ጸሎትና እምነት (የቀጠለ)

«በአንድ ሆቴል ያረፉ እንግዶች የሙዚቃ ዕውቀት ምንም የሌላት አንዲት ትንሽ ልጅ ፒያኖውን ደጋግማ ስትደበድብ እየሰሙ ይረበሹ ነበር። ይህ የሚያውክ ነገር እንዲቆምላቸው ለሆቴሉ ባለቤት አቤቱታ አቀረቡ። እርሱም እንዲህ አላቸው፦ ‹በመረበሻችሁ አዝናለሁ። ነገር ግን ልጅቱ ከምርጥ እንግዶቼ የአንዱ ልጅ ናት። ፒያኖውን እንዳትነካ ልጠይቃት አልችልም ማለት ይቻላል። አባቷ ግን ለአንድ ሁለት ቀን ሄዷል፤ ነገ ይመለሳል። ያን ጊዜ ወደ እርሱ ቀርባችሁ ጉዳዩን ማስተካከል ትችላላችሁ።› አባትየው በተመለሰ ጊዜ ልጁን በእንግዳ መቀበያው ክፍል እንደ ልማዷ ፒያኖውን ስትደበድብ አገኛት። ከልጅቱ በስተ ኋላ ቆሞ እጆቹን በትከሻዎቿ ላይ አሳልፎ እጆቿን በእጆቹ ያዘ፤ እጅግ ውብ የሆነ ዜማም አወጣ። ከእኛም ጋር እንዲሁ ሊሆን ይችላል፤ በሚመጣውም አንድ ቀን እንዲሁ ይሆናል። አሁን ከጩኸትና ከአለመስማማት በቀር ብዙም ማውጣት አንችልም፤ ነገር ግን አንድ ቀን ጌታ ኢየሱስ የእምነትና የጸሎት እጆቻችንን ይይዛል፤ የሰማይንም ዜማ ያወጣባቸዋል።» — ደራሲው ያልታወቀ።

እውነተኛና ትክክለኛ እምነት የተወሰነና ከጥርጣሬ የነጻ መሆን አለበት። በባሕርዩ ጠቅላላ ብቻ አይደለም፤ በእግዚአብሔር መኖር፣ ቸርነትና ኃይል ማመን ብቻም አይደለም፤ ይልቁንም «ማንም ያለው ነገር እንዲደረግለት ቢያምን» እንደሚለው ቃል የተናገረው እንደሚፈጸም የሚያምን እምነት ነው። እምነቱ የተወሰነ እንደ ሆነ ሁሉ መልሱም እንዲሁ የተወሰነ ይሆናል፤ «ያለው ነገር … ይሆንለታል»። እምነትና ጸሎት ነገሮቹን ይመርጣሉ፤ እግዚአብሔርም እምነትና የጸና ጸሎት በስም ጠርተው እንዲፈጽማቸው የሚለምኑትን ነገሮች ራሳቸውን ለማድረግ ራሱን ያስገዛል።

የአሜሪካው የተሻሻለው ትርጉም የማርቆስን ወንጌል አሥራ አንደኛ ምዕራፍ ሀያ አራተኛ ቁጥር እንዲህ ብሎ ያስቀምጠዋል፦ «ስለዚህ እላችኋለሁ፥ የጸለያችሁትን የለመናችሁትንም ሁሉ እንዳገኛችሁት እመኑ፥ ይሆንላችሁማል።» ፍጹም እምነት ፍጹም ጸሎት የሚለምነውን ሁሉ ዘወትር በእጁ ይይዛል። የሥራው ክልል ምንኛ ሰፊና ገደብ የለሽ ነው—«የጸለያችሁትን የለመናችሁትንም ሁሉ»! የተስፋው ቃል ምንኛ የተወሰነና ግልጽ ነው—«ይሆንላችሁማል»!

