዱም ሰው በተገቢው ሥርዓቱ መገኘቱን አየች፤ ከዚያ በኋላ የዕለቱን መለኮታዊ የአምልኮ ሥርዓቶች ተካፈለች። ከዚያም ወደ አልጋዋ ተመልሳ ልጆቿን በዙሪያዋ ጠራቻቸው . . . ከዳዊት የንስሐ ጸሎቶችም እጅግ የንስሐ የሆነውን በአንደበቷ ይዛ፣ የኢየሱሷ ቴሬሳ ሙሽራዋን ልትገናኝ ወጣች።» — አሌክሳንደር ዋይት።

ግለት የሌለው ጸሎት በውጤቱ ላይ ምንም አያስይዝም፤ የሚያስይዘው ምንም የለውምና። ባዶ እጁን ይመጣል። ደግሞም እጆቹ ባዶ ብቻ ሳይሆኑ የዛሉም ናቸው፤ መስቀሉን አጥብቆ የመያዝን ትምህርት ፈጽሞ ያልተማሩ እጆች ናቸው።

ግለት የሌለው ጸሎት ልብ የለውም፤ ባዶ ነገር፣ የማይረባ ዕቃ ነው። በእውነተኛ ጸሎት ሁሉ ውስጥ ልብ፣ ነፍስና ሕይወት ስፍራ ማግኘት አለባቸው። ወደ እግዚአብሔር የሚደረገው የዚህ ጩኸት ኃይል በሰማይ እንዲሰማ መደረግ አለበት።

ጳውሎስ የሚግለበለብ የጸሎት መንፈስ የነበረው ሰው ታላቅ ምሳሌ ነበር። ልመናው ሁለንተናውን የሚበላ ነበር፤ በምኞቱ ዓላማ ላይና ያንን ሊያሟላ በሚችለው አምላክ ላይ ሳይነቃነቅ ያተኮረ ነበር።

ጸሎቶች እንደ ፍም መጋል አለባቸው። «በሥራዋ እጅግ ኃይል» የምታደርገው የሚግለበለብ ጸሎት ናት። የመንፈስ መቀዝቀዝ ጸሎትን ያደናቅፋል፤ ጸሎት በክረምት አየር ውስጥ ሊኖር አይችልም። ቀዝቃዛ አካባቢ ልመናን በብርድ ያጠፋል፤ የምልጃንም ምንጮች ያደርቃል። ጸሎቶች እንዲሄዱ እሳት ያስፈልጋል። የነፍስ ሙቀት ለጸሎት የሚመች ከባቢ ይፈጥራል፤ ለግለት የሚመች ነውና። ጸሎት በነበልባል ወደ ሰማይ ያርጋል። ቢሆንም እሳት ሁከት አይደለም፤ ሙቀትም ጩኸት አይደለም። ሙቀት ብርታት ነው — የሚያበራና የሚያቃጥል ነገር ነው። ሰማይ ለበረዶ እጅግ ደካማ ገበያ ነው።

እግዚአብሔር ልባቸው የሞቀ አገልጋዮችን ይፈልጋል። መንፈስ ቅዱስ በእኛ ውስጥ ሊኖር እንደ እሳት ይመጣል፤ በመንፈስ ቅዱስና በእሳት ልንጠመቅ ይገባናል። ግለት የነፍስ ሙቀት ነው። ቀዝቃዛና ግድ የለሽ ባሕርይ ሕያው ለሆነ መንፈሳዊ ልምምድ የሚያስጸይፍ ነው። ሃይማኖታችን ካላቀጣጠለን ልባችን ስለ በረደ ነው። እግዚአብሔር በነበልባል ውስጥ ይኖራል፤ መንፈስ ቅዱስ በእሳት ይወርዳል። በእግዚአብሔር ፈቃድ መዋጥ፣ ፈቃዱን ለማድረግ ሁለንተናችን እስኪቀጣጠል ድረስ እጅግ መትጋት፣ ውጤታማ ጸሎት ለመጸለይ የሚሻ ሰው የሚያሟላው ቅድመ ሁኔታ ነው።

ጌታችን ከደካማ ጸሎት ያስጠነቅቀናል። ሰዎች «ሳይታክቱም ዘወትር ሊጸልዩ እንዲገባቸው» ይናገራል። ይህ ማለት ረጅምና ከባድ የሆኑ የልመና ጸሎት ጊዜያትን ሊያሻግረን የሚበቃ ግለት ሊኖረን ይገባል ማለት ነው። እሳት ሰውን ንቁና ትጉ ያደርገዋል፤ ከአሸናፊዎችም የሚበልጥ አድርጎ ያወጣዋል። በዙሪያችን ያለው ከባቢ በሚቃወሙ ኃይሎች እጅግ ስለ ተሞላ የላላና የዛለ ጸሎት ወደ ፊት ሊገፋ አይችልም። እግዚአብሔር ከቅዱሳኑ ጋር በብርሃን ወደሚኖርበት ወደ ላይኛው ሰማይ ጥሶ ለማለፍ ሙቀትና ግለት፣ እንደ ተወርዋሪ ኮከብ ያለ እሳትም ያስፈልጋል።

ብዙዎቹ የመጽሐፍ ቅዱስ ታላላቅ ሰዎች እግዚአብሔርን ሲፈልጉ የመንፈስ ግለት ታላቅ ምሳሌዎች ነበሩ። መዝሙረኛው በታላቅ ትጋት እንዲህ ይላል፦

«ነፍሴ ሁልጊዜ ፍርድህን ከመናፈቋ የተነሣ ተሰበረች።»

እዚህ እንዴት ያለ ብርቱ የልብ ምኞት አለ! ለሕያው አምላክ ቃል እንዴት ያለ ልባዊ የነፍስ ናፍቆት ነው!

በሌላ ስፍራ ደግሞ ከዚህ የሚበልጥ ግለት ይገልጻል፦

«ዋላ ወደ ውኃ ምንጭ እንደሚናፍቅ፥ እንዲሁ ነፍሴ፥ አቤቱ፥ ወደ አንተ ትናፍቃለች። ነፍሴ ወደ እግዚአብሔር፥ ወደ ሕያው አምላክ ተጠማች፤ መቼ እደርሳለሁ? በእግዚአብሔርስ ፊት መቼ እታያለሁ?»

ይህ በነፍሱ ውስጥ በጥልቀትና ከተፈጥሮ በላይ በሆነ መንገድ በተሠራ የጸጋ ሁኔታ ውስጥ ይኖር የነበረ ሰው ቃል ነው።

በጸሎት ሰዓት በእግዚአብሔር ፊት ያለ ግለት ዋጋ አለው፤ ከእጁም ፈጣንና ባለጠጋ ዋጋ ያገኛል። መዝሙረኛው ንጉሡ ልቡን ወደ ጌታው በመለሰ ጊዜ እግዚአብሔር ስላደረገለት ነገር ይህን ቃል ይሰጠናል፦

«የልቡን ፈቃድ ሰጠኸው፥ የከንፈሩንም ልመና አልከለከልኸውም።»

በሌላ ጊዜ ደግሞ ልመናውን ሲያቀርብ በቀጥታ ለእግዚአብሔር እንዲህ ይላል፦

«አቤቱ፥ ምኞቴ ሁሉ በፊትህ ነው፥ መቃተቴም ከአንተ አልተሰወረም።»

እንዴት ያለ የሚያጽናና አሳብ ነው! ውስጣዊ መቃተታችን፣ ስውር ምኞታችን፣ የልባችን ናፍቆት በጸሎት ጉዳያችን ከእርሱ ጋር ከሆነው ከእርሱ ዓይኖች የተሰወሩ አይደሉም።

በእግዚአብሔር ፊት ለመንፈስ ግለት የሚያነሣሣው ነገር ለቀጣይና ልባዊ ጸሎት ከሚያነሣሣው ጋር አንድ ነው። ግለት ጸሎት ባይሆንም ከልባዊ ነፍስ ይመነጫል፤ በእግዚአብሔርም ፊት የከበረ ነው። በጸሎት ውስጥ ያለ ግለት እግዚአብሔር መልስ አድርጎ የሚያደርገውን ነገር ቀድሞ የሚያበስር ነው። ፊቱን በጸሎት ስንፈልግ በምናሳየው የመንፈስ ግለት መጠን የልባችንን መሻት ሊሰጠን እግዚአብሔር ቃል ገብቷል።