ዋናው ጉዳያችን እምነታችን ነው—የዕድገቱ ጥያቄዎችና የብርቱ ብስለቱ ሥራዎች። ሳይወላውል፣ ሳይጠራጠርና ሳይፈራ የሚለምነውን ነገር ራሱን ጨብጦ በእጁ የሚይዝ እምነት—የሚያስፈልገን እንዲህ ያለው እምነት ነው—በጸሎት ሂደትና ልምምድ ውስጥ ዋጋው እጅግ እንደ በዛ ዕንቁ የሆነ እምነት።

ከላይ የጠቀስነው ጌታችን ስለ እምነትና ስለ ጸሎት የተናገረው ቃል እጅግ ታላቅ ክብደት አለው። እምነት የተወሰነና ግልጽ መሆን አለበት፤ ለሚለመኑት ነገሮች ያለ ገደብና ያለ ማወላወል የሚቀርብ ልመና መሆን አለበት። ድብዝዝ፣ ያልተወሰነና እንደ ጥላ ያለ ነገር ሊሆን አይገባውም፤ እግዚአብሔር ስለ እኛ ለማድረግ ፈቃደኛና ቻይ እንደ ሆነ ከሚታመን ረቂቅ እምነት የበለጠ ነገር መሆን አለበት። የምንለምናቸውን ነገሮች በተወሰነና በግልጽ መለመንና መጠበቅ ነው። የማርቆስ 11:23ን ቃል ልብ በል፦

«… ያለው ነገር እንዲደረግለት ቢያምን በልቡ ሳይጠራጠር፥ … ይሆንለታል።»

እምነቱና ልመናው የተወሰነ በሆነ መጠን መልሱም እንዲሁ ይሆናል። የሚሰጠው ከተጸለየላቸው ነገሮች ሌላ አይደለም፤ የተፈለጉትና በስም የተጠሩት ነገሮች ራሳቸው ናቸው። «ያለው ነገር … ይሆንለታል»። ሁሉም የማያወላውል ትእዛዝ ነው፦ «ይሆንለታል»። የሚሰጠውም በዓይነቱም በብዛቱም ገደብ የለውም።

እምነትና ጸሎት የልመናውን ጉዳዮች ይመርጣሉ፤ በዚህም እግዚአብሔር የሚያደርገውን ይወስናሉ። «ያለው ነገር … ይሆንለታል»። ክርስቶስ የእምነትንና የጸሎትን ጥያቄዎች ሁሉ በትክክልና በሙላት ለማቅረብ ራሱን ዝግጁ አድርጎ ይጠብቃል። ለእግዚአብሔር የቀረበው ትእዛዝ ግልጽ፣ የተወሰነና የማያሻማ ከሆነ እግዚአብሔር ልክ በቀረቡት ቃሎች መሠረት ይፈጽመዋል።

እምነት በእግዚአብሔር ቃል ላይ ያለ ረቂቅ እምነት፣ ወይም የአእምሮ ተቀባይነት ብቻ፣ ወይም የማስተዋልና የፈቃድ ቀላል ስምምነት አይደለም፤ የቱንም ያህል ቅዱሳንና የተሟሉ ቢሆኑም እውነታዎችን ዝም ብሎ መቀበልም አይደለም። እምነት የእግዚአብሔር ሥራ፣ መለኮታዊ ብርሃን፣ በእግዚአብሔር ቃልና በመንፈስ በሰው ነፍስ ውስጥ የተተከለ ቅዱስ ኃይል ነው—ከተፈጥሮ በላይ ከሆነው ወስዶ በጊዜና በስሜት ሕዋሳት ችሎታዎች ሊጨበጥ የሚችል ነገር የሚያደርገው መንፈሳዊና መለኮታዊ መርሕ ነው።

እምነት ከእግዚአብሔር ጋር ይገናኛል፤ እግዚአብሔርንም ያውቃል። ከጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ጋር ይገናኛል፤ በእርሱም አዳኝን ያያል፤ ከእግዚአብሔር ቃል ጋር ይገናኛል፤ እውነትንም ይጨብጣል፤ ከእግዚአብሔር መንፈስ ጋር ይገናኛል፤ በቅዱስ እሳቱም ይበረታል፣ ይነቃቃልም። የእምነት ታላቁ ዒላማ እግዚአብሔር ነው፤ እምነት ሙሉ ክብደቱን በቃሉ ላይ ያሳርፋልና። እምነት ዓላማ የለሽ የነፍስ ድርጊት አይደለም፤ ወደ እግዚአብሔር መመልከትና በተስፋ ቃሎቹ ላይ ማረፍ ነው። ፍቅርና ተስፋ ሁልጊዜ ዒላማ እንዳላቸው ሁሉ እምነትም እንዲሁ ዒላማ አለው። እምነት ማንኛውንም ነገርማመን አይደለም፤ እግዚአብሔርን ማመን፣ በእርሱ ማረፍ፣ በቃሉ መታመን ነው።

እምነት ጸሎትን ይወልዳል፤ በብርቱ ልመና ትግልና ግብግብ ውስጥም ይበልጥ እየበረታ፣ ይበልጥ እየጠለቀ፣ ይበልጥም ወደ ላይ እየወጣ ይሄዳል። እምነት ተስፋ የምናደርገው ነገር ይዘት፣ የቅዱሳን ርስት ማረጋገጫና እውንነት ነው። እምነት ደግሞ ትሑትና ጽኑ ነው። መጠበቅና መጸለይ ይችላል፤ ተንበርክኮ መቆየት፣ ወይም በአፈር ላይ መተኛት ይችላል። እርሱ የጸሎት አንዱና ታላቁ ቅድመ ሁኔታ ነው፤ የእርሱ መጓደል ለደካማ ጸሎት፣ ለሰለለ ጸሎት፣ ለጥቂት ጸሎት፣ መልስ ላላገኘ ጸሎት ሁሉ ሥር ነው።

የእምነት ምንነትና ትርጉም ከሚሰጠው ማንኛውም ትርጓሜ ይልቅ በሚያደርገው ነገር ይበልጥ ይታያል። ስለዚህ የዕብራውያንን አሥራ አንደኛ ምዕራፍ ወደሚሠራው ወደዚያ ታላቅ የክብር መዝገብ፣ ወደ ተሰጠን የእምነት ታሪክ ብንመለስ፣ የእምነትን ድንቅ ውጤቶች በከፊል እናያለን። የእነዚህ የእምነት ወንዶችና ሴቶች ዝርዝር ምንኛ የከበረ ነው! በዚያ የተመዘገቡትና ለእምነት የተቈጠሩት ሥራዎች ምንኛ አስደናቂ ናቸው! በመንፈስ ተነሣሥቶ የጻፈው ጸሐፊ፣ የድንቅ እምነት ታላላቅ ምሳሌዎች የነበሩትን የብሉይ ኪዳን ቅዱሳን በመዘርዘር አቅሙን ጨርሶ በመጨረሻ እንዲህ ይላል፦

«እንግዲህ ምን እላለሁ? ስለ ጌዴዎንና ስለ ባርቅ ስለ ሶምሶንም ስለ ዮፍታሔም ስለ ዳዊትና ስለ ሳሙኤልም ስለ ነቢያትም እንዳልተርክ ጊዜ ያጥርብኛልና።»

ከዚያም የዕብራውያን ጸሐፊ «ዓለም አልተገባቸውም» የተባለላቸው የጥንት ሰዎች በእምነት የሠሯቸውን ያልተመዘገቡ ገድሎች እየተረከ በድንቅ ቃና እንደገና ይቀጥላል። «እነዚህም ሁሉ በእምነታቸው ተመስክሮላቸው» ይላል።

እንደዚያ ያለ ኃያል እምነትና እንደዚያ ያለ ድንቅ ጸሎት ያላቸው የቅዱሳን ትውልድ እንደገና ቢነሣ ለቤተ ክርስቲያንና ለዓለም እንዴት ያለ የከበሩ ሥራዎች ዘመን በወጣ ነበር! ቤተ ክርስቲያን የምትፈልገው በአእምሮ ታላላቅ የሆኑትን አይደለም፤ ዘመኑም የሚሻው ባለ ጠጎችን አይደለም። ይህ ዘመን የሚጠይቀው ታላቅ ማኅበራዊ ተጽዕኖ ያላቸውን ሰዎች አይደለም። ከማንም ከምንም በላይ ቤተ ክርስቲያንና መላው የሰው ዘር ዓለም የሚያስፈልጋቸው የእምነት ሰዎች፣ የብርቱ ጸሎት ሰዎች፣ በ ዕብራውያንውስጥ እንደ ተዘረዘሩት ቅዱሳንና ጀግኖች ያሉ፣ «በእምነታቸው ተመስክሮላቸው» የተባለላቸውን የመሰሉ ወንዶችና ሴቶች ናቸው።