ግለት መቀመጫው ልብ ነው እንጂ አንጎል ወይም የአእምሮ የማሰብ ችሎታዎች አይደሉም። ስለዚህ ግለት የአእምሮ መግለጫ አይደለም። የመንፈስ ግለት ከቅኔያዊ ምናብ ወይም ከስሜታዊ ምስል እጅግ የላቀ ነገር ነው። ከተራ ምርጫ፣ መውደድን ከመጥላት ከማነጻጸርም የተለየ ነገር ነው። ግለት የስሜታዊው ተፈጥሮ ትርታና እንቅስቃሴ ነው።

ምናልባት የመንፈስ ግለትን በፈለግነው ጊዜ መፍጠር በእኛ ኃይል ላይሆን ይችላል፤ ነገር ግን እግዚአብሔር እንዲተክለው መጸለይ እንችላለን። ከዚያም እርሱን መመገብና መንከባከብ፣ እንዳይጠፋ መጠበቅ፣ እንዳይቀንስ ወይም እንዳይደክም መከላከል የእኛ ድርሻ ነው። የግል መዳን ሂደት መጸለይና ምኞታችንን ለእግዚአብሔር መግለጽ ብቻ ሳይሆን የሚግለበለብ መንፈስን ማግኘትና በተገቢው መንገድ ሁሉ ለማሳደግ መፈለግም ነው። እግዚአብሔር የሚግለበለብ ጸሎትን መንፈስ በውስጣችን እንዲወልድና ሕያው አድርጎ እንዲጠብቅ መጸለይ ፈጽሞ ከቦታው ውጭ አይደለም።

ጸሎት ከእግዚአብሔር ጋር እንደሚያያዝ ሁሉ ግለትም ከእርሱ ጋር ይያያዛል። ምኞት ሁልጊዜ ዓላማ አለው። ከተመኘን የምንመኘው አንድ ነገርን ነው። መንፈሳዊ ምኞቶቻችንን የምንቀርጽበት የግለት መጠን ሁልጊዜ የጸሎታችንን ልባዊነት ይወስናል። በዚህ ረገድ አዶኒራም ጃድሰን እንዲህ ይላል፦

«የምጥ መንፈስ፣ የታላቅ ሸክም ያለበት ምኞት ጣር የጸሎት ገንዘብ ነው። እንቅልፍን ሊያባርር የሚበቃ ብርቱ ግለት፣ መንፈስን ለእግዚአብሔር የሚለይና የሚያቀጣጥል፣ ምድራዊ ትስስሮችንም ሁሉ ወደ ኋላ የሚያስቀር ግለት — ይህ ሁሉ የሚታገልና የሚያሸንፍ ጸሎት ገንዘብ ነው። የጸሎት መንፈስ፣ ኃይል፣ አየርና ምግብ በእንዲህ ያለ መንፈስ ውስጥ ነው።»

ጸሎት ግለትን፣ ብርታትንና ኃይልን መልበስ አለበት። በእግዚአብሔር ላይ ያተኮረ ሲሆን እርሱ ለምድራዊ መልካም ነገር ራሱን እንዲሰጥ የሚወስን ኃይል ነው። በመንፈስ የሚግለበለቡ ሰዎች ጽድቅን፣ እውነትን፣ ጸጋንና እውነተኛውንና የማያጠራጥረውን የእግዚአብሔር ልጅ ባሕርይ የሚያስጌጡትን ሌሎች ከፍ ያሉና ኃያላን ጸጋዎች ሁሉ ለማግኘት ቈርጠዋል።

እግዚአብሔር በአንድ ወቅት ለእግዚአብሔር ታማኝ ለነበረ፣ ነገር ግን በስኬትና በቁሳዊ ብልጽግና መምጣት እምነቱን ላጣ ንጉሥ በአንድ ደፋር ነቢይ አፍ የሚከተለውን መልእክት ተናገረ፦