በዚህ ዘመን ብዙ ሰዎች በገንዘብ ስጦታቸው፣ በታላቅ የአእምሮ ችሎታቸውና በተሰጥኦአቸው መልካም ስም ያገኛሉ፤ ነገር ግን በእግዚአብሔር ባላቸው ታላቅ እምነት ወይም በታላቅ ጸሎታቸው በሚሠሩት ድንቅ ነገሮች ምክንያት «የሚመሰከርላቸው» ጥቂቶች ናቸው። ዛሬ እንደ ማንኛውም ዘመን ታላቅ እምነት ያላቸው ሰዎችና በጸሎት ታላላቅ የሆኑ ሰዎች ያስፈልጉናል። እነዚህ በእግዚአብሔር ዓይን ሰዎችን ታላላቅ የሚያደርጉ ሁለቱ ዋና በጎነቶች፣ በቤተ ክርስቲያን ሕይወትና ሥራ ውስጥ እውነተኛ መንፈሳዊ ስኬት የሚያስገኙ ሁለቱ ነገሮች ናቸው። በእግዚአብሔር ፊት የሚቈጠር ዓይነትና ጥራት ያለው እምነት—የሚለምነውን ነገር ያለ ጥርጣሬና ያለ ፍርሃት ጨብጦ በእጁ የሚይዝ እምነት—ጠብቀን እንድንኖር ማረጋገጥ ዋናው ጉዳያችን ነው።

ጥርጣሬና ፍርሃት የእምነት መንታ ጠላቶች ናቸው። አንዳንድ ጊዜ የእምነትን ስፍራ በእርግጥ ይነጥቃሉ፤ ብንጸልይም የምናቀርበው ጸሎት እረፍት የሌለው፣ የተረበሸ፣ የማይረጋጋና ብዙ ጊዜ የሚያጉረመርም ጸሎት ይሆናል። ጴጥሮስ በጌንሳሬጥ ላይ መራመድ ያቃተው ማዕበሎቹ በላዩ እንዲሰበሩና የእምነቱን ኃይል እንዲያሰጥሙ ስለ ፈቀደ ነው። ዓይኖቹን ከጌታ አንሥቶ በዙሪያው ያለውን ውኃ ሲመለከት መስጠም ጀመረ፤ ለርዳታም መጮኽ ግድ ሆነበት፦ «ጌታ ሆይ፥ አድነኝ፤ ጠፋሁ!»

ጥርጣሬ ፈጽሞ ሊንከባከብ፣ ፍርሃትም ሊስተናገድ አይገባም። ማንም ለፍርሃትና ለጥርጣሬ የተሰጠ ሰማዕት እንደ ሆነ የሚያስብ የተሳሳተ አሳብ አይኑረው። በእግዚአብሔር ላይ ጥርጣሬን መንከባከብ ለማንም ሰው የአእምሮ ብቃት ክብር አይሆንም፤ ከእንዲህ ያለውም አሳብ ምንም መጽናናት ሊገኝ አይችልም። ዓይኖቻችን ከራሳችን ተነሥተው፣ ከገዛ ድካማችንም ተወስደው ያለ ማወላወል በእግዚአብሔር ብርታት ላይ ሊያርፉ ይገባቸዋል። «እንግዲህ ታላቅ ብድራት ያለውን ድፍረታችሁን አትጣሉ።» ቀን በቀን የሚኖርና በየቀኑ ሰዓት ሁሉ ሸክሙን በጌታ ላይ የሚጥል ቀላልና የሚታመን እምነት ፍርሃትን ይበትናል፣ ሥጋትን ያባርራል፣ ከጥርጣሬም ያድናል፦

«በነገር ሁሉ በጸሎትና በምልጃ ከምስጋና ጋር በእግዚአብሔር ዘንድ ልመናችሁን አስታውቁ እንጂ በአንዳች አትጨነቁ።»

ይህ ለፍርሃት፣ ለጭንቀትና ከልክ ላለፈ የነፍስ ሥጋት ሁሉ—እነዚህ ሁሉ ለጥርጣሬና ለአለማመን የቅርብ ዘመዶች ናቸው—መለኮታዊው መድኃኒት ነው። ይህ «አእምሮንም ሁሉ የሚያልፍ የእግዚአብሔር ሰላም» የምናገኝበትና ልብንና አሳብን በጸጥታና በሰላም የሚጠብቅ መለኮታዊው የመድኃኒት ትእዛዝ ነው።

ሁላችንም በዕብራውያን የተሰጠውን ማስጠንቀቂያ በሚገባ ልብ ልንልና ልንጠብቅ ያስፈልገናል፦ «ወንድሞች ሆይ፥ ምናልባት ሕያው እግዚአብሔርን የሚያስክዳችሁ ክፉና የማያምን ልብ ከእናንተ በአንዳችሁ እንዳይኖር ተጠንቀቁ።»

ደግሞም ከጠላት እንደምንጠበቅ ከአለማመን ልንጠበቅ ያስፈልገናል። እምነት መኰትኰት ያስፈልገዋል። «እምነት ጨምርልን» እያልን መጸለያችንን መቀጠል ያስፈልገናል፤ እምነት ሊጨምር ይችላልና። ጳውሎስ ለተሰሎንቄ ሰዎች የሰጠው ምስክርነት «እምነታችሁ እጅግ ስለሚያድግ» የሚል ነበር። እምነት በልምምድ፣ በሥራ ላይ በመዋል ይጨምራል። በብርቱ ፈተናዎችም ይመገባል።

«በእሳት ምንም ቢፈተን ከሚጠፋው ወርቅ ይልቅ አብልጦ የሚከብር የተፈተነ እምነታችሁ ኢየሱስ ክርስቶስ ሲገለጥ ለምስጋናና ለክብር ለውዳሴም ይገኝ ዘንድ ነው።»

እምነት የእግዚአብሔርን ቃል በማንበብና በማሰላሰል ያድጋል። ከሁሉ በላይና ከሁሉ በተሻለ ግን እምነት በጸሎት ከባቢ አየር ውስጥ ይለመልማል።

ሁላችንም ቆም ብለን እያንዳንዳችን ራሳችንን እንዲህ ብንጠይቅ መልካም ነበር፦ «በእግዚአብሔር እምነት አለኝን? እውነተኛ እምነት—ስለ ምድር ነገሮችና ስለ ሰማይ ነገሮች በፍጹም ሰላም የሚያኖረኝ እምነት—አለኝን?» ይህ ሰው ሊያቀርበውና መልስ እንዲያገኝለት ሊጠብቀው የሚችለው እጅግ አስፈላጊ ጥያቄ ነው። በትርጉሙና በአስፈላጊነቱ ከእርሱ ጋር የሚቀራረብ ሌላም ጥያቄ አለ፦ «እግዚአብሔር እንዲሰማኝና ጸሎቴን እንዲመልስልኝ በእውነት ወደ እርሱ እጸልያለሁን? ከእግዚአብሔር የምለምነውን ነገር በቀጥታ ከእርሱ እንዳገኝ በእውነት ወደ እግዚአብሔር እጸልያለሁን?»

ስለ አውግስጦስ ቄሣር፣ ሮምን የእንጨት ከተማ ሆና አግኝቶ የዕብነ በረድ ከተማ አድርጎ እንደ ተዋት ይነገርለታል። ሕዝቡን ከማይጸልዩ ሕዝብ ወደሚጸልዩ ሕዝብ በመለወጥ የሚሳካለት እረኛ፣ አውግስጦስ ከተማን ከእንጨት ወደ ዕብነ በረድ በመለወጥ ከሠራው የሚበልጥ ሥራ ሠርቷል። ደግሞም ለነገሩ ይህ የሰባኪው ቀዳሚ ሥራ ነው። በመጀመሪያ ደረጃ የሚሠራው ከማይጸልዩ ሰዎች ጋር ነው—«በአሳባቸው ሁሉ እግዚአብሔር የለም» ከተባለላቸው ሰዎች ጋር። እንዲህ ያሉትን ሰዎች በየትኛውም ስፍራና በማንኛውም ጊዜ ያገኛቸዋል። ዋናው ሥራው እግዚአብሔርን ከመርሳት፣ እምነት ከማጣትና ከአለመጸለይ መልሶ ዘወትር የሚጸልዩ፣ በእግዚአብሔር የሚያምኑ፣ እርሱን የሚያስቡና ፈቃዱን የሚያደርጉ ሰዎች እንዲሆኑ ማድረግ ነው። ሰባኪው የተላከው ሰዎች ቤተ ክርስቲያንን እንዲቀላቀሉ ለማግባባት ብቻ፣ ወይም የተሻለ ኑሮ እንዲኖሩ ለማድረግ ብቻ አይደለም። እንዲጸልዩ፣ በእግዚአብሔር እንዲታመኑና በእርሱ ላይ ኃጢአት እንዳይሠሩ እግዚአብሔርን ዘወትር በዓይናቸው ፊት እንዲያኖሩ ለማድረግ ነው።