«የእግዚአብሔር ዓይኖች ልባቸው በእርሱ ዘንድ ፍጹም የሆነውን ያበረቱ ዘንድ በምድር ሁሉ ላይ ወዲያና ወዲህ ይመለከታሉ። በዚህ ነገር ስንፍና አድርገሃል፤ ከአሁን ጀምሮ ጦርነት ይሆንብሃልና።»

እግዚአብሔር በወጣትነቱ የአሳን ጸሎት ሰምቶ ነበር፤ ነገር ግን የጸሎትንና የቀላል እምነትን ሕይወት ስለ ተወ ጥፋት መጣበት፤ መከራም ተላከበት።

በሮሜ 15:30 ጳውሎስ በጸሎት እንዲተባበሩት ባቀረበው ልመና ውስጥ «ትጋደሉ» የሚለው ቃል ይገኛል።

በቆላስይስ 4:12 ያው ቃል ይገኛል — በአንዳንድ ትርጉሞች በተለየ መንገድ ቢተረጐምም — «ኤጳፍራ … ሁልጊዜ ስለ እናንተ በጸሎቱ ይጋደላል።» ጳውሎስ የሮሜ ሰዎችን «ስለ እኔ ወደ እግዚአብሔር እየጸለያችሁ ከእኔ ጋር ትጋደሉ ዘንድ» አደራ አላቸው፤ ይህም በጸሎት ትግሉ እንዲረዱት ነው። ቃሉ ወደ ውድድር መግባት፣ ከባላጋራዎች ጋር መዋጋት ማለት ነው። ከዚህም በላይ አንድን ነገር ለማግኘት በሚግለበለብ ቅናት መትጋት ማለት ነው።

እነዚህ የተመዘገቡት የእምነት ልምምድና ዋጋ ምሳሌዎች በሁሉም ምሳሌ ማለት ይቻላል እምነት ከመታመን ጋር እንደ ተዋሐደ በቀላሉ እንድናይ ያደርጉናል፤ እንዲያውም የመጀመሪያው በሁለተኛው ተዋጠ ማለት ከመጠን ያለፈ አይሆንም። የእነዚህን የሁለቱን ባሕርያት፣ የእምነትንና የመታመንን፣ ልዩ ሥራዎች በትክክል መለየት አስቸጋሪ ነው። ነገር ግን ያለ ምንም ጥርጥር እምነት ሸክሙን የሚያራግፍበት — እንዲህ ለማለት ቢቻል — ስፍራ አለ፤ መታመን መጥቶ፦ «አንተ ድርሻህን ተወጥተሃል፤ የቀረው የእኔ ነው!» የሚልበት ስፍራ።

ፍሬ ስለሌላት በለስ በተነገረው ታሪክ ውስጥ ጌታችን አስደናቂውን የእምነት ኃይል ለደቀ መዛሙርቱ ያስተላልፋል። «በለሲቱ ያንጊዜውን እንዴት ደረቀች?» ብለው በተደነቁ ጊዜ እንዲህ አላቸው፦

«እምነት ቢኖራችሁ ባትጠራጠሩም፥ በበለሲቱ እንደ ሆነባት ብቻ አታደርጉም፤ ነገር ግን ይህን ተራራ እንኳ። ተነቅለህ ወደ ባሕር ተወርወር ብትሉት ይሆናል፤ አምናችሁም በጸሎት የምትለምኑትን ሁሉ ትቀበላላችሁ።»

አንድ ክርስቲያን አማኝ እንዲህ ያለ ግሩም መጠን ያለው እምነት ላይ ሲደርስ ወደ ፍጹም መታመን ግዛት ይገባል። በመንፈሳዊ መዘርጋቱ ጫፍ ላይ ያለ አንዳች መንቀጥቀጥ ይቆማል። የእምነትን እውነተኛ የራስ ድንጋይ ደርሶበታል፤ ይህም በሕያው እግዚአብሔር ኃይል ላይ ያለ የማይናወጥ፣ የማይለወጥና የማይነጠቅ መታመን ነው።