የአገልግሎት ሥራ የማያምኑ ኃጢአተኞችን ወደሚጸልዩና ወደሚያምኑ ቅዱሳን መለወጥ ነው። ጥሪው በመለኮታዊ ሥልጣን ይወጣል፦ «በጌታ በኢየሱስ ክርስቶስ እመን … ትድናላችሁ»። እግዚአብሔር እምነትን የመዳን ብቸኛውና የግድ አስፈላጊው ቅድመ ሁኔታ እንዳደረገው ስናስታውስ የእምነትን እጅግ ታላቅ አስፈላጊነትና እግዚአብሔር በእርሱ ላይ ያኖረውን ታላቅ ዋጋ በጨረፍታ እናያለን። «ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና»። ስለዚህ የጸሎትን ታላቅ አስፈላጊነት ስናሰላስል እምነት ወዲያውኑ ከጎኑ ቆሞ እናገኘዋለን። በእምነት እንድናለን፤ በእምነትም እንደ ዳንን እንኖራለን ። ጸሎት ወደ እምነት ሕይወት ያስገባናል። ጳውሎስ የሚኖረውን ሕይወት «በወደደኝና ስለ እኔ ራሱን በሰጠው በእግዚአብሔር ልጅ ላይ ባለ እምነት» እንደሚኖር፣ «በማየት ሳይሆን በእምነት» እንጂ በማየት እንደማይመላለስ ተናግሯል።

ጸሎት ሙሉ በሙሉ በእምነት ላይ የተመካ ነው። ያለ እምነት ጸሎት ከሞላ ጎደል ሕልውና የለውም፤ እምነት የማይለየው ጓደኛው ካልሆነ ምንም አያከናውንም። እምነት ጸሎትን ውጤታማ ያደርጋል፤ በአንድ አስፈላጊ መልኩም ከጸሎት መቅደም አለበት።

«ወደ እግዚአብሔር የሚደርስ እግዚአብሔር እንዳለ ለሚፈልጉትም ዋጋ እንዲሰጥ ያምን ዘንድ ያስፈልገዋልና።»

ጸሎት ወደ እግዚአብሔር መሄድ ከመጀመሩ በፊት፣ ልመናው ከመቅረቡ በፊት፣ ጥያቄዎቹ ከመታወቃቸው በፊት—እምነት ቀድሞ ሄዶ መሆን አለበት፤ በእግዚአብሔር መኖር እንደሚያምን አስረግጦ መሆን አለበት፤ እግዚአብሔር «ለሚፈልጉትም ዋጋ እንዲሰጥ» አምላክ ለሆነበት ለዚያ የጸጋ እውነት ስምምነቱን ሰጥቶ መሆን አለበት። ይህ በጸሎት የመጀመሪያው እርምጃ ነው። በዚህ ረገድ እምነት በረከቱን ባያመጣም ጸሎትን በረከቱን ሊለምን በሚችልበት ስፍራ ያኖረዋል፤ ለማኙም እግዚአብሔር ሊባርክ የሚችልና የሚፈቅድ እንደ ሆነ እንዲያምን በመርዳት ወደ ፍጻሜው ወደሚያደርስ ሌላ እርምጃ ይመራል።

እምነት ጸሎትን ወደ ሥራ ያስገባዋል—ወደ ምሕረት ዙፋን የሚወስደውን መንገድ ይጠርጋል። በመጀመሪያ የምሕረት ዙፋን እንዳለ፣ በዚያም ሊቀ ካህናቱ የሚጸልዩትንና ጸሎታቸውን እንደሚጠብቅ ማረጋገጫ ይሰጣል። እምነት ጸሎት ወደ እግዚአብሔር እንዲቀርብ መንገድ ይከፍታል። ከዚህም በላይ ያደርጋል። ጸሎት በሚራመደው እርምጃ ሁሉ አብሮት ይሄዳል። የማይለየው ጓደኛው ነው፤ ልመናዎችም ወደ እግዚአብሔር በሚቀርቡበት ጊዜ መለመንን ወደ መቀበል የሚለውጠው እምነት ነው። እምነትም ጸሎትን ይከተላል፤ አማኝ በጸሎት የሚመራበት መንፈሳዊ ሕይወት የእምነት ሕይወት ነውና። አማኞች በጸሎት የሚገቡበት ልምምድ ዋነኛ መለያ የሥራ ሕይወት ሳይሆን የእምነት ሕይወት ነው።

እምነት ጸሎትን ብርቱ ያደርገዋል፤ እግዚአብሔርንም የሚጠብቅበትን ትዕግሥት ይሰጠዋል። እምነት እግዚአብሔር ዋጋ ሰጪ እንደ ሆነ ያምናል። ከዚህ ይበልጥ በመጽሐፍ ቅዱስ በግልጽ የተገለጠ እውነት የለም፤ ከዚህም ይበልጥ የሚያበረታታ የለም። የጸሎት እልፍኝ እንኳ የተሰጠው የተስፋ ዋጋ አለው፦ «በስውር የሚያይ አባትህም በግልጥ ይከፍልሃል»፤ በጌታ ስም ለደቀ መዝሙር የሚደረግ እጅግ ትንሽ አገልግሎት እንኳ በእርግጥ ዋጋውን ያገኛል። ለዚህም የከበረ እውነት እምነት ከልቡ ስምምነቱን ይሰጣል።

ሆኖም እምነት ወደ አንድ የተለየ ነገር ይጠብባል—እግዚአብሔር ለሁሉም ሰው ዋጋ እንደሚሰጥ፣ ወይም ለሚጸልዩ ሁሉ ዋጋ ሰጪ እንደ ሆነ አያምንም፤ ነገር ግን ተግተው ለሚፈልጉትዋጋ ሰጪ እንደ ሆነ ያምናል። እምነት ትኩረቱን በጸሎት ትጋት ላይ ያሳርፋል፤ እግዚአብሔርን ተግተው ለሚፈልጉ ማረጋገጫና ማበረታቻ ይሰጣል፤ ሲጸልዩ በብዛት ዋጋ የሚያገኙት እነርሱ ብቻ ናቸውና።

እምነት ለተሳካ ጸሎት የማይለይ ብቸኛው ቅድመ ሁኔታ እንደ ሆነ ዘወትር መታሰብ ያስፈልገናል። በጸሎት ልምምድ ውስጥ የሚገቡ ሌሎች ጉዳዮች አሉ፤ ነገር ግን እምነት የእውነተኛ ጸሎት የመጨረሻውና ብቸኛው የግድ አስፈላጊ ቅድመ ሁኔታ ነው። በታወቀውና መሠረታዊ በሆነው ቃል እንደ ተጻፈ፦ «ያለ እምነትም ደስ ማሰኘት አይቻልም»።

ያዕቆብ ይህን እውነት እጅግ በግልጽ ያስቀምጠዋል።

«ከእናንተ ግን ማንም ጥበብ ቢጎድለው፥» ይላል፤ «ሳይነቅፍ በልግስና ለሁሉ የሚሰጠውን እግዚአብሔርን ይለምን፥ ለእርሱም ይሰጠዋል። ነገር ግን በምንም ሳይጠራጠር በእምነት ይለምን፤ የሚጠራጠር ሰው በነፋስ የተገፋና የተነቃነቀ የባሕርን ማዕበል ይመስላልና። ያ ሰው ከጌታ ዘንድ አንዳች እንዲቀበል አይምሰለው።»

ጥርጣሬ ሁልጊዜ የተከለከለ ነው፤ የእምነት ጠላት ሆኖ ስለሚቆምና ውጤታማ ጸሎትን ስለሚያደናቅፍ። ጳውሎስ ወደ ጢሞቴዎስ በጻፈው በመጀመሪያው መልእክት ስለ ተሳካ ጸሎት ቅድመ ሁኔታዎች እጅግ ውድ የሆነ እውነት ይሰጠናል፤ እንዲህም ያስቀምጠዋል፦ «እንግዲህ ወንዶች በስፍራ ሁሉ አለ ቍጣና አለ ክፉ አሳብ የተቀደሱትን እጆች እያነሱ እንዲጸልዩ እፈቅዳለሁ።»

ጥያቄ ማንሣት ሁሉ ሊጠበቅና ሊራቅ ይገባዋል። ፍርሃትና «ምናልባት» በእውነተኛ ጸሎት ውስጥ ስፍራ የላቸውም። እምነት ራሱን ማጽናት፣ እነዚህንም የጸሎት ጠላቶች እንዲሄዱ ማዘዝ አለበት።

ለእምነት የሚሰጥ ሥልጣን ከልክ አያልፍም፤ ጸሎት ግን እምነት ኃይሉን የሚገልጥበት በትረ መንግሥት ነው። አንድ የቀድሞ ዘመን ታዋቂ የሃይማኖት ሊቅ በጻፈው በሚከተለው ምክር ውስጥ ምንኛ ብዙ መንፈሳዊ ጥበብ አለ፦

«ከጥፋት ባርነት ነጻ መውጣት ትፈልጋለህን?» ብሎ ይጠይቃል። «በጸጋ በአጠቃላይ ማደግ፣ በጸጋም በተለይ ማደግ ትፈልጋለህን? የምትፈልግ ከሆነ መንገድህ ግልጽ ነው። ከእግዚአብሔር የበለጠ እምነት ለምን። በመንገድ ስትሄድ፣ በቤትህ ስትቀመጥ፣ ስትተኛና ስትነሣ ጠዋት፣ ቀትርና ማታ ለምነው፤ መለኮታዊ ነገሮችን በልብህ ላይ ይበልጥ አጥልቆ እንዲቀርጽልህ፣ ተስፋ ስለምናደርገው ነገር የሚያስረግጥ፥ የማናየውንም ነገር የሚያስረዳውን ነገር ይበልጥና ይበልጥ እንዲሰጥህ በቀላሉ ለምነው።»

ለመጸለይ ታላላቅ ማበረታቻዎች በቅዱሳት መጻሕፍት ተሰጥተዋል፤ ጌታችንም ስለ ጸሎት የሰጠውን ትምህርት በሰማይ ማረጋገጫና ተስፋ ይደመድማል። የኢየሱስ ክርስቶስ በሰማይ መገኘት፣ በዚያ ለቅዱሳኑ እያደረገ ያለው ዝግጅት፣ እነርሱንም ሊቀበል ዳግመኛ እንደሚመጣ ያለው ማረጋገጫ—ይህ ሁሉ የጸሎትን ድካም እንዴት ይረዳል፣ ትግሉን እንዴት ያበረታል፣ አድካሚ ሥራውንም እንዴት ያጣፍጣል! እነዚህ ነገሮች ለጸሎት የተስፋ ኮከብ፣ የእንባው መታበስ፣ በጩኸቱ ምሬት ውስጥ የሰማይ መዓዛ መግባት ናቸው። የመንገደኛ መንፈስ ጸሎትን እጅግ ያቀልለታል። በምድር የታሰረና በምድር የረካ መንፈስ መጸለይ አይችልም። በእንዲህ ያለ ልብ ውስጥ የመንፈሳዊ ምኞት ነበልባል ወይ ጠፍቷል፣ ወይ እጅግ በደከመ ፍም እየጨሰ ነው። የእምነቱ ክንፎች ተቈርጠዋል፣ ዓይኖቹ ደብዝዘዋል፣ አንደበቱ ዝም ብሏል። ነገር ግን በማይናወጥ እምነትና በማያቋርጥ ጸሎት ዘወትር ጌታን የሚጠባበቁ በእርግጥ ኃይላቸውን ያድሳሉ፤ በእርግጥ እንደ ንስር በክንፍ ይወጣሉ፤ በእርግጥ ይሮጣሉ አይታክቱም፤ በእርግጥ ይሄዳሉ አይደክሙም